Adhikarana sandhisitAsitAsitarogapratiShedhAdhyAyaH||11|| (2-3) · Śloka 3
ਅਸ੍ਮਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਸਨ੍ਧਿਸਿਤਾਸਿਤਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧ ਉਚ੍ਯਤੇ ਅਥਾਤਃ ਸਨ੍ਧਿਸਿਤਾਸਿਤਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| )||੩||
अस्मादनन्तरं सन्धिसितासितरोगप्रतिषेध उच्यते अथातः सन्धिसितासितरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयदयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| )||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upanAhe bhedanalekhanAdi (1-2) · Śloka 2
ਜਲਾਸ੍ਰਾਵਕਫਾਸ੍ਰਾਵਯੋਰਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਾਦੁਪਨਾਹਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ ਉਪਨਾਹਂ ਭਿਸਕ੍ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਵ੍ਰੀਹਿਮੁਖੇਨ ਚ| ਲੇਖਯੇਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਗ੍ਰੇਣ ਤਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਾਰਯੇਤ੍||੧|| ਪਿਪ੍ਪਲੀਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥੈਰ੍ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਤਤਃ| ਪਟੋਲਪਤ੍ਰਾਮਲਕਕ੍ਵਾਥੇਨਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਯੇਚ੍ਚ ਤਮ੍||੨||
जलास्रावकफास्रावयोरसाध्यत्वादुपनाहचिकित्सामाह उपनाहं भिषक् स्विन्नं भिन्नं व्रीहिमुखेन च| लेखयेन्मण्डलाग्रेण ततश्च प्रतिसारयेत्||१|| पिप्पलीक्षौद्रसिन्धूत्थैर्बध्नीयात्पूर्ववत्ततः| पटोलपत्रामलकक्वाथेनाश्च्योतयेच्च तम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parvaNyAM chedanapratisAraNAdi (3-4) · Śloka 4
ਪਰ੍ਵਣੀ ਬਡਿਸ਼ੇਨਾਤ੍ਤਾ ਬਾਹ੍ਯਸਨ੍ਧਿਤ੍ਰਿਭਾਗਤਃ| ਵਦ੍ਧਿਪਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਧ੍ਯਾਰ੍ਧੇ ਸ੍ਯਾਦਸ਼੍ਰੁਗਤਿਰਨ੍ਯਥਾ||੩|| ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਚਾਰ੍ਮਵਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸੈਨ੍ਧਵਪ੍ਰਤਿਸਾਰਿਤਾ| |੪|
पर्वणी बडिशेनात्ता बाह्यसन्धित्रिभागतः| वृद्धिपत्रेण वर्ध्याऽर्धे स्यादश्रुगतिरन्यथा||३|| चिकित्सा चार्मवत्क्षौद्रसैन्धवप्रतिसारिता| |४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUyAlase sirAvyadhAdi (4-5) · Śloka 5
| ਪੂਯਾਲਸੇ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍ਤਤਸ੍ਤਮੁਪਨਾਹਯੇਤ੍||੪|| ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਚਾਕ੍ਸਿਪਾਕੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮ ਯਥਾਵਿਧਿ| |੫|
| पूयालसे सिरां विध्येत्ततस्तमुपनाहयेत्||४|| कुर्वीत चाक्षिपाकोक्तं सर्वं कर्म यथाविधि| |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUyAlase cUrNA~jjanaM rasakriyA ca (5-6) · Śloka 6
| ਸੈਨ੍ਧਵਾਰ੍ਦ੍ਰਕਕਾਸੀਸਲੋਹਤਾਮ੍ਰੈਃ ਸੁਚੂਰ੍ਣਿਤੈਃ||੫|| ਚੂਰ੍ਣਞ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਮ੍| |੬|
| सैन्धवार्द्रककासीसलोहताम्रैः सुचूर्णितैः||५|| चूर्णञ्जनं प्रयुञ्जीत सक्षौद्रैर्वा रसक्रियाम्| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimigranthau bhedanalekhanAdi (6-7) · Śloka 7
| ਕਮਿਗ੍ਰਨ੍ਥਿਂ ਕਰੀਸੇਣ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਲਿਖ੍ਯ ਚ||੬|| ਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਕਾਸੀਸਸੈਨ੍ਧਵੈਃ ਪ੍ਰਤਿਸਾਰਯੇਤ੍| |੭|
| कृमिग्रन्थिं करीषेण स्विन्नं भित्त्वा विलिख्य च||६|| त्रिफलाक्षौद्रकासीससैन्धवैः प्रतिसारयेत्| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuktyAM pittAbhiShyandavat (7) · Śloka 7
| ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਵਚ੍ਛੁਕ੍ਤਿਂ|੭|
| पित्ताभिष्यन्दवच्छुक्तिं|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balasagrathitapiShTakayoH kaphAbhiShyandavat vyoShAdya~jjanaM ca (7-8) · Śloka 8
| ਬਲਾਸਾਹ੍ਵਯਪਿਸ੍ਟਕੇ||੭|| ਕਫਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਮੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਬੀਜਪੂਰਰਸਾਕ੍ਤਂ ਚ ਵ੍ਯੋਸਕਟ੍ਫਲਮਞ੍ਜਨਮ੍||੮||
| बलासाह्वयपिष्टके||७|| कफाभिष्यन्दवन्मुक्त्वा सिराव्यधमुपाचरेत्| बीजपूररसाक्तं च व्योषकट्फलमञ्जनम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balasagrathitapiShTakayoH jAtImukulAdivartiH (9) · Śloka 9
ਜਾਤੀਮੁਕੁਲਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਦੇਵਦਾਰੁਮਹੌਸਧੈਃ| ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ ਵਰ੍ਤਿਃ ਸ਼ੋਫਕਣ੍ਡੂਘ੍ਨਮਞ੍ਜਨਮ੍||੯||
जातीमुकुलसिन्धूत्थदेवदारुमहौषधैः| पिष्टैः प्रसन्नया वर्तिः शोफकण्डूघ्नमञ्जनम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirotpAtasirAharShasirAjAlArjuneShu raktasyandavat (10) · Śloka 10
ਰਕ੍ਤਸ੍ਯਨ੍ਦਵਦੁਤ੍ਪਾਤਹਰ੍ਸਜਾਲਾਰ੍ਜੁਨੁਕ੍ਰਿਯਾ| |੧੦|
रक्तस्यन्दवदुत्पातहर्षजालार्जुनुक्रिया| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirotpAte ghRutamAkShikA~jjanam sirAharShe rasA~jjanam arjune AshcyotanA~jjanAdi (10-12) · Śloka 12
| ਸਿਰੋਤ੍ਪਾਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਘਤਮਾਕ੍ਸਿਕਮਞ੍ਜਨਮ੍||੧੦|| ਸਿਰਾਹਰ੍ਸੇ ਤੁ ਮਧੁਨਾ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਘਸ੍ਟਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਅਰ੍ਜੁਨੇ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਸ੍ਤੁਕ੍ਸੌਦ੍ਰੈਰਾਸ਼੍ਚਯੋਤਨਂ ਹਿਤਮ੍||੧੧|| ਸ੍ਫਟਿਕਃ ਕੁਙ੍ਕੁਮਂ ਸ਼ਙ੍ਖੋ ਮਧੁਕਂ ਮਧੁਨਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਮਧੁਨਾ ਚਾਞ੍ਜਨਂ ਸ਼ਙ੍ਖਃ ਫੇਨੋ ਵਾ ਸਿਤਯਾ ਸਹ||੧੨||
| सिरोत्पाते विशेषेण घृतमाक्षिकमञ्जनम्||१०|| सिराहर्षे तु मधुना श्लक्ष्णघृष्टं रसाञ्जनम्| अर्जुने शर्करामस्तुक्षौद्रैराश्चयोतनं हितम्||११|| स्फटिकः कुङ्कुमं शङ्खो मधुकं मधुनाऽञ्जनम्| मधुना चाञ्जनं शङ्खः फेनो वा सितया सह||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi shukravat (13) · Śloka 13
ਅਰ੍ਮੋਕ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਧਾ ਤਤ੍ਰ ਤਨੁ ਧੂਮਾਵਿਲਂ ਚ ਯਤ੍| ਰਕ੍ਤਂ ਦਧਿਨਿਭਂ ਯਚ੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਭੇਸਜਮ੍||੧੩||
अर्मोक्तं पञ्चधा तत्र तनु धूमाविलं च यत्| रक्तं दधिनिभं यच्च शुक्रवत्तस्य भेषजम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi shastracikitsA vidhiH (14-19) · Śloka 19
ਅਥਾਰ੍ਮਣਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ ਉਤ੍ਤਾਨਸ੍ਯੇਤਰਤ੍ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥੇਨ ਚਾਞ੍ਜਿਤਮ੍| ਰਸੇਨ ਬੀਜਪੂਰਸ੍ਯ ਨਿਮੀਲ੍ਯਾਕ੍ਸਿ ਵਿਮਰ੍ਦਯੇਤ੍||੧੪|| ਇਤ੍ਥਂ ਸਂਰੋਸਿਤਾਕ੍ਸਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਚਲੇਰ੍ਮਾਧਿਮਾਂਸਕੇ| ਧਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨੋਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੧੫|| ਅਪਾਙ੍ਗਮੀਕ੍ਸਮਾਣਸ੍ਯ ਵਦ੍ਧ੍ਰ੍ਮਣਿ ਕਨੀਨਕਾਤ੍| ਵਲੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਰ੍ਮ ਬਡਿਸ਼ੇਨਾਵਲਮ੍ਬਿਤਮ੍||੧੬|| ਨਾਤ੍ਯਾਯਤਂ ਮੁਚੁਣ੍ਡ੍ਯਾ ਵਾ ਸੂਚ੍ਯਾ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਤਤਃ| ਸਮਨ੍ਤਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਗ੍ਰੇਣ ਮੋਚਯੇਦਥ ਮੋਕ੍ਸਿਤਮ੍||੧੭|| ਕਨੀਨਕਮੁਪਾਨੀਯ ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਾਵਸ਼ੇਸਿਤਮ੍| ਛਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍ਕਨੀਨਕਂ ਰਕ੍ਸੇਦ੍ਵਾਹਿਨੀਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਰੁਵਾਹਿਨੀਃ||੧੮|| ਕਨੀਨਕਵ੍ਯਧਾਦਸ਼੍ਰੁ ਨਾਡੀ ਚਾਕ੍ਸ੍ਣਿ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਵਦ੍ਧੇਰ੍ਮਣਿ ਤਥਾਪਾਙ੍ਗਾਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤੋਸ੍ਯ ਕਨੀਨਕਮ੍||੧੯||
अथार्मणः शस्त्रचिकित्सामाह उत्तानस्येतरत् स्विन्नं ससिन्धूत्थेन चाञ्जितम्| रसेन बीजपूरस्य निमील्याक्षि विमर्दयेत्||१४|| इत्थं संरोषिताक्षास्य प्रचलेऽर्माधिमांसके| धृतस्य निश्चलं मूर्ध्नि वर्त्मनोश्च विशेषतः||१५|| अपाङ्गमीक्षमाणस्य वृद्ध्ऽर्मणि कनीनकात्| वली स्याद्यत्र तत्रार्म बडिशेनावलम्बितम्||१६|| नात्यायतं मुचुण्ड्या वा सूच्या सूत्रेण वा ततः| समन्तान्मण्डलाग्रेण मोचयेदथ मोक्षितम्||१७|| कनीनकमुपानीय चतुर्भागावशेषितम्| छिन्द्यात्कनीनकं रक्षेद्वाहिनीश्चाश्रुवाहिनीः||१८|| कनीनकव्यधादश्रु नाडी चाक्ष्णि प्रवर्तते| वृद्धेऽर्मणि तथाऽपाङ्गात्पश्यतोऽस्य कनीनकम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi bandhanavidhiH (20-22) · Śloka 22
ਸਮ੍ਯਕ੍ ਛਿਨ੍ਨਂ ਮਧੁਵ੍ਯੋਸਸੈਨ੍ਧਵਪ੍ਰਤਿਸਾਰਿਤਮ੍| ਉਸ੍ਣੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਿਕ੍ਤਮਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ||੨੦|| ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍ਸੇਚਯੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੀਯਾਦਿਦਿਨੇਸੁ ਚ| ਕਰਞ੍ਜਬੀਜਸਿਦ੍ਧੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਕ੍ਵਥਿਤੈਸ੍ਤਥਾ||੨੧|| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾਰੋਧ੍ਰਪਟੋਲੀਯਸ੍ਟਿਕਿਂਸ਼ੁਕੈਃ| ਕੁਰਣ੍ਟਮੁਕੁਲੋਪੇਤੈਰ੍ਮੁਞ੍ਚੇਦੇਵਾਹ੍ਨਿ ਸਪ੍ਤਮੇ||੨੨||
सम्यक् छिन्नं मधुव्योषसैन्धवप्रतिसारितम्| उष्णेन सर्पिषा सिक्तमभ्यक्तं मधुसर्पिषा||२०|| बध्नीयात्सेचयेन्मुक्त्वा तृतीयादिदिनेषु च| करञ्जबीजसिद्धेन क्षीरेण क्वथितैस्तथा||२१|| सक्षौद्रैर्द्विनिशारोध्रपटोलीयष्टिकिंशुकैः| कुरण्टमुकुलोपेतैर्मुञ्चेदेवाह्नि सप्तमे||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi hInAticchedaje sekA~jjanAdi (23) · Śloka 23
ਸਮ੍ਯਕ੍ ਛਿਨ੍ਨੇ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਹੀਨਾਤਿਚ੍ਛੇਦਜਾਨ੍ ਗਦਾਨ੍| ਸੇਕਾਞ੍ਜਨਪ੍ਰਭਤਿਭਿਰ੍ਜਯੇਲ੍ਲੇਖਨਬਂਹਣੈਃ||੨੩||
सम्यक् छिन्ने भवेत्स्वास्थ्यं हीनातिच्छेदजान् गदान्| सेकाञ्जनप्रभृतिभिर्जयेल्लेखनबृंहणैः||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi sitAdya~jjanam (24-25) · Śloka 25
ਸਿਤਾਮਨਃਸ਼ਿਲੈਲੇਯਲਵਣੋਤ੍ਤਮਨਾਗਰਮ੍| ਅਰ੍ਧਕਰ੍ਸੋਨ੍ਮਿਤਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਂ ਪਲਾਰ੍ਧਂ ਚ ਮਧੁਦ੍ਰੁਤਮ੍||੨੪|| ਅਞ੍ਜਨਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਤਿਮਿਰਪਿਲ੍ਲਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਮਸ਼ੇਸਜਿਤ੍| |੨੫|
सितामनःशिलैलेयलवणोत्तमनागरम्| अर्धकर्षोन्मितं तार्क्ष्यं पलार्धं च मधुद्रुतम्||२४|| अञ्जनं श्लेष्मतिमिरपिल्लशुक्रार्मशेषजित्| |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi triphalAdya~jjanAni (25-27) · Śloka 27
| ਤ੍ਰਿਫਲੈਕਤਮਦ੍ਰਵ੍ਯਤ੍ਵਚਂ ਪਾਨੀਯਕਲ੍ਕਿਤਾਮ੍||੨੫|| ਸ਼ਰਾਵਪਿਹਿਤਾਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਕਪਾਲੇ ਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਪਥਕ੍ਸ਼ੇਸੌਸਧਰਸੈਃ ਪਥਗੇਵ ਚ ਭਾਵਿਤਾ||੨੬|| ਸਾ ਮਸੀ ਸ਼ੋਸਿਤਾ ਪੇਸ੍ਯਾ ਭੂਯੋ ਦ੍ਵਿਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਾ| ਤ੍ਰਿਣ੍ਯੇਤਾਨ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨ੍ਯਾਹ ਲੇਖਨਾਨਿ ਪਰਂ ਨਿਮਿਃ||੨੭||
| त्रिफलैकतमद्रव्यत्वचं पानीयकल्किताम्||२५|| शरावपिहितां दग्ध्वा कपाले चूर्णयेत्ततः| पृथक्शेषौषधरसैः पृथगेव च भाविता||२६|| सा मषी शोषिता पेष्या भूयो द्विलवणान्विता| त्रिण्येतान्यञ्जनान्याह लेखनानि परं निमिः||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAjAle kaThinasirAsu armavat (28) · Śloka 28
ਸਿਰਾਜਾਲੇ ਸਿਰਾ ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਠਿਨਾ ਲੇਖਨੌਸਧੈਃ| ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਮਵਤ੍ਤਾਸਾਂ ਪਿਟਿਕਾਨਾਂ ਚ ਸਾਧਨਮ੍||੨੮||
सिराजाले सिरा यास्तु कठिना लेखनौषधैः| न सिद्ध्यन्त्यर्मवत्तासां पिटिकानां च साधनम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukreShu triphalAdi (29) · Śloka 29
ਦੋਸਾਨੁਰੋਧਾਚ੍ਛੁਕ੍ਰੇਸੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੂਕ੍ਸਾ ਵਰਾ ਘਤਮ੍| ਤਿਕ੍ਤਮੂਰ੍ਧ੍ਵਮਸਕ੍ਸ੍ਰਾਵੋ ਰੇਕਸੇਕਾਦਿ ਚੇਸ੍ਯਤੇ||੨੯||
दोषानुरोधाच्छुक्रेषु स्निग्धरूक्षा वरा घृतम्| तिक्तमूर्ध्वमसृक्स्रावो रेकसेकादि चेष्यते||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShatashukre trivRuddhRutapAnam (30-32) · Śloka 32
ਤ੍ਰਿਸ੍ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਵਾਰਿਣਾ ਪਕ੍ਵਂ ਕ੍ਸਤਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਘਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸਿਰਾਯਾν ਹਰੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਜਲੌਕੋਭਿਸ਼੍ਚ ਲੋਚਨਾਤ੍||੩੦|| ਸਿਦ੍ਧੇਨੋਤ੍ਪਲਕਾਕੋਲੀਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਯਸ੍ਟਿਵਿਦਾਰਿਭਿਃ| ਸਸਿਤੇਨਾਜਪਯਸਾ ਸੇਚਨਂ ਸਲਿਲੇਨ ਵਾ||੩੧|| ਰਾਗਾਸ਼੍ਰੁਵੇਦਨਾਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਪਰਂ ਲੇਖਨਮਞ੍ਜਨਮ੍| |੩੨|
त्रिस्त्रिवृद्वारिणा पक्वं क्षतशुक्रे घृतं पिबेत्| सिरायाν हरेद्रक्तं जलौकोभिश्च लोचनात्||३०|| सिद्धेनोत्पलकाकोलीद्राक्षायष्टिविदारिभिः| ससितेनाजपयसा सेचनं सलिलेन वा||३१|| रागाश्रुवेदनाशान्तौ परं लेखनमञ्जनम्| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShatashukre raktasrutiH (32-33) · Śloka 33
| ਵਰ੍ਤਯੋ ਜਾਤਿਮੁਕੁਲਲਾਕ੍ਸਾਗੈਰਿਕਚਨ੍ਦਨੈਃ||੩੨|| ਪ੍ਰਸਾਦਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚ ਕ੍ਸਤਸ਼ੁਕ੍ਰਕਮ੍| |੩੩|
| वर्तयो जातिमुकुललाक्षागैरिकचन्दनैः||३२|| प्रसादयन्ति पित्तास्रं घ्नन्ति च क्षतशुक्रकम्| |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpalAdisecanaM jAtimukulAdivartiH, dantavartiH,a~jjanAdi (33-38) · Śloka 38
| ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਦਨ੍ਤਿਵਰਾਹੋਸ੍ਟ੍ਰਗਵਾਸ਼੍ਵਾਜਖਰੋਦ੍ਭਵੈਃ||੩੩|| ਸਸ਼ਙ੍ਖਮੌਕ੍ਤਿਕਾਮ੍ਭੋਧਿਫੇਨੈਰ੍ਮਰਿਚਪਾਦਿਕੈਃ| ਕ੍ਸਤਸ਼ੁਕ੍ਰਮਪਿ ਵ੍ਯਾਪਿ ਦਨ੍ਤਵਰ੍ਤਿਰ੍ਨਿਵਤਯੇਤ੍||੩੪|| ਤਮਾਲਪਤ੍ਰਂ ਗੋਦਨ੍ਤਸ਼ਙ੍ਖਫੇਨੋਸ੍ਥਿ ਗਾਰ੍ਦਭਮ੍| ਤਾਮ੍ਰਂ ਚ ਵਰ੍ਤਿਰ੍ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਸ਼ੁਕ੍ਰਕਨਾਸ਼ਿਨੀ||੩੫|| ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਦਨ੍ਤਾਃ ਸ਼ਙ੍ਗਾਣਿ ਧਾਤਵਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਤ੍ਰੁਟਿਃ| ਕਰਞ੍ਜਬੀਜਂ ਲਸ਼ੁਨੋ ਵ੍ਰਣਸਾਦਿ ਚ ਭੇਸਜਮ੍||੩੬|| ਸਵ੍ਰਣਾਵ੍ਰਣਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਵਕ੍ਸ੍ਥਸ਼ੁਕ੍ਰਘ੍ਨਮਞ੍ਜਨਮ੍| ਨਿਮ੍ਨਮੁਨ੍ਨਮਯੇਤ੍ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਨਸ੍ਯਰਸਾਞ੍ਜਨੈਃ||੩੭|| ਸਰੁਜਂ ਨੀਰੁਜਂ ਤਪ੍ਤਿਪੁਟਪਾਕੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਰਕਮ੍| |੩੮|
| दन्तैर्दन्तिवराहोष्ट्रगवाश्वाजखरोद्भवैः||३३|| सशङ्खमौक्तिकाम्भोधिफेनैर्मरिचपादिकैः| क्षतशुक्रमपि व्यापि दन्तवर्तिर्निवतयेत्||३४|| तमालपत्रं गोदन्तशङ्खफेनोऽस्थि गार्दभम्| ताम्रं च वर्तिर्मूत्रेण सर्वशुक्रकनाशिनी||३५|| रत्नानि दन्ताः शृङ्गाणि धातवस्त्र्यूषणं त्रुटिः| करञ्जबीजं लशुनो व्रणसादि च भेषजम्||३६|| सव्रणाव्रणगम्भीरत्वक्स्थशुक्रघ्नमञ्जनम्| निम्नमुन्नमयेत्स्नेहपाननस्यरसाञ्जनैः||३७|| सरुजं नीरुजं तृप्तिपुटपाकेन शुक्रकम्| |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre nishAdisecanam (38-39) · Śloka 39
| ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਨਿਸ਼ਾਯਸ੍ਟੀਸਾਰਿਵਾਸ਼ਾਬਰਾਮ੍ਭਸਾ||੩੮|| ਸੇਚਨਂ ਰੋਧ੍ਰਪੋਟਲ੍ਯਾ ਕੋਸ੍ਣਾਮ੍ਭੋਮਗ੍ਨਯਾਥਵਾ| |੩੯|
| शुद्धशुक्रे निशायष्टीसारिवाशाबराम्भसा||३८|| सेचनं रोध्रपोटल्या कोष्णाम्भोमग्नयाऽथवा| |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre bRuhatyAdidhUpanam (39-41) · Śloka 41
| ਬਹਤੀਮੂਲਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਤਾਮ੍ਰਸੈਨ੍ਧਵਨਾਗਰੈਃ||੩੯|| ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਲੇਪਿਤਂ ਤਾਮ੍ਰਭਾਜਨਮ੍| ਯਵਾਜ੍ਯਾਮਲਕੀਪਤ੍ਰੈਰ੍ਬਹੁਸ਼ੋ ਧੂਪਯੇਤ੍ਤਤਃ||੪੦|| ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਗੁਟਿਕਾਸ੍ਤਾ ਜਲਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪੇਸਿਤਾਃ| ਮਹਾਨੀਲਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੁਕ੍ਰਹਰਾਃ ਪਰਮ੍||੪੧||
| बृहतीमूलयष्ट्याह्वताम्रसैन्धवनागरैः||३९|| धात्रीफलाम्बुना पिष्टैर्लेपितं ताम्रभाजनम्| यवाज्यामलकीपत्रैर्बहुशो धूपयेत्ततः||४०|| तत्र कुर्वीत गुटिकास्ता जलक्षौद्रपेषिताः| महानीला इति ख्याताः शुद्धशुक्रहराः परम्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre mahAnIlA guTikA (42) · Śloka 42
ਸ੍ਥਿਰੇ ਸ਼ੁਰੇ ਘਨੇ ਚਾਸ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ੋਪਹਰੇਦ੍ਰਸਕ੍| ਸ਼ਿਰਃਕਾਯਵਿਰੇਕਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਟਪਾਕਾਂਸ਼੍ਚ ਭੂਰਿਸ਼ਃ||੪੨||
स्थिरे शुरे घने चास्य बहुशोऽपहरेद्रसृक्| शिरःकायविरेकांश्च पुटपाकांश्च भूरिशः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre sthire ghane shukre raktasrutiH (43) · Śloka 43
ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਰਿਚਵੈਦੇਹੀਸ਼ਿਰੀਸਫਲਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਹਰ੍ਸਣਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਵਾਥਪੀਤੇਨ ਲਵਣੇਨ ਵਾ||੪੩||
कुर्यान्मरिचवैदेहीशिरीषफलसैन्धवैः| हर्षणं त्रिफलाक्वाथपीतेन लवणेन वा||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre maricAdinA harShaNam (44-45) · Śloka 45
ਕੁਰ੍ਯਾਦਞ੍ਜਨਯੋਗੌ ਵਾ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧਗਦਿਤਾਵਿਮੌ| ਸ਼ਙ੍ਖਕੋਲਾਸ੍ਥਿਕਤਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਧੁਕਮਾਕ੍ਸਿਕੈਃ||੪੪|| ਸੁਰਾਦਨ੍ਤਾਰ੍ਣਵਮਲੈਃ ਸ਼ਿਰੀਸਕੁਸੁਮਾਨ੍ਵਿਤੈਃ| |੪੫|
कुर्यादञ्जनयोगौ वा श्लोकार्धगदिताविमौ| शङ्खकोलास्थिकतकद्राक्षामधुकमाक्षिकैः||४४|| सुरादन्तार्णवमलैः शिरीषकुसुमान्वितैः| |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre shukraharShaNAnya~jjanAni (45-46) · Śloka 46
| ਧਾਤ੍ਰੀਫਣਿਜ੍ਜਕਰਸੇ ਕ੍ਸਾਰੋ ਲਾਙ੍ਗਲਿਕੋਦ੍ਭਵਃ||੪੫|| ਉਸਿਤਃ ਸ਼ੋਸਿਤਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਹਰ੍ਸਣਮਞ੍ਜਨਮ੍| |੪੬|
| धात्रीफणिज्जकरसे क्षारो लाङ्गलिकोद्भवः||४५|| उषितः शोषिततश्चूर्णः शुक्रहर्षणमञ्जनम्| |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre hRuShTashukranAshinI vartiH (46-48) · Śloka 48
| ਮੁਦ੍ਗਾ ਵਾ ਨਿਸ੍ਤੁਸਾਃ ਪਿਸ੍ਟਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਮਾਯੁਤਾਃ||੪੬|| ਸਾਰੋ ਮਧੂਕਾਨ੍ਮਧੁਮਾਨ੍ ਮਜ੍ਜਾ ਵਾਕ੍ਸਾਤ੍ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾ| ਗੋਖਰਾਸ਼੍ਵੋਸ੍ਟ੍ਰਦਸ਼ਨਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਃ ਫੇਨਃ ਸਮੁਦ੍ਰਜਃ||੪੭|| ਵਰ੍ਤਿਰਰ੍ਜੁਨਤੋਯੇਨ ਹਸ੍ਟਸ਼ੁਕ੍ਰਕਨਾਸ਼ਿਨੀ| |੪੮|
| मुद्गा वा निस्तुषाः पिष्टाः शङ्खक्षौद्रसमायुताः||४६|| सारो मधूकान्मधुमान् मज्जा वाऽक्षात्समाक्षिका| गोखराश्वोष्ट्रदशनाः शङ्खः फेनः समुद्रजः||४७|| वर्तिरर्जुनतोयेन हृष्टशुक्रकनाशिनी| |४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre utsannAdishukre lekhanam (48) · Śloka 48
| ਉਤ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਵਾਲਾਦਿਭਿਰ੍ਲਿਖੇਤ੍||੪੮||
| उत्सन्नं वा सशल्यं वा शुक्रं वालादिभिर्लिखेत्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAshukre vraNashukravat (49) · Śloka 49
ਸਿਰਾਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਤ੍ਵਦਸ੍ਟਿਘ੍ਨੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਵ੍ਰਣਸ਼ੁਕ੍ਰਵਤ੍| |੪੯|
सिराशुक्रे त्वदृष्टिघ्ने चिकित्सा व्रणशुक्रवत्| |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAshukre puNDrAdivartiH (49-50) · Śloka 50
| ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਕਾਕੋਲੀਸਿਂਹੀਲੋਹਨਿਸ਼ਾਞ੍ਜਨਮ੍||੪੯|| ਕਲ੍ਕਿਤਂ ਛਾਗਦੁਗ੍ਧੇਨ ਸਗ਼ਤੈਰ੍ਧੂਪਿਤਂ ਯਵੈਃ| ਧਾਤ੍ਰੀਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਯਾਯਾਦ੍ਵਰ੍ਤਿਰਤ੍ਰਾਞ੍ਜਨਂ ਪਰਮ੍||੫੦||
| पुण्ड्रयष्ट्याह्वकाकोलीसिंहीलोहनिशाञ्जनम्||४९|| कल्कितं छागदुग्धेन सग़ृतैर्धूपितं यवैः| धात्रीपत्रैश्च पर्यायाद्वर्तिरत्राञ्जनं परम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajakAyAM SastraprayogaH (51) · Śloka 51
ਅਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵਰ੍ਮਵਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਮਜਕਾਖ੍ਯੇ ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍| |੫੧|
अशान्तावर्मवच्छस्त्रमजकाख्ये च योजयेत्| |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajakAshukreShu asAdhyeShu snehapAnAdinA vedanopashamAdi (51-52) · Śloka 52
| ਅਜਕਾਯਾਮਸਾਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚ ਤਦ੍ਵਿਧੇ||੫੧|| ਵੇਦਨੋਪਸ਼ਮਂ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਾਸਕ੍ਸ੍ਰਾਵਣਾਦਿਭਿਃ| ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬੀਭਤ੍ਸਤਾਂ ਜੇਤੁਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਸੇਧਸਾਧਨਮ੍||੫੨||
| अजकायामसाध्यायां शुक्रेऽन्यत्र च तद्विधे||५१|| वेदनोपशमं स्नेहपानासृक्स्रावणादिभिः| कुर्याद्बीभत्सतां जेतुं शुक्रस्योत्सेधसाधनम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajakAshukreShu nAlikerAdya~jjanam (53-54) · Śloka 54
ਨਾਲਿਕੇਰਾਸ੍ਥਿਭਲ੍ਲਾਤਤਾਲਵਂਸ਼ਕਰੀਰਜਮ੍| ਭਸ੍ਮਾਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਤਾਭਿਰ੍ਭਾਵਯੇਤ੍ਕਰਭਾਸ੍ਥਿਜਮ੍||੫੩|| ਚੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਸ੍ਵਸਾਧ੍ਯੇਸੁ ਤਦ੍ਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਘ੍ਨਮਞ੍ਜਨਮ੍| ਸਾਧ੍ਯੇਸੁ ਸਾਧਨਾਯਾਲਮਿਦਮੇਵ ਚ ਸ਼ੀਲਿਤਮ੍||੫੪||
नालिकेरास्थिभल्लाततालवंशकरीरजम्| भस्माद्भिः स्रावयेत्ताभिर्भावयेत्करभास्थिजम्||५३|| चूर्णं शुक्रेष्वसाध्येषु तद्वैवर्ण्यघ्नमञ्जनम्| साध्येषु साधनायालमिदमेव च शीलितम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukreShu pAnAdau yathAsvaM ghRutam (11) · Śloka 11
ਅਜਕਾਂ ਪਾੜ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ਵਿਧ੍ਵਾ ਸੂਚ੍ਯਾ ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਚੋਦਕਮ੍| ਸਮਂ ਪ੍ਰਪੀਡ੍ਯਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠੇਨ ਵਸਾਰ੍ਦ੍ਰੇਣਾਨੁ ਪੂਰਯੇਤ੍||੫੫|| ਵ੍ਰਣਂ ਗੋਮਾਂਸਚੂਰ੍ਣੇਨ ਬਦ੍ਧਂ ਬਦ੍ਧਂ ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਚ| ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਦ੍ ਵ੍ਰਣੇ ਰੂਢੇ ਕਸ੍ਣਭਾਗੇ ਸਮੇ ਸ੍ਥਿਰੇ||੫੬|| ਸ੍ਨੇਹਾਞ੍ਜਨਂ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਸ੍ਯਂ ਚ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਤਥਾਪਿ ਪੁਨਰਾਧ੍ਮਾਨੇ ਭੇਦਚ੍ਛੇਦਾਦਿਕਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍||੫੭|| ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾ ਨਾਤਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਿਮਜ੍ਜਨਮ੍| ੫੭ ੧/੨| ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਸੁ ਸ਼ਤਂ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਪਾਨੇ ਚ ਮਰ੍ਸ਼ੇ ਚ ਘਤਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਨ ਹੀਯਤੇ ਲਬ੍ਧਬਲਾ ਤਥਾਨ੍ਤ- ਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨੈਰ੍ਦਕ੍ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੈਃ| ੫੮ ੧/੨| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰ- ਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠੇ ਉਤ੍ਤਰ- ਸ੍ਥਾਨੇ ਸਨ੍ਧਿਸਿਤਾਸਿਤਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੧||
अजकां पाऱ्श्वतो विध्वा सूच्या विस्राव्य चोदकम्| समं प्रपीड्याङ्गुष्ठेन वसार्द्रेणानु पूरयेत्||५५|| व्रणं गोमांसचूर्णेन बद्धं बद्धं विमुच्य च| सप्तरात्राद् व्रणे रूढे कृष्णभागे समे स्थिरे||५६|| स्नेहाञ्जनं च कर्तव्यं नस्यं च क्षीरसर्पिषा| तथाऽपि पुनराध्माने भेदच्छेदादिकां क्रियाम्||५७|| युक्त्या कुर्याद्यथा नातिच्छेदेन स्यान्निमज्जनम्| ५७ १/२| नित्यं च शुक्रेषु शृतं यथास्वं पाने च मर्शे च घृतं विदध्यात्| न हीयते लब्धबला तथाऽन्त- स्तीक्ष्णाञ्जनैर्दृक् सततं प्रयुक्तैः| ५८ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने सन्धिसितासितरोगप्रतिषेधो नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon