Adhikarana sandhisitAsitAsitarogapratiShedhAdhyAyaH||11|| (2-3) · Śloka 3
અસ્માદનન્તરં સન્ધિસિતાસિતરોગપ્રતિષેધ ઉચ્યતે અથાતઃ સન્ધિસિતાસિતરોગપ્રતિષેધં વ્યાખ્યાસ્યામઃ| ઇતિ હ સ્માહુરાત્રેયદયો મહર્ષયઃ| (ગદ્યસૂત્રે|૨| )||૩||
अस्मादनन्तरं सन्धिसितासितरोगप्रतिषेध उच्यते अथातः सन्धिसितासितरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयदयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| )||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upanAhe bhedanalekhanAdi (1-2) · Śloka 2
જલાસ્રાવકફાસ્રાવયોરસાધ્યત્વાદુપનાહચિકિત્સામાહ ઉપનાહં ભિષક્ સ્વિન્નં ભિન્નં વ્રીહિમુખેન ચ| લેખયેન્મણ્ડલાગ્રેણ તતશ્ચ પ્રતિસારયેત્||૧|| પિપ્પલીક્ષૌદ્રસિન્ધૂત્થૈર્બધ્નીયાત્પૂર્વવત્તતઃ| પટોલપત્રામલકક્વાથેનાશ્ચ્યોતયેચ્ચ તમ્||૨||
जलास्रावकफास्रावयोरसाध्यत्वादुपनाहचिकित्सामाह उपनाहं भिषक् स्विन्नं भिन्नं व्रीहिमुखेन च| लेखयेन्मण्डलाग्रेण ततश्च प्रतिसारयेत्||१|| पिप्पलीक्षौद्रसिन्धूत्थैर्बध्नीयात्पूर्ववत्ततः| पटोलपत्रामलकक्वाथेनाश्च्योतयेच्च तम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parvaNyAM chedanapratisAraNAdi (3-4) · Śloka 4
પર્વણી બડિશેનાત્તા બાહ્યસન્ધિત્રિભાગતઃ| વૃદ્ધિપત્રેણ વર્ધ્યાઽર્ધે સ્યાદશ્રુગતિરન્યથા||૩|| ચિકિત્સા ચાર્મવત્ક્ષૌદ્રસૈન્ધવપ્રતિસારિતા| |૪|
पर्वणी बडिशेनात्ता बाह्यसन्धित्रिभागतः| वृद्धिपत्रेण वर्ध्याऽर्धे स्यादश्रुगतिरन्यथा||३|| चिकित्सा चार्मवत्क्षौद्रसैन्धवप्रतिसारिता| |४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUyAlase sirAvyadhAdi (4-5) · Śloka 5
| પૂયાલસે સિરાં વિધ્યેત્તતસ્તમુપનાહયેત્||૪|| કુર્વીત ચાક્ષિપાકોક્તં સર્વં કર્મ યથાવિધિ| |૫|
| पूयालसे सिरां विध्येत्ततस्तमुपनाहयेत्||४|| कुर्वीत चाक्षिपाकोक्तं सर्वं कर्म यथाविधि| |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUyAlase cUrNA~jjanaM rasakriyA ca (5-6) · Śloka 6
| સૈન્ધવાર્દ્રકકાસીસલોહતામ્રૈઃ સુચૂર્ણિતૈઃ||૫|| ચૂર્ણઞ્જનં પ્રયુઞ્જીત સક્ષૌદ્રૈર્વા રસક્રિયામ્| |૬|
| सैन्धवार्द्रककासीसलोहताम्रैः सुचूर्णितैः||५|| चूर्णञ्जनं प्रयुञ्जीत सक्षौद्रैर्वा रसक्रियाम्| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimigranthau bhedanalekhanAdi (6-7) · Śloka 7
| કૃમિગ્રન્થિં કરીષેણ સ્વિન્નં ભિત્ત્વા વિલિખ્ય ચ||૬|| ત્રિફલાક્ષૌદ્રકાસીસસૈન્ધવૈઃ પ્રતિસારયેત્| |૭|
| कृमिग्रन्थिं करीषेण स्विन्नं भित्त्वा विलिख्य च||६|| त्रिफलाक्षौद्रकासीससैन्धवैः प्रतिसारयेत्| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuktyAM pittAbhiShyandavat (7) · Śloka 7
| પિત્તાભિષ્યન્દવચ્છુક્તિં|૭|
| पित्ताभिष्यन्दवच्छुक्तिं|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balasagrathitapiShTakayoH kaphAbhiShyandavat vyoShAdya~jjanaM ca (7-8) · Śloka 8
| બલાસાહ્વયપિષ્ટકે||૭|| કફાભિષ્યન્દવન્મુક્ત્વા સિરાવ્યધમુપાચરેત્| બીજપૂરરસાક્તં ચ વ્યોષકટ્ફલમઞ્જનમ્||૮||
| बलासाह्वयपिष्टके||७|| कफाभिष्यन्दवन्मुक्त्वा सिराव्यधमुपाचरेत्| बीजपूररसाक्तं च व्योषकट्फलमञ्जनम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balasagrathitapiShTakayoH jAtImukulAdivartiH (9) · Śloka 9
જાતીમુકુલસિન્ધૂત્થદેવદારુમહૌષધૈઃ| પિષ્ટૈઃ પ્રસન્નયા વર્તિઃ શોફકણ્ડૂઘ્નમઞ્જનમ્||૯||
जातीमुकुलसिन्धूत्थदेवदारुमहौषधैः| पिष्टैः प्रसन्नया वर्तिः शोफकण्डूघ्नमञ्जनम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirotpAtasirAharShasirAjAlArjuneShu raktasyandavat (10) · Śloka 10
રક્તસ્યન્દવદુત્પાતહર્ષજાલાર્જુનુક્રિયા| |૧૦|
रक्तस्यन्दवदुत्पातहर्षजालार्जुनुक्रिया| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirotpAte ghRutamAkShikA~jjanam sirAharShe rasA~jjanam arjune AshcyotanA~jjanAdi (10-12) · Śloka 12
| સિરોત્પાતે વિશેષેણ ઘૃતમાક્ષિકમઞ્જનમ્||૧૦|| સિરાહર્ષે તુ મધુના શ્લક્ષ્ણઘૃષ્ટં રસાઞ્જનમ્| અર્જુને શર્કરામસ્તુક્ષૌદ્રૈરાશ્ચયોતનં હિતમ્||૧૧|| સ્ફટિકઃ કુઙ્કુમં શઙ્ખો મધુકં મધુનાઽઞ્જનમ્| મધુના ચાઞ્જનં શઙ્ખઃ ફેનો વા સિતયા સહ||૧૨||
| सिरोत्पाते विशेषेण घृतमाक्षिकमञ्जनम्||१०|| सिराहर्षे तु मधुना श्लक्ष्णघृष्टं रसाञ्जनम्| अर्जुने शर्करामस्तुक्षौद्रैराश्चयोतनं हितम्||११|| स्फटिकः कुङ्कुमं शङ्खो मधुकं मधुनाऽञ्जनम्| मधुना चाञ्जनं शङ्खः फेनो वा सितया सह||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi shukravat (13) · Śloka 13
અર્મોક્તં પઞ્ચધા તત્ર તનુ ધૂમાવિલં ચ યત્| રક્તં દધિનિભં યચ્ચ શુક્રવત્તસ્ય ભેષજમ્||૧૩||
अर्मोक्तं पञ्चधा तत्र तनु धूमाविलं च यत्| रक्तं दधिनिभं यच्च शुक्रवत्तस्य भेषजम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi shastracikitsA vidhiH (14-19) · Śloka 19
અથાર્મણઃ શસ્ત્રચિકિત્સામાહ ઉત્તાનસ્યેતરત્ સ્વિન્નં સસિન્ધૂત્થેન ચાઞ્જિતમ્| રસેન બીજપૂરસ્ય નિમીલ્યાક્ષિ વિમર્દયેત્||૧૪|| ઇત્થં સંરોષિતાક્ષાસ્ય પ્રચલેઽર્માધિમાંસકે| ધૃતસ્ય નિશ્ચલં મૂર્ધ્નિ વર્ત્મનોશ્ચ વિશેષતઃ||૧૫|| અપાઙ્ગમીક્ષમાણસ્ય વૃદ્ધ્ઽર્મણિ કનીનકાત્| વલી સ્યાદ્યત્ર તત્રાર્મ બડિશેનાવલમ્બિતમ્||૧૬|| નાત્યાયતં મુચુણ્ડ્યા વા સૂચ્યા સૂત્રેણ વા તતઃ| સમન્તાન્મણ્ડલાગ્રેણ મોચયેદથ મોક્ષિતમ્||૧૭|| કનીનકમુપાનીય ચતુર્ભાગાવશેષિતમ્| છિન્દ્યાત્કનીનકં રક્ષેદ્વાહિનીશ્ચાશ્રુવાહિનીઃ||૧૮|| કનીનકવ્યધાદશ્રુ નાડી ચાક્ષ્ણિ પ્રવર્તતે| વૃદ્ધેઽર્મણિ તથાઽપાઙ્ગાત્પશ્યતોઽસ્ય કનીનકમ્||૧૯||
अथार्मणः शस्त्रचिकित्सामाह उत्तानस्येतरत् स्विन्नं ससिन्धूत्थेन चाञ्जितम्| रसेन बीजपूरस्य निमील्याक्षि विमर्दयेत्||१४|| इत्थं संरोषिताक्षास्य प्रचलेऽर्माधिमांसके| धृतस्य निश्चलं मूर्ध्नि वर्त्मनोश्च विशेषतः||१५|| अपाङ्गमीक्षमाणस्य वृद्ध्ऽर्मणि कनीनकात्| वली स्याद्यत्र तत्रार्म बडिशेनावलम्बितम्||१६|| नात्यायतं मुचुण्ड्या वा सूच्या सूत्रेण वा ततः| समन्तान्मण्डलाग्रेण मोचयेदथ मोक्षितम्||१७|| कनीनकमुपानीय चतुर्भागावशेषितम्| छिन्द्यात्कनीनकं रक्षेद्वाहिनीश्चाश्रुवाहिनीः||१८|| कनीनकव्यधादश्रु नाडी चाक्ष्णि प्रवर्तते| वृद्धेऽर्मणि तथाऽपाङ्गात्पश्यतोऽस्य कनीनकम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi bandhanavidhiH (20-22) · Śloka 22
સમ્યક્ છિન્નં મધુવ્યોષસૈન્ધવપ્રતિસારિતમ્| ઉષ્ણેન સર્પિષા સિક્તમભ્યક્તં મધુસર્પિષા||૨૦|| બધ્નીયાત્સેચયેન્મુક્ત્વા તૃતીયાદિદિનેષુ ચ| કરઞ્જબીજસિદ્ધેન ક્ષીરેણ ક્વથિતૈસ્તથા||૨૧|| સક્ષૌદ્રૈર્દ્વિનિશારોધ્રપટોલીયષ્ટિકિંશુકૈઃ| કુરણ્ટમુકુલોપેતૈર્મુઞ્ચેદેવાહ્નિ સપ્તમે||૨૨||
सम्यक् छिन्नं मधुव्योषसैन्धवप्रतिसारितम्| उष्णेन सर्पिषा सिक्तमभ्यक्तं मधुसर्पिषा||२०|| बध्नीयात्सेचयेन्मुक्त्वा तृतीयादिदिनेषु च| करञ्जबीजसिद्धेन क्षीरेण क्वथितैस्तथा||२१|| सक्षौद्रैर्द्विनिशारोध्रपटोलीयष्टिकिंशुकैः| कुरण्टमुकुलोपेतैर्मुञ्चेदेवाह्नि सप्तमे||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi hInAticchedaje sekA~jjanAdi (23) · Śloka 23
સમ્યક્ છિન્ને ભવેત્સ્વાસ્થ્યં હીનાતિચ્છેદજાન્ ગદાન્| સેકાઞ્જનપ્રભૃતિભિર્જયેલ્લેખનબૃંહણૈઃ||૨૩||
सम्यक् छिन्ने भवेत्स्वास्थ्यं हीनातिच्छेदजान् गदान्| सेकाञ्जनप्रभृतिभिर्जयेल्लेखनबृंहणैः||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi sitAdya~jjanam (24-25) · Śloka 25
સિતામનઃશિલૈલેયલવણોત્તમનાગરમ્| અર્ધકર્ષોન્મિતં તાર્ક્ષ્યં પલાર્ધં ચ મધુદ્રુતમ્||૨૪|| અઞ્જનં શ્લેષ્મતિમિરપિલ્લશુક્રાર્મશેષજિત્| |૨૫|
सितामनःशिलैलेयलवणोत्तमनागरम्| अर्धकर्षोन्मितं तार्क्ष्यं पलार्धं च मधुद्रुतम्||२४|| अञ्जनं श्लेष्मतिमिरपिल्लशुक्रार्मशेषजित्| |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana armaNi triphalAdya~jjanAni (25-27) · Śloka 27
| ત્રિફલૈકતમદ્રવ્યત્વચં પાનીયકલ્કિતામ્||૨૫|| શરાવપિહિતાં દગ્ધ્વા કપાલે ચૂર્ણયેત્તતઃ| પૃથક્શેષૌષધરસૈઃ પૃથગેવ ચ ભાવિતા||૨૬|| સા મષી શોષિતા પેષ્યા ભૂયો દ્વિલવણાન્વિતા| ત્રિણ્યેતાન્યઞ્જનાન્યાહ લેખનાનિ પરં નિમિઃ||૨૭||
| त्रिफलैकतमद्रव्यत्वचं पानीयकल्किताम्||२५|| शरावपिहितां दग्ध्वा कपाले चूर्णयेत्ततः| पृथक्शेषौषधरसैः पृथगेव च भाविता||२६|| सा मषी शोषिता पेष्या भूयो द्विलवणान्विता| त्रिण्येतान्यञ्जनान्याह लेखनानि परं निमिः||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAjAle kaThinasirAsu armavat (28) · Śloka 28
સિરાજાલે સિરા યાસ્તુ કઠિના લેખનૌષધૈઃ| ન સિદ્ધ્યન્ત્યર્મવત્તાસાં પિટિકાનાં ચ સાધનમ્||૨૮||
सिराजाले सिरा यास्तु कठिना लेखनौषधैः| न सिद्ध्यन्त्यर्मवत्तासां पिटिकानां च साधनम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukreShu triphalAdi (29) · Śloka 29
દોષાનુરોધાચ્છુક્રેષુ સ્નિગ્ધરૂક્ષા વરા ઘૃતમ્| તિક્તમૂર્ધ્વમસૃક્સ્રાવો રેકસેકાદિ ચેષ્યતે||૨૯||
दोषानुरोधाच्छुक्रेषु स्निग्धरूक्षा वरा घृतम्| तिक्तमूर्ध्वमसृक्स्रावो रेकसेकादि चेष्यते||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShatashukre trivRuddhRutapAnam (30-32) · Śloka 32
ત્રિસ્ત્રિવૃદ્વારિણા પક્વં ક્ષતશુક્રે ઘૃતં પિબેત્| સિરાયાν હરેદ્રક્તં જલૌકોભિશ્ચ લોચનાત્||૩૦|| સિદ્ધેનોત્પલકાકોલીદ્રાક્ષાયષ્ટિવિદારિભિઃ| સસિતેનાજપયસા સેચનં સલિલેન વા||૩૧|| રાગાશ્રુવેદનાશાન્તૌ પરં લેખનમઞ્જનમ્| |૩૨|
त्रिस्त्रिवृद्वारिणा पक्वं क्षतशुक्रे घृतं पिबेत्| सिरायाν हरेद्रक्तं जलौकोभिश्च लोचनात्||३०|| सिद्धेनोत्पलकाकोलीद्राक्षायष्टिविदारिभिः| ससितेनाजपयसा सेचनं सलिलेन वा||३१|| रागाश्रुवेदनाशान्तौ परं लेखनमञ्जनम्| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShatashukre raktasrutiH (32-33) · Śloka 33
| વર્તયો જાતિમુકુલલાક્ષાગૈરિકચન્દનૈઃ||૩૨|| પ્રસાદયન્તિ પિત્તાસ્રં ઘ્નન્તિ ચ ક્ષતશુક્રકમ્| |૩૩|
| वर्तयो जातिमुकुललाक्षागैरिकचन्दनैः||३२|| प्रसादयन्ति पित्तास्रं घ्नन्ति च क्षतशुक्रकम्| |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpalAdisecanaM jAtimukulAdivartiH, dantavartiH,a~jjanAdi (33-38) · Śloka 38
| દન્તૈર્દન્તિવરાહોષ્ટ્રગવાશ્વાજખરોદ્ભવૈઃ||૩૩|| સશઙ્ખમૌક્તિકામ્ભોધિફેનૈર્મરિચપાદિકૈઃ| ક્ષતશુક્રમપિ વ્યાપિ દન્તવર્તિર્નિવતયેત્||૩૪|| તમાલપત્રં ગોદન્તશઙ્ખફેનોઽસ્થિ ગાર્દભમ્| તામ્રં ચ વર્તિર્મૂત્રેણ સર્વશુક્રકનાશિની||૩૫|| રત્નાનિ દન્તાઃ શૃઙ્ગાણિ ધાતવસ્ત્ર્યૂષણં ત્રુટિઃ| કરઞ્જબીજં લશુનો વ્રણસાદિ ચ ભેષજમ્||૩૬|| સવ્રણાવ્રણગમ્ભીરત્વક્સ્થશુક્રઘ્નમઞ્જનમ્| નિમ્નમુન્નમયેત્સ્નેહપાનનસ્યરસાઞ્જનૈઃ||૩૭|| સરુજં નીરુજં તૃપ્તિપુટપાકેન શુક્રકમ્| |૩૮|
| दन्तैर्दन्तिवराहोष्ट्रगवाश्वाजखरोद्भवैः||३३|| सशङ्खमौक्तिकाम्भोधिफेनैर्मरिचपादिकैः| क्षतशुक्रमपि व्यापि दन्तवर्तिर्निवतयेत्||३४|| तमालपत्रं गोदन्तशङ्खफेनोऽस्थि गार्दभम्| ताम्रं च वर्तिर्मूत्रेण सर्वशुक्रकनाशिनी||३५|| रत्नानि दन्ताः शृङ्गाणि धातवस्त्र्यूषणं त्रुटिः| करञ्जबीजं लशुनो व्रणसादि च भेषजम्||३६|| सव्रणाव्रणगम्भीरत्वक्स्थशुक्रघ्नमञ्जनम्| निम्नमुन्नमयेत्स्नेहपाननस्यरसाञ्जनैः||३७|| सरुजं नीरुजं तृप्तिपुटपाकेन शुक्रकम्| |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre nishAdisecanam (38-39) · Śloka 39
| શુદ્ધશુક્રે નિશાયષ્ટીસારિવાશાબરામ્ભસા||૩૮|| સેચનં રોધ્રપોટલ્યા કોષ્ણામ્ભોમગ્નયાઽથવા| |૩૯|
| शुद्धशुक्रे निशायष्टीसारिवाशाबराम्भसा||३८|| सेचनं रोध्रपोटल्या कोष्णाम्भोमग्नयाऽथवा| |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre bRuhatyAdidhUpanam (39-41) · Śloka 41
| બૃહતીમૂલયષ્ટ્યાહ્વતામ્રસૈન્ધવનાગરૈઃ||૩૯|| ધાત્રીફલામ્બુના પિષ્ટૈર્લેપિતં તામ્રભાજનમ્| યવાજ્યામલકીપત્રૈર્બહુશો ધૂપયેત્તતઃ||૪૦|| તત્ર કુર્વીત ગુટિકાસ્તા જલક્ષૌદ્રપેષિતાઃ| મહાનીલા ઇતિ ખ્યાતાઃ શુદ્ધશુક્રહરાઃ પરમ્||૪૧||
| बृहतीमूलयष्ट्याह्वताम्रसैन्धवनागरैः||३९|| धात्रीफलाम्बुना पिष्टैर्लेपितं ताम्रभाजनम्| यवाज्यामलकीपत्रैर्बहुशो धूपयेत्ततः||४०|| तत्र कुर्वीत गुटिकास्ता जलक्षौद्रपेषिताः| महानीला इति ख्याताः शुद्धशुक्रहराः परम्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre mahAnIlA guTikA (42) · Śloka 42
સ્થિરે શુરે ઘને ચાસ્ય બહુશોઽપહરેદ્રસૃક્| શિરઃકાયવિરેકાંશ્ચ પુટપાકાંશ્ચ ભૂરિશઃ||૪૨||
स्थिरे शुरे घने चास्य बहुशोऽपहरेद्रसृक्| शिरःकायविरेकांश्च पुटपाकांश्च भूरिशः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre sthire ghane shukre raktasrutiH (43) · Śloka 43
કુર્યાન્મરિચવૈદેહીશિરીષફલસૈન્ધવૈઃ| હર્ષણં ત્રિફલાક્વાથપીતેન લવણેન વા||૪૩||
कुर्यान्मरिचवैदेहीशिरीषफलसैन्धवैः| हर्षणं त्रिफलाक्वाथपीतेन लवणेन वा||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre maricAdinA harShaNam (44-45) · Śloka 45
કુર્યાદઞ્જનયોગૌ વા શ્લોકાર્ધગદિતાવિમૌ| શઙ્ખકોલાસ્થિકતકદ્રાક્ષામધુકમાક્ષિકૈઃ||૪૪|| સુરાદન્તાર્ણવમલૈઃ શિરીષકુસુમાન્વિતૈઃ| |૪૫|
कुर्यादञ्जनयोगौ वा श्लोकार्धगदिताविमौ| शङ्खकोलास्थिकतकद्राक्षामधुकमाक्षिकैः||४४|| सुरादन्तार्णवमलैः शिरीषकुसुमान्वितैः| |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre shukraharShaNAnya~jjanAni (45-46) · Śloka 46
| ધાત્રીફણિજ્જકરસે ક્ષારો લાઙ્ગલિકોદ્ભવઃ||૪૫|| ઉષિતઃ શોષિતતશ્ચૂર્ણઃ શુક્રહર્ષણમઞ્જનમ્| |૪૬|
| धात्रीफणिज्जकरसे क्षारो लाङ्गलिकोद्भवः||४५|| उषितः शोषिततश्चूर्णः शुक्रहर्षणमञ्जनम्| |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre hRuShTashukranAshinI vartiH (46-48) · Śloka 48
| મુદ્ગા વા નિસ્તુષાઃ પિષ્ટાઃ શઙ્ખક્ષૌદ્રસમાયુતાઃ||૪૬|| સારો મધૂકાન્મધુમાન્ મજ્જા વાઽક્ષાત્સમાક્ષિકા| ગોખરાશ્વોષ્ટ્રદશનાઃ શઙ્ખઃ ફેનઃ સમુદ્રજઃ||૪૭|| વર્તિરર્જુનતોયેન હૃષ્ટશુક્રકનાશિની| |૪૮|
| मुद्गा वा निस्तुषाः पिष्टाः शङ्खक्षौद्रसमायुताः||४६|| सारो मधूकान्मधुमान् मज्जा वाऽक्षात्समाक्षिका| गोखराश्वोष्ट्रदशनाः शङ्खः फेनः समुद्रजः||४७|| वर्तिरर्जुनतोयेन हृष्टशुक्रकनाशिनी| |४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhashukre utsannAdishukre lekhanam (48) · Śloka 48
| ઉત્સન્નં વા સશલ્યં વા શુક્રં વાલાદિભિર્લિખેત્||૪૮||
| उत्सन्नं वा सशल्यं वा शुक्रं वालादिभिर्लिखेत्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAshukre vraNashukravat (49) · Śloka 49
સિરાશુક્રે ત્વદૃષ્ટિઘ્ને ચિકિત્સા વ્રણશુક્રવત્| |૪૯|
सिराशुक्रे त्वदृष्टिघ्ने चिकित्सा व्रणशुक्रवत्| |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAshukre puNDrAdivartiH (49-50) · Śloka 50
| પુણ્ડ્રયષ્ટ્યાહ્વકાકોલીસિંહીલોહનિશાઞ્જનમ્||૪૯|| કલ્કિતં છાગદુગ્ધેન સઘૃતૈર્ધૂપિતં યવૈઃ| ધાત્રીપત્રૈશ્ચ પર્યાયાદ્વર્તિરત્રાઞ્જનં પરમ્||૫૦||
| पुण्ड्रयष्ट्याह्वकाकोलीसिंहीलोहनिशाञ्जनम्||४९|| कल्कितं छागदुग्धेन सग़ृतैर्धूपितं यवैः| धात्रीपत्रैश्च पर्यायाद्वर्तिरत्राञ्जनं परम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajakAyAM SastraprayogaH (51) · Śloka 51
અશાન્તાવર્મવચ્છસ્ત્રમજકાખ્યે ચ યોજયેત્| |૫૧|
अशान्तावर्मवच्छस्त्रमजकाख्ये च योजयेत्| |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajakAshukreShu asAdhyeShu snehapAnAdinA vedanopashamAdi (51-52) · Śloka 52
| અજકાયામસાધ્યાયાં શુક્રેઽન્યત્ર ચ તદ્વિધે||૫૧|| વેદનોપશમં સ્નેહપાનાસૃક્સ્રાવણાદિભિઃ| કુર્યાદ્બીભત્સતાં જેતું શુક્રસ્યોત્સેધસાધનમ્||૫૨||
| अजकायामसाध्यायां शुक्रेऽन्यत्र च तद्विधे||५१|| वेदनोपशमं स्नेहपानासृक्स्रावणादिभिः| कुर्याद्बीभत्सतां जेतुं शुक्रस्योत्सेधसाधनम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajakAshukreShu nAlikerAdya~jjanam (53-54) · Śloka 54
નાલિકેરાસ્થિભલ્લાતતાલવંશકરીરજમ્| ભસ્માદ્ભિઃ સ્રાવયેત્તાભિર્ભાવયેત્કરભાસ્થિજમ્||૫૩|| ચૂર્ણં શુક્રેષ્વસાધ્યેષુ તદ્વૈવર્ણ્યઘ્નમઞ્જનમ્| સાધ્યેષુ સાધનાયાલમિદમેવ ચ શીલિતમ્||૫૪||
नालिकेरास्थिभल्लाततालवंशकरीरजम्| भस्माद्भिः स्रावयेत्ताभिर्भावयेत्करभास्थिजम्||५३|| चूर्णं शुक्रेष्वसाध्येषु तद्वैवर्ण्यघ्नमञ्जनम्| साध्येषु साधनायालमिदमेव च शीलितम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukreShu pAnAdau yathAsvaM ghRutam (11) · Śloka 11
અજકાં પા્શ્વતો વિધ્વા સૂચ્યા વિસ્રાવ્ય ચોદકમ્| સમં પ્રપીડ્યાઙ્ગુષ્ઠેન વસાર્દ્રેણાનુ પૂરયેત્||૫૫|| વ્રણં ગોમાંસચૂર્ણેન બદ્ધં બદ્ધં વિમુચ્ય ચ| સપ્તરાત્રાદ્ વ્રણે રૂઢે કૃષ્ણભાગે સમે સ્થિરે||૫૬|| સ્નેહાઞ્જનં ચ કર્તવ્યં નસ્યં ચ ક્ષીરસર્પિષા| તથાઽપિ પુનરાધ્માને ભેદચ્છેદાદિકાં ક્રિયામ્||૫૭|| યુક્ત્યા કુર્યાદ્યથા નાતિચ્છેદેન સ્યાન્નિમજ્જનમ્| ૫૭ ૧/૨| નિત્યં ચ શુક્રેષુ શૃતં યથાસ્વં પાને ચ મર્શે ચ ઘૃતં વિદધ્યાત્| ન હીયતે લબ્ધબલા તથાઽન્ત- સ્તીક્ષ્ણાઞ્જનૈર્દૃક્ સતતં પ્રયુક્તૈઃ| ૫૮ ૧/૨| ઇતિ શ્રીવૈદ્યપતિસિંહગુપ્તસૂનુશ્રીમદ્વાગ્ભટવિર- ચિતાયામષ્ટાઙ્ગહૃદયસંહિતાયાં ષષ્ઠે ઉત્તર- સ્થાને સન્ધિસિતાસિતરોગપ્રતિષેધો નામૈકાદશોઽધ્યાયઃ||૧૧||
अजकां पाऱ्श्वतो विध्वा सूच्या विस्राव्य चोदकम्| समं प्रपीड्याङ्गुष्ठेन वसार्द्रेणानु पूरयेत्||५५|| व्रणं गोमांसचूर्णेन बद्धं बद्धं विमुच्य च| सप्तरात्राद् व्रणे रूढे कृष्णभागे समे स्थिरे||५६|| स्नेहाञ्जनं च कर्तव्यं नस्यं च क्षीरसर्पिषा| तथाऽपि पुनराध्माने भेदच्छेदादिकां क्रियाम्||५७|| युक्त्या कुर्याद्यथा नातिच्छेदेन स्यान्निमज्जनम्| ५७ १/२| नित्यं च शुक्रेषु शृतं यथास्वं पाने च मर्शे च घृतं विदध्यात्| न हीयते लब्धबला तथाऽन्त- स्तीक्ष्णाञ्जनैर्दृक् सततं प्रयुक्तैः| ५८ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने सन्धिसितासितरोगप्रतिषेधो नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon