9. tilvakakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

અથાતસ્તિલ્વકકલ્પં વ્યાખ્યાસ્યામઃ||૧|| ઇતિ હ સ્માહ ભગવાનાત્રેયઃ||૨||

Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5

તિલ્વકસ્તુ મતો લોધ્રો બૃહત્પત્રસ્તિરીટકઃ| તસ્ય મૂલત્વચં શુષ્કામન્તર્વલ્કલવર્જિતામ્||૩|| ચૂર્ણયેત્તુ ત્રિધા કૃત્વા દ્વૌ ભાગૌ શ્ચોતયેત્તતઃ| લોધ્રસ્યૈવ કષાયેણ તૃતીયં તેન ભાવયેત્||૪|| ભાગં તં દશમૂલસ્ય પુનઃ ક્વાથેન ભાવયેત્| શુષ્કં ચૂર્ણં પુનઃ કૃત્વા તત ઊર્ધ્વં પ્રયોજયેત્||૫||

Adhikarana 3 (6) · Śloka 6

દધિતક્રસુરામણ્ડમૂત્રૈર્બદરસીધુના | રસેનામલકાનાં વા તતઃ પાણિતલં પિબેત્||૬||

Adhikarana 4 (7) · Śloka 8

મેષશૃઙ્ગ્યભયાકૃષ્ણાચિત્રકૈઃ સલિલે શૃતે| મરુજાન્ સુનુયાત્તચ્ચ જાતં સૌવીરકં યદા||૭|| ભવેદઞ્જલિના તસ્ય લોધ્રકલ્કં પિબેત્ સદા|૮|

Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 10

સુરાં લોધ્રકષાયેણ જાતાં પક્ષસ્થિતાં પિબેત્||૮|| દન્તીચિત્રકયોર્દ્રોણે સલિલસ્યાઢકં પૃથક્| સમુત્ક્વાથ્ય ગુડસ્યૈકાં તુલાં લોધ્રસ્ય ચાઞ્જલિમ્||૯|| આવપેત્તત્ પરં પક્ષાન્મદ્યપાનાં વિરેચનમ્|૧૦|

Adhikarana 6 (10) · Śloka 11

કમ્પિલ્લકકષાયેણ દશકૃત્વઃ સુભાવિતામ્||૧૦|| માત્રાં કમ્પિલ્લકસ્યૈવ કષાયેણ પુનઃ પિબેત્|૧૧|

Adhikarana 7 (11-13) · Śloka 13

ચતુરઙ્ગુલકલ્પેન લેહોઽન્યઃ કાર્ય એવ ચ||૧૧|| ત્રિફલાયાઃ કષાયેણ સસર્પિર્મધુફાણિતઃ| લોધ્રચૂર્ણયુતઃ સિદ્ધો લેહઃ શ્રેષ્ઠો વિરેચને||૧૨|| તિલ્વકસ્ય કષાયેણ કલ્કેન ચ સશર્કરઃ| સઘૃતઃ સાધિતો લેહઃ સ ચ શ્રેષ્ઠો વિરેચને||૧૩||

Adhikarana 8 (14-16) · Śloka 16

અષ્ટાષ્ટૌ ત્રિવૃતાદીનાં મુષ્ટીંસ્તુ સનખાન્ પૃથક્| દ્રોણેઽપાં સાધયેત્ પાદશેષે પ્રસ્થં ઘૃતાત્ પચેત્||૧૪|| પિષ્ટૈસ્તૈરેવ બિલ્વાંશૈઃ સમૂત્રલવણૈરથ| તતો માત્રાં પિબેત્ કાલે શ્રેષ્ઠમેતદ્વિરેચનમ્||૧૫|| લોધ્રકલ્કેન મૂત્રામ્લલવણૈશ્ચ પચેદ્ઘૃતમ્| ચતુરઙ્ગુલકલ્પેન સર્પિષી દ્વે ચ સાધયેત્||૧૬||

Adhikarana 9 (17-18) · Śloka 18

તત્ર શ્લોકૌ- પઞ્ચ દધ્યાદિભિસ્ત્વેકા સુરા સૌવીરકેણ ચ| એકોઽરિષ્ટસ્તથા યોગ એકઃ કમ્પિલ્લકેન ચ||૧૭|| લેહાસ્ત્રયો ઘૃતેનાપિ ચત્વારઃ સમ્પ્રકીર્તિતાઃ| યોગાસ્તે લોધ્રમૂલાનાં કલ્પે ષોડશ દર્શિતાઃ||૧૮||

Adhikarana puShpikA · Śloka 9

ઇત્યગ્નિવેશકૃતે તન્ત્રે ચરકપ્રતિસંસ્કૃતેઽપ્રાપ્તે દૃઢબલસમ્પૂરિતે કલ્પસ્થાને તિલ્વકકલ્પો નામ નવમોઽધ્યાયઃ||૯||