Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

5. vatsakakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതോ വത്സകകല്പം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||

View original

अथातो वत्सककल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6

അഥ വത്സകനാമാനി ഭേദം സ്ത്രീപുംസയോസ്തഥാ| കല്പം ചാസ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി വിസ്തരേണ യഥാതഥമ്||൩|| വത്സകഃ കുടജഃ ശക്രോ വൃക്ഷകോ ഗിരിമല്ലികാ| ബീജാനീന്ദ്രയവാസ്തസ്യ തഥോച്യന്തേ കലിങ്ഗകാഃ||൪|| ബൃഹത്ഫലഃ ശ്വേതപുഷ്പഃ സ്നിഗ്ധപത്രഃ പുമാന് ഭവേത്| ശ്യാമാ ചാരുണപുഷ്പാ സ്ത്രീ ഫലവൃന്തൈസ്തഥാऽണുഭിഃ ||൫|| രക്തപിത്തകഫഘ്നസ്തു സുകുമാരേഷ്വനത്യയഃ| ഹൃദ്രോഗജ്വരവാതാസൃഗ്വീസര്പാദിഷു ശസ്യതേ||൬||

View original

अथ वत्सकनामानि भेदं स्त्रीपुंसयोस्तथा| कल्पं चास्य प्रवक्ष्यामि विस्तरेण यथातथम्||३|| वत्सकः कुटजः शक्रो वृक्षको गिरिमल्लिका| बीजानीन्द्रयवास्तस्य तथोच्यन्ते कलिङ्गकाः||४|| बृहत्फलः श्वेतपुष्पः स्निग्धपत्रः पुमान् भवेत्| श्यामा चारुणपुष्पा स्त्री फलवृन्तैस्तथाऽणुभिः ||५|| रक्तपित्तकफघ्नस्तु सुकुमारेष्वनत्ययः| हृद्रोगज्वरवातासृग्वीसर्पादिषु शस्यते||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (7-8) · Śloka 9

കാലേ ഫലാനി സങ്ഗൃഹ്യാ തയോഃ ശുഷ്കാണി നിക്ഷിപേത് | തേഷാമന്തര്നഖം മുഷ്ടിം ജര്ജരീകൃത്യ ഭാവയേത് ||൭|| മധുകസ്യ കഷായേണ കോവിദാരാദിഭിസ്തഥാ| നിശി സ്ഥിതം വിമൃദ്യൈതല്ലവണക്ഷൌദ്രസംയുതമ്||൮|| പിബേത്തദ്വമനം ശ്രേഷ്ഠം പിത്തശ്ലേഷ്മനിബര്ഹണമ്|൯|

View original

काले फलानि सङ्गृह्या तयोः शुष्काणि निक्षिपेत् | तेषामन्तर्नखं मुष्टिं जर्जरीकृत्य भावयेत् ||७|| मधुकस्य कषायेण कोविदारादिभिस्तथा| निशि स्थितं विमृद्यैतल्लवणक्षौद्रसंयुतम्||८|| पिबेत्तद्वमनं श्रेष्ठं पित्तश्लेष्मनिबर्हणम्|९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (9-10) · Śloka 11

അഷ്ടാഹം പയസാऽऽര്കേണ തേഷാം ചൂര്ണാനി ഭാവയേത്||൯|| ജീവകസ്യ കഷായേണ തതഃ പാണിതലം പിബേത്| ഫലജീമൂതകേക്ഷ്വാകുജീവന്തീനാം പൃഥക് തഥാ||൧൦|| സര്ഷപാണാം മധൂകാനാം ലവണസ്യാഥവാऽമ്ബുനാ|൧൧|

View original

अष्टाहं पयसाऽऽर्केण तेषां चूर्णानि भावयेत्||९|| जीवकस्य कषायेण ततः पाणितलं पिबेत्| फलजीमूतकेक्ष्वाकुजीवन्तीनां पृथक् तथा||१०|| सर्षपाणां मधूकानां लवणस्याथवाऽम्बुना|११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (11) · Śloka 11

കൃശരേണാഥവാ യുക്തം വിദധ്യാദ്വമനം ഭിഷക്||൧൧||

View original

कृशरेणाथवा युक्तं विदध्याद्वमनं भिषक्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (12) · Śloka 12

തത്ര ശ്ലോകഃ- കഷായൈര്നവ ചൂര്ണൈശ്ച പഞ്ചോക്താഃ സലിലൈസ്ത്രയഃ| ഏകശ്ച കൃശരായാം സ്യാദ്യോഗാസ്തേऽഷ്ടാദശ സ്മൃതാഃ ||൧൨||

View original

तत्र श्लोकः- कषायैर्नव चूर्णैश्च पञ्चोक्ताः सलिलैस्त्रयः| एकश्च कृशरायां स्याद्योगास्तेऽष्टादश स्मृताः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 5

ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേऽപ്രാപ്തേ ദൃഢബലസമ്പൂരിതേ കല്പസ്ഥാനേ വത്സകകല്പോ നാമ പഞ്ചമോऽധ്യായഃ||൫||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने वत्सककल्पो नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||

🔊 Audio coming soon

5. vatsakakalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi