8. chardihr̥drōgatr̥ṣṇācikitsitam

Adhikarana atha CardihRudrogatRuShNAcikitsitannAmAShTamo~adhyAyaH adhyAya pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಛರ್ದಿಹೃದ್ರೋಗತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana la~gghanam (2) · Śloka 2

ಆಮಾಶಯೋತ್ಕ್ಲೇಶಭವಾಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಛರ್ದ್ಯೋ ಹಿತಂ ಯತಃ| ಲಙ್ಘನಂ ಪ್ರಾಗೃತೇ ವಾಯೋಃ .....................||೨||

Adhikarana Sodhanam (3) · Śloka 3

.........................ವಮನಂ ತತ್ರ ಯೋಜಯೇತ್| ಬಲಿನೋ ಬಹುದೋಷಸ್ಯ ಲಭತಃ ಪ್ರತತಂ ಬಹು| ತತೋ ವಿರೇಕಂ ಕ್ರಮಶೋ ಹೃದ್ಯಂ ಮದ್ಯಂ ಫಲಾಮ್ಬುಭಿಃ| ಕ್ಷೀರೈರ್ವಾ ಸಹ ಸ ಹ್ಯೂರ್ಧ್ವಂ ಗತಂ ದೋಷಂ ನಯತ್ಯಧಃ| ಶಮನಂ ಚೌಷಧಂ ರೂಕ್ಷದುರ್ಬಲಸ್ಯ ತದೇವ ತು||೩||

Adhikarana annam (4) · Śloka 4

ಪರಿಶುಷ್ಕಂ ಪ್ರಿಯಂ ಸಾತ್ಮ್ಯಮನ್ನಂ ಲಘು ಚ ಶಸ್ಯತೇ| ಉಪವಾಸಸ್ತಥಾ ಯೂಷಾ ರಸಾಃ ಕಾಮ್ಬಲಿಕಾಃ ಖಡಾಃ| ಶಾಕಾನಿ ಲೇಹಾ ಭೋಜ್ಯಾನಿ ರಾಗಷಾಡವಪಾನಕಾಃ| ಭಕ್ಷ್ಯಾಃ ಶುಷ್ಕಾಃ ವಿಚಿತ್ರಾಶ್ಚ ಫಲಾನಿ ಸ್ನಾನಘರ್ಷಣಮ್| ಗನ್ಧಾಃ ಸುಗನ್ಧಯೋ ಗನ್ಧಫಲಪುಷ್ಪಾನ್ನಪಾನಜಾಃ| ಭುಕ್ತಮಾತ್ರಸ್ಯ ಸಹಸಾ ಮುಖೇ ಶೀತಾಮ್ಬುಸೇಚನಮ್||೪||

Adhikarana vAtajAyAM CardyAm (5) · Śloka 5

ಹನ್ತಿ ಮಾರುತಜಾಂ ಛರ್ದಿಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪೀತಂ ಸಸೈನ್ಧವಮ್| ಕಿಞ್ಚಿದುಷ್ಣಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಸಕಾಸಹೃದಯದ್ರವಾಮ್| ವ್ಯೋಷಂ ತ್ರಿಲವಣಾಢ್ಯಂ ವಾ ಸಿದ್ಧಂ ವಾ ದಾಡಿಮಾಮ್ಬುನಾ| ಸಶುಣ್ಠೀದಧಿಧಾನ್ಯೇನ ಪೀತಂ ತುಲ್ಯಾಮ್ಬು ವಾ ಪಯಃ| ವ್ಯಕ್ತಸೈನ್ಧವಸರ್ಪಿರ್ವಾ ಫಲಾಮ್ಲೋ ವೈಷ್ಕಿರೋ ರಸಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಚ ಭೋಜನಂ ಶುಣ್ಠೀದಧಿದಾಡಿಮಸಾಧಿತಮ್| ಕೋಷ್ಣಂ ಸಲವಣಂ ಚಾತ್ರ ಹಿತಂ ಸ್ನೇಹವಿರೇಚನಮ್||೫||

Adhikarana pittajAyAM CardyAm (6) · Śloka 6

ಪಿತ್ತಜಾಯಾಂ ವಿರೇಕಾರ್ಥಃ ದ್ರಾಕ್ಷೇಕ್ಷುಸ್ವರಸೈಸ್ತ್ರಿವೃತ್| ಸರ್ಪಿರ್ವಾ ತೈಲ್ವಕಂ ಯೋಜ್ಯಂ ವೃದ್ಧಞ್ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಧಾಮಗಮ್| ಊರ್ಧ್ವಮೇವ ಹರೇತ್ಪಿತ್ತಂ ಸ್ವಾದುತಿಕ್ತೈರ್ವಿಶುದ್ಧಿಮಾನ್| ಪಿಬೇನ್ಮನ್ಥಂ ಯವಾಗೂಂ ವಾ ಲಾಜೈಃ ಸಮಧುಶರ್ಕರೈಃ| ಮುದ್ಗಜಾಙ್ಗಲಜೈರದ್ಯಾದ್ವ್ಯಞ್ಜನೈಃ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಮ್||೬||

Adhikarana pittajAyAM pAnaviSeShaH (7) · Śloka 7

ಮೃದ್ಭೃಷ್ಟಲೋಷ್ಟಪ್ರಭವಂ ಸುಶೀತಂ ಸಲಿಲಂ ಪಿಬೇತ್| ಮುದ್ಗೋಶೀರಕಣಾಧಾನ್ಯೈಃ ಸಹ ವಾ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ನಿಶಾಮ್| ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸಂ ರಸಂ ಚೇಕ್ಷೋಗುಡೂಚ್ಯಮ್ಬು ಪಯೋಽಪಿ ವಾ||೭||

Adhikarana jambvAmrAdikaShAyaH (8) · Śloka 8

ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರ್ಪಲ್ಲವೋಶೀರಬಟಾಶ್ವತ್ಥಾಙ್ಕುರೋದ್ಭವಃ| ಕ್ವಾಥಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಃ ಪೀತಃ ಶೀತೋ ವಾ ವಿನಿಯಚ್ಛತಿ| ಛರ್ದಿಂ ಜ್ವರಮತೀಸಾರಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಚ ದುರ್ಜಯಾಮ್||೮||

Adhikarana mudgadalAmbupAnam (9) · Śloka 9

ಧಾತ್ರೀರಸೇನ ಶೀತಂ ವಾ ಪಿಬೇನ್ಮುದ್ಗದಲಾಮ್ಬು ವಾ||೯||

Adhikarana kolAdilehAH (10) · Śloka 10

ಕೋಲಮಜ್ಜಾಸಿತಾಲಾಜಮಾಕ್ಷಿಕಾವಿಟ್ಕಣಾಞ್ಜನಮ್| ಕೋಲಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾಸ್ರೋತೋಜಲಾಜೋತ್ಪಲರಜಾಂಸಿ ವಾ| ಲಿಹ್ಯಾತ್ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಪಥ್ಯಾಂ ವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ವಾ ಬದರಾಣಿ ವಾ||೧೦||

Adhikarana SItAmbunA peyam (11) · Śloka 11

ಪಿಬೇಚ್ಛೀತಾಮ್ಬುನಾ ಶಾಲಿಸ್ವರ್ಣಗೈರಿಕಜಂ ರಜಃ| ಪಿಷ್ಟಂ ವಾ ಚನ್ದನಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಾಂಸೀ ಸೇವ್ಯಾಮ್ಬುಗೈರಿಕಮ್||೧೧||

Adhikarana madhUkAdipeyAni (12) · Śloka 12

ಶಾಲಿತಣ್ಡುಲತೋಯೇನ ಪಿಬೇದ್ವಾ ಸಸಿತಾಮಧು| ಮಧೂಕಮಧುಕದ್ರಾಕ್ಷಾಕಮಲಾಮಲಕಾಮ್ಬುದಮ್| ಸಶಾರಿವಾಪರೂಷಾಕ್ಷಂ ಮೂರ್ವಾಂ ವಾ ಮಕ್ಷಿಕಾನ್ವಿತಾಮ್| ಮಧುಕಂ ಸಾತ್ಮಗುಪ್ತಂ ವಾ ಶೀತಂ ಧಾತ್ರೀರಸೇನ ವಾ||೧೨||

Adhikarana kaPajAyAM vamanopavAsau (13) · Śloka 13

ಕಫಜಾಯಾಂ ವಮೇನ್ನಿಮ್ಬಕೃಷ್ಣಾಪಿಣ್ಡೀತಸರ್ಷಪೈಃ| ಯುಕ್ತೇನ ಕೋಷ್ಣತೋಯೇನ ದುರ್ಬಲಂ ಚೋಪವಾಸಯೇತ್||೧೩||

Adhikarana sauShadhamannam (14) · Śloka 14

ಆರಗ್ವಧಾದೇರ್ನಿರ್ಯೂಹಂ ಶೀತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಂ ಪಿಬೇತ್| ತ್ರಿಫಲಾಗಣಚವ್ಯಾದ್ವಾ ಪೇಯಾಂ ಪತ್ರೈಃ ಕರಞ್ಜಜೈಃ| ಮನ್ಥಾನ್ಯವೈರ್ವಾ ಬಹುಶಶ್ಛರ್ದಿಘ್ನೌಷಧಭಾವಿತೈಃ| ಕಫಘ್ನಮನ್ನಂ ಹೃದ್ಯಞ್ಚ ರಾಗಾಃ ಸಾರ್ಜಕಭೂಸ್ತೃಣಾಃ||೧೪||

Adhikarana vividhAH lehAH (15) · Śloka 15

ಲೀಢಂ ಮನಃಶಿಲಾಕೃಷ್ಣಮರಿಚಂ ಬೀಜಪೂರಕಾತ್| ಸ್ವರಸೇನ ಕಪಿತ್ಥಾಚ್ಚ ಸಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ವಮಿಂ ಜಯೇತ್| ಸಮುಸ್ತಾಂ ಮಧುನಾ ಶೃಙ್ಗಂ ಕೋಲಾಮ್ಲಂ ವಾ ಸಜಾಮ್ಬವಮ್| ತದ್ವದ್ವಿಡಙ್ಗತ್ರಿಫಲಾಕ್ರಿಮಿಘ್ನಪರಿಪೇಲವಮ್| ತದ್ವದ್ದುರಾಲಭಾಂ ಖಾದೇತ್ ಕಪಿತ್ಥಂ ತ್ರ್ಯೂಷಣೇನ ವಾ||೧೫||

Adhikarana dviShTArthajA krimijA ca CardiH (16) · Śloka 16

ಅನುಕೂಲೋಪಚಾರೇಣ ಯಾತಿ ದ್ವಿಷ್ಟಾರ್ಥಜಾ ಶಮಮ್| ಕ್ರಿಮಿಜಾ ಕ್ರಿಮಿಹೃದ್ರೋಗಗದಿತೈಶ್ಚ ಭಿಷಗ್ಜಿತೈಃ||೧೬||

Adhikarana pariSiShTASCardayaH (17) · Śloka 17

ಯಥಾಸ್ವಂ ಪರಿಶಿಷ್ಟಾಶ್ಚ ತತ್ಕೃತಾಶ್ಚ ತಥಾಮಯಾಃ||೧೭||

Adhikarana CardistvarayA jeyA (18) · Śloka 18

ತ್ವರಮಾಣೋ ಜಯೇಚ್ಛರ್ದಿ ಪ್ರಸಕ್ತಾಮನುಬನ್ಧಿನೀಮ್| ಕೋಷ್ಠಾಶ್ರಯಮಹಾಮರ್ಮಪೀಡಕರತರಾ ಹಿ ಸಾ||೧೮||

Adhikarana ativamathau shIghramupakramAH (19) · Śloka 19

ನ ಚಾನ್ನೇನ ವಿನಾ ಕಾಯಸ್ತನ್ಮಯೋ ವರ್ತತೇಽಪಿ ಚ| ಧಾತುಕ್ಷಯೋಽತಿವಮಥೌ ಸಮೀರಣಸಮೀರಣಾತ್| ನಿಯತಂ ಜಾಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ದ್ರುತಂ ತತ್ರ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಪ್ರಚ್ಛರ್ದನಾತಿಯೋಗೋಕ್ತಂ ಕ್ರಮಸ್ತಮ್ಭನಬೃಂಹಣಮ್| ಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾನ್ರಸಾನ್ ಕ್ಷೀರಂ ಘೃತಂ ಕಲ್ಯಾಣಜೀವನಮ್| ಧಾನ್ವನ್ತರಂ ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ವಾ ದೋಷದೇಹಾನುರೋಧತಃ||೧೯||

Adhikarana hRudrogacikitsitam tatra vAtaje tailam (20) · Śloka 20

ಹೃದ್ರೋಗಂ ವಾತಜೇ ತೈಲಂ ಮಸ್ತುಸೌವೀರತಕ್ರವತ್| ಪಿಬೇತ್ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಸಬಿಡಂ ಗುಲ್ಮಾನಾಹಾರ್ತಿಜಿಚ್ಚ ತತ್| ತೈಲಂ ಚ ಲವಣೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಸಮೂತ್ರಾಮ್ಲಂ ತಥಾಗುಣಮ್||೨೦||

Adhikarana bilvAdi tailam (21) · Śloka 21

ಬಿಲ್ವಂ ರಾಸ್ನಾಂ ಯವಾನ್ ಕೋಲಂ ದೇವದಾರೂ ಪುನರ್ನವಮ್| ಕುಲತ್ಥಾನ್ ಪಞ್ಚಮೂಲಞ್ಚ ಪಕ್ತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಞ್ಜಲೇ ಪಚೇತ್| ತೈಲಂ ತನ್ನಾವನೇ ಪಾನೇ ಬಸ್ತೌ ಚ ವಿನಿಯೋಜಯೇತ್||೨೧||

Adhikarana shuNThyAdighRutam (22) · Śloka 22

ಶುಣ್ಠೀವಯಸ್ಥಾಲವಣಕಾಯಸ್ಥಾಹಿಙ್ಗುಪೌಷ್ಕರೈಃ| ಪಥ್ಯಯಾ ಚ ಶೃತಂ ಪಾರ್ಶ್ವಹೃದ್ರುಜಾ ಗುಲ್ಮಜಿದ್ಘೃತಮ್||೨೨||

Adhikarana sauvarcalAdighRutam (23) · Śloka 23

ಸೌವರ್ಚಲಸ್ಯ ದ್ವಿಪಲೇ ಪಥ್ಯಾ ಪಞ್ಚಾಶದನ್ವಿತೇ| ಘೃತಸ್ಯ ಸಾಧಿತಃ ಪ್ರಸ್ಥೋ ಹೃದ್ರೋಗಶ್ವಾಸಗುಲ್ಮನುತ್||೨೩||

Adhikarana dADimAdicUrNam (24) · Śloka 24

ದಾಡಿಮಂ ಕೃಷ್ಣಲವಣಂ ಹಿಙ್ಗುಶುಣ್ಠ್ಯಮ್ಲವೇತಸಮ್| ಅಪತನ್ತ್ರಕಹೃದ್ರೋಗಶ್ವಾಸಘ್ನಂ ಚೂರ್ಣಮುತ್ತಮಮ್||೨೪||

Adhikarana puShkarAdikalkaH (25) · Śloka 25

ಪುಷ್ಕರಾಹ್ವಶಠೀಶುಣ್ಠೀಬೀಜಪೂರಜಟಾಭಯಾಃ| ಪೀತಾಃ ಕಲ್ಕೀಕೃತಾಃ ಕ್ಷಾರಘೃತಾಮ್ಲಲವಣೈರ್ಯುತಾಃ| ವಿಕರ್ತಿಕಾಃ ಶೂಲಹರಾಃ .......................||೨೫||

Adhikarana yavAnyAdikvAthaH (26) · Śloka 26

.....................ಕ್ವಾಥಃ ಕೋಷ್ಣಶ್ಚ ತದ್ಗುಣಃ| ಯವಾನೀಲವಣಕ್ಷಾರವಚಾಜಾಜ್ಯೌಷಧೈಃ ಕೃತಃ| ಸಪಿತದಾರೂಬೀಜಾಹ್ವಪಲಾಶಶಠಿಪೌಷ್ಕರೈಃ||೨೬||

Adhikarana pa~jcakolAdikalkaH (27) · Śloka 27

ಪಞ್ಚಕೋಲಶಠೀಪಥ್ಯಾಗುಡಬೀಜಾಹ್ವಪೌಷ್ಕರಮ್| ವಾರುಣೀಕಲ್ಕಿತಂ ಭೃಷ್ಟಂ ಯಮಕೇ ಲವಣಾಚಿತಮ್| ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಯೋನಿಶೂಲೇಷು ಖಾದೇತ್ ಗುಲ್ಮೋದರೇಷು ಚ||೨೭||

Adhikarana upakramAntaram (28) · Śloka 28

ಸ್ನಿಗ್ಧಾಶ್ಚೇಹ ಹಿತಾಃ ಸ್ವೇದಾಃ ಸಂಸ್ಕೃತಾನಿ ಘೃತಾನಿ ಚ| ಲಘುನಾ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ಶುಣ್ಠ್ಯಾ ವಾ ಸಾಧಿತಂ ಜಲಮ್| ವಾರುಣೀದಧಿಮಣ್ಡಂ ವಾ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್ತೃಷಿ| ಸಾಯಾಮಸ್ತಮ್ಭಶೂಲಾಭೇ ಹೃದಿ ಮಾರುತದೂಷಿತೇ| ಕ್ರಿಯೈಷಾ.................................||೨೮||

Adhikarana hRuddravAyAmapramohe viSeShaH (29) · Śloka 29

............ಸದ್ರವಾಯಾಮಪ್ರಮೋಹೇ ತು ಹಿತಾ ರಸಃ| ಸ್ನೇಹಾಢ್ಯಾಸ್ತಿತ್ತಿರಿಕ್ರೌಞ್ಚಶಿಖಿವರ್ತಕದಕ್ಷಜಾಃ| ಬಲಾತ್ತೈಲಂ ಸಹೃದ್ರೋಗೀ ಪಿಬೇದ್ವಾ ಸುಕುಮಾರಕಮ್| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಶತಪಾಕಂ ವಾ ಮಹಾಸ್ನೇಹಂ ತಥೋತ್ತಮಮ್| ರಾಸ್ನಾಜೀವಕಜೀವನ್ತೀಬಲಾವ್ಯಾಘ್ರೀಪುನರ್ನವೈಃ| ಭಾರ್ಙ್ಗೀಸ್ಥಿರಾವಚಾವ್ಯೋಷೈರ್ಮಹಾಸ್ನೇಹಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ದಧಿಪಾದಂ ತಥಾಮ್ಲೈಶ್ಚ ಲಾಭತಃ ಸ ನಿಷೇವಿತಃ| ತರ್ಪಣೋ ಬೃಂಹಣೋ ಬಲ್ಯೋ ವಾತಹೃದ್ರೋಗನಾಶನಃ||೨೯||

Adhikarana tryUShaNAdighRutam (30) · Śloka 30

ತ್ರ್ಯೂಷಣತ್ರಿಫಲಾಪಾಠಾಮಧೂಕಂ ಮಧುಕಂ ತ್ರುಟೀ| ಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಲಘು ಬಲೇ ಮೇದೇ ಋದ್ಧಿಃ ಶತಾವರೀ| ಕಣ್ಡೂಕರೀತಾಮಲಕೀಜೀವಕಂ ಚಾಕ್ಷಸಮ್ಮಿತೈಃ| ತೈರ್ಪಚೇತ್ಸರ್ಪಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ದಧ್ನಃ ಪ್ರಥೇನ ಮಾಹಿಷಾತ್| ಯುಕ್ತಂ ಸಿದ್ಧಂ ಚ ಮಧುನಾ ತನ್ನಿಹನ್ತಿ ನಿಷೇವಿತಮ್| ಹೃತ್ಪಾಣ್ಡುಗ್ರಹಣೀದೋಷಕಾಸಶ್ವಾಸಹಲೀಮಕಾನ್||೩೦||

Adhikarana avasthAviSeShe pathyApathyaviSeShaH (31) · Śloka 31

ದೀಪ್ತೇಽಗ್ನೌ ಸದ್ರವಾಯಾಮೇ ಹೃದ್ರೋಗೇ ವಾತಿಕೇ ಹಿತಮ್| ಕ್ಷೀರಂ ದಧಿ ಗುಡಃ ಸರ್ಪಿರೌದಕಾನೂಪಮಾಮಿಷಮ್| ಏತಾನ್ಯೇವ ಚ ವರ್ಜ್ಯಾನಿ ಹೃದ್ರೋಗೇಷು ಚತುರ್ಷ್ವಪಿ| ಶೇಷೇಷು ಸ್ತಮ್ಭಜಾಡ್ಯಾಮಸಂಯುಕ್ತೇಽಪಿ ಚ ವಾತಿಕೇ| ಕಫಾನುಬನ್ಧೇ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ರೂಕ್ಷೋಷ್ಣಾಮಾಚರೇತ್ಕ್ರಿಯಾಮ್||೩೧||

Adhikarana paitte Sodhanam (32) · Śloka 32

ಪೈತ್ತೇ ದ್ರಾಕ್ಷೇಕ್ಷುನಿರ್ಯಾಸಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರಪರೂಷಕೈಃ| ಯುಕ್ತೋ ವಿರೇಕೋ ಹೃದ್ಯಃ ಸ್ಯಾತ್ಕ್ರಮಃ ಶುದ್ಧೇ ಚ ಪಿತ್ತಹಾ| ಕ್ಷತಪಿತ್ತಜ್ವರೋಕ್ತಂ ಚ ಬಾಹ್ಯನ್ತಃ ಪರಿಮಾರ್ಜನಮ್| ಕಟ್ವೀಮಧುಕಕಲ್ಕಂ ಚ ಪಿಬೇತ್ ಸಸಿತಮಮ್ಭಸಾ||೩೨||

Adhikarana ghRutAni (33) · Śloka 33

ಶ್ರೇಯಸೀಶರ್ಕರಾದ್ರಾಕ್ಷಾಜೀಕರ್ಷಭಕೋತ್ಪಲೈಃ| ಬಲಾಖರ್ಜೂರಕಾಕೋಲೀಮೇದಾಯುಗ್ಮೈಶ್ಚ ಸಾಧಿತಮ್| ಸಕ್ಷೀರಂ ಮಾಹಿಷಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿತ್ತಹೃದ್ರೋಗನಾಶನಮ್| ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮಧುಕಬಿಸಗ್ರನ್ಥಿಕಶೇರುಕಾಃ| ಸಶುಣ್ಠೀಶೈವಲಾಸ್ತಾಭಿಃ ಸಕ್ಷೀರಂ ವಿಪಚೇತ್ ಘೃತಮ್| ಶೀತಂ ಸಮಧು ತಚ್ಚೇಷ್ಟಂ ಸ್ವಾದುವರ್ಗಕೃತಂ ಚ ಯತ್| ಬಸ್ತಿಂ ಚ ದದ್ಯಾತ್ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ತೈಲಂ ಮಧುಕಸಾಧಿತಮ್||೩೩||

Adhikarana kaPaje hRudroge (34) · Śloka 34

ಕಫೋದ್ಭವೇ ವಮೇತ್ಸ್ವಿನ್ನಃ ಪಿಚುಮನ್ದವಚಾಮ್ಭಸಾ| ಕುಲತ್ಥಧನ್ವೋತ್ಥರಸಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಮದ್ಯಯವಾಶನಃ| ಪಿಬೇಚ್ಚೂರ್ಣಂ ವಚಾಹಿಙ್ಗುಲವಣದ್ವಯನಾಗರಾತ್| ಸೈಲಾ ಯವಾನಕಕಣಾ ಯವಕ್ಷಾರಾತ್ಸುಖಾಮ್ಬುನಾ| ಫಲಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಕೌಲತ್ಥಯೂಷಮಾತ್ರಾಸವೈಸ್ತಥಾ| ಪುಷ್ಕರಾಹ್ವಾಭಯಾಶುಣ್ಠೀಮಾದ್ರೀಪೀತದ್ರುಕಟ್ಫಲಾತ್| ಕ್ವಾಥೇ ತಥಾಽಭಯಾಶುಣ್ಠೀಮಾದ್ರೀಪೀತದ್ರುಕಟ್ಫಲಾತ್| ಕ್ವಾಥೇ ರೌಹೀತಕಾಶ್ವತ್ಥ ಖದಿರೋದುಮ್ಬರಾರ್ಜುನೇ| ಸಪಲಾಶವಟೇ ವ್ಯೋಷತ್ರಿವೃಚ್ಚೂರ್ಣಾನ್ವಿತೇ ಕೃತಃ| ಸಖೋದಕಾನುಪಾನಃ ಸ್ಯಾಲ್ಲೇಹಃ ಕಫವಿಕಾರಹಾ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಗುಲ್ಮೋದಿತಾಜ್ಯಾನಿ ಕ್ಷಾರಾಂಶ್ಚ ವಿವಿಧಾನ್ ಪಿಬೇತ್| ಪ್ರಯೋಜಯೇಚ್ಛಿಲಾಹ್ವಂ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಯಂ ಚಾತ್ರ ರಸಾಯನಮ್| ತಥಾಮಲಕಲೇಹಂ ವಾಪ್ರಾಶಂ ವಾಽಗಸ್ತ್ಯನಿರ್ಮಿತಮ್||೩೪||

Adhikarana AvasthikaM cikitsitam (35) · Śloka 35

ಸ್ಯಾಚ್ಛೂಲಂ ಯಸ್ಯ ಭುಕ್ತೇಽಪಿ ಜೀರ್ಯತ್ಯಲ್ಪಂ ಜರಾಂ ಗತೇ| ಶಾಮ್ಯೇತ್ ಸಕುಷ್ಠಕೃಮಿಜಿಲ್ಲವಣದ್ವಯತಿಲ್ವಕೈಃ| ಸದೇವದಾರ್ವತಿವಿಷೈಶ್ಚೂರ್ಣಮುಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ಪಿಬೇತ್| ಯಸ್ಯ ಜೀರ್ಣೇಽಧಿಕಂ ಸ್ನೇಹೈಃ ಸಃ ವಿರೇಚ್ಯಃ ಫಲೈಃ ಪುನಃ| ಜೀರ್ಯತ್ಯನ್ನೇ ತಥಾ ಮೂಲೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶೂಲೇ ಸದಾಧಿಕೇ| ಪ್ರಾಯೋಽನಿಲೋ ರುದ್ಧಗತಿಃ ಕುಪ್ಯತ್ಯಾಮಾಶಯೇ ಯತಃ| ತಸ್ಯಾನುಲೋಮನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಶುದ್ಧಿಲಙ್ಘನಪಾಚನೈಃ| ಕೃಮಿಘ್ನಮೌಷಧಂ ಸರ್ವಂ ಕೃಮಿಜೇ ಹೃದಯಾಮಯೇ||೩೫||

Adhikarana tRuShNAcikitsitam tatrAdau cikitsAkramaH (36) · Śloka 36

ತೃಷ್ಣಾಸು ವಾತಪಿತ್ತಘ್ನೋ ವಿಧಿಃ ಪ್ರಾಯೇಣ ಶಸ್ಯತೇ| ಸರ್ವಾಸು ಶೀತೋ ಬಾಹ್ಯನ್ತಸ್ತಥಾ ಶಮನಶೋಧನಃ||೩೬||

Adhikarana siddhajalAni (pAnArthe) (37) · Śloka 37

ದಿವ್ಯಾಮ್ಬು ಶೀತಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ತದ್ವದ್ಭೌಮಂ ಚ ತದ್ಗುಣಮ್| ನಿರ್ವಾಪಿತಂ ತಪ್ತಲೋಷ್ಟಕಪಾಲಸಿಕತಾದಿಭಿಃ| ಸಶರ್ಕರಂ ವಾ ಕ್ವಥಿತಂ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ವಾ ಜಲಮ್||೩೭||

Adhikarana manthayavAgvAdiBojanam (38) · Śloka 38

ದರ್ಭಪೂರ್ವೇಣ ಮನ್ಥಶ್ಚ ಪ್ರಶಸ್ತೋ ಲಾಜಸಕ್ತುಭಿಃ| ವಾಟ್ಯಶ್ಚಾಮಯವೈಃ ಶೀತಃ ಶರ್ಕರಾಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ವಿತಃ| ಯವಾಗೂಃ ಶಾಲಿಭಿಸ್ತದ್ವತ್ ಕೋದ್ರವೈಶ್ಚ ಚಿರನ್ತನೈಃ| ಶೀತೇನ ಶೀತವೀರ್ಯೈಶ್ಚ ದ್ರವ್ಯೈಃ ಸಿದ್ಧೇನ ಭೋಜನಮ್| ಹಿಮಾಮ್ಬುಪರಿಷಿಕ್ತಸ್ಯ ಪಯಸಾ ಸಸಿತಾಮಧು| ರಸೈಶ್ಚಾನಮ್ಲಲವಣೈರ್ಜಾಙ್ಗಲೈರ್ಘೃತಭರ್ಜಿತೈಃ| ಮುದ್ಗಾದೀನಾಂ ತಥಾ ಯೂಷೈರ್ಜೀವನೀಯರಸಾನ್ವಿತೈಃ||೩೮||

Adhikarana nasyam (39) · Śloka 39

ನಸ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಘೃತಂ ಸಿದ್ಧಂ ಶೀತೈರಿಕ್ಷೋಸ್ತಥಾ ರಸಃ| ನಾರೀಕ್ಷೀರೇಣ ವಾ ಘೃಷ್ಟಮುಷ್ಟ್ರಾಸ್ಥಿ ಮಸಿತಂ ಹಿತಮ್||೩೯||

Adhikarana gaNDUShAdyanye upacArAH (40) · Śloka 40

ನಿರ್ವಾಪಣಾಶ್ಚ ಗಣ್ಡೂಷಾಃ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೋದಿತಾ ಹಿತಾಃ| ದಾಹಜ್ವರೋಕ್ತಾ ಲೇಪಾದ್ಯಾ ನಿರೀಹತ್ವಂ ಮನೋರತಿಃ| ಮಹಾಸರಿದ್ಧೃದಾದೀನಾಂ ದರ್ಶನಸ್ಮರಣಾದಿ ಚ||೪೦||

Adhikarana vAtajatRuShNAyAm (41) · Śloka 41

ತೃಷ್ಣಾಯಾಂ ಪವನೋತ್ಥಾಯಾಂ ಸಗುಡಂ ದಧಿ ಶಸ್ಯತೇ| ರಸಾಶ್ಚ ಬೃಂಹಣಾಃ ಶೀತಾ ವಿದಾರ್ಯಾದಿಗಣಾಮ್ಬು ಚ||೪೧||

Adhikarana pittajatRuShNAyAm (42) · Śloka 42

ಪಿತ್ತಜಾಯಾಂ ಸಿತಾಯುಕ್ತಃ ಪಕ್ವೋದುಮ್ಬರಜೋ ರಸಃ| ತತ್ಕ್ವಾಥೋವಾ ಹಿಮಸ್ತದ್ವಚ್ಛಾರಿವಾದಿಗಣಾಮ್ಬು ವಾ| ತದ್ವಿಧೈಶ್ಚ ಗಣೈಃ ಶೀತಕಷಾಯಾನ್ ಸಸಿತಾಮಧೂನ್| ಮಧುರೈರೌಷಧೈಸ್ತದ್ವತ್ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷೈಶ್ಚ ಕಲ್ಪಿತಾನ್| ಬೀಜಪೂರಕಮೃದ್ವೀಕಾವಟವೇತಸಪಲ್ಲವಾನ್| ಮೂಲಾನಿ ಕುಶಕಾಶಾನಾಂ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಞ್ಚ ಜಲೇ ಶೃತಮ್| ಅಪಾಕಶರ್ಕರಾಚ್ಛಿನ್ನರೂಹಾಲೋಧಾಞ್ಜನಾಮ್ಬು ವಾ| ಕಾರ್ಪಾಸೀಫಲಕಲ್ಕಂ ವಾ ಸಸಿತಕ್ಷೀರಭೋಜನಃ| ಜ್ವರೋದಿತಂ ವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಾದಿ ಪಞ್ಚಸಾರಾಮ್ಬು ವಾ ಪಿಬೇತ್||೪೨||

Adhikarana kaPajatRuShNAyAm (43) · Śloka 43

ಕಫೋದ್ಭವಾಯಾಂ ವಮನಂ ನಿಮ್ಬಪ್ರಸವವಾರಿಣಾ| ಬಿಲ್ವಾಢಕೀಪಞ್ಚಕೋಲದರ್ಭಪಞ್ಚಕಸಾಧಿತಮ್| ಜಲಂ ಪಿಬೇದ್ರಜನ್ಯಾ ವಾ ಸಿದ್ಧಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಮ್| ಮುದ್ಗಯೂಷಂ ಚ ಸವ್ಯೋಷಪಟೋಲೀನಿಮ್ಬಪಲ್ಲವಮ್| ಯವಾಮಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಕವಲನಸ್ಯಲೇಹಾಂಶ್ಚ ಶೀಲಯೇತ್||೪೩||

Adhikarana sannipAtajA kriyA (2) · Śloka 2

ಸರ್ವೈರಾಮಾಚ್ಚ ತದ್ಧನ್ತ್ರೀ ಕ್ರಿಯೇಷ್ಟಾ ವಮನಂ ತಥಾ| ತ್ರ್ಯೂಷಣಾರುಷ್ಕರವಚಾಫಲಾಮ್ಲೋಷ್ಣಾಮ್ಬುಮಸ್ತುಭಿಃ||೨||

Adhikarana annAtyayajAyAm (1) · Śloka 1

ಅನ್ನಾತ್ಯಯಾನ್ಮಣ್ಡಮುಷ್ಣಂ ಹಿಮಂ ಮನ್ಥಂ ಚ ಕಾಲವಿತ್||೧||

Adhikarana SramajAyAm (2) · Śloka 2

ತೃಷಿ ಶ್ರಮಾನ್ಮಾಂಸರಸಂ ಮನ್ಥಂ ಯವಕೋಲಜಸಕ್ತುಭಿಃ| ಸರ್ವಣ್ಯಙ್ಗಾನಿ ಲಿಮ್ಪೇಚ್ಚ ತಿಲಪಿಣ್ಯಾಕಕಾಞ್ಜಿಕೈಃ||೨||

Adhikarana SItasnAnajAyAm (1) · Śloka 1

ಶೀತಸ್ನಾನಾಚ್ಚ ಮಧ್ವಾಮ್ಬು ಪಿಬೇತ್ತೃಡ್ವಾನ್ ಗುಡಾಮ್ಬು ವಾ||೧||

Adhikarana madyajAyAm (44) · Śloka 44

ಮದ್ಯಾದರ್ಧಜಲಂ ಮದ್ಯಂ ಸ್ನಾತೋಽಮ್ಲಲವಣೈರ್ಯುತಮ್||೪೪||

Adhikarana tRuShNAntarAsu kramaH (45) · Śloka 45

ಸ್ನೇಹತೀಕ್ಷ್ಣತರಾಗ್ನಿಸ್ತು ಸ್ವಭಾವಶಿಶಿರಂ ಜಲಮ್| ಸ್ನೇಹಾದುಷ್ಣಾಮ್ಬ್ವಜೀರ್ಣಾತ್ತು ಜೀರ್ಣನ್ಮಣ್ಡಂ ಪಿಪಾಸಿತಃ| ಪಿಬೇತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನ್ನತೃಷಿತೋ ಹಿಮಸ್ಪರ್ಧಿ ಗುಡೋದಕಮ್| ಗುರ್ವಾದ್ಯನ್ನೇನ ತೃಷಿತಃ ಪೀತ್ವೋಷ್ಣಾಮ್ಬು ತದುಲ್ಲಿಖೇತ್| ಕ್ಷಯಜಾಯಾಂ ಕ್ಷಯಹಿತಂ ಸರ್ವಂ ಬೃಂಹಣಮೌಷಧಮ್| ಕೃಶದುರ್ಬಲರೂಕ್ಷಾಣಾಂ ಕ್ಷೀರಂ ಛಾಗೋ ರಸೋಽಥವಾ| ಕ್ಷೀರಂ ಚ ಸೌರ್ಧ್ವವಾತಾಯಾಂ ಕ್ಷಯಕಾಸಹರೈಃ ಶೃತಮ್||೪೫||

Adhikarana rogopasargajAyAM tRuShNAyAm (46) · Śloka 46

ರೋಗೋಪಸರ್ಗಜಾತಾಯಾಂ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಬು ಸಸಿತಾಮಧು| ಪಾನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಸರ್ವಾ ಚ ಕ್ರಿಯಾ ರೋಗಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ||೪೬||

Adhikarana tRuShNA tvarayA jeyA (47-8) · Śloka 8

ತೃಷ್ಣಕ್ಪೂರ್ವಾಮಯಕ್ಷೀಣೋ ನ ಲಭೇತ ಜಲಂ ಯದಿ| ಮರಣಂ ದೀರ್ಘರೋಗಂ ವಾ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ತ್ವರಿತಂ ತತಃ| ಸಾತ್ಮ್ಯಾನ್ನಪಾನಭೈಷಜ್ಯೈಸ್ತೃಷ್ಣಾಂ ತಸ್ಯ ಜಯೇತ್ಪುರಃ| ತಸ್ಯಾಞ್ಜಿತಾಯಾಮನ್ಯೋಽಪಿ ವ್ಯಾಧಿಃ ಶಕ್ಯಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತುಮ್||೪೭|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ಛರ್ದಿಹೃದ್ರೋಗತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮಾಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೮||