Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

5. vatsakakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాతో వత్సకకల్పం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||

View original

अथातो वत्सककल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6

అథ వత్సకనామాని భేదం స్త్రీపుంసయోస్తథా| కల్పం చాస్య ప్రవక్ష్యామి విస్తరేణ యథాతథం||3|| వత్సకః కుటజః శక్రో వృక్షకో గిరిమల్లికా| బీజానీంద్రయవాస్తస్య తథోచ్యంతే కలింగకాః||4|| బృహత్ఫలః శ్వేతపుష్పః స్నిగ్ధపత్రః పుమాన్ భవేత్| శ్యామా చారుణపుష్పా స్త్రీ ఫలవృంతైస్తథాఽణుభిః ||5|| రక్తపిత్తకఫఘ్నస్తు సుకుమారేష్వనత్యయః| హృద్రోగజ్వరవాతాసృగ్వీసర్పాదిషు శస్యతే||6||

View original

अथ वत्सकनामानि भेदं स्त्रीपुंसयोस्तथा| कल्पं चास्य प्रवक्ष्यामि विस्तरेण यथातथम्||३|| वत्सकः कुटजः शक्रो वृक्षको गिरिमल्लिका| बीजानीन्द्रयवास्तस्य तथोच्यन्ते कलिङ्गकाः||४|| बृहत्फलः श्वेतपुष्पः स्निग्धपत्रः पुमान् भवेत्| श्यामा चारुणपुष्पा स्त्री फलवृन्तैस्तथाऽणुभिः ||५|| रक्तपित्तकफघ्नस्तु सुकुमारेष्वनत्ययः| हृद्रोगज्वरवातासृग्वीसर्पादिषु शस्यते||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (7-8) · Śloka 9

కాలే ఫలాని సంగృహ్యా తయోః శుష్కాణి నిక్షిపేత్ | తేషామంతర్నఖం ముష్టిం జర్జరీకృత్య భావయేత్ ||7|| మధుకస్య కషాయేణ కోవిదారాదిభిస్తథా| నిశి స్థితం విమృద్యైతల్లవణక్షౌద్రసంయుతం||8|| పిబేత్తద్వమనం శ్రేష్ఠం పిత్తశ్లేష్మనిబర్హణం|9|

View original

काले फलानि सङ्गृह्या तयोः शुष्काणि निक्षिपेत् | तेषामन्तर्नखं मुष्टिं जर्जरीकृत्य भावयेत् ||७|| मधुकस्य कषायेण कोविदारादिभिस्तथा| निशि स्थितं विमृद्यैतल्लवणक्षौद्रसंयुतम्||८|| पिबेत्तद्वमनं श्रेष्ठं पित्तश्लेष्मनिबर्हणम्|९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (9-10) · Śloka 11

అష్టాహం పయసాఽఽర్కేణ తేషాం చూర్ణాని భావయేత్||9|| జీవకస్య కషాయేణ తతః పాణితలం పిబేత్| ఫలజీమూతకేక్ష్వాకుజీవంతీనాం పృథక్ తథా||10|| సర్షపాణాం మధూకానాం లవణస్యాథవాఽంబునా|11|

View original

अष्टाहं पयसाऽऽर्केण तेषां चूर्णानि भावयेत्||९|| जीवकस्य कषायेण ततः पाणितलं पिबेत्| फलजीमूतकेक्ष्वाकुजीवन्तीनां पृथक् तथा||१०|| सर्षपाणां मधूकानां लवणस्याथवाऽम्बुना|११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (11) · Śloka 11

కృశరేణాథవా యుక్తం విదధ్యాద్వమనం భిషక్||11||

View original

कृशरेणाथवा युक्तं विदध्याद्वमनं भिषक्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (12) · Śloka 12

తత్ర శ్లోకః- కషాయైర్నవ చూర్ణైశ్చ పంచోక్తాః సలిలైస్త్రయః| ఏకశ్చ కృశరాయాం స్యాద్యోగాస్తేఽష్టాదశ స్మృతాః ||12||

View original

तत्र श्लोकः- कषायैर्नव चूर्णैश्च पञ्चोक्ताः सलिलैस्त्रयः| एकश्च कृशरायां स्याद्योगास्तेऽष्टादश स्मृताः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 5

ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతేఽప్రాప్తే దృఢబలసంపూరితే కల్పస్థానే వత్సకకల్పో నామ పంచమోఽధ్యాయః||5||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने वत्सककल्पो नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||

🔊 Audio coming soon

5. vatsakakalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi