Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸುಧಾಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथातः सुधाकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸುಧಾಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथातः सुधाकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ವಿರೇಚನಾನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸುಧಾ ತೀಕ್ಷ್ಣತಮಾ ಮತಾ| ಸಙ್ಘಾತಂ ಹಿ ಭಿನತ್ತ್ಯಾಶು ದೋಷಾಣಾಂ ಕಷ್ಟವಿಭ್ರಮಾ||೩|| ತಸ್ಮಾನ್ನೈಷಾ ಮೃದೌ ಕೋಷ್ಠೇ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಾ ಕದಾಚನ| ನ ದೋಷನಿಚಯೇ ಚಾಲ್ಪೇ ಸತಿ ಮಾರ್ಗಪರಿಕ್ರಮೇ ||೪||
विरेचनानां सर्वेषां सुधा तीक्ष्णतमा मता| सङ्घातं हि भिनत्त्याशु दोषाणां कष्टविभ्रमा||३|| तस्मान्नैषा मृदौ कोष्ठे प्रयोक्तव्या कदाचन| न दोषनिचये चाल्पे सति मार्गपरिक्रमे ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 7
ಪಾಣ್ಡುರೋಗೋದರೇ ಗುಲ್ಮೇ ಕುಷ್ಠೇ ದೂಷೀವಿಷಾರ್ದಿತೇ| ಶ್ವಯಥೌ ಮಧುಮೇಹೇ ಚ ದೋಷವಿಭ್ರಾನ್ತಚೇತಸಿ||೫|| ರೋಗೈರೇವಂವಿಧೈರ್ಗ್ರಸ್ತಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸಪ್ರಾಣಮಾತುರಮ್| ಪ್ರಯೋಜಯೇನ್ಮಹಾವೃಕ್ಷಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ ಹ್ಯವಚಾರಿತಃ||೬|| ಸದ್ಯೋ ಹರತಿ ದೋಷಾಣಾಂ ಮಹಾನ್ತಮಪಿ ಸಞ್ಚಯಮ್|೭|
पाण्डुरोगोदरे गुल्मे कुष्ठे दूषीविषार्दिते| श्वयथौ मधुमेहे च दोषविभ्रान्तचेतसि||५|| रोगैरेवंविधैर्ग्रस्तं ज्ञात्वा सप्राणमातुरम्| प्रयोजयेन्महावृक्षं सम्यक् स ह्यवचारितः||६|| सद्यो हरति दोषाणां महान्तमपि सञ्चयम्|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7-9) · Śloka 9
ದ್ವಿವಿಧಃ ಸ ಮತೋಽಲ್ಪೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿಶ್ಚೈವ ಕಣ್ಟಕೈಃ||೭|| ಸುತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಕಣ್ಟಕೈರಲ್ಪೈಃ ಪ್ರವರೋ ಬಹುಕಣ್ಟಕಃ| ಸ ನಾಮ್ನಾ ಸ್ನುಗ್ಗುಡಾ ನನ್ದಾ ಸುಧಾ ನಿಸ್ತ್ರಿಂಶಪತ್ರಕಃ||೮|| ತೌ ವಿಪಾಟ್ಯಾಹರೇತ್ ಕ್ಷೀರಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಮತಿಮಾನ್ ಭಿಷಕ್| ದ್ವಿವರ್ಷಂ ವಾ ತ್ರಿವರ್ಷಂ ವಾ ಶಿಶಿರಾನ್ತೇ ವಿಶೇಷತಃ||೯||
द्विविधः स मतोऽल्पैश्च बहुभिश्चैव कण्टकैः||७|| सुतीक्ष्णैः कण्टकैरल्पैः प्रवरो बहुकण्टकः| स नाम्ना स्नुग्गुडा नन्दा सुधा निस्त्रिंशपत्रकः||८|| तौ विपाट्याहरेत् क्षीरं शस्त्रेण मतिमान् भिषक्| द्विवर्षं वा त्रिवर्षं वा शिशिरान्ते विशेषतः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (10-11) · Śloka 12
ಬಿಲ್ವಾದೀನಾಂ ಬೃಹತ್ಯಾ ವಾ ಕಣ್ಟಕಾರ್ಯಾಸ್ತಥೈಕಶಃ| ಕಷಾಯೇಣ ಸಮಾಂಶಂ ತಂ ಕೃತ್ವಾಽಙ್ಗಾರೇಷು ಶೋಷಯೇತ್||೧೦|| ತತಃ ಕೋಲಸಮಾಂ ಮಾತ್ರಾಂ ಪಿಬೇತ್ ಸೌವೀರಕೇಣ ವಾ| ತುಷೋದಕೇನ ಕೋಲಾನಾಂ ರಸೇನಾಮಲಕಸ್ಯ ವಾ||೧೧|| ಸುರಯಾ ದಧಿಮಣ್ಡೇನ ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸೇನ ವಾ|೧೨|
बिल्वादीनां बृहत्या वा कण्टकार्यास्तथैकशः| कषायेण समांशं तं कृत्वाऽङ्गारेषु शोषयेत्||१०|| ततः कोलसमां मात्रां पिबेत् सौवीरकेण वा| तुषोदकेन कोलानां रसेनामलकस्य वा||११|| सुरया दधिमण्डेन मातुलुङ्गरसेन वा|१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (12-13) · Śloka 13
ಸಾತಲಾಂ ಕಾಞ್ಚನಕ್ಷೀರೀಂ ಶ್ಯಾಮಾದೀನಿ ಕಟುತ್ರಿಕಮ್ ||೧೨|| ಯಥೋಪಪತ್ತಿ ಸಪ್ತಾಹಂ ಸುಧಾಕ್ಷೀರೇಣ ಭಾವಯೇತ್| ಕೋಲಮಾತ್ರಾಂ ಘೃತೇನಾತಃ ಪಿಬೇನ್ಮಾಂಸರಸೇನ ವಾ||೧೩||
सातलां काञ्चनक्षीरीं श्यामादीनि कटुत्रिकम् ||१२|| यथोपपत्ति सप्ताहं सुधाक्षीरेण भावयेत्| कोलमात्रां घृतेनातः पिबेन्मांसरसेन वा||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (14) · Śloka 14
ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ತ್ರಿಫಲಾಂ ದನ್ತೀಂ ಚಿತ್ರಕಂ ತ್ರಿವೃತಾಂ ತಥಾ| ಸ್ನುಕ್ಕ್ಷೀರಭಾವಿತಂ ಸಮ್ಯಗ್ವಿದಧ್ಯಾದ್ಗುಡಪಾನಕಮ್||೧೪||
त्र्यूषणं त्रिफलां दन्तीं चित्रकं त्रिवृतां तथा| स्नुक्क्षीरभावितं सम्यग्विदध्याद्गुडपानकम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (15-17) · Śloka 17
ತ್ರಿವೃತಾರಗ್ವಧಂ ದನ್ತೀಂ ಶಙ್ಖಿನೀಂ ಸಪ್ತಲಾಂ ಸಮಮ್| ಗೋಮೂತ್ರೇ ರಜನೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಶೋಷಯೇದಾತಪೇ ತತಃ||೧೫|| ಸಪ್ತಾಹಂ ಭಾವಯಿತ್ವೈವಂ ಸ್ನುಕ್ಕ್ಷೀರೇಣಾಪರಂ ಪುನಃ| ಸಪ್ತಾಹಂ ಭಾವಯೇಚ್ಛುಷ್ಕಂ ತತಸ್ತೇನಾಪಿ ಭಾವಿತಮ್||೧೬|| ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಂ ತದಾಘ್ರಾಯ ಪ್ರಾವೃತ್ಯ ಪಟಮೇವ ಚ| ಸುಖಮಾಶು ವಿರಿಚ್ಯನ್ತೇ ಮೃದುಕೋಷ್ಠಾ ನರಾಧಿಪಾಃ||೧೭||
त्रिवृतारग्वधं दन्तीं शङ्खिनीं सप्तलां समम्| गोमूत्रे रजनीं कृत्वा शोषयेदातपे ततः||१५|| सप्ताहं भावयित्वैवं स्नुक्क्षीरेणापरं पुनः| सप्ताहं भावयेच्छुष्कं ततस्तेनापि भावितम्||१६|| गन्धमाल्यं तदाघ्राय प्रावृत्य पटमेव च| सुखमाशु विरिच्यन्ते मृदुकोष्ठा नराधिपाः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (18) · Śloka 18
ಶ್ಯಾಮಾತ್ರಿವೃತ್ಕಷಾಯೇಣ ಸ್ನುಕ್ಕ್ಷೀರಘೃತಫಾಣಿತೈಃ| ಲೇಹಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ವಿರೇಕಾರ್ಥಂ ಲೇಹಯೇನ್ಮಾತ್ರಯಾ ನರಮ್||೧೮||
श्यामात्रिवृत्कषायेण स्नुक्क्षीरघृतफाणितैः| लेहं पक्त्वा विरेकार्थं लेहयेन्मात्रया नरम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (19) · Śloka 19
ಪಾಯಯೇತ್ತು ಸುಧಾಕ್ಷೀರಂ ಯೂಷೈರ್ಮಾಂಸರಸೈರ್ಘೃತೈಃ|೧೯|
पाययेत्तु सुधाक्षीरं यूषैर्मांसरसैर्घृतैः|१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (19) · Śloka 19
ಭಾವಿತಾಞ್ಛುಷ್ಕಮತ್ಸ್ಯಾನ್ ವಾ ಮಾಂಸಂ ವಾ ಭಕ್ಷಯೇನ್ನರಃ||೧೯||
भाविताञ्छुष्कमत्स्यान् वा मांसं वा भक्षयेन्नरः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (20) · Śloka 20
ಕ್ಷೀರೇಣಾಮಲಕೈಃ ಸರ್ಪಿಶ್ಚತುರಙ್ಗುಲವತ್ ಪಚೇತ್| ಸುರಾಂ ವಾ ಕಾರಯೇತ್ ಕ್ಷೀರೇ ಘೃತಂ ವಾ ಪೂರ್ವವತ್ ಪಚೇತ್||೨೦||
क्षीरेणामलकैः सर्पिश्चतुरङ्गुलवत् पचेत्| सुरां वा कारयेत् क्षीरे घृतं वा पूर्ववत् पचेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (21-22) · Śloka 22
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಸೌವೀರಕಾದಿಭಿಃ ಸಪ್ತ ಸರ್ಪಿಷಾ ಚ ರಸೇನ ಚ| ಪಾನಕಂ ಘ್ರೇಯಲೇಹೌ ಚ ಯೋಗಾ ಯೂಷಾದಿಭಿಸ್ತ್ರಯಃ||೨೧|| ದ್ವೌ ಶುಷ್ಕಮತ್ಸ್ಯಮಾಂಸಾಭ್ಯಾಂ ಸುರೈಕಾ ದ್ವೇ ಚ ಸರ್ಪಿಷೀ| ಮಹಾವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಯೋಗಾಸ್ತೇ ವಿಂಶತಿಃ ಸಮುದಾಹೃತಾಃ||೨೨||
तत्र श्लोकौ- सौवीरकादिभिः सप्त सर्पिषा च रसेन च| पानकं घ्रेयलेहौ च योगा यूषादिभिस्त्रयः||२१|| द्वौ शुष्कमत्स्यमांसाभ्यां सुरैका द्वे च सर्पिषी| महावृक्षस्य योगास्ते विंशतिः समुदाहृताः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 10
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಸುಧಾಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೦||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने सुधाकल्पो नाम दशमोऽध्यायः||१०||
🔊 Audio coming soon