Adhikarana athA~arshasA~jcikitsitannAma dashamo~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋಽರ್ಶಸಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातोऽर्शसां चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpIDya dahanam (2) · Śloka 2
ಅಥ ಖಲು ಬಲವನ್ತಮರ್ಶೋಭಿರುಪದ್ರುತಂ ಯಥಾರ್ಹಸ್ನೇಹೋಪಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಮನಿಲವೇದನಾವೃದ್ಧಿಶಮನಾರ್ಥಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಮುಷ್ಣಮಲ್ಪಮನ್ನಂ ದ್ರವಪ್ರಾಯಂ ಭುಕ್ತವನ್ತಂ ಶುಚಿಂ ಕೃತಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಮುಕ್ತವಿಣ್ಮೂತ್ರಮವ್ಯಥಂ ಸಮೇ ಶುಚೌ ವಿವಿಕ್ತೇ ದೇಶೇ ಸಾಧಾರಣೇ ವ್ಯಭ್ರೇ ಕಾಲೇಶಯ್ಯಾಯಾಂ ಸಮೇ ಫಲಕೇ ವಾ ಪ್ರತ್ಯಾದಿತ್ಯಗುದಮನ್ಯಸ್ಯೋತ್ಸಙ್ಗೇ ನಿಷಣ್ಣಪರ್ವ- ಕಾಯಮುತ್ತಾನಮುನ್ನತಕಟೀದೇಶಂ ಯನ್ತ್ರಣಶಾಟಕೇನ ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಗ್ರೀವಾಸಕ್ಥಿಸನ್ಧಿಮಲಜ್ಜಾರ್ಹೈರಾಪ್ತಪರಿಚಾರಕೈಃ ಸುಪರಿಗೃಹೀತಂ ಕೃತ್ವಾ ತತೋಽಸ್ಮೈ ಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತಗುದಾಯ ಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತಂ ಯನ್ತ್ರಮೃಜ್ವನುಸುಖಂ ಶನೈಃ ಪಾಯೌ ಪ್ರಣಿದಧ್ಯಾತ್| ಪ್ರವಾಹಣಪ್ರವಿಷ್ಟಂ ಚಾರ್ಶೋಽಭಿ- ವೀಕ್ಷ್ಯ ಪಿಚುಪ್ಲೋತಕಯೋರನ್ಯತರೇಣಾವಗುಣ್ಠಿತಯಾ ಶಲಾಕಯೋತ್ಪೀಡ್ಯ ಯಥೋಕ್ತವಿಧಿನಾಽಗ್ನಿಕ್ಷಾರಾಭ್ಯಾಮುಪಾಚರೇತ್ಸಮ್ಯಙ್ನಿರ್ವಾಪಯೇಚ್ಚ||೨||
अथ खलु बलवन्तमर्शोभिरुपद्रुतं यथार्हस्नेहोपस्निग्धस्विन्नमनिलवेदनावृद्धिशमनार्थं स्निग्धमुष्णमल्पमन्नं द्रवप्रायं भुक्तवन्तं शुचिं कृतस्वस्त्ययनं मुक्तविण्मूत्रमव्यथं समे शुचौ विविक्ते देशे साधारणे व्यभ्रे कालेशय्यायां समे फलके वा प्रत्यादित्यगुदमन्यस्योत्सङ्गे निषण्णपर्व- कायमुत्तानमुन्नतकटीदेशं यन्त्रणशाटकेन परिक्षिप्तग्रीवासक्थिसन्धिमलज्जार्हैराप्तपरिचारकैः सुपरिगृहीतं कृत्वा ततोऽस्मै घृताभ्यक्तगुदाय घृताभ्यक्तं यन्त्रमृज्वनुसुखं शनैः पायौ प्रणिदध्यात्| प्रवाहणप्रविष्टं चार्शोऽभि- वीक्ष्य पिचुप्लोतकयोरन्यतरेणावगुण्ठितया शलाकयोत्पीड्य यथोक्तविधिनाऽग्निक्षाराभ्यामुपाचरेत्सम्यङ्निर्वापयेच्च||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMsthAnaBedAnusAraM vidhiBedaH (3) · Śloka 3
ಮಹಾನ್ತಿ ಪ್ರಾಣವತಶ್ಛಿತ್ವಾ ದಹೇತ್| ಛತ್ರಾಕಾರಾಣ್ಯೂರ್ಧ್ವವಿಸ್ತೃತಾನಿ ಕ್ಷಾರಸೂತ್ರೇಣ ಬದ್ಧ್ವಾ||೩||
महान्ति प्राणवतश्छित्वा दहेत्| छत्राकाराण्यूर्ध्वविस्तृतानि क्षारसूत्रेण बद्ध्वा||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhottaraM karma (4) · Śloka 4
ತತೋ ಯನ್ತ್ರಮಪನೀಯೋತ್ಥಾಪ್ಯಾತುರಂ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಗುದಜಘನವಙ್ಕ್ಷಣಂ ಯಥಾಕಾಲಮುಷ್ಣೋದಕಕೋಷ್ಠೇಽವಗಾಹಯೇತ್| ತತೋ ನಿವಾತಮಗಾರಂ ಪ್ರವೇಶ್ಯಾಚಾರಿಕಮುಪದಿಶೇತ್||೪||
ततो यन्त्रमपनीयोत्थाप्यातुरं स्वभ्यक्तगुदजघनवङ्क्षणं यथाकालमुष्णोदककोष्ठेऽवगाहयेत्| ततो निवातमगारं प्रवेश्याचारिकमुपदिशेत्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dahanavikalpAH (5) · Śloka 5
ಸಾವಶೇಷಂ ಪುನರ್ದಹೇತ್| ಏವಂ ಸಪ್ತರಾತ್ರಾತ್ ಸಪ್ತರಾತ್ರಾದೇಕೈಕಮುಪಕ್ರಮೇತ್| ಬಹುಷು ತು ಪ್ರಾಗ್ದಕ್ಷಿಣಂ ತತೋ ವಾಮಂ ವಾಮಾತ್ಪೃಷ್ಠಾಗ್ರಜಮ್| ಏಕಾಹಾತ್ತು ಸರ್ವಾಣಿ ದಹತೋಽತಿಯೋಗೋಕ್ತೋ ದೋಷಃ| ತತ್ರ ಶುಷ್ಕಾಣ್ಯಗ್ನಿನಾ ಕ್ಷಾರೇಣ ವಾ ಸಾಧಯೇತ್| ಕ್ಷಾರೇಣೈವ ಮೃದುನಾಽಽರ್ದ್ರಾಣಿ| ಏಷ ಸರ್ವಪ್ರದೇಶೇಷ್ವರ್ಶಸಾಂ ದಹನವಿಕಲ್ಪಃ| ತೃತೀಯೇ ತು ಗುದಬಲೌ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯೋಪಚರೇನ್ನ ವೇತ್ಯೇಕೇ||೫||
सावशेषं पुनर्दहेत्| एवं सप्तरात्रात् सप्तरात्रादेकैकमुपक्रमेत्| बहुषु तु प्राग्दक्षिणं ततो वामं वामात्पृष्ठाग्रजम्| एकाहात्तु सर्वाणि दहतोऽतियोगोक्तो दोषः| तत्र शुष्काण्यग्निना क्षारेण वा साधयेत्| क्षारेणैव मृदुनाऽऽर्द्राणि| एष सर्वप्रदेशेष्वर्शसां दहनविकल्पः| तृतीये तु गुदबलौ प्रत्याख़्यायोपचरेन्न वेत्येके||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samyagdAhAdilakShaNAni (6) · Śloka 6
ಅಥ ಸಮ್ಯಗ್ದಗ್ಧೇ ವಾತಾನುಲೋಮ್ಯಮನ್ನಾಭಿರುಚಿರಗ್ನೇರ್ದೀಪ್ತಿರ್ಲಾಘವಮಿನ್ದ್ರಿಯಪ್ರಸಾದೋ ಯಥೋಕ್ತೋಪದ್ರವನಿವೃತ್ತಿರ್ಬಲವರ್ಣೋಪಪತ್ತಿಶ್ಚ| ಅಸಮ್ಯಗ್ದಾಹೇ ತು ಕ್ಷಾರಗ್ನಿಕರ್ಮಣೋರ್ವಿಧಿಮೀಕ್ಷೇತ||೬||
अथ सम्यग्दग्धे वातानुलोम्यमन्नाभिरुचिरग्नेर्दीप्तिर्लाघवमिन्द्रियप्रसादो यथोक्तोपद्रवनिवृत्तिर्बलवर्णोपपत्तिश्च| असम्यग्दाहे तु क्षारग्निकर्मणोर्विधिमीक्षेत||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastivedanAdyupadravANAM cikitsA (7) · Śloka 7
ಬಸ್ತಿವೇದನಾಯಾಂ ಕುಷ್ಠಶತಪುಷ್ಪಾದೇವದಾರೂಸುರಭಿಪುನರ್ನವಾಗರುಕಲ್ಕೇನ ನಾಭೇರಧಃ ಸರ್ವಮಾಲಿಮ್ಪೇತ್| ಮೂತ್ರಪುರೀಷಪ್ರತೀಘಾತೇ ವರಣಾಲಮ್ಬುಸೈರಣ್ಡಪುನರ್ನವಾಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಸುರಭೀಸುಷವೀಕಷಾಯಂ ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಪೃಷ್ಠಕಟೀವಂಕ್ಷಣಗುದಸ್ಯ ಪರಿಷೇಕೇಽವಗಾಹೇ ವಾ ಯೋಜಯೇತ್| ಕ್ಷೀರಂ ಸಸ್ನೇಹಂ ತೈಲಮೇವ ವಾ| ದಗ್ಧೇಷು ಚಾರ್ಶಃ ಸು ಶಕೃತ್ ಛೈಥಿಲ್ಯಾರ್ಥಂ ತ್ರಿವೃದ್ವಾಸ್ತುಕೋಪೋದಕಾಚಞ್ಚುಪರ್ಣೀಶಾಕಯುಕ್ತ- ಮನ್ನಮಶ್ನೀಯಾತ್||೭||
बस्तिवेदनायां कुष्ठशतपुष्पादेवदारूसुरभिपुनर्नवागरुकल्केन नाभेरधः सर्वमालिम्पेत्| मूत्रपुरीषप्रतीघाते वरणालम्बुसैरण्डपुनर्नवाश्वदंष्ट्रासुरभीसुषवीकषायं सुखोष्णं स्वभ्यक्तपृष्ठकटीवंक्षणगुदस्य परिषेकेऽवगाहे वा योजयेत्| क्षीरं सस्नेहं तैलमेव वा| दग्धेषु चार्शः सु शकृत् छैथिल्यार्थं त्रिवृद्वास्तुकोपोदकाचञ्चुपर्णीशाकयुक्त- मन्नमश्नीयात्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sArvadaihikI cikitsA (8) · Śloka 8
ಅನಿಲಾನಲರಕ್ಷಣೋತ್ತೇಜನಾರ್ಥಂ ದೇಹಪುಷ್ಟಯೇ ಚ ಸ್ನೇಹಾದೀನ್ ಸಮ್ಯಗಾಸೇವೇತ| ಸಂಶೋಧನಾಃ ಪ್ರಲೇಪಾದ್ಯಾಃ ಕಷಾಯಾಸ್ತೈಲಯುಕ್ತಯಃ| ವ್ರಣಾಧಿಕಾರಮಾಲೋಚ್ಯ ಯೋಕ್ತವ್ಯಾ ಹತನಾಮಸು||೮||
अनिलानलरक्षणोत्तेजनार्थं देहपुष्टये च स्नेहादीन् सम्यगासेवेत| संशोधनाः प्रलेपाद्याः कषायास्तैलयुक्तयः| व्रणाधिकारमालोच्य योक्तव्या हतनामसु||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anavacaraNIyashastrakShArAgneH karma (9) · Śloka 9
ಅಥಾನವಚಾರಣೀಯಶಸ್ತ್ರಕ್ಷಾರಾಗ್ನೇರ್ವಾತಕಫೋಲ್ಬಣಾನಿ ದೋಷಸಮ್ಪೂರ್ಣತ್ವಾನ್ನಿರ್ಗತಾನಿ ಸಸ್ತಮ್ಭಕಣ್ಡೂಶೋಫಶೂಲಾನಿ ಕ್ಷಾರಚಿತ್ರಕಕುಷ್ಠಬಿಲ್ವಮೂಲಕಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನ ವಾ ಕೃಷ್ಣಾಹಿಬಿಡಾಲೌಷ್ಠಜಲೌಕಃ ಸೂಕರವಸಾಭಿರ್ವಾಭ್ಯಜ್ಯ ಪಿಣ್ಡೇನ ಸ್ವೇದಯೇದ್ ದ್ರವಸ್ವೇದೇನ ವಾ| ಧೂಪಯೇಚ್ಚ ಸಘೃತಶಮೀ ಪತ್ರಾರ್ಕಮೂಲಮಾನುಷಕೇಶಾಹಿನಿರ್ಮೋಕಬಿಡಾಲಚರ್ಮಭಿಃ| ಕುಞ್ಜರವರಾಹವೃಷಶಕೃತ್ಸಕ್ತುಸರ್ಜರಸೈರ್ವಾ| ಸುರಸಾಬೃಹತೀಪಿಪ್ಪಲ್ಯಶ್ವಗನ್ಧಾಭಿರ್ವಾ ಸಘೃತಾಭಿಃ| ಅರಿಷ್ಟಶಿಗ್ರುಪತ್ರಕುಲತ್ಥವಚಾಭಿರ್ವಾ| ಪ್ರದಿಹ್ಯಾಚ್ಚಸ್ನುಹೀಕ್ಷೀರಯುಕ್ತೇನ ಹರಿದ್ರಾಚೂರ್ಣೇನ| ಗೋಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈರ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಟಶಕೃನ್ನಿಶಾಪಿಪ್ಪಲೀಗುಞ್ಜಾಮೂಲೈಃ| ಗೋಪಿತ್ತಪಿಷ್ಟಾಭಿರ್ವಾ ದನ್ತೀಚಿತ್ರಕಸುವರ್ಚಿಕಾಭಿಃ| ಸುಧಾಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈರ್ವಾ ಗುಡಕೃಷ್ಣಾಸೈನ್ಧವಕುಷ್ಠಶಿರೀಷಬೀಜೈಃ| ತದ್ವಚ್ಚ ಗಜಾಸ್ಥಿತುತ್ಥಭಲ್ಲಾತಕಲಾಙ್ಗಲೀಕುಲೀರಶೃಙ್ಗೀವಚಾಭಯಾಹಿಙ್ಗುಕುಷ್ಠಬಿಲ್ವಶಿಗ್ರುಮೂಲಕಬೀಜನಿಮ್ಬಾಶ್ವಮಾರಪತ್ರಪೀಲುಮೂಲೈಃ ಬಸ್ತಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈರ್ವಾ ಸುಧಾಕಾಣ್ಡಾರ್ಕಕ್ಷೀರತುಮ್ಬಪ್ರಸವಕರಞ್ಜೈಃ| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಭಿರ್ವಾನುವಾಸಾನದ್ರವ್ಯೈಃ| ಏಭಿರ್ಹಿ ಪ್ರದಿಗ್ಧಾನ್ಯರ್ಶಾಂಸಿ ದುಷ್ಟಮಸೃಕ್ಸಞ್ಚಿತಂ ಪಿಚ್ಛಾಂ ಚ ವಿಮುಚ್ಯ ಪ್ರಶಾಮ್ಯನ್ತಿ| ಏಭಿಶ್ಚ ತೈಲಾನ್ಯಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥಮುಪಕಲ್ಪಯೇತ್||೯||
अथानवचारणीयशस्त्रक्षाराग्नेर्वातकफोल्बणानि दोषसम्पूर्णत्वान्निर्गतानि सस्तम्भकण्डूशोफशूलानि क्षारचित्रककुष्ठबिल्वमूलकसिद्धेन तैलेन वा कृष्णाहिबिडालौष्ठजलौकः सूकरवसाभिर्वाभ्यज्य पिण्डेन स्वेदयेद् द्रवस्वेदेन वा| धूपयेच्च सघृतशमी पत्रार्कमूलमानुषकेशाहिनिर्मोकबिडालचर्मभिः| कुञ्जरवराहवृषशकृत्सक्तुसर्जरसैर्वा| सुरसाबृहतीपिप्पल्यश्वगन्धाभिर्वा सघृताभिः| अरिष्टशिग्रुपत्रकुलत्थवचाभिर्वा| प्रदिह्याच्चस्नुहीक्षीरयुक्तेन हरिद्राचूर्णेन| गोमूत्रपिष्टैर्वा कुक्कुटशकृन्निशापिप्पलीगुञ्जामूलैः| गोपित्तपिष्टाभिर्वा दन्तीचित्रकसुवर्चिकाभिः| सुधाक्षीरपिष्टैर्वा गुडकृष्णासैन्धवकुष्ठशिरीषबीजैः| तद्वच्च गजास्थितुत्थभल्लातकलाङ्गलीकुलीरशृङ्गीवचाभयाहिङ्गुकुष्ठबिल्वशिग्रुमूलकबीजनिम्बाश्वमारपत्रपीलुमूलैः बस्तमूत्रपिष्टैर्वा सुधाकाण्डार्कक्षीरतुम्बप्रसवकरञ्जैः| पिप्पल्यादिभिर्वानुवासानद्रव्यैः| एभिर्हि प्रदिग्धान्यर्शांसि दुष्टमसृक्सञ्चितं पिच्छां च विमुच्य प्रशाम्यन्ति| एभिश्च तैलान्यभ्यङ्गार्थमुपकल्पयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsIsAditailam (10) · Śloka 10
ತಥಾ ಕಾಸೀಸಸೈನ್ಧವಾಲಪಿಪ್ಪಲೀಕುಷ್ಠಶುಣ್ಠೀವಿಡಙ್ಗವಿದಾರೀಲಾಙ್ಗಲೀಕರವೀರಾರ್ದ್ರಕಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರೀದನ್ತೀಚಿತ್ರಕಾಲರ್ಕಸುಧಾಪಯೋಭಿಸ್ತೈಲಞ್ಚತುರ್ಗುಣಮೂತ್ರವಿಪಕ್ವಮಪ್ರದೂಷಯದ್ಗುದಮಭ್ಯಙ್ಗಾತ್ ಕ್ಷಾರವದರ್ಶಾಂಸಿ ಶಾತಯತಿ||೧೦||
तथा कासीससैन्धवालपिप्पलीकुष्ठशुण्ठीविडङ्गविदारीलाङ्गलीकरवीरार्द्रकस्वर्णक्षीरीदन्तीचित्रकालर्कसुधापयोभिस्तैलञ्चतुर्गुणमूत्रविपक्वमप्रदूषयद्गुदमभ्यङ्गात् क्षारवदर्शांसि शातयति||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aBya~ggAdinA~arshaHshAtanam (11) · Śloka 11
ತೈಲಾಭ್ಯಕ್ತಂ ವಾ ಪಾಯುಪ್ರದೇಶಂ ಪಕ್ವೇಷ್ಟಕಾಶಕಲೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಕೋಟಿಭಿರಗ್ನಿವರ್ಣೈರ್ಮಹಿಷೀಮೂತ್ರನಿರ್ವಾಪಿತೈರ್ನಿಷ್ಪೀಡಯನ್ ದ್ವಿಕಾಲಂ ಸಪ್ತದಿನಾನಿ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಅನನ್ತರಞ್ಚ ಯಥೋಕ್ತೇನಾವಗಾಹನೇನ| ತತೋ ಗತೇ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇ ಪೂಜೀಕರಞ್ಜಪಲ್ಲವಕಲ್ಕೇನ ಸಸೈನ್ಧವೇನ ಸ್ನುಹೀಪಯಸಾ ವರ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ನಾತಿಶುಷ್ಕಾಂ ಗುದೋ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಕೃತವಿಣ್ಮೂತ್ರಂ ಚಾವಗಾಹೇ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್| ಪ್ರಾತಃ ಸಾಯಂ ಚೈಷ ವಿಧಿಃ ಪ್ರತ್ಯಹಮೇಕಾನ್ತರಂ ವಾ ಯಾವತ್ ತ್ರಿರಾತ್ರಮ್| ತತೋ ದೇವದಾಲೀಕ್ಷಾರಹರೀತಕೀಃ ಶೀಲಯೇತ್| ಏವಮರ್ಶಾಂಸಿ ಶೀರ್ಯನ್ತೇ||೧೧||
तैलाभ्यक्तं वा पायुप्रदेशं पक्वेष्टकाशकलैस्तीक्ष्णकोटिभिरग्निवर्णैर्महिषीमूत्रनिर्वापितैर्निष्पीडयन् द्विकालं सप्तदिनानि स्वेदयेत्| अनन्तरञ्च यथोक्तेनावगाहनेन| ततो गते सप्तरात्रे पूजीकरञ्जपल्लवकल्केन ससैन्धवेन स्नुहीपयसा वर्तिं कृत्वा नातिशुष्कां गुदो विदध्यात्| कृतविण्मूत्रं चावगाहे स्थापयेत्| प्रातः सायं चैष विधिः प्रत्यहमेकान्तरं वा यावत् त्रिरात्रम्| ततो देवदालीक्षारहरीतकीः शीलयेत्| एवमर्शांसि शीर्यन्ते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana harItakIpAkavidhiH (12) · Śloka 12
ಅಥ ಹರೀತಕೀಪಾಕವಿಧಿಃ| ಸಜಾಲಮೂಲಂ ಜೀಮೂತಕಮನ್ತರ್ಧೂಮಂ ದಹೇತ್| ತಸ್ಯ ಭಸ್ಮನೋರ್ದ್ಧಾಢಕಂ ಗೋಮೂತ್ರಪಾತ್ರದ್ವಯೇನೈಕವಿಂಶತಿಕೃತ್ವೋ ಗಾಲಯೇತ್| ತತಸ್ತೇನ ಕ್ಷಾರಮೂತ್ರೇಣ ಕುಟಜಚಿತ್ರಕವ್ಯಾಧಿಘಾತಚೂರ್ಣಪ್ರಸೃತತ್ರಯಾನ್ವಿತೇನ ಪಥ್ಯಾಶತದ್ವಯಮಾಘನೀಭಾವಾತ್ ಪಚೇತ್| ಅವತೀರ್ಣಞ್ಚ ತಮವಲೇಹಂ ವ್ಯೋಷರಜಃಪ್ರಸೃತಯುಕ್ತಂ ಘೃತಭಾವಿತೇ ಭಾಜನೇ ನಿದಧ್ಯಾತ್| ಸ ಲೇಹಃ ಸಾವಲೇಹವಿಜಯಾದ್ವಯೋಪಯೋಗಮಭ್ಯಸ್ಯಮಾನೋ ಗುದಜಜಠರಜಘನವಙ್ಕ್ಷಣಶೂಲಗರಾನಾಹಗುಲ್ಮಪಾಣ್ಡುರೋಗಾಶ್ಮರೀಶರ್ಕರಾಶ್ವಾಸಕಾಸಾನ್ ನಿಯಚ್ಛತಿ||೧೨||
अथ हरीतकीपाकविधिः| सजालमूलं जीमूतकमन्तर्धूमं दहेत्| तस्य भस्मनोर्द्धाढकं गोमूत्रपात्रद्वयेनैकविंशतिकृत्वो गालयेत्| ततस्तेन क्षारमूत्रेण कुटजचित्रकव्याधिघातचूर्णप्रसृतत्रयान्वितेन पथ्याशतद्वयमाघनीभावात् पचेत्| अवतीर्णञ्च तमवलेहं व्योषरजःप्रसृतयुक्तं घृतभाविते भाजने निदध्यात्| स लेहः सावलेहविजयाद्वयोपयोगमभ्यस्यमानो गुदजजठरजघनवङ्क्षणशूलगरानाहगुल्मपाण्डुरोगाश्मरीशर्कराश्वासकासान् नियच्छति||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana punaH punaH shodhanaM srAvaNa~jca (13) · Śloka 13
ಸದಾ ಚ ಪತ್ರಭಙ್ಗೋದಕೇನ ಕೋಷ್ಣೇನಾಮ್ಬುನಾ ವಾ ಶೌಚಮಾಚರೇತ್| ಅಪ್ರವರ್ತ್ತಮಾನಞ್ಚ ರುಧಿರಮುಚ್ಛೂನಕಠಿನೇಷ್ವರ್ಶಃ ಸು ಜಲೌಕಾಭಿಃ ಸೂಚೀಕೂರ್ಚೇನ ವಾ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್||೧೩||
सदा च पत्रभङ्गोदकेन कोष्णेनाम्बुना वा शौचमाचरेत्| अप्रवर्त्तमानञ्च रुधिरमुच्छूनकठिनेष्वर्शः सु जलौकाभिः सूचीकूर्चेन वा प्रवर्तयेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnisAdAdau vidhiH (14) · Śloka 14
ಅಗ್ನಿಸಾದೇ ಗುದಶೋಫಶೂಲಾರ್ತೌ ಚ ಹಿಙ್ಗ್ವರ್ಧಕರ್ಷಂ ಸೌವರ್ಚಲಯವಕ್ಷಾರೇನ್ದ್ರಯವಪಿಪ್ಪಲೀನಾಂ ಪೃಥಕ್ಕರ್ಷ ಮೂರ್ವಾರ್ಧಪಲಂ ಪಾಠಾಪಲಂ ಶುಣ್ಠೀದ್ವಿಪಲಂ ಚೈಕತ್ರ ಚೂರ್ಣಿತಮುಷ್ಣಾಮ್ಬುಸರ್ಪಿರ್ಮದ್ಯಾದ್ಯೈರುಪಯೋಜ್ಯಮ್| ತ್ರಿಲವಣಾದಿಚೂರ್ಣಂ ವಾ| ಹಿಙ್ಗ್ವತಿವಿಷಾವಷ್ಠಸ್ವರ್ಜಿ ಕಾಕ್ಷಾರಬಿಡ್ಲವಣಾನಿ ವಾ ದ್ವಿಗುಣೋತ್ತರಾಣಿ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಪ್ರಾಣದಾಂ ವಾ ತಕ್ರಾನುಪಾನಾಂ ಸಗುಡಾಮ್| ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ತಂ ವಾ ನಿರನ್ನೋ ವಾ ತಕ್ರಮಹರಹಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಜೀರ್ಣೇ ತಕ್ರೇ ಸಾಯಂ ತಕ್ರಪೇಯಾಂ ಸಸೈನ್ಧವಾಂ ಪಿಬೇತ್| ತಕ್ರೇಣೈವ ವಾ ಲಾಜಾಸಕ್ತೂನವಲಿಹ್ಯಾತ್| ಪೀಲೂನಿ ವಾ ತಕ್ರಾನುಪಾನಾನಿ ಪ್ರಾತಃ ಪಕ್ಷಂ ಪಕ್ಷಾರ್ಧಂ ವಾ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಕಟುಕಿಕಾಮೂಲಕಲ್ಕಂ ವಾ ಪ್ರಾತಸ್ತಕ್ರೇಣ| ಶುಣ್ಠೀಚಿತ್ರಕಪುನರ್ನವಾಕ್ವಾಥಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಕ್ಷೀರಮ್| ಗೋಮೂತ್ರಪರಿಸ್ರುತೇ ವಾ ಬಹುಕೃತ್ವೋ ಜೀಮೂತಕಕ್ಷಾರ ಉಷಿತಾ ಹರೀತಕೀಃ| ಗೋಮೂತ್ರಾರ್ಧದ್ರೋಣಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಕ್ಷೌದ್ರವದಭಯಾಶತಮ್| ವಾಸಿಷ್ಠಹರೀತಕೀರ್ವಾ| ಭಲ್ಲಾತಕಾನಿ ವಾ ರಸಾಯನೋಪದೇಶೇನ ಪುನರ್ನವಾಲಮ್ಬುಸಾಂ ವಾ ಶೋಫೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ಗುಡಾರ್ದ್ರಕಂ ವಾ||೧೪||
अग्निसादे गुदशोफशूलार्तौ च हिङ्ग्वर्धकर्षं सौवर्चलयवक्षारेन्द्रयवपिप्पलीनां पृथक्कर्ष मूर्वार्धपलं पाठापलं शुण्ठीद्विपलं चैकत्र चूर्णितमुष्णाम्बुसर्पिर्मद्याद्यैरुपयोज्यम्| त्रिलवणादिचूर्णं वा| हिङ्ग्वतिविषावष्ठस्वर्जि काक्षारबिड्लवणानि वा द्विगुणोत्तराणि प्रयोजयेत्| प्राणदां वा तक्रानुपानां सगुडाम्| प्रातः प्राग्भक्तं वा निरन्नो वा तक्रमहरहस्तस्मिन् जीर्णे तक्रे सायं तक्रपेयां ससैन्धवां पिबेत्| तक्रेणैव वा लाजासक्तूनवलिह्यात्| पीलूनि वा तक्रानुपानानि प्रातः पक्षं पक्षार्धं वा प्रयोजयेत्| कटुकिकामूलकल्कं वा प्रातस्तक्रेण| शुण्ठीचित्रकपुनर्नवाक्वाथसिद्धं वा क्षीरम्| गोमूत्रपरिस्रुते वा बहुकृत्वो जीमूतकक्षार उषिता हरीतकीः| गोमूत्रार्धद्रोणसिद्धं वा क्षौद्रवदभयाशतम्| वासिष्ठहरीतकीर्वा| भल्लातकानि वा रसायनोपदेशेन पुनर्नवालम्बुसां वा शोफोक्तविधिना गुडार्द्रकं वा||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhAstakraprayogAH (15) · Śloka 15
ಸಕ್ತುಮನ್ಥಂ ವಾ ಭಲ್ಲಾತಕಚೂರ್ಣಯುಕ್ತಂ ನಾತಿಲವಣಂ ತಕ್ರೇಣ| ತಕ್ರೇಣ ವಾಷಾಢಕಾರ್ತಿಕಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷಾಣಾಂ ಮಾಸಾನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಮಿನ್ ಪುಷ್ಯಯೋಗೇ ಸಮುದ್ಧೃತಂ ಚಿತ್ರಕಮಥವಾ ಮಸ್ತುಯೂಷಕ್ಷೀರಘೃತತೈಲಾದ್ಯನ್ಯತಮೇನ| ಚಿತ್ರಕಮೂಲಕ್ವಾಥಂ ವಾ ಲೇಹತಾಂ ಗತಂ ಸಮಧುಗುಡಂ ತಕ್ರಾಶೀ ಶೀಲಯೇತ್| ಕಲಶೇ ವಾನ್ನಶ್ಚಿತ್ರಕಮೂಲತ್ವಕ್ಲಿಪ್ತಶುಷ್ಕೇ ಜಾತಂ ದಧಿ ಕಾಲಶೇಯಂ ವಾ ಪಾನಭೋಜನೇಷು| ಏವಂ ಭಾರ್ಙ್ಗ್ಯಾಸ್ಫೋತಗುಡೂಚೀಪಞ್ಚಕೋಲೇಷು ತಕ್ರಕಲ್ಪಃ| ಘೃತಘಟೇ ವಾ ಹಪುಷೋಪಕುಞ್ಚಿಕಾಧಾನಕಾಜಮೋದಾಜಾಜೀಶಠೀಕಾರವೀಯವಾನೀಚಿತ್ರಕಪಿಪ್ಪಲೀದ್ವಯಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಚೂರ್ಣಾಸುತಂ ಜಾತಂ ತಕ್ರಮ್| ತಕ್ರಮೇವ ವಾತಿಮನ್ದವಹ್ನಿನಃ ಸತ್ತಾಹಮರ್ಧಮಾಸಂ ವಾ ಮಾಸಮಪಿ ವಾ ಕಾಲಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ರೂಕ್ಷಂ ಸಸ್ನೇಹಮಮ್ಲಮನಮ್ಲಂ ವಾ ಸಾನ್ನಮನಲಂ ವಾ ಶೀಲಯೇತ್| ತತಸ್ತಕ್ರಸಿದ್ಧಾನಿ ಕ್ರಮಶೋಽರ್ಶೋಘ್ನಲಘುದೀಪನೀಯದ್ರವ್ಯಧಾನ್ಯಪಿಶಿತಶಾಕೋಪಕಲ್ಪಿತಾನಿ ಪೇಯಾಯೂಷರಸವ್ಯಞ್ಜನಾನಿ| ತಕ್ರಂ ಹಿ ಪರಮೌಷಧಮನಿಲಕಫಾರ್ತೀನಾಂ ವಿಶೇಷಾಜ್ಜಠರಾಶ್ರಿತಾನಾಮ್| ತತ್ರಾಪಿ ವಿಶೇಷೇಣ ದುರ್ನಾಮ್ನಾಮ್| ನ ಹಿ ತದ್ವಿಹತಾನ್ಯರ್ಶಾಂಸಿ ಪುನಃ ಪ್ರರೋಹನ್ತಿ| ಭೂಮಾವಪಿ ತನ್ನಿಷಿಚ್ಯಮಾನಮಹರಹಃ ಸಮೂಲಮುಚ್ಛಿನನ್ತಿ ತೃಣಜಾಲಮಪ್ಸ್ವಪಿ ಚ ಶೈವಾಲಮ್| ತದ್ವಿಶೋಧಿತೇಷು ಪುನರ್ದೇಹಸ್ರೋತಃ ಸೂಪಚೀಯಮಾನೋಽನ್ನರಸಃ ಪುಷ್ಟಿಬಲವರ್ಣೌಜಸಾಮಾಶು ವೃದ್ಧಯೇ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ||೧೫||
सक्तुमन्थं वा भल्लातकचूर्णयुक्तं नातिलवणं तक्रेण| तक्रेण वाषाढकार्तिकमार्गशीर्षाणां मासानामन्यतमस्मिन् पुष्ययोगे समुद्धृतं चित्रकमथवा मस्तुयूषक्षीरघृततैलाद्यन्यतमेन| चित्रकमूलक्वाथं वा लेहतां गतं समधुगुडं तक्राशी शीलयेत्| कलशे वान्नश्चित्रकमूलत्वक्लिप्तशुष्के जातं दधि कालशेयं वा पानभोजनेषु| एवं भार्ङ्ग्यास्फोतगुडूचीपञ्चकोलेषु तक्रकल्पः| घृतघटे वा हपुषोपकुञ्चिकाधानकाजमोदाजाजीशठीकारवीयवानीचित्रकपिप्पलीद्वयपिप्पलीमूलचूर्णासुतं जातं तक्रम्| तक्रमेव वातिमन्दवह्निनः सत्ताहमर्धमासं वा मासमपि वा कालाद्यपेक्षया रूक्षं सस्नेहमम्लमनम्लं वा सान्नमनलं वा शीलयेत्| ततस्तक्रसिद्धानि क्रमशोऽर्शोघ्नलघुदीपनीयद्रव्यधान्यपिशितशाकोपकल्पितानि पेयायूषरसव्यञ्जनानि| तक्रं हि परमौषधमनिलकफार्तीनां विशेषाज्जठराश्रितानाम्| तत्रापि विशेषेण दुर्नाम्नाम्| न हि तद्विहतान्यर्शांसि पुनः प्ररोहन्ति| भूमावपि तन्निषिच्यमानमहरहः समूलमुच्छिनन्ति तृणजालमप्स्वपि च शैवालम्| तद्विशोधितेषु पुनर्देहस्रोतः सूपचीयमानोऽन्नरसः पुष्टिबलवर्णौजसामाशु वृद्धये सम्पद्यते||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madyapena sevyam (16) · Śloka 16
ಮದ್ಯಪಶ್ಚ ಸೇವೇತ ಚವ್ಯಚಿತ್ರಕಾಜಾಜೀಚೂರ್ಣಾನುವಿದ್ಧಂ ಸೀಧುಂ ಗೌಡಂ ವಾ| ಸೌವರ್ಚಲಹಪುಷಾನ್ವಿತಾಂ ವಾ ಸುರಾಮ್||೧೬||
मद्यपश्च सेवेत चव्यचित्रकाजाजीचूर्णानुविद्धं सीधुं गौडं वा| सौवर्चलहपुषान्वितां वा सुराम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aBayAriShTaH (17) · Śloka 17
ಅಭಯಾಪಲಾಷ್ಟಕಂ ದ್ವಿಗುಣಾಮಲಕಮಿನ್ದ್ರವಾರುಣೀಪಲಪಞ್ಚಕಞ್ಚ ದ್ವಿಗುಣಕಪಿತ್ಥಮಧ್ಯಂ ಲೋಧ್ರವಿಡಙ್ಗೈಲವಾಲುಕಪಿಪ್ಪಲೀಮರಿಚಾನಿ ದ್ವಿಪಲಾಂಶಾನಿ ಜರ್ಜರಿತಾನ್ಯುದಕಭಾರೇ ವಿಪಾಚ್ಯ ಪಾದಶೇಷಂ ರಸಂ ಪೂತಶೀತಂ ಗುಡತುಲಾದ್ವಯೇನ ಧಾತಕೀಪಲಾಷ್ಟಕೇನ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಘೃತಭಾಜನೇಽರ್ಧಮಾಸಸ್ಥಂ ಪ್ರಾತರನ್ನಕಾಲೇ ವೋಪಯುಞ್ಜೀತ| ಅಯಮಭಯಾರಿಷ್ಟೋಽರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀಪಾಣ್ಡುಹೃದ್ರೋಗಕಾಮಿಲಾಯಕ್ಷ್ಮವಿಷಮಜ್ವರಪ್ಲೀಹಗುಲ್ಮೋದರಶ್ವಯಥುಕುಷ್ಠಕೃಮಿಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಘ್ನೋಽಗ್ನಿರುಚಿವರ್ಣಕರಶ್ಚ||೧೭||
अभयापलाष्टकं द्विगुणामलकमिन्द्रवारुणीपलपञ्चकञ्च द्विगुणकपित्थमध्यं लोध्रविडङ्गैलवालुकपिप्पलीमरिचानि द्विपलांशानि जर्जरितान्युदकभारे विपाच्य पादशेषं रसं पूतशीतं गुडतुलाद्वयेन धातकीपलाष्टकेन संयोज्य घृतभाजनेऽर्धमासस्थं प्रातरन्नकाले वोपयुञ्जीत| अयमभयारिष्टोऽर्शोग्रहणीपाण्डुहृद्रोगकामिलायक्ष्मविषमज्वरप्लीहगुल्मोदरश्वयथुकुष्ठकृमिग्रन्थ्यर्बुदघ्नोऽग्निरुचिवर्णकरश्च||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantyariShTaH, durAlaBariShTaH (18) · Śloka 18
ದನ್ತೀಚಿತ್ರಕತ್ರಿಫಲಾದಶಮೂಲಾನಿ ಪಾಲಿಕಾನ್ಯುದಕದ್ರೋಣೇ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ಪಾದಶೇಷೇ ಪೂತಶೀತೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಗುಡತುಲಾರ್ಧಧಾತಕೀಕುಡವಞ್ಚ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಘೃತಭಾಜನೇ ಮಾಸಮುಷಿತೋ ದನ್ತ್ಯರಿಷ್ಟಃ ಸಮಾನಃ ಪೂರ್ವೇಣ| ದುರಾಲಭಾಯಾಃ ಪ್ರಸ್ಥಮಭಯಾಮಲಕವೃಷಪಾಠಾಚಿತ್ರಕದನ್ತೀಮಹೌಷಧೀನಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ದ್ವಿಪಲಮಮ್ಭಸಾಂ ದ್ರೋಣೇ ಪೂರ್ವವತ್ಸಿದ್ಧಂ ಪೂತಶೀತಂ ಶರ್ಕರಾತುಲಯೋನ್ಮಿಶ್ರಂ ಮಧುಘೃತಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪಿಪ್ಪಲೀಚವಿಕಾಕಲ್ಕಲಿಪ್ತೇ ಘೃತಕುಮ್ಭೇ ಪಕ್ಷಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಅಯಂ ದುರಾಲಭಾರಿಷ್ಟಃ ಸಮಾನಃ ಪೂರ್ವೇಣ||೧೮||
दन्तीचित्रकत्रिफलादशमूलानि पालिकान्युदकद्रोणे साधयित्वा पादशेषे पूतशीते तस्मिन् गुडतुलार्धधातकीकुडवञ्च प्रक्षिप्य घृतभाजने मासमुषितो दन्त्यरिष्टः समानः पूर्वेण| दुरालभायाः प्रस्थमभयामलकवृषपाठाचित्रकदन्तीमहौषधीनां प्रत्येकं द्विपलमम्भसां द्रोणे पूर्ववत्सिद्धं पूतशीतं शर्करातुलयोन्मिश्रं मधुघृतप्रियङ्गुपिप्पलीचविकाकल्कलिप्ते घृतकुम्भे पक्षं निधापयेत्| अयं दुरालभारिष्टः समानः पूर्वेण||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakAriShTaH (19) · Śloka 19
ನವಾಮಲಕಪಲಶತಂ ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಗಪುಷ್ಪಕುಡವದ್ವಯಂ ಪಾಲಿಕಾನಿ ಚವ್ಯಚಿತ್ರಕಕ್ರಮುಕಲೋಧ್ರಪಾಠಾಮರಿಚವಿಡಙ್ಗಮಞ್ಜಿಷ್ಠೈಲವಾಲುಕಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಾನ್ಯರ್ಧಪಲಾಂಶಕಾನಿ ದಾರ್ವೀಶತಾಹ್ವೇನ್ದ್ರಾಹ್ವಾಶಾರಿವಾದ್ವಯಮುಸ್ತಕುಷ್ಠಾನ್ಯೈಕಧ್ಯಞ್ಚ ಜಲದ್ರೋಣದ್ವಯೇಽರ್ಧಾವಶೇಷಂ ಸಾಧಯೇತ್| ಸ ರಸಃ ಪೂತಶೀತಃ ಸಮದ್ರಾಕ್ಷಾಸ್ವರಸಃ ಸಿತಾಪಲಶತದ್ವಯೇನ ಕ್ಷೌದ್ರಾರ್ಧಪ್ರಸ್ಥೇನ ಪೃಥಕ್ಕಾರ್ಷಿಕೇಣ ಚ ತ್ವಗೇಲಾಲೋಧ್ರಕುಟನ್ನಟಾಮ್ಬುಸೇವ್ಯಕ್ರಮುಕರಕೇಸರಚೂರ್ಣೇನ ಯುಕ್ತೋ ಗುಡ-ಶರ್ಕರಾಧೂಪಿತೇ ಘೃತಭಾಣ್ಡೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಪಕ್ಷಮುಪೇಕ್ಷಿತೋಽಯಮಾಮಲಕಾರಿಷ್ಟಃ ಸಮಾನಃ ಪೂರ್ವೇಣ| ಅಕಾಲವಲೀಪಲಿತಖಲತಿಶಮನಶ್ಛ||೧೯||
नवामलकपलशतं पिप्पलीनागपुष्पकुडवद्वयं पालिकानि चव्यचित्रकक्रमुकलोध्रपाठामरिचविडङ्गमञ्जिष्ठैलवालुकपिप्पलीमूलान्यर्धपलांशकानि दार्वीशताह्वेन्द्राह्वाशारिवाद्वयमुस्तकुष्ठान्यैकध्यञ्च जलद्रोणद्वयेऽर्धावशेषं साधयेत्| स रसः पूतशीतः समद्राक्षास्वरसः सितापलशतद्वयेन क्षौद्रार्धप्रस्थेन पृथक्कार्षिकेण च त्वगेलालोध्रकुटन्नटाम्बुसेव्यक्रमुकरकेसरचूर्णेन युक्तो गुड-शर्कराधूपिते घृतभाण्डे प्रक्षिप्य पक्षमुपेक्षितोऽयमामलकारिष्टः समानः पूर्वेण| अकालवलीपलितखलतिशमनश्छ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guggulvAsavaH (20) · Śloka 20
ಗುಗ್ಗುಲುಪಲಚತುಷ್ಟಯಮಾಮಲಕಪ್ರಸ್ಥಂ ಧಾತಕೀಪ್ರಸ್ಥಮಭಯಾ ಶತಮಕ್ಷಶತಞ್ಚ ಗುಡಪಲಶತದ್ವಯಂ ಪಾಲಿಕಾನಿ ಪಞ್ಚಕೋಲಾಕಾಜಾಜಮೋದಾಚತುರ್ಜಾತಕಕಟ್ಫಲಮುಸ್ತಮರಿಚಾನಿ ದಶಪಲಿಕಾನಿ ಚ ಖಣ್ಡದ್ರಾಕ್ಷಾದಾಡಿಮಾನಿ ಸರ್ವಮೈಕಧ್ಯಮಮ್ಭಸಾಪ್ಲಾವ್ಯಾಲೋಡ್ಯ ಚ ಪುರಾಣೇ ಜತುಸೃತೇ ದ್ರೋಣಕ್ಷಮೇ ಭಾಜನೇ ನಿಃಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್| ಗನ್ಧವರ್ಣರಸೋಪಪನ್ನಂ ಚಾಸವಮಭಿಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ತಂ ಕುಮ್ಭಮಿಕ್ಷುರಸಸ್ಯ ಪೂರಯೇತ್| ಏಷ ಷಣ್ಮಾಸಸ್ಥಿತೋ ಗುಗ್ಗುಲ್ವಾಸವಃ ಸಮಾನಃ ಪೂರ್ವೇಣ||೨೦||
गुग्गुलुपलचतुष्टयमामलकप्रस्थं धातकीप्रस्थमभया शतमक्षशतञ्च गुडपलशतद्वयं पालिकानि पञ्चकोलाकाजाजमोदाचतुर्जातककट्फलमुस्तमरिचानि दशपलिकानि च ख़ण्डद्राक्षादाडिमानि सर्वमैकध्यमम्भसाप्लाव्यालोड्य च पुराणे जतुसृते द्रोणक्षमे भाजने निःक्षिप्य स्थापयेत्| गन्धवर्णरसोपपन्नं चासवमभिसमीक्ष्य तं कुम्भमिक्षुरसस्य पूरयेत्| एष षण्मासस्थितो गुग्गुल्वासवः समानः पूर्वेण||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana amadyapena sevyam (21) · Śloka 21
ಅಮದ್ಯಪೋ ವಾ ಪಿಬೇಚ್ಚ ಶೃತಶೀತಮಲ್ಪಮುದಕಂ ಶೃತಂ ಧಾನ್ಯನಾಗರಾಭ್ಯಾಮ್| ಲಘುನಾ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ವಾ| ಪಞ್ಚಕೋಲಕಾಜಾಜೀಕಾರವೀಗಜಶೌಣ್ಡೀಬಿಲ್ವಶಲಾಟುಪಾಠಾತುಮ್ಬುರುಧಾನ್ಯಕೈರ್ವಾ| ಏಭಿಶ್ಚ ಫಲಾಮ್ಲಾನ್ಯಮಕಸ್ನಿಗ್ಧಾನ್ಪೇಯಾ ಯೂಷರಸಾದೀನ್ ಕುರ್ಯಾತ್| ಏಭಿರೇವ ಘೃತಂ ಸಾಧಯೇತ್| ಪಿಬೇದ್ವಾ ಮಸ್ತುಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ಮಧುಶುಕ್ತೋದಕಂ ವಾ||೨೧||
अमद्यपो वा पिबेच्च शृतशीतमल्पमुदकं शृतं धान्यनागराभ्याम्| लघुना पञ्चमूलेन वा| पञ्चकोलकाजाजीकारवीगजशौण्डीबिल्वशलाटुपाठातुम्बुरुधान्यकैर्वा| एभिश्च फलाम्लान्यमकस्निग्धान्पेया यूषरसादीन् कुर्यात्| एभिरेव घृतं साधयेत्| पिबेद्वा मस्तुधान्याम्लं मधुशुक्तोदकं वा||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kara~jjashuktaH, pIlushuktaH (22) · Śloka 22
ಪೂತೀಕರಞ್ಜತ್ವಕ್ಪಲಶತದ್ವಯಂ ಶುಷ್ಕಮುದಕದ್ರೋಣೇ ಕ್ವಾಥಯೇತ್| ಪಾದಶೇಷೇ ಚ ತಸ್ಮಿನ್ ಪೂತಶೀತೇ ಗುಡಪಲಾನ್ಯಶೀತಿಂ ವ್ಯೋಷಾರ್ಧಪ್ರಸ್ಥಚೂರ್ ಣಞ್ಚದತ್ವಾ ಯವಪಲ್ಲೇ ಘೃತಕುಮ್ಭಸ್ಥಂ ಮಾಸಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಏತತ್ ಕರಞ್ಜಶುಕ್ತಮಭ್ಯಸ್ಯಮಾನಮಲಮನಲಜನನಮರ್ಶೋಗುಲ್ಮಾನಾಹಪ್ಲೀಹಗರೋದರಘ್ನಞ್ಚ| ಪೀಲುತುಲಾಂ ತುಲ್ಯಗುಡಾಂ ಮಸ್ತುನಸ್ತಕ್ರಸ್ಯ ವಾ ದ್ರೋಣೇಽಭಿಷುಣುಯಾತ್| ತತ್ರ ಪಾಲಿಕಾನಾಮಭಯಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾಮುಸ್ತಕಟುಕಾದೇವದಾರೂಹಿಂಸ್ರಾಜೀರಕಾರೂಶ್ಕರಚವ್ಯಾಜಮೋದೈಲಾಚಿತ್ರಕಗಜಪಿಪ್ಪಲೀವ್ಯೋಷವಿಡಙ್ಗಶತಾಹ್ವಾಹರೇಣುಚಿರಿಬಿಲ್ವತ್ವಕ್ಕುಷ್ಠಕುಟಜಬೀಜ ತ್ರಿವೃತ್ ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲೋಪಕುಞ್ಚಿಕಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಂ ಕ್ಷಿಪ್ತ್ವಾ ಪೂರ್ವವನ್ನಿಧಾಪಯೇತ್ ತದಧಿಕಗುಣಂ ಪೂರ್ವಸ್ಮಾತ್||೨೨||
पूतीकरञ्जत्वक्पलशतद्वयं शुष्कमुदकद्रोणे क्वाथयेत्| पादशेषे च तस्मिन् पूतशीते गुडपलान्यशीतिं व्योषार्धप्रस्थचूर् णञ्चदत्वा यवपल्ले घृतकुम्भस्थं मासं निधापयेत्| एतत् करञ्जशुक्तमभ्यस्यमानमलमनलजननमर्शोगुल्मानाहप्लीहगरोदरघ्नञ्च| पीलुतुलां तुल्यगुडां मस्तुनस्तक्रस्य वा द्रोणेऽभिषुणुयात्| तत्र पालिकानामभयातिविषापाठामुस्तकटुकादेवदारूहिंस्राजीरकारूश्करचव्याजमोदैलाचित्रकगजपिप्पलीव्योषविडङ्गशताह्वाहरेणुचिरिबिल्वत्वक्कुष्ठकुटजबीज त्रिवृत् पिप्पलीमूलोपकुञ्चिकानां चूर्णं क्षिप्त्वा पूर्ववन्निधापयेत् तदधिकगुणं पूर्वस्मात्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gaNDIrakA~jjikam (23) · Śloka 23
ಸುತಕ್ಷಿತಾನಾಮಿಕ್ಷುಗಣ್ಡಿಕಾನಾಂ ದ್ರೋಣಮುದಕದ್ರೋಣೇನ ಘೃತಭಾವಿತೇ ಭಾಜನೇಽಭಿಷುಣುಯಾತ್| ಆವಪೇಚ್ಚಾತ್ರ ಜರ್ಜರೀಕೃತಾ ಯವಾನೀಯವಾನಕಕುಸ್ತುಮ್ಬರೀಪೃಥ್ವೀಕಾಃ ಪೃಥಕ್ಕುಡವಾಂಶಾಸ್ತಥಾ ದ್ವಿಪಲೋನ್ಮಿತಾಸ್ತೇಜೋವತೀಪಞ್ಚಕೋಲಕಾಜಾಜೀರಕದ್ವಯಕಾರವೀಃ ಕ್ಷೌದ್ರಕುಡವಂ ಚ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ತತೋ ದಶರಾತ್ರೇಣ ಸಞ್ಜಾತಾನ್ ತಸ್ಮಾನ್ಮಾತ್ರಾಂ ಸೌವರ್ಚಲಾರ್ದ್ರಕಭೂಸ್ತೃಣೈಃ ಸುರಭೀಕೃತಂ ಭುಞ್ಜಾನಃ ಪಿಬೇತ್| ಪುನಃ ಪುನಶ್ಚಾತ್ರ ಪಾನೀಯಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇದಿಕ್ಷುಗಣ್ಡಿಕಾದಿಕಞ್ಚ ಸಮ್ಭಾರಮ್| ತತ್ ಗಣ್ಡೀರಾಖ್ಯಂ ಕಾಞ್ಜಿಕಂ ಪರಂ ರುಚಿಕರಮಗ್ನಿದೀಪನಮರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀವಿಕಾರೋದರಗರಕೃಮಿಗುಲ್ಮಮದಾತ್ಯಯ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಘ್ನಮ್||೨೩||
सुतक्षितानामिक्षुगण्डिकानां द्रोणमुदकद्रोणेन घृतभाविते भाजनेऽभिषुणुयात्| आवपेच्चात्र जर्जरीकृता यवानीयवानककुस्तुम्बरीपृथ्वीकाः पृथक्कुडवांशास्तथा द्विपलोन्मितास्तेजोवतीपञ्चकोलकाजाजीरकद्वयकारवीः क्षौद्रकुडवं च प्रक्षिप्य ततो दशरात्रेण सञ्जातान् तस्मान्मात्रां सौवर्चलार्द्रकभूस्तृणैः सुरभीकृतं भुञ्जानः पिबेत्| पुनः पुनश्चात्र पानीयं प्रक्षिपेदिक्षुगण्डिकादिकञ्च सम्भारम्| तत् गण्डीराख्यं काञ्जिकं परं रुचिकरमग्निदीपनमर्शोग्रहणीविकारोदरगरकृमिगुल्ममदात्यय पाण्डुरोगघ्नम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rUkShakoShThArshasi ghRutAni, pAThAdighRutam (24) · Śloka 24
ರೂಕ್ಷಕೋಷ್ಠಶ್ಚಾರ್ಶಸೋ ನಗರಕ್ಷಾರಕೃಷ್ಣಾಜಾಜೀಧಾನ್ಯಕಾರವೀಗರ್ಭಂ ಫಲಾಮ್ಲಂ ಸಫಾಣಿತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಬೇತ್| ಗುಲ್ಮೋಕ್ತಾನಿ ವಾ ಘೃತಾನಿ| ಕಿಂಶುಕಕ್ಷಾರೋದಕೇನ ವಾ ವಿಪಕ್ವಂ ವ್ಯೋಷಗರ್ಭಮ್| ಪಾಠಾಮರಿಚಪಞ್ಚಕೋಲಕಕ್ಷಾರಯವಾನೀಕುಸ್ತುಮ್ಬರೂಹರೀತಕೀಬಿಲ್ವವಿಡಙ್ಗಸೈನ್ಧವಗರ್ಭಚತುರ್ಗುಣೇನ ದಧ್ನಾ ವಿಪಕ್ವಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರವಾಹಿಕಾಗುದಭ್ರಂಶಪಿಚ್ಛಾಸ್ರಾವಾನಾಹಗುಲ್ಮಪಾಯುಪಾರ್ಶ್ವವಙ್ಕ್ಷಣವೇದನಾಗ್ರಹಣೀದೋಷಹೃದ್ರೋಗಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಘ್ನಮ್||೨೪||
रूक्षकोष्ठश्चार्शसो नगरक्षारकृष्णाजाजीधान्यकारवीगर्भं फलाम्लं सफाणितं सर्पिः पिबेत्| गुल्मोक्तानि वा घृतानि| किंशुकक्षारोदकेन वा विपक्वं व्योषगर्भम्| पाठामरिचपञ्चकोलकक्षारयवानीकुस्तुम्बरूहरीतकीबिल्वविडङ्गसैन्धवगर्भचतुर्गुणेन दध्ना विपक्वं सर्पिः प्रवाहिकागुदभ्रंशपिच्छास्रावानाहगुल्मपायुपार्श्ववङ्क्षणवेदनाग्रहणीदोषहृद्रोगमूत्रकृच्छ्रघ्नम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cA~ggerIghRutam (25) · Śloka 25
ಪಿಪ್ಪಲೀಪಾಠಾನಾಗರಗೋಕ್ಷುರಕಾಣಾಂ ತ್ರಿಪಲಿಕಾನಾಂ ನಿರ್ಯೂಹೇ ಗಣ್ಡೀರಮರಿಚಪಞ್ಚಕೋಲಕಾನ್ಯರ್ಧಪಲಿಕಾನಿ ಕಲ್ಕೀಕೃತ್ಯ ಷಡ್ಗುಣೇನ ದಧ್ನಾ ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ ಘೃತಪಲಾನಿ ತುಲ್ಯಚಾಙ್ಗೇರೀರಸಾನಿ ಪಾಚಯೇತ್| ತತ್ ಸರ್ಪಿಃ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ| ಶೋಫೋದರಶ್ವಾಸಕಾಸಹಿಧ್ಮಾಘ್ನಂ ಚ||೨೫||
पिप्पलीपाठानागरगोक्षुरकाणां त्रिपलिकानां निर्यूहे गण्डीरमरिचपञ्चकोलकान्यर्धपलिकानि कल्कीकृत्य षड्गुणेन दध्ना चत्वारिंशत् घृतपलानि तुल्यचाङ्गेरीरसानि पाचयेत्| तत् सर्पिः समानं पूर्वेण| शोफोदरश्वासकासहिध्माघ्नं च||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana baddhavarcasAdau visheShaH (26) · Śloka 26
ಬದ್ಧವರ್ಚಾಂಸಿ ಚಾರ್ಶಾಂಸ್ಯುದಾವರ್ತವದುಪಾಚರೇತ್| ಭಿನ್ನವರ್ಚಾಂಸಿ ಚಾರ್ಶಾಂಸ್ಯತೀಸಾರವತ್| ಅತಿಪ್ರವೃತ್ತರಕ್ತಾನಿ ರಕ್ತಪಿತ್ತಾತಿಸಾರವತ್| ಅಶುದ್ಧಞ್ಚ ಕಾಲಬಲಾಪೇಕ್ಷೀ ಸ್ರವದ್ರುಧಿರಮುಪೇಕ್ಷೇತ| ಉಭೌ ಚ ತತ್ರಾನುಬಧ್ಯೇತೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನಿಲೋ ವಾ| ತತ್ರ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮೋಲ್ಬಣಂ ಪಾಚನದೀಪನದ್ರವ್ಯೈರುಪೇಕ್ಷಯಾ ಚ ಸಂಶೋಧ್ಯ ಶಮಯೇತ್| ಪಿತ್ತಾನಿಲೋಲ್ಬಣಮನ್ತರ್ಬಹಿರೂರ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ ಯಥಾಗ್ನಿಸ್ನೇಹೈಃ| ಕೇವಲಪಿತ್ತೋಲ್ಬಣಮುಷ್ಣಕಾಲೇ ವಿಶೇಷತಶ್ಚ ದುರ್ಬಲಸ್ಯ ಸ್ತಮ್ಭನೈಃ||೨೬||
बद्धवर्चांसि चार्शांस्युदावर्तवदुपाचरेत्| भिन्नवर्चांसि चार्शांस्यतीसारवत्| अतिप्रवृत्तरक्तानि रक्तपित्तातिसारवत्| अशुद्धञ्च कालबलापेक्षी स्रवद्रुधिरमुपेक्षेत| उभौ च तत्रानुबध्येते श्लेष्मानिलो वा| तत्र पित्तश्लेष्मोल्बणं पाचनदीपनद्रव्यैरुपेक्षया च संशोध्य शमयेत्| पित्तानिलोल्बणमन्तर्बहिरूर्ध्वमधश्च यथाग्निस्नेहैः| केवलपित्तोल्बणमुष्णकाले विशेषतश्च दुर्बलस्य स्तम्भनैः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmolbaNe karma kuTajaprayogau, kuTajAvalehaH, kuTajAvalehaH ( aparaH ) (27) · Śloka 27
ಅಥ ಶ್ಲೇಷ್ಮೋಲ್ಬಣೇ ಕುಟಜತ್ವಗ್ವಿಶ್ವಭೇಷಜಕ್ವಾಥಂ ಪಿಬೇತ್| ತಣ್ಡುಲೋದಕೇನ ವಾ ಕುಟಜತ್ವಕ್ಫಲಾತಿವಿಷಾರಸಾಞ್ಜನಾನಿ ಸಕ್ಷೌದ್ರಾಣಿ| ಕುಟಜತ್ವಕ್ಪಲಶತಮಾರ್ದ್ರಂ ದಿವ್ಯಾಮ್ಬುನಾ ಕ್ವಾಥಯೇತ್| ಮುಕ್ತರಸೇ ಚ ಪೂತೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಪಾಲಿಕಾನ್ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟಾನ್ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಸಮಙ್ಗಾಮೋಚರಸಾನ್ ಕುಟಜಬೀಜತ್ರಿಪಲಞ್ಚ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಮೃದ್ವಗ್ನಿನಾ ಪುನಃ ಸಾಧಯೇದಾದರ್ವೀಲೇಪಾತ್| ಅಯಮವಲೇಹಶ್ಛಗಲೀಕ್ಷೀರೇಣ ಪೇಯಾಮಣ್ಡೇನ ವಾ ಸಹಾಜಕ್ಷೀರಭುಜಃ ಪ್ರಯುಕ್ತೋ ರಕ್ತಜಾನ್ಯರ್ಶಾಂಸ್ಯತೀಸಾರಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಞ್ಚೋರ್ಧ್ವಮಧೋ ವಾ ಪ್ರವೃತ್ತಮಪಹರತಿ| ಕುಟಜತ್ವಕ್ಪಲಶತಮುದಕದ್ರೋಣೇ ಅಷ್ಟಭಾಗಶೇಷಂ ಸಾಧಯೇತ್| ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯ ತದುದಕಂ ಕಲ್ಕೀಕೃತೈರ್ವ್ಯೋಷರಸಾಞ್ಜನಮೋಚರಸಮುಸ್ತಾಧಾತಕೀಫಲಬಿಲ್ವಶಲಾಟುದಾಡಿಮಶಲಾಟುತ್ವಕ್ಸಮಙ್ಗಾಲೋಧ್ರದ್ವಯೈಃ ಪಲಾಶೈಃ ಪಲೈಶ್ಚ ಕುಟಜತ್ವಚೋ ದಶಭಿಸ್ತಥಾ ವಿಂಶತ್ಯಾ ಘೃತಸ್ಯ ಗುಡಸ್ಯ ಚ ತ್ರಿಂಶತಾ ಸಂಸೃಷ್ಟಮಧಿಶ್ರಯೇತ್| ಅಥಾವಲೇಹತಾಂ ಗತಮವತಾರಿತಂ ಸಪ್ತಾಹಮರ್ಧಮಾಸಂ ಮಾಸಂ ವಾ ಧಾನ್ಯಮಧ್ಯೇ ಸುಗುಪ್ತಂ ನಿಹಿತಮುಪಯುಕ್ತಮಾಶು ಸರ್ವಾರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀದೋಷಶ್ವಾಸಕಾಸಾನಪೋಹತಿ||೨೭||
अथ श्लेष्मोल्बणे कुटजत्वग्विश्वभेषजक्वाथं पिबेत्| तण्डुलोदकेन वा कुटजत्वक्फलातिविषारसाञ्जनानि सक्षौद्राणि| कुटजत्वक्पलशतमार्द्रं दिव्याम्बुना क्वाथयेत्| मुक्तरसे च पूते तस्मिन् पालिकान् सुश्लक्ष्णपिष्टान् प्रियङ्गुसमङ्गामोचरसान् कुटजबीजत्रिपलञ्च प्रक्षिप्य मृद्वग्निना पुनः साधयेदादर्वीलेपात्| अयमवलेहश्छगलीक्षीरेण पेयामण्डेन वा सहाजक्षीरभुजः प्रयुक्तो रक्तजान्यर्शांस्यतीसारं रक्तपित्तञ्चोर्ध्वमधो वा प्रवृत्तमपहरति| कुटजत्वक्पलशतमुदकद्रोणे अष्टभागशेषं साधयेत्| परिस्राव्य तदुदकं कल्कीकृतैर्व्योषरसाञ्जनमोचरसमुस्ताधातकीफलबिल्वशलाटुदाडिमशलाटुत्वक्समङ्गालोध्रद्वयैः पलाशैः पलैश्च कुटजत्वचो दशभिस्तथा विंशत्या घृतस्य गुडस्य च त्रिंशता संसृष्टमधिश्रयेत्| अथावलेहतां गतमवतारितं सप्ताहमर्धमासं मासं वा धान्यमध्ये सुगुप्तं निहितमुपयुक्तमाशु सर्वार्शोग्रहणीदोषश्वासकासानपोहति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mocarasAdInAM pAnam (28) · Śloka 28
ಮೋಚರಸಸಮಙ್ಗಾತಿಲಲೋಧ್ರಚನ್ದನನೀಲೋತ್ಪಲಾನಿ ವಾ ಛಾಗಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್| |೨೮|
मोचरससमङ्गातिललोध्रचन्दननीलोत्पलानि वा छागपयसा पिबेत्| |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shUle pAThAyogaH (28) · Śloka 28
| ಶೂಲೇ ತು ಬಿಲ್ವಯವಾನೀನಾಗರರಸಾಞ್ಜನದುರಾಲಭಾವತ್ಸಕಬೀಜಾನಾಮನ್ಯತಮೇನಾಪಿ ಯುಕ್ತಂ ಪಾಠಾಚೂರ್ಣಂ ಶೃತೇನ ಕೋಷ್ಣೇನಾಮ್ಭಸಾ ತಕ್ರೇಣ ವಾ| |೨೮|
| शूले तु बिल्वयवानीनागररसाञ्जनदुरालभावत्सकबीजानामन्यतमेनापि युक्तं पाठाचूर्णं शृतेन कोष्णेनाम्भसा तक्रेण वा| |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shUle ghRutayogau (28) · Śloka 28
| ಶೂಲೇ ರಕ್ತಾತಿಪ್ರವೃತ್ತೌ ಚ ಲೋಧ್ರಧಾತಕೀಕುಟಜತ್ವಗಿನ್ದ್ರಯವಕೇಸರನೀಲೋತ್ಪಲಕಲ್ಕಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿರ್ದುಗ್ಧಿಕಾನಿದಿಗ್ಧಿಕಾಕಲ್ಕಸಿದ್ಧಂ ವಾ||೨೮||
| शूले रक्तातिप्रवृत्तौ च लोध्रधातकीकुटजत्वगिन्द्रयवकेसरनीलोत्पलकल्कसिद्धं सर्पिर्दुग्धिकानिदिग्धिकाकल्कसिद्धं वा||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtolbaNe raktArshasi visheShaH balAdiGRutam (29) · Śloka 29
ವಾತೋಲ್ಬಣೇ ತು ರಕ್ತೇ ಬಲಾತಿಬಲಾಬಿಲ್ವತ್ರಿಫಲಾಹಸ್ತಿಪಿಪ್ಪಲೀನ್ಯಗ್ರೋಧಕರಞ್ಜಪತ್ರಮಧುಕತಿನ್ದುಕೋತ್ಪಲೈಃ ಕಾರ್ಷಿಕೈರ್ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಮಜಾಕ್ಷೀರೇ ದಶಗುಣೇ ಪಚೇತ್| ತತ್ ಪರಂ ರಕ್ತಾರ್ಶೋಘ್ನಮ್| |೨೯|
वातोल्बणे तु रक्ते बलातिबलाबिल्वत्रिफलाहस्तिपिप्पलीन्यग्रोधकरञ्जपत्रमधुकतिन्दुकोत्पलैः कार्षिकैर्घृतप्रस्थमजाक्षीरे दशगुणे पचेत्| तत् परं रक्तार्शोघ्नम्| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAThAdikaM ghRutam (29) · Śloka 29
| ಪಾಠಾಲೋಧ್ರಹ್ರೀಬೇರೋತ್ಪಲಚವ್ಯಚನ್ದನಸಮಙ್ಗಾತಿವಿಷಾಬಿಲ್ವಧಾತಕೀಮಧುಕದೇವದಾರೂದಾರ್ವೀತ್ವಙ್ಮುಸ್ತಾಮಾಂಸೀನಾಗರಯವಕ್ಷಾರಚಿತ್ರಕಕಲ್ಕೇನ ಚಾಙ್ಗೇರೀಸ್ವರಸೇನ ಚ ಸಾಧಿತಂ ಸರ್ಪಿರ್ದೋಷತ್ರಯಘ್ನಮರ್ಶೋಽತಿಸರಪ್ರವಾಹಿಕಾಬಸ್ತ್ಯಾನಾಹಗುದಭ್ರಂಶಪಿಚ್ಛಾಸ್ರುತಿಗ್ರಹಣೀಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಜ್ವರಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಾರೋಚಕದುರ್ನಾಮಶೂಲೇಷು ಯೋಜ್ಯಮ್| |೨೯|
| पाठालोध्रह्रीबेरोत्पलचव्यचन्दनसमङ्गातिविषाबिल्वधातकीमधुकदेवदारूदार्वीत्वङ्मुस्तामांसीनागरयवक्षारचित्रककल्केन चाङ्गेरीस्वरसेन च साधितं सर्पिर्दोषत्रयघ्नमर्शोऽतिसरप्रवाहिकाबस्त्यानाहगुदभ्रंशपिच्छास्रुतिग्रहणीपाण्ड्वामयज्वरमूत्रकृच्छ्रारोचकदुर्नामशूलेषु योज्यम्| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balAdisarpiH (29) · Śloka 29
| ಬಲಾದಾರ್ವ್ಯವಾಕ್ಪುಷ್ಪೀಗೋಕ್ಷುರಕಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀನಾಮಶ್ವತ್ಥೋದುಮ್ಬರನ್ಯಗ್ರೋಧಪ್ಲಕ್ಷಬದರೀವೇತಸಪ್ರವಾಲಾನಾಂ ಚ ದ್ವಿಪಲೋನ್ಮಿತಾನಾಂ ಕಷಾಯೇಣ ಜೀವನ್ತೀಕಟುಕಾಪಞ್ಚಕೋಲೇನ್ದ್ರಯವದೇವದಾರೂಶಾಲ್ಮಲೀಪುಷ್ಪವೀರಾಚನ್ದನಾಞ್ಜನಕಟ್ಫಲಮುಸ್ತಶ್ಯಾಮಾಸ್ಥಿರಾತಿವಿಷಾಸಙ್ಗಾವ್ಯಾಘ್ರೀಮೋಚರಸಬಿಲ್ವಕಮಲೋತ್ಪಲಕಿಞ್ಜಲ್ಕಾನಾಂ ಚಾರ್ಧಕರ್ಷೋನ್ಮಿತಾನಾಂ ಕಲ್ಕೇನ ಚಾಙ್ಗೇರೀಷು ನಿಷಣ್ಣಕಸ್ವರಸಪ್ರಸ್ಥಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಾಯಯೇತ್| ತತ್ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೨೯||
| बलादार्व्यवाक्पुष्पीगोक्षुरकपृश्निपर्णीनामश्वत्थोदुम्बरन्यग्रोधप्लक्षबदरीवेतसप्रवालानां च द्विपलोन्मितानां कषायेण जीवन्तीकटुकापञ्चकोलेन्द्रयवदेवदारूशाल्मलीपुष्पवीराचन्दनाञ्जनकट्फलमुस्तश्यामास्थिरातिविषासङ्गाव्याघ्रीमोचरसबिल्वकमलोत्पलकिञ्जल्कानां चार्धकर्षोन्मितानां कल्केन चाङ्गेरीषु निषण्णकस्वरसप्रस्थाभ्यां च घृतप्रस्थं पाययेत्| तत् समानं पूर्वेण||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktastamBanopacArAH (30) · Śloka 30
ರಕ್ತಸ್ತಮ್ಭನಾಯ ಚ ಶೀತಾಭ್ಯಙ್ಗಪ್ರದೇಹಸೇಕಾವಗಾಹಾದೀನ್ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ತದಶಾನ್ತೌ ಯಥೋದಿತಾನಿ ಘೃತಾನಿ ಕವೋಷ್ಣಾನ್ಯವಪೀಡಕಯೋಜನಯಾ ಪಾಯಯೇತ್| ಕವೋಷ್ಣಾನಾಮೇವ ಚ ಘೃತತೈಲಕ್ಷೀರರಸಕಾನಥವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣೈರ್ಮಾಂಸರಸೈರ್ಭೋಜಯಿತ್ವಾ ಘೃತಮಣ್ಡೇನ ಕೋಷ್ಣೇನಾನುವಾಸಯೇತ್| ಶೀತವೀರ್ಯದ್ರವ್ಯಸಿದ್ಧೇನ ವಾ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸ್ನೇಹೇನ| ಶಾಲ್ಮಲೀಪುಷ್ಪಯವಾಸಕುಶಕಾಶಮೂಲನ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಶುಙ್ಗಾಂ ದ್ವಿಪಲಾಂಶಾತ್ ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥೇನ ತ್ರಿಗುಣೋದಕೇನ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ಕ್ಷೀರಾವಶೇಷಮವತಾರಯೇತ್| ಸ ನಿರ್ಯೂಹಃ ಶಾಲ್ಮಲೀನಿರ್ಯಾಸಸಮಙ್ಗಾಚನ್ದನೋತ್ಪಲೇನ್ದ್ರಯವಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪದ್ಮಕೇಸರಕಲ್ಕಗರ್ಭೋ ಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರೋಪೇತಃ ಪಿಚ್ಛಾಬಸ್ತಿರ್ಗುದಭ್ರಂಶಪ್ರವಾಹಿಕಾರಕ್ತಸ್ರುತಿಜ್ವರಘ್ನಃ||೩೦||
रक्तस्तम्भनाय च शीताभ्यङ्गप्रदेहसेकावगाहादीन् प्रयुञ्जीत| तदशान्तौ यथोदितानि घृतानि कवोष्णान्यवपीडकयोजनया पाययेत्| कवोष्णानामेव च घृततैलक्षीररसकानथवा स्निग्धोष्णैर्मांसरसैर्भोजयित्वा घृतमण्डेन कोष्णेनानुवासयेत्| शीतवीर्यद्रव्यसिद्धेन वा यथास्वं स्नेहेन| शाल्मलीपुष्पयवासकुशकाशमूलन्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थशुङ्गां द्विपलांशात् क्षीरप्रस्थेन त्रिगुणोदकेन साधयित्वा क्षीरावशेषमवतारयेत्| स निर्यूहः शाल्मलीनिर्याससमङ्गाचन्दनोत्पलेन्द्रयवप्रियङ्गुपद्मकेसरकल्कगर्भो घृतक्षौद्रशर्करोपेतः पिच्छाबस्तिर्गुदभ्रंशप्रवाहिकारक्तस्रुतिज्वरघ्नः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana peyAyogAH (31) · Śloka 31
ಅಪಿ ಚ- ಲಾಜೈಃ ಪೇಯಾ ಪೀತಾ ಚುಕ್ರೀಕಾಕೇಸರೋತ್ಪಲೈಃ ಸಿದ್ಧಾ| ಹನ್ಯಾಶು ರಕ್ತರೋಗಂ ತಥಾ ಬಲಾಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀಭ್ಯಾಮ್| ಹ್ರೀಬೇರಬಿಲ್ವನಾಗರನಿರ್ಯೂಹೇ ಸಾಧಿತಾಂ ಸನವನೀತಾಮ್| ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲದಾಡಿಮಾಮ್ಲಾಮಮ್ಲೀಕಾಮ್ಲಾಂ ಸಕೋಲಾಮ್ಲಾಮ್| ಗೃಞ್ಜನಕಸುರಸಸಿದ್ಧಾಂ ದದ್ಯಾದ್ಯಮಕೇನ ಭರ್ಜಿತಾಂ ಪೇಯಾಮ್| ರಕ್ತಾತಿಸಾರಗ್ರಹಣೀಪ್ರವಾಹಿಕಾಶೋಫನಿಗ್ರಹಣೀಮ್||೩೧||
अपि च- लाजैः पेया पीता चुक्रीकाकेसरोत्पलैः सिद्धा| हन्याशु रक्तरोगं तथा बलापृश्निपर्णीभ्याम्| ह्रीबेरबिल्वनागरनिर्यूहे साधितां सनवनीताम्| वृक्षाम्लदाडिमाम्लामम्लीकाम्लां सकोलाम्लाम्| गृञ्जनकसुरससिद्धां दद्याद्यमकेन भर्जितां पेयाम्| रक्तातिसारग्रहणीप्रवाहिकाशोफनिग्रहणीम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana KaDayogAH (32) · Śloka 32
ಕಾಶ್ಮರ್ಯಾಮಲಕಾನಾಂ ಸಕಚ್ಛುರಾಣಾಂ ಖಡಾನ್ ಫಲಾಮ್ಲಾಂಶ್ಚ| ಗೃಞ್ಜನಕಶಾಲ್ಮಲೀನಾಂ ದುಗ್ಧೀಕಾಚುಕ್ರಿಕಾಣಾಂ ಚ| ನ್ಯಗ್ರೋಧಶೃಙ್ಗಿಕಾನಾಂ ಖಡಾಂಸ್ತಥಾ ಕೋವಿದಾರಪುಷ್ಪಾಣಾಮ್| ದಧ್ನಃ ಸರೇಣ ಸಿದ್ಧಾನ್ ದದ್ಯಾದ್ರಕ್ತೇ ಪ್ರವೃತ್ತೇಽಪಿ||೩೨||
काश्मर्यामलकानां सकच्छुराणां ख़डान् फलाम्लांश्च| गृञ्जनकशाल्मलीनां दुग्धीकाचुक्रिकाणां च| न्यग्रोधशृङ्गिकानां ख़डांस्तथा कोविदारपुष्पाणाम्| दध्नः सरेण सिद्धान् दद्याद्रक्ते प्रवृत्तेऽपि||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAlyAdiBojanam (33) · Śloka 33
ಸಿದ್ಧಂ ಪಲಾಣ್ಡುಶಾಕಂ ತಕ್ರೇಣೋಪೋದಕಾಂ ಸಬದರಾಞ್ಚ| ರುಧಿರಸ್ರುತೌ ಪ್ರದದ್ಯಾನ್ಮಸೂರಸೂಪಂ ಸತಕ್ರಾಮ್ಲಮ್| ಪಯಸಾ ಶೃತೇನ ಯೂಷೈಃ ಸತೀನಮುದ್ಗಾಢಕೀಮಸೂರಾಣಾಮ್| ಭೋಜನಮದ್ಯಾದಮ್ಲೈಃ ಶಾಲಿಶ್ಯಾಮಾಕಕೋದ್ರವಜಮ್| ಶಶಹರಿಣಲಾವಮಾಂಸೈಃ ಸಕಪಿಞ್ಜಲಯೋಗಕೈಃ ಸುಸಿದ್ಧೈಶ್ಚ| ಶಾಲೀನದ್ಯಾನ್ಮಧುರೈರಮ್ಲೈರೀಷತ್ಸಮರಿಚೈರ್ವಾ||೩೩||
सिद्धं पलाण्डुशाकं तक्रेणोपोदकां सबदराञ्च| रुधिरस्रुतौ प्रदद्यान्मसूरसूपं सतक्राम्लम्| पयसा शृतेन यूषैः सतीनमुद्गाढकीमसूराणाम्| भोजनमद्यादम्लैः शालिश्यामाककोद्रवजम्| शशहरिणलावमांसैः सकपिञ्जलयोगकैः सुसिद्धैश्च| शालीनद्यान्मधुरैरम्लैरीषत्समरिचैर्वा||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisrAviShu dakSharasAdInAM prayogaH (34) · Śloka 34
ದಕ್ಷಶಿಖಿತಿತ್ತಿರಸೈರ್ದ್ವಿಕಕುಲ್ಲೋಪಾಕಜೈಶ್ಚ ಮಧುರಾಮ್ಲೈಃ| ಅದ್ಯಾದ್ರಸೈರತಿವಹೇಷ್ವರ್ಶಃ ಸ್ವನಿಲೋಲ್ಬಣಶರೀರಃ| ಛಗಲೀಪಯಃ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ನಿಹನ್ತಿ ರಕ್ತಂ ಸವಾಸ್ತುಕರಸಶ್ಚ| ಧನ್ವವಿಹಗಮೃಗಾಣಾಂ ರಸೋ ನಿರಮ್ಲಃ ಕದಮ್ಲೋ ವಾ| ರಸಖಡಶಾಕಯವಾಗೂಘೃತಯುಕ್ತಃ ಕೇವಲೋಽಥವಾ ಜಯತಿ| ರಕ್ತಮತಿವರ್ತಮಾನಂ ಶೃತಂ ಚ ಪಲಾಣ್ಡುರುಪಯುಕ್ತಃ| ಛಾಗಾನ್ತರಾಧಿತರುಣಂ ಸರುಧಿರಮುಪಸಾಧಿತಂ ಬಹುಪಲಾಣ್ಡು||೩೪||
दक्षशिखितित्तिरसैर्द्विककुल्लोपाकजैश्च मधुराम्लैः| अद्याद्रसैरतिवहेष्वर्शः स्वनिलोल्बणशरीरः| छगलीपयः प्रयुक्तं निहन्ति रक्तं सवास्तुकरसश्च| धन्वविहगमृगाणां रसो निरम्लः कदम्लो वा| रसखडशाकयवागूघृतयुक्तः केवलोऽथवा जयति| रक्तमतिवर्तमानं शृतं च पलाण्डुरुपयुक्तः| छागान्तराधितरुणं सरुधिरमुपसाधितं बहुपलाण्डु||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viTshoNitasa~gkShaye visheShaH (35) · Śloka 35
ವ್ಯತ್ಯಾಸಾನ್ಮಧುರಾಮ್ಲಂ ವಿಟ್ಶೋಣಿತಸಙ್ಕ್ಷಯೇ ಯೋಜ್ಯಮ್| ನವನೀತತಿಲಾಭ್ಯಾಸಾತ್ ಕೇಶರನವನೀತಶರ್ಕರಾಭ್ಯಾಸಾತ್| ದಧಿಸರಮಥಿತಾಭ್ಯಾಸಾದ್ಗುದಜಾಃ ಶಾಮ್ಯನ್ತಿ ರಕ್ತವಹಾಃ| ನವನೀತಘೃತಂ ಛಾಗಂ ಸಪಯೋಮಾಂಸಂ ಸಷಷ್ಟಿಕಃ ಶಾಲಿಃ| ತರುಣಶ್ಚ ಸುರಾಮಣ್ಡಸ್ತರುಣೀವ ಸುರಾ ಜಯತ್ಯಸ್ರಮ್| ಪ್ರಾಯೇಣ ವಾತಬಹುಲಾನ್ಯರ್ಶಾಂಸಿ ಭವತ್ಯತಿಸ್ರುತೇ ರಕ್ತೇ| ದೃಷ್ಟೇಽಪಿ ಹಿ ಕಫಪಿತ್ತೇ ತಸ್ಮಾದನಿಲೋಽಧಿಕಂ ಜೇಯಃ| ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶೋಣಿತಪಿತ್ತಂ ಪ್ರಬಲಂ ಕಫವಾತರೂಪಮಲ್ಪಞ್ಚ| ಶೀತಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾ ಯಥೇರಿತಾಃ ಪಿತ್ತರೋಗೇಷು||೩೫||
व्यत्यासान्मधुराम्लं विट्शोणितसङ्क्षये योज्यम्| नवनीततिलाभ्यासात् केशरनवनीतशर्कराभ्यासात्| दधिसरमथिताभ्यासाद्गुदजाः शाम्यन्ति रक्तवहाः| नवनीतघृतं छागं सपयोमांसं सषष्टिकः शालिः| तरुणश्च सुरामण्डस्तरुणीव सुरा जयत्यस्रम्| प्रायेण वातबहुलान्यर्शांसि भवत्यतिस्रुते रक्ते| दृष्टेऽपि हि कफपित्ते तस्मादनिलोऽधिकं जेयः| दृष्ट्वा शोणितपित्तं प्रबलं कफवातरूपमल्पञ्च| शीताः क्रियाः प्रयोज्या यथेरिताः पित्तरोगेषु||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udAvartacikitsA (36) · Śloka 36
ಉದಾವರ್ತೇ ತು ದೋಷವಿಲಯನಾಯ ಶೀತಜ್ವರಘ್ನತೈಲಾಭ್ಯಕ್ತಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಶ್ಯಾಮಾತ್ರಿವೃತ್ಪಿಪ್ಪಲೀನಿಕುಮ್ಭನೀಲಿನೀಚೂರ್ಣಂ ಗೋಮೂತ್ರಪರಿಪೀತಂ ದ್ವಿಗುಣಲವಣಗುಡೇನ ಕರಾಙ್ಗುಷ್ಠಾಕಾರಾಂ ವರ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತಗುದಸ್ಯ ಗುದೇ ವಾತವಿಣ್ಮೂತ್ರಾನುಲೋಮನಾರ್ಥಂ ನಿದಧ್ಯಾತ್| ಪಿಪ್ಪಲೀಮದನಫಲಸರ್ಷಪಾಗಾರಧೂಮೈರ್ವಾ ಸಮೂತ್ರಗುಡೈಃ| ತುಮ್ಬೀಕರಘಾಟಕಣಾಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಸೈನ್ಧವಜೀಮೂತಕೈರ್ವಾ ಏತೇಷಾಮೇವ ವಾ ಚೂರ್ಣಂ ನಾಡ್ಯಾ ಪ್ರಧಮೇತ್| ತದ್ವಿಘಾತೇ ತ್ವಾನುಲೋಮಿಕೌಷಧತೈಲಮೂತ್ರಾಮ್ಲಲವಣಕ್ಷಾರಯುಕ್ತಂ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಮಾಸ್ಥಾಪನಂ ದದ್ಯಾತ್||೩೬||
उदावर्ते तु दोषविलयनाय शीतज्वरघ्नतैलाभ्यक्तस्विन्नस्य श्यामात्रिवृत्पिप्पलीनिकुम्भनीलिनीचूर्णं गोमूत्रपरिपीतं द्विगुणलवणगुडेन कराङ्गुष्ठाकारां वर्तिं कृत्वा घृताभ्यक्तगुदस्य गुदे वातविण्मूत्रानुलोमनार्थं निदध्यात्| पिप्पलीमदनफलसर्षपागारधूमैर्वा समूत्रगुडैः| तुम्बीकरघाटकणासिद्धार्थकसैन्धवजीमूतकैर्वा एतेषामेव वा चूर्णं नाड्या प्रधमेत्| तद्विघाते त्वानुलोमिकौषधतैलमूत्राम्ललवणक्षारयुक्तं सुतीक्ष्णमास्थापनं दद्यात्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kalyANakakShAraH (37) · Śloka 37
ತ್ರಿಫಲಾತ್ರಿಕಟುತ್ರಿಲವಣದನ್ತೀಚಿತ್ರಕಭಲ್ಲಾತಕಾನಿ ಜರ್ಜರಿತಾನಿ ಸಸ್ನೇಹಮೂತ್ರಾಣಿ ಶರಾವದ್ವಯಕೋಷ್ಠೇ ಮೃಲ್ಲಿಪ್ತೇ ಗೋಮಯಾಗ್ನಿನಾ ವಿಪಚೇತ್| ಸ ಕಲ್ಯಾಣಕಾಖ್ಯಃ ಕ್ಷಾರಃ ಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸಾಶಿನಾ ಘೃತೇನ ಪೀತೋಽನ್ನಪಾನೇ ವಾ ಪ್ರಣೀತೋಽರ್ಶೋಗುಲ್ಮಪಾಣ್ಡುಹೃದ್ರೋಗೋದಾವರ್ತಗ್ರಹಣೀಮೂತ್ರವಿಬನ್ಧಾಶ್ಮರೀಕೃಮಿಶ್ವಯಥುಹಿಧ್ಮಾಶ್ವಾಸಕಾಸಶೂಲಾನಾಹಪ್ಲೀಹಮೇಹಾಪಹಃ||೩೭||
त्रिफलात्रिकटुत्रिलवणदन्तीचित्रकभल्लातकानि जर्जरितानि सस्नेहमूत्राणि शरावद्वयकोष्ठे मृल्लिप्ते गोमयाग्निना विपचेत्| स कल्याणकाख्यः क्षारः क्षीरमांसरसाशिना घृतेन पीतोऽन्नपाने वा प्रणीतोऽर्शोगुल्मपाण्डुहृद्रोगोदावर्तग्रहणीमूत्रविबन्धाश्मरीकृमिश्वयथुहिध्माश्वासकासशूलानाहप्लीहमेहापहः||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vairecanikakShAraH (38) · Śloka 38
ವೈರೇಚನಿಕಮೂತ್ರಫಲಾನಿ ಸಹಿಂಸ್ರಾರ್ಕಮೂಲದಶಮೂಲಗುಡಾದ್ವೀಪಿದ್ವಿಪುನರ್ನವಾನಿ ಸರ್ವೈಶ್ಚ ತುಲ್ಯಾನಿ ಪಞ್ಚಲವಣಾನಿ ಕ್ಷಾರಃ ಪುರ್ವವತ್ ಕೃತಃ ಕಾಙ್ಕಾಯನೋಕ್ತೋಽಧಿಕಗುಣಃ ಪೂರ್ವಸ್ಮಾತ್||೩೮||
वैरेचनिकमूत्रफलानि सहिंस्रार्कमूलदशमूलगुडाद्वीपिद्विपुनर्नवानि सर्वैश्च तुल्यानि पञ्चलवणानि क्षारः पुर्ववत् कृतः काङ्कायनोक्तोऽधिकगुणः पूर्वस्मात्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hi~ggvAdimahAkShAraH (39) · Śloka 39
ಹಿಙ್ಗುಪಾಠಾತ್ರ್ಯೂಷಣತ್ರಿಫಲಾಕಟಭೀಬಿಲ್ವಮಧಯಾಯೋರಜಃ ಕಟುಕಾಪಞ್ಚಕೋಲಕಮುಸ್ತಕುಷ್ಠಕ್ಷಾರದ್ವಯಮುಷ್ಕಕಮಧುಕೋಗ್ರಗನ್ಧಾವಿಡಙ್ಗಮೂರ್ವಾಜಮೋದೇನ್ದ್ರಯವಗುಡೂಚೀದೇವದಾರೂಣಿ ಕಾರ್ಷಿಕಾಣಿ| ಪೃಥಕ್ಪಲಾಂಶಾನಿ ಪಞ್ಚಲವಣಾನ್ಯೈಕಧ್ಯಮಾಪೋಥ್ಯ ಘೃತತೈಲಕುಡವೇನ ದಧಿಕುಡವೇನ ಚ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣಕವಿಧಿನಾ ದಗ್ಧೋ ಮಹಾಕ್ಷಾರಸ್ತತ್ತುಲ್ಯಃ| ಸರ್ವಗರವಿಷನಿಬರ್ಹಣಶ್ಚ| ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ತಂ ವಾ ವಿತರೇತ್ ಘೃತಗುಡಯವಕ್ಷಾರಾನ್||೩೯||
हिङ्गुपाठात्र्यूषणत्रिफलाकटभीबिल्वमधयायोरजः कटुकापञ्चकोलकमुस्तकुष्ठक्षारद्वयमुष्ककमधुकोग्रगन्धाविडङ्गमूर्वाजमोदेन्द्रयवगुडूचीदेवदारूणि कार्षिकाणि| पृथक्पलांशानि पञ्चलवणान्यैकध्यमापोथ्य घृततैलकुडवेन दधिकुडवेन च संयोज्य कल्याणकविधिना दग्धो महाक्षारस्तत्तुल्यः| सर्वगरविषनिबर्हणश्च| प्राग्भक्तं वा वितरेत् घृतगुडयवक्षारान्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BojanaM pAna~jca (40) · Śloka 40
ದಾಡಿಮರಸಂ ವಾ ಸಯವಾನೀಪಾಠಾಮಹೌಷಧಲವಣಗುಡತಕ್ರಮ್| ಯಮಕಸ್ನೇಹಭೃಷ್ಟಾನ್ ವಾ ಸಕ್ತುಯುಕ್ತಾನ್ ಕರಞ್ಜಪ್ರಸವಾನ್| ದಧಿದಾಡಿಮಾಮ್ಲಬದರತಿನ್ತಿಣೀಕಮಾತುಲುಙ್ಗಲವಣಸುರಾಂ ಯಮಕಸಂಸ್ಕೃತಾಮ್| ತ್ರಿವೃದ್ದನ್ತೀಗುಡಚಿತ್ರಕಚಾಙ್ಗೇರೀಬಾಲಮುಲಕಲೋಣೀಕಾಸುವರ್ಚಲೋಪೋದಕಾಚಞ್ಚುಪರ್ಣೀವೀರಾವಾಸ್ತುಕಪಲ್ಲವಾಸ್ತಥಾ ದಕ್ಷಶಿಖಿಶ್ವಾವಿಡ್ಗೋಧಾಮಾರ್ಜಾರಷ್ಟ್ರಲೋಪಾಕಕೂರ್ಮಶಲ್ಯಕಮಾಂಸಾನ್ ಮಾಂಸರಸಾನ್ ಯವಪ್ರಾಯಂ ಚಾನ್ನಂ ಭೋಜನಾರ್ಥೇ| ಪಾನಾರ್ಥೇ ತು ಸಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಂ ಗೌಡಮಚ್ಛಸುರಾಂ ಸಲವಣಾನಾಸವಾಂಶ್ಚ ದೀಪನೀಯವಾತಹರಾನಾರನಾಲಂ ಮಸ್ತು ವಾ ಸಂಸ್ಕೃತಮ್||೪೦||
दाडिमरसं वा सयवानीपाठामहौषधलवणगुडतक्रम्| यमकस्नेहभृष्टान् वा सक्तुयुक्तान् करञ्जप्रसवान्| दधिदाडिमाम्लबदरतिन्तिणीकमातुलुङ्गलवणसुरां यमकसंस्कृताम्| त्रिवृद्दन्तीगुडचित्रकचाङ्गेरीबालमुलकलोणीकासुवर्चलोपोदकाचञ्चुपर्णीवीरावास्तुकपल्लवास्तथा दक्षशिख़िश्वाविड्गोधामार्जारष्ट्रलोपाककूर्मशल्यकमांसान् मांसरसान् यवप्रायं चान्नं भोजनार्थे| पानार्थे तु सपिप्पलीचूर्णं गौडमच्छसुरां सलवणानासवांश्च दीपनीयवातहरानारनालं मस्तु वा संस्कृतम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anubandhe cikitsA (41) · Śloka 41
ಅನುಬನ್ಧೇ ತು ಭೂಯೋ ಮದಿರಾಮಸ್ತುಮೂತ್ರಯುಕ್ತಂ ವಿರೇಕಮ್| ಸಪಿಪ್ಪಲೀಂ ವಾ ಘೃತಭೃಷ್ಟಾಂ ಸಗುಡಾಂ ಹರೀತಕೀಂ ಸಕುಮ್ಭನಿಕುಮ್ಭಾಂ ವಾ| ದ್ವಿವಿಧೋಪಕ್ರಮಣೀಯೋದಿತಾನ್ ವಾ ತರ್ಪಣಪ್ರಯೋಗಾನ್| ತ್ರಿವೃಚ್ಚೂರ್ಣಂ ವಾ ತ್ರಿಫಲಾರಸಾನುವಿದಧಮ್| ಅಭಯಾಮಲಕವಿಡಙ್ಗಾನ್ ವಾ ಸಮತ್ರಿವೃತಾನ್ ಸಗುಡಾನ್ ಮಾಣಿಭದ್ರಕಾಖ್ಯಾನ್| ಮಿಶ್ರಕಸ್ನೇಹಂ ಸುಕುಮಾರಕಂ ನೀಲಿನೀಘೃತಂ ವಾ ಕಲ್ಪೋದಿತಾನಿ ವಾ ವಿರೇಚನಾನ್ಯವಚಾರಯೇತ್ ಗುದಾಶ್ರಯೇ ಹಿ ದೋಷೇಽಪಹೃತೇ ವ್ಯಾಧಯೋಽಪಿ ತಜ್ಜಾಃ ಪ್ರಶಾಮ್ಯನ್ತಿ||೪೧||
अनुबन्धे तु भूयो मदिरामस्तुमूत्रयुक्तं विरेकम्| सपिप्पलीं वा घृतभृष्टां सगुडां हरीतकीं सकुम्भनिकुम्भां वा| द्विविधोपक्रमणीयोदितान् वा तर्पणप्रयोगान्| त्रिवृच्चूर्णं वा त्रिफलारसानुविदधम्| अभयामलकविडङ्गान् वा समत्रिवृतान् सगुडान् माणिभद्रकाख्यान्| मिश्रकस्नेहं सुकुमारकं नीलिनीघृतं वा कल्पोदितानि वा विरेचनान्यवचारयेत् गुदाश्रये हि दोषेऽपहृते व्याधयोऽपि तज्जाः प्रशाम्यन्ति||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rUkShajeShu shUlAdiShUpakramaH (42) · Śloka 42
ರೂಕ್ಷತಯಾ ಚ ವಿಡ್ವಾತವಿಬನ್ಧೇನ ಶೂಲೋದಾವರ್ತಸಮ್ಭವಃ| ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ರಾಶುತರಂ ಸ್ನೇಹನಮನುವಾಸನಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಪಿಪ್ಪಲೀಮದನಬಿಲ್ವವಚಾಮಧುಕಶತಪುಷ್ಪಾಶಠೀಕುಷ್ಠಪುಷ್ಕರಮೂಲದ್ವೀಪಿದೇವದಾರುಭಿಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈರ್ದ್ವಿಗುಣಪಯಸ್ತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಮರ್ಶೋಗುದಭ್ರಂಶಯೋನಿಶೂಲವಙ್ಕ್ಷಣಾನಾಹಗುದಶೋಫೋತ್ಥಾನಪ್ರವಾಹಿಕಾಪಿಚ್ಛಾಸ್ರಾವೋರೂಕಟೀಪೃಷ್ಠದೌರ್ಬಲ್ಯವೈವರ್ಣ್ಯಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರನಿಷೂದನಂ ವಾತಮೂತ್ರಶಕೃತ್ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾನುಲೋಮಕರಂ ಚ| ವಾತಾನುಲೋಮ್ಯೇ ಹಿ ಸತಿ ಧ್ರುವಮನಲೋ ಯಾತಿ ದೀಪ್ತಿಮರ್ಶಾಂಸಿ ಚಾತಃ ಸಙ್ಕೋಚಮಿತಿ||೪೨||
रूक्षतया च विड्वातविबन्धेन शूलोदावर्तसम्भवः| तस्मात्तत्राशुतरं स्नेहनमनुवासनं विदध्यात्| पिप्पलीमदनबिल्ववचामधुकशतपुष्पाशठीकुष्ठपुष्करमूलद्वीपिदेवदारुभिः श्लक्ष्णपिष्टैर्द्विगुणपयस्तैलं सिद्धमर्शोगुदभ्रंशयोनिशूलवङ्क्षणानाहगुदशोफोत्थानप्रवाहिकापिच्छास्रावोरूकटीपृष्ठदौर्बल्यवैवर्ण्यमूत्रकृच्छ्रनिषूदनं वातमूत्रशकृत्पित्तश्लेष्मानुलोमकरं च| वातानुलोम्ये हि सति ध्रुवमनलो याति दीप्तिमर्शांसि चातः सङ्कोचमिति||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMkShepataH upakramAdik (43) · Śloka 43
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಶಸ್ತ್ರಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿಲೇಪಾಭ್ಯಙ್ಗೈರುಪಾಚರೇತ್| ದೃಶ್ಯಾನ್ಯದೃಶ್ಯಾನಿ ಪುನಃ ಸದಾಽನ್ತಃಪರಿಮಾರ್ಜನೈಃ| ಅಲ್ಪಕಾಲೋತ್ಥಿತೇಷ್ವಲ್ಪಲಿಙ್ಗದೋಷೇಷು ಚೌಷಧಮ್| ನಾತ್ಯುಚ್ಛ್ರಿತೇಷು ಮೃದುಷು ಕ್ಷಾರೋಽಸ್ರಸ್ರುತಿಮತ್ಸು ಚ| ಉಚ್ಛ್ರಿತೇಷ್ವಲ್ಪಮೂಲೇಷು ಶಸ್ತಂ ಶಸ್ತ್ರಂ ಕುನಾಮಸು| ಯುಕ್ತೇಷು ಸ್ಥೈರ್ಯಕಾಠಿನ್ಯಕಾರ್ಕಶ್ಯೈಃ ಶಸ್ತ್ರಪಾವಕೌ| ಯೋಜ್ಯೋ ಮಹತ್ಸು ವಾ ಕ್ಷಾರಃ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ವಿಕುಟ್ಯ ವಾ| ಸೂಚೀಕೂರ್ಚೇನ ತದ್ವಚ್ಚ ಬಡಿಶಂ ತೇಷು ಶಸ್ತ್ರಕಮ್||೪೩||
भवन्ति चात्र- अर्शांसि शस्त्रक्षाराग्निलेपाभ्यङ्गैरुपाचरेत्| दृश्यान्यदृश्यानि पुनः सदाऽन्तःपरिमार्जनैः| अल्पकालोत्थितेष्वल्पलिङ्गदोषेषु चौषधम्| नात्युच्छ्रितेषु मृदुषु क्षारोऽस्रस्रुतिमत्सु च| उच्छ्रितेष्वल्पमूलेषु शस्तं शस्त्रं कुनामसु| युक्तेषु स्थैर्यकाठिन्यकार्कश्यैः शस्त्रपावकौ| योज्यो महत्सु वा क्षारः पाटयित्वा विकुट्य वा| सूचीकूर्चेन तद्वच्च बडिशं तेषु शस्त्रकम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yantradoShAsteShAM parihAryatvam (44) · Śloka 44
ಅತಿಸ್ಥೂಲಾದಿದೀರ್ಘೇ ತು ಯನ್ತ್ರಕೇ ಮರ್ಮಘಟ್ಟನಮ್| ಅಣುಚ್ಛಿದ್ರೇ ಮಹದ್ರೂಪಮೇಕದೇಶೇಽವಶಿಷ್ಯತೇ| ಅತಿಚ್ಛಿದ್ರೇಽಧಿಕಂ ರೂಪಾದವತೀರ್ಣಂ ಪ್ರವಾಹಣಾತ್| ಸ್ಥೂಲಾನ್ತ್ರಮಪಿ ಹಿಂಸ್ಯಾಚ್ಚ ಯಥೋಕ್ತಂ ಯೋಜಯೇದತಃ||೪೪||
अतिस्थूलादिदीर्घे तु यन्त्रके मर्मघट्टनम्| अणुच्छिद्रे महद्रूपमेकदेशेऽवशिष्यते| अतिच्छिद्रेऽधिकं रूपादवतीर्णं प्रवाहणात्| स्थूलान्त्रमपि हिंस्याच्च यथोक्तं योजयेदतः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshassu sadA hitadravyANi (45) · Śloka 45
ಶುಷ್ಕೇಷು ಭಲ್ಲಾತಕಮಗ್ರ್ಯಮುಕ್ತಮ್ಭೈಷಜ್ಯಮಾರ್ದ್ರೇಷು ತು ವತ್ಸಕತ್ವಕ್| ಸರ್ವೇಷು ಸರ್ವರ್ತುಷು ಕಾಲಶೇಯಮರ್ಶಸ್ಸು ಬಲ್ಯಞ್ಚ ಮಲಾಪಹಞ್ಚ| ಭಿತ್ವಾ ವಿಬನ್ಧಾನನುಲೋಮನಾಯ ಯನ್ಮಾರುತಸ್ಯಾಗ್ನಿಬಲಾಯ ಯಚ್ಚ| ತದನ್ನಪಾನೌಷಧಮರ್ಶಸೇನ ಸೇವ್ಯಂ ವಿವರ್ಜ್ಯಂ ವಿಪರೀತಮಸ್ಮಾತ್||೪೫||
शुष्केषु भल्लातकमग्र्यमुक्तम्भैषज्यमार्द्रेषु तु वत्सकत्वक्| सर्वेषु सर्वर्तुषु कालशेयमर्शस्सु बल्यञ्च मलापहञ्च| भित्वा विबन्धाननुलोमनाय यन्मारुतस्याग्निबलाय यच्च| तदन्नपानौषधमर्शसेन सेव्यं विवर्ज्यं विपरीतमस्मात्||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshAdInAM parasparanidAnabhUtatvam (46-47) · Śloka 47
ಅರ್ಶೋಽತಿಸಾರಗ್ರಹಣೀವಿಕಾರಾಃ ಪ್ರಾಯೇಣ ಚಾನ್ಯೋನ್ಯನಿದಾನಭೂತಾಃ| ಸನ್ನೇಽನಲೇ ಸನ್ತಿ ನ ಸನ್ತಿ ದೀಪ್ತೇ ರಕ್ಷೇದತಸ್ತೇಷು ವಿಶೇಷತೋಽಗ್ನಿಮ್||೪೬|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವ ಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇಽರ್ಶಸಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮ ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪೭||
अर्शोऽतिसारग्रहणीविकाराः प्रायेण चान्योन्यनिदानभूताः| सन्नेऽनले सन्ति न सन्ति दीप्ते रक्षेदतस्तेषु विशेषतोऽग्निम्||४६|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थानेऽर्शसां चिकित्सितन्नाम दशमोऽध्यायः||४७||
🔊 Audio coming soon