Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

13. svarabhēdanidānam

Adhikarana svarabhedasya nidAnapUrvikA samprAptiH (1) · Śloka 1

ਅਥ ਸ੍ਵਰਭੇਦਨਿਦਾਨਮ੍ | ਅਤ੍ਯੁਚ੍ਚਭਾਸਣਵਿਸਾਧ੍ਯਯਨਾਭਿਘਾਤਸਨ੍ਦੂਸਣੈਃ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਾਃ ਪਵਨਾਦਯਸ੍ਤੁ | ਸ੍ਰੋਤਃਸੁ ਤੇ ਸ੍ਵਰਵਹੇਸੁ ਗਤਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਾਂ ਹਨ੍ਯੁਃ ਸ੍ਵਰਂ ਭਵਤਿ ਚਾਪਿ ਹਿ ਸਡ੍ਵਿਧਃ ਸਃ ||੧|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੩) | (ਵਾਤਾਦਿਭਿਃ ਪਥਕ੍ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮੇਦਸਾ ਚ ਕ੍ਸਯੇਣ ਚ) |

View original

अथ स्वरभेदनिदानम् | अत्युच्चभाषणविषाध्ययनाभिघातसन्दूषणैः प्रकुपिताः पवनादयस्तु | स्रोतःसु ते स्वरवहेषु गताः प्रतिष्ठां हन्युः स्वरं भवति चापि हि षड्विधः सः ||१|| (सु. उ. तं. अ. ५३) | (वातादिभिः पृथक् सर्वैर्मेदसा च क्षयेण च) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtikasvarabhedalakShaNam (2) · Śloka 2

ਵਾਤੇਨ ਕਸ੍ਣਨਯਨਾਨਨਮੂਤ੍ਰਵਰ੍ਚਾ ਭਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ਨੈਰ੍ਵਦਤਿ ਗਰ੍ਦਭਵਤ੍ ਖਰਂ ਚ |੨| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੩) |

View original

वातेन कृष्णनयनाननमूत्रवर्चा भिन्नं शनैर्वदति गर्दभवत् खरं च |२| (सु. उ. तं. अ. ५३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana paittikasvarabhedalakShaNam (2) · Śloka 2

ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਪੀਤਨਯਨਾਨਨਮੂਤ੍ਰਵਰ੍ਚਾ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਗਲੇਨ ਸ ਚ ਦਾਹਸਮਨ੍ਵਿਤੇਨ ||੨|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੩) |

View original

पित्तेन पीतनयनाननमूत्रवर्चा ब्रूयाद्गलेन स च दाहसमन्वितेन ||२|| (सु. उ. तं. अ. ५३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shlaiShmikasvarabhedalakShaNam (3) · Śloka 3

ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ ਕਫੇਨ ਸਤਤਂ ਕਫਰੁਦ੍ਧਕਣ੍ਠਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਸ਼ਨੈਰ੍ਵਦਤਿ ਚਾਪਿ ਦਿਵਾ ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ |੩| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੩) |

View original

ब्रूयात् कफेन सततं कफरुद्धकण्ठः स्वल्पं शनैर्वदति चापि दिवा विशेषात् |३| (सु. उ. तं. अ. ५३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sAnnipAtikasvarabhedalakShaNam (3) · Śloka 3

ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕੇ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਵਿਕਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ ਤਂ ਚਾਪ੍ਯਸਾਧ੍ਯਮਸਯਃ ਸ੍ਵਰਭੇਦਮਾਹੁਃ ||੩|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੩) |

View original

सर्वात्मके भवति सर्वविकारसम्पत् तं चाप्यसाध्यमृषयः स्वरभेदमाहुः ||३|| (सु. उ. तं. अ. ५३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShayajasvarabhedalakShaNam (4) · Śloka 4

ਧੂਪ੍ਯੇਤ ਵਾਕ੍ ਕ੍ਸਯਕਤੇ ਕ੍ਸਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਚ੍ਚ ਵਾਗੇਸ ਚਾਪਿ ਹਤਵਾਕ੍ ਪਰਿਵਰ੍ਜਨੀਯਃ |੪| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੩) |

View original

धूप्येत वाक् क्षयकृते क्षयमाप्नुयाच्च वागेष चापि हतवाक् परिवर्जनीयः |४| (सु. उ. तं. अ. ५३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana medojasvarabhedalakShaNam (4) · Śloka 4

ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤਸ੍ਵਰਮਲਕ੍ਸ੍ਯਪਦਂ ਚਿਰੇਣ ਮੇਦੋਨ੍ਵਯਾਦ੍ਵਦਤਿ ਦਿਗ੍ਧਗਲਸ੍ਤਸਾਰ੍ਤਃ ||੪|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੩) |

View original

अन्तर्गतस्वरमलक्ष्यपदं चिरेण मेदोऽन्वयाद्वदति दिग्धगलस्तृषार्तः ||४|| (सु. उ. तं. अ. ५३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana svarabhedasyAsAdhyalakShaNam (5) · Śloka 5

ਕ੍ਸੀਣਸ੍ਯ ਵਦ੍ਧਸ੍ਯ ਕਸ਼ਸ੍ਯ ਵਾਪਿ ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤੋ ਯਸ਼੍ਚ ਸਹੋਪਜਾਤਃ | ਮੇਦਸ੍ਵਿਨਃ ਸਰ੍ਵਸਮੁਦ੍ਭਵਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰਾਮਯੋ ਯੋ ਨ ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਮੇਤਿ ||੫|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੩) |

View original

क्षीणस्य वृद्धस्य कृशस्य वाऽपि चिरोत्थितो यश्च सहोपजातः | मेदस्विनः सर्वसमुद्भवश्च स्वरामयो यो न स सिद्धिमेति ||५|| (सु. उ. तं. अ. ५३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 13

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਸ੍ਵਰਭੇਦਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੧੩||

View original

इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने स्वरभेदनिदानं समाप्तम् ||१३||

🔊 Audio coming soon