अथ नाडीव्रणनिदानम् | यः शोथमाममतिपक्वमुपेक्षतेऽज्ञो यो वा व्रणं प्रचुरपूयमसाधुवृत्तः | अभ्यन्तरं प्रविशति प्रविदार्य तस्य स्थानानि पूर्वविहितानि ततः सपूयः ||१|| (सु. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Show commentary
मधुकोश व्याख्या (विजयरक्षित, श्रीकण्ठदत्त कृत)
भग्नस्यापि व्रणस्योपेक्षया नाडी भवति, अतोऽनन्तरं नाडीमाह– यः शोथमित्यादि| उपेक्षत इति पीडनशोधनादिकं न करोति| प्रचुरपूय इत्यनेन गम्भीरपाकित्वमुक्तम्| असाधुवृत्तः अहिताहाराचारः| स्थानानि पूर्वविहितानीति व्रणास्रावविज्ञानीयोक्तानि त्वङ्मांससिरास्नायुसन्ध्यस्थिकोष्ठमर्माणि||१||
आतङ्कदर्पण व्याख्या (वाचस्पति वैद्य कृत)
भग्नस्यापि व्रणस्योपेक्षया नाडीसम्भवात्तदनन्तरं नाडीमाह– य इत्यादि| योऽपक्वं शोफमाममित्युपेक्षते पीडनशोधनादीनि न करोति, अथवा यः युरुषः प्रचुरपूयं व्रणमुपेक्षते इति सम्बन्धः| प्रचुरपूयमित्यनेन गम्भीरपाकित्वं दर्शयति| असाधुवृत्तः अहिताहाराचारः| सपूयः तस्य पूर्वोक्तानि व्रणास्रावविज्ञानीयोक्तानि त्वङ्मांससिरास्नायुसन्ध्यस्थिकोष्ठमर्माणि स्थानानि विदार्यान्तः प्रविशति||१||