5. kṣatakṣayajakāsacikitsitam

Adhikarana atha kShatakShayakAsacikitsitaM nAma pa~jcamo~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதஃ க்ஷதக்ஷயகாஸசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

Adhikarana tAtkAlikI cikitsA (2) · Śloka 2

உரஸ்யந்தஃக்ஷதே ஸத்யோ லாக்ஷாஂ க்ஷௌத்ரயுதாந் பிபேத்| க்ஷீரேண ஶாலீந் ஜீர்ணோऽத்யாத் க்ஷீரேணைவ ஸஶர்கராந்| பார்ஶ்வபஸ்திஸருக்சால்பபித்தாக்நிஸ்தாஂ ஸுராயுதாம்| பிந்நவிட்து ஸமுஸ்தாதிவிஷாபாடாஂ ஸவத்ஸகாம்||௨||

Adhikarana lAkShAdiyogaH dIpte~agnau (3) · Śloka 3

லாக்ஷா ஸர்பிர்மதூச்சிஷ்டஂ ஜீவநீயகணஂ ஸிதா| த்வக்க்ஷீரீ ஸமிதஂ க்ஷீரே பக்த்வா தீப்தாநலஃ பிபேத்||௩||

Adhikarana ikShvAlikAdikShIram (4) · Śloka 4

இக்ஷ்வாலிகாபிஸக்ரந்திபத்மகேஸரசந்தநைஃ| ஶதஂ பயோ மதுயுதஂ ஸந்தாநார்தஂ பிபேத் க்ஷதீ||௪||

Adhikarana sajvaradAhe yavacUrNayogaH (5) · Śloka 5

யவாநாஂ சூர்ணமாமாநாஂ க்ஷீரஸித்தஂ கதாந்விதம்| ஜ்வரதாஹே ஸிதாக்ஷௌத்ரஸக்தூந் வா பயஸா பிபேத்||௫||

Adhikarana kShatakAse prayogAH (6) · Śloka 6

காஸவாஂஸ்து பிபேத்ஸர்பிர்மதுரௌஷதஸாதிதம்| குடோதகஂ வா க்வதிதஂ ஸக்ஷௌத்ரமரிசஂ ஹிமம்| சூர்ணமாமலகாநாஂ வா க்ஷீரே பக்வஂ கதாந்விதம்| ரஸாயநவிதாநேந பிப்பலீர்வா ப்ரயோஜயேத்||௬||

Adhikarana saparvAsthiSUle kAse yogaH (7) · Śloka 7

காஸீ பர்வாஸ்திஶூலீ ச லிஹ்யாத்ஸகதமாக்ஷிகாஃ| மதூகமதுகத்ராக்ஷா த்வக்க்ஷீரீபிப்பலீபலாஃ||௭||

Adhikarana trijAtakAdigulikA (8) · Śloka 8

த்ரிஜாதமர்தகர்ஷாஶஂ பிப்பல்யர்தபலஂ ஸிதா| த்ராக்ஷா மதூகஂ கர்ஜூரஂ பலாஂஶஂ ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணிதம்| மதுநா குலிகா க்நந்தி தா வஷ்யாஃ பித்தஶோணிதம்| காஸஶ்வாஸாருசிச்சர்திமூர்சாஹித்மாமதப்ரமாந்| க்ஷதக்ஷயஸ்வரப்ரஂஶப்லீஹஶோஷாட்யமாருதாந்| ரக்தநிஷ்டீவஹத்பார்ஶ்வருக்பிபாஸாஜ்வராநபி||௮||

Adhikarana ativRuddhe rakte raktaShThIvane ca (9) · Śloka 10

ரக்தேऽதிவத்தே ச்சாகஂ வா ஜாங்கலஂ வா பிபேதஸக்| வர்ஷாபூஶர்கராரக்தஶாலிதண்டுலஜஂ ரஜஃ| ரக்தஷ்டீவீ பிபேத்ஸித்தஂ த்ராக்ஷாரஸபயோகதைஃ| மதூகமதுகக்ஷீரஸித்தஂ வா தண்டுலீயகம்||௯|| `|௧௦|

Adhikarana mArgaBedAnusAramupAyaH kAryaH (10) · Śloka 10

யதாஸ்வஂ மார்கவிஸதே ரக்தே குர்யாச்ச பேஷஜம்||௧௦||

Adhikarana pippalyAdilehaH (11) · Śloka 11

பிப்பலீமதுகஂ பிஷ்டஂ கார்ஷிகஂ ஸஸிதோபலம்| ப்ராஸ்திகஂ கவ்யமாஜஂ ச க்ஷீரமிக்ஷுரஸஂ ததா| யவகோதூமமத்வீகாசூர்ணமாமலகாத்ரஸஃ| தைலஂ ச ப்ரஸதாஂஶாநி தத்ஸர்வஂ மதுநாக்நிநா| பசேல்லேஹோ கதக்ஷௌத்ரயுதஃ ஸ க்ஷதகாஸநுத்| ஶ்வாஸஹத்ரோககாஸக்நோ ஹிதோ வத்தால்பரேதஸாம்||௧௧||

Adhikarana mUDhavAte kShatakAse (12) · Śloka 12

மூடவாதஸ்த்வஜாமேதஃ ஸுராபஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்| க்ஷாமஃ க்ஷீணஃ க்ஷதோரக்தோ மந்தநித்ரோऽக்நிதீப்தமாந்| ஶதக்ஷீரஸரேணாத்யாத் ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கரம்||௧௨||

Adhikarana kShINakRuSAdau SarkarAdiprayogaH (13) · Śloka 13

ஶர்கராயவகோதூமஂ ஜீவகர்ஷபகௌ மது| ஶதக்ஷீராநுபாநஂ வா லிஹ்யாத்க்ஷீணஃ க்ஷதீ கஶஃ| க்ரவ்யாத்பிஶிதநிர்யூஹஂ கதபஷ்டஂ பிபேச்ச ஸஃ| பிப்பலீ க்ஷௌத்ரஸஂயுக்தஂ மாஂஸஶோணிதவர்தநம்||௧௩||

Adhikarana nyagrodhAdisarpiShaH prayogaH (14) · Śloka 14

ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தப்லக்ஷஸாலப்ரியங்குபிஃ| தாலமஸ்தகஜம்பூத்வக்ப்ரியாலைஶ்ச ஸபத்மகைஃ| ஸாஶ்வகர்ணைஃ ஶதாத்க்ஷீராதத்யாஜ்ஜாதேந ஸர்பிஷா| ஶால்யோதநக்ஷதோரஸ்கஃ க்ஷீணஶுக்ரபலேந்த்ரியஃ||௧௪||

Adhikarana gAtraBede~aBya~ggaH (15) · Śloka 15

வாதபித்தர்திதேऽப்யங்கோ காத்ரபேதே கதைர்மதஃ| தைலைஶ்சாநிலரோத்ரைஃ..........................||௧௫||

Adhikarana vAtavyAdhAvupAyAH (16) · Śloka 16

...............................பீடிதே மாதரிஶ்வநா| ஹத்பார்ஶ்வார்திஷு பாநஂ ஸ்யாஜ்ஜீவநீயஸ்ய ஸர்பிஷஃ| குர்யாத்வா வாதரோகக்நஂ பித்தரக்தாவிரோதி யத்||௧௬||

Adhikarana yaShTyAhvAdighRutam (17) · Śloka 17

யஷ்ட்யாஹ்வாநாகபலயோஃ க்வாதே க்ஷீரஸமஂ கதம்| பயஸ்யாபிப்பலீவாஂஶீகல்கஸித்தஂ க்ஷதே ஹிதம்||௧௭||

Adhikarana kolAdighRutam (18) · Śloka 18

ஶதஂ வாஷ்டகுணே க்ஷீரே கோலலாக்ஷாரஸாந்விதம்| கல்கைஃகட்வங்கதார்வீத்வக்வத்ஸகத்வக்தலைர்கதம்||௧௮||

Adhikarana amRutaprAshaghRutam (19) · Śloka 19

ஜீவநீயோ கணஃ ஶுண்டீ வரீ வீராபுநர்நவௌ| பலாபார்ங்கீஸ்வகுப்தார்திஶடீதாமலகீகணாஃ| ஶங்காடகஂ பயஸ்யா ச பஞ்சமூலஂ ச யல்லகு| த்ராக்ஷாக்ஷோடாதி ச பலஂ மதுரஸ்நிக்தபஂஹணம்| தைர்பசேத்ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தஂ கர்ஷாஂஶஃ ஶ்லக்ஷ்ணகல்கிதைஃ| க்ஷீரதாத்ரீவிதாரீக்ஷுச்சாகமாஂஸரஸாந்விதம்| ப்ரஸ்தார்தஂ மதுநஃ ஶீதே ஶர்கரார்ததுலாரஜஃ| பலார்திகஂ ச மரிசத்வகேலாபத்ரகேஸரம்| விநீய சூர்ணிதஂ தஸ்மால்லிஹ்யாந்மாத்ராஂ யதாநலம்| அமதப்ராஶமித்யேதந்நராணாமமதஂ கதம்| ஸுதாமதரஸஂ ப்ராஶ்யஂ க்ஷீரமாஂஸரஸாஶிநா| நஷ்டஶுக்ரக்ஷதக்ஷீணதுர்பலவ்யாதிகர்ஶிதாந்| ஸ்த்ரீப்ரஸக்தாந் கஶாந் வர்ணஸ்வரஹீநாஂஶ்ச பஂஹயேத்| காஸஹித்மாஜ்வரஶ்வாஸதாஹதஷ்ணாஸ்ரபித்தநுத்| புத்ரதஂ சர்திமூர்ச்சாஹத்யோநிமூத்ராமயாபஹம்||௧௯||

Adhikarana shvadaMShTrAghRutam (20) · Śloka 20

ஶ்வதஂஷ்ட்ரோஶீரமஞ்ஜிஷ்டாபலாகாஶ்மர்யகத்தணம்| தர்பமூலஂ பதக்பர்ணீ பலாஶர்ஷபகௌ ஸ்திராம்| பாலிகாநி பசேத்தாஷாஂ ரஸே க்ஷீரசதுர்குணே| கல்கை ஸ்வகுப்தாஜீவந்தீமேதர்ஷபகஜீவகைஃ| ஶதாவர்யத்திமத்வீகாஶர்கராஶ்ராவணீ பிஸைஃ| ப்ரஸ்தஃ ஸித்தோ கதாத்வாதபித்தஹத்ரோகஶூலநுத்| மூத்ரகச்ச்ராப்ரமேஹார்ஶஃ காஸஶோஷக்ஷயாபஹஃ| தநுஃஸ்த்ரீமத்யபாராத்வஸ்விந்நாநாஂ பலமாஂஸதஃ||௨௦||

Adhikarana madhukAdighRutam (21) · Śloka 21

மதுகாஷ்டபலத்ராக்ஷாப்ரஸ்தக்வாதே பசேத் கதம்| பிப்பல்யஷ்டபலே கல்கே ப்ரஸ்தஂ ஸித்தே ச ஶீதலே| பதகஷ்டபலஂ க்ஷௌத்ரஶர்கராப்யாஂ ச மிஶ்ரயேத்| ஸமஸக்துக்ஷதக்ஷீணரக்தகுல்மேஷு தத்திதம்||௨௧||

Adhikarana dhAtrIphalarasAdighRutam (22) · Śloka 22

தாத்ரீபலஂ விதாரீக்ஷுஜீவநீயரஸாத் கதாத்| கவ்யாஜயோஶ்ச பயஸோஃ ப்ரஸ்தஂ ப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்| ஸித்தஶீதே ஸிதாக்ஷௌத்ரத்விப்ரஸ்தஂ விநயேத்ததஃ| யக்ஷ்மாபஸ்மாரபித்தாஸக்காஸமேஹக்ஷயாபஹம்| வயஸ்தாபநமாயுஷ்யஂ மாஂஸஶுக்ரபலப்ரதம்||௨௨||

Adhikarana ghRutasya lehyatvapeyatvayorvisheShaH (23) · Śloka 23

கதஂ து பித்தேऽப்யதிகே லிஹ்யாத்வாதேऽதிகே பிபேத்| லீடஂ நிர்வாபயேத் பித்தமல்பத்வாத்தந்தி நாநலம்| ஆக்ராமத்யநிலஂ பீதமூஷ்மாணஂ நிருணத்தி ச||௨௩||

Adhikarana uktAnAmeva styAnAnAM ghRutAnAM prayogaH (24) · Śloka 24

க்ஷமக்ஷீணகஶாங்காநாமேதாந்யேவ கதாநி து| த்வக்க்ஷீரீபிப்பலீலாஜசூர்ணைஃ ஸ்த்யாநாநி யோஜயேத்||௨௪||

Adhikarana sarpirguDAH (25) · Śloka 25

ஸர்பிர்குடாந் ஸமத்வஂஶாந் கத்வா தத்யாத்பயோऽநு ச| ரேதோவீர்யஂ பலஂ புஷ்டிஂ தைராஶுதரமாப்நுயாத்||௨௫||

Adhikarana balAdisarpiguDAH (26) · Śloka 26

பலாவிதாரீஹ்ரஸ்வஂ ச பஞ்சமூலஂ புநர்நவம்| பஞ்சாணாஂ க்ஷீரிவக்ஷாணாஂ ஶுங்கா முஷ்ட்யஂஶகாஸ்ததா| ஏஷாஂ கஷாயே த்விக்ஷாரே விதார்யா ஜரஸாஂஶகே| ஜீவநீயைஃ பசேத் பிஷ்டைரக்ஷமாத்ரைர்கதாடகம்| ஸிதாபலாநி பூதே ச ஶீதே த்வாத்ரிஂஶதாவபேத்| கோதூமபிப்பலீவாஂஶீ சூர்ணஂ ஶங்காடகஸ்ய ச| ஸமாதிகஂ கௌடவிகஂ தத்ஸர்வஂ கஜமூர்ச்சிதம்| ஸ்த்யாநஂ ஸர்பிகுடாந் கத்வா பூர்ஜபத்ரேண வேஷ்டயேத்| தாஞ்ஜக்த்வா பாலிகாந் க்ஷீரஂ மத்யஂ த்வநு பிபேத்கபே| ஶோஷே காஸே க்ஷதே க்ஷீணே ஶ்ரமஸ்த்ரீபாரகர்ஷிதே| ரக்தநிஷ்டீவநே தாபே பீநஸே சோரஸி ஸ்திதே| ஶஸ்தாஃ பார்ஶ்வஶிரஃஶூலே பேதே ச ஸ்வரவர்ணயோஃ||௨௬||

Adhikarana drAkShAdisarpirguDAH (27) · Śloka 27

ஸஶர்கராஶதேக்ஷீர கததைலாடகத்ரயே| சூர்ணீகதாஃ க்ஷிபேத்பக்த்வா ஸாந்த்ரே தஶபலாஃ பதக்| த்ராக்ஷாத்மகுப்தாவர்ஷாபூஸமங்காபீருபிப்பலீஃ| தத்வத்விதார்யாமலகே ப்ரஸ்தார்தஂ விஶ்வபேஷஜம்| யஷ்ட்யாஹ்வஸௌவர்சலயோர்த்விபலஂ மரிசஸ்ய ச| க்ஷாமஃ க்ஷீணஃ க்ஷதஃ ஶுஷ்யஂஸ்தந் காதேத்பாலிகைர்குடைஃ| ததா ஸத்யோ ரஸாதீநாஂ வத்த்யா புஷ்டிஂ ஸமுஶ்நதே||௨௭||

Adhikarana madhUkapuShpAdimodakAH (28) · Śloka 28

கோக்ஷீரார்தாடகஂ ஸர்பிஃ ப்ரஸ்தமிக்ஷுரஸாடகம்| ரஸாத்விதார்யாஃ குடவஂ ரஸாத் ப்ரஸ்தஂ ச தைத்திராத்| தத்யாத்ஸித்யதி தஸ்மிஂஸ்து பிஷ்டாநிக்ஷுரஸைரிமாந்| மதூகபுஷ்பஂ குடவஂ குடவஂ ச ப்ரியாலதஃ| பலத்வயஂ தவக்ஷீர்யாஃ கர்ஜூராணி ச விஂஶதிஃ| பதக்விபிதகாந்மஜ்ஜஃ பிப்பல்யாஶ்ச சதுர்திகாம்| த்ரிஂஶத்பலாநி கண்டாச்ச மதுகாத்பாணிமாநிகாந்| ததார்தபலிகாந்யத்ர ஜீவநீயாநி தாபயேத்| ஸித்தே த்விகுடவே க்ஷௌத்ராச்சீதே தத்வா ச மோதகாந்| காரயேந்மரிசாஜாஜீபலசூர்ணாவசூர்ணிதாந்| வாதாஸக்பித்தரோகேஷு க்ஷதகாஸக்ஷயேஷு ச| க்ஷீணௌஜஃ ஸ்வரஶுக்லேஷு யோநிதோஷேஷு ஸஂஸ்ரவே| மதப்ரஜாஸு வந்த்யாஸு ஹிதஂ கர்பஸ்ய ச ஸ்ருதௌ||௨௮||

Adhikarana kUShmANDakarasAyanam (29) · Śloka 29

பீதத்வகஸ்திகூஷ்மாண்டதுலாஂ ஸ்விந்நாஂ புநஃ பசேத்| கட்டயந் ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தே க்ஷௌத்ரவர்ணேऽத்ர ச க்ஷிபேத்| கண்டாச்சதஂ கணாஶுண்ட்யோர்த்விபலஂ ஜீரகாதபி| த்ரிஜாததாந்யமரிசஂ பதகர்தபலாஂஶகம்| கஜேநாமத்ய ச ஸ்தாப்யஂ தல்லிஹந்யுபயோஜிதம்| காஸஹித்மாஜ்வரஶ்வாஸரக்தபித்தக்ஷதக்ஷயாந்| உரஃ ஸந்தாநஜநநஂ மேதாஸ்மதிபலப்ரதம்| அஶ்ர்விப்யாந்நிர்மிதஂ ஹத்யஂ கூஷ்மாண்டகரஸாயநம்||௨௯||

Adhikarana nAgabalAdInAM prayogaH (30) · Śloka 30

பிபேந்நாகபலாமூலஸ்யார்தகர்ஷாபிவர்திதாம்| பலஂ க்ஷீரயுதஂ மாஸஂ க்ஷீரவத்திரநந்நபுக்| ஏஷ ப்ரயோகஃ புஷ்ட்யாயுர்பலவர்ணகரஃ பரம்| மண்டூகபர்ண்யாஃ கல்போऽயஂ யஷ்ட்யா விஶ்வௌஷதஸ்ய ச||௩௦||

Adhikarana nAgabalAsarpiH (31) · Śloka 31

பாதஶேஷஂ ஜலத்ரோணே பசேந்நாகபலாதுலாம்| தேந க்வாதேந துல்யாஂஶஂ கதஂ க்ஷீரஞ்ச ஸாதயேத்| பலார்திகைஶ்சாதிபலாயஷ்டீபுநர்நவைஃ| ப்ரபௌண்டரீககாஶ்மர்யப்ரியாலகபிகச்சுபிஃ| அஶ்வகந்தாஸிதாபீருமேதாயுக்மத்ரிகண்டகைஃ| காகோலீக்ஷீரகாகோலீக்ஷீரஶுக்லாத்விஜீரகைஃ| மணாலபிஸகர்ஜூரஶங்காடககஶேருகைஃ| ஏதந்நாகபலாஸர்பிஃ பித்தரக்தஂ க்ஷதக்ஷயம்| ஜயேத்தட்ப்ரமதாஹாஂஶ்ச பலபுஷ்டிகரஂ பரம்| வர்ண்யமாயுஷ்யமோஜஸ்யஂ வலீபலிதநாஶநம்| உபயுஜ்ய து ஷண்மாஸாத்வத்தோऽபி தருணாயதே||௩௧||

Adhikarana saMskRutamannam (32) · Śloka 32

ஶர்கராபிப்பலீசூர்ணைஃ ஸர்பிஷா மாக்ஷிகேண ச| ஸஂயுதஂ வா ஶதஂ க்ஷீரே பிபேத் காஸஜ்வராபஹம்| பலாம்லஂ ஸர்பிஷா பஷ்டஂ விதாரீக்ஷுரஸே கதம்| ஸ்த்ரீஷு க்ஷீணஃ பிபேத்யூஷஂ ஜீவநஂ பஂஹணஂ பரம்| ஸக்தூநாஂ வஸ்த்ரபூதாநாஂ மந்தஂ க்ஷௌத்ரகதாந்விதம்| யவாந்நஸாத்ம்யோ தீப்தாக்நிஃ க்ஷதக்ஷீணஃ பிபேந்நரஃ||௩௨||

Adhikarana saMskRutA rasAH (33) · Śloka 33

ஸஂஸ்கதா ரஸாஃ ஜீவநீயோபஸித்தஂ வா ஜாங்கலஂ கதபர்ஜிதம்| ரஸஂ ப்ரயோஜயேத்க்ஷீணே வ்யஞ்ஜநார்தஂ ஸஶர்கரம்| கோமஹிஷ்யஶ்வநாகாஜைஃ க்ஷீரைர்மாஂஸரஸைஸ்ததா| யவாந்நஂ போஜயேத்யூஷைஃ பலாம்லைர்வா கதாத்யுதைஃ||௩௩||

Adhikarana agnibalAnusAraM vidhiBedaH (34) · Śloka 34

தீப்தேऽக்நௌ விதிரேஷஃ ஸ்யாந்மந்தே தீபநபாசநஃ| யக்ஷ்மோக்தஃ க்ஷதிநாஂ ஶஸ்தோ க்ராஹீ ஶகதி து த்ரவே||௩௪||

Adhikarana agastyarasAyanam (35) · Śloka 35

தஶமூலஂ ஸ்வயங்குப்தாஂ ஶங்கபுஷ்பீஂ ஶடீ பலாம்| ஹஸ்திபிப்பல்யபாமார்கபிப்பலீமூலசித்ரகாந்| பார்ங்கீ புஷ்கரமூலஂ ச த்விபலாஂஶாந்யவாடகம்| ஹரீதகீஶதஂ சைகஂ ஜலபஞ்சாடகே பசேத்| யவஸ்வேதே கஷாயஂ தஂ பூதஂ தச்சாபயாஶதம்| பசேத்குடதுலாஂ தத்வா குடவஂ ச பதக்கதாத்| தைலாத்ஸபிப்பலீசூர்ணாத்ஸித்தஶீதே ச மாக்ஷிகாத்| லேஹாத் த்வே சாபயே நித்யமதஃ காதேத்ரஸாயநாத்| பஞ்சகாஸாந் க்ஷயஂ ஶ்வாஸஂ ஸஹித்மஂ விஷமஜ்வரம்| மேஹகுல்மக்ரஹண்யர்ஶோஹத்ரோகாருசிபீநஸாந்| அகஸ்த்யவிஹிதஂ தந்யமிதஂ ஶ்ரேஷ்டஂ ரஸாயநம்||௩௫||

Adhikarana vasiShTharasAyanam (36) · Śloka 36

தஶமூலாஂ பலாஂ மூர்வாஂ ஹரித்ரே பிப்பலீத்வயம்| பாடாஶ்வகந்தாபாமார்கஸ்வகுப்தாதிவிஷாமதாஃ| பாலபில்வஂ த்ரிவத்தந்தீமூலஂ பத்ரஞ்ச சித்ரகாத்| பயஸ்யாஂ குடஜஂ ஹிஂஸ்ராஂ புஷ்பஂ ஸாரஞ்ச பீஜகாத்| போலஸ்தவிரபல்லாதவிகங்கதஶதாவரீஃ| பூதீகரஞ்ஜஶம்யாகசந்த்ரலேகாஸஹாசரம்| ஸௌபாஞ்ஜநகநிம்பத்வகிக்ஷுரஂ ச பலாஂஶகம்| பத்யாஸஹஸ்ராஂ ஸஶதஂ யவாநாஂ சா டகத்வயம்| பசேதஷ்டகுணே தோயே யவஸ்வேதேऽவதாரயேத்| பூதே க்ஷிபேத்ஸபத்யே ச தத்ர ஜீர்ணகுடாத்துலாம்| தைலாஜ்யதாத்ரீரஸதஃ ப்ரஸ்தஂ ப்ரஸ்தஂ ததஃ புநஃ| அதிஶ்ரயேந்மதாவக்நௌ தர்வீலேபேऽவதார்ய ச| ஶீதே ப்ரஸ்தத்வயஂ க்ஷௌத்ராத்பிப்பலீகுடவஂ க்ஷிபேத்| சூர்ணீகதாத்த்ரிஜாதாச்ச த்ரிபலஂ நிகநேத்ததஃ| தாந்யே புராணகும்பஸ்தஂ மாஂஸஂ காதேச்ச பூர்வவத்| ரஸாயநஂ வஸிஷ்டோக்தமேதத்பூர்வகுணாதிகம்| ஸ்வஸ்தாநஂ நிஷ்பரீஹாரஂ ஸர்வர்துஷு சதாஸ்யதே||௩௬||

Adhikarana saindhavAdicUrNam (37) · Śloka 37

பாலிகஂ ஸைந்தவஂ ஶுண்டீ த்வே ச ஸௌவர்சலாத்பலே| குடவாஂஶாநி வக்ஷாம்லஂ தாடிமஂ பத்ரமார்ஜகாத்| ஏகைகாமரிசாஜாஜ்யோர்தாந்யக த்வே சதுர்திகே| ஶர்கராயாஃ பலாந்யத்ர தஶ த்வே ச ப்ரதாபயேத்| கத்வ சூர்ணமதோ மாத்ராமந்நபாநேஷு தாபயேத்| ருச்யஂ தத்தீபநஂ பல்யஂ பார்ஶ்வார்திஶ்வாஸகாஸநுத்||௩௭||

Adhikarana dhAnyakAdiShADavaH (38) · Śloka 38

ஏகாஂ ஷோடஶிகாஂ தாந்யாத் த்வே த்வே சாஜாஜிதீப்யகாத்| தாப்யாஂ தாடிமவக்ஷாம்லே த்விர்த்விஸ்ஸௌவர்சலாத் பலே| ஶுண்ட்யா கர்ஷஂ ததித்தஸ்ய மத்யாத்பஞ்சபலாநி ச| தச்சூர்ணஂ ஷோடஶபலைஃ ஶர்கராயா விமிஶ்ரயேத்| ஷாடவோயஂ ப்ரதேயஃ ஸ்யாதந்நபாநேஷு பூர்வவத்| விதிஶ்ச யக்ஷ்மபித்தாஸ்ரவிஹிதஃ ஶஸ்யதே க்ஷதே||௩௮||

Adhikarana dhUmapAnaviShayaH (39) · Śloka 39

நிவத்தே க்ஷததோஷே து கபே வத்த உரஃ ஶிரஃ| தால்யேதே காஸிநோ யஸ்ய ஸ நா தூமாநிமாந்பிபேத்||௩௯||

Adhikarana dhUmayogAH (40) · Śloka 40

த்விமேதாத்விபலாயஷ்டீகல்கைஃ க்ஷௌமே ஸுபாவிதே| வர்திஂ கத்வா பிபேத்தூமஂ ஜீவநீயகதாநுபஃ| மநஃஶிலாபலாஸாஜகந்தாத்வக்க்ஷீரிநாகரைஃ| தத்வதேவாநுபாநஂ து ஶர்கரேக்ஷுகுடோதகம்| பிஷ்ட்வா மநஃஶிலாஂ துல்யாமார்த்ரயா வடஶுங்கயா| ஸஸர்பிஷ்டகஂ பிபேத்தூமஂ தித்திரிப்ரதிபோஜநஃ||௪௦||

Adhikarana kShayakAsacikitsitam tatrAdau kriyAkramaH (41) · Śloka 41

க்ஷயஜே பஂஹணஂ பூர்வஂ குர்யாதக்நேஶ்ச வர்தநம்| பஹுதோஷாய ஸஸ்நேஹஂ மது தத்யாத்விரேசநம்||௪௧||

Adhikarana virecanaghRutAni (42) · Śloka 42

ஶம்யாகேந த்ரிவதயா மத்வீகாரஸயுக்தயா| தில்வகஸ்ய கஷாயேண விதாரீஸ்வரஸேந ச| ஸர்பிஃஸித்தஂ பிபேத்யுக்த்யா க்ஷீணதேஹோ விஶோதநம்||௪௨||

Adhikarana kShINapittAdiShu viSeShaH (43) · Śloka 43

பித்தே கபே தாதுஷு ச க்ஷீணேஷு க்ஷயகாஸவாந்| கதஂ கர்கடகீக்ஷீரத்விபலாஸாதிதஂ பிபேத்||௪௩||

Adhikarana mUtravaivarNyAdAvanuvAsanam (44) · Śloka 44

மூத்ரஸ்ய வைவர்ண்யே கச்ச்ரநிர்கமே| ஶூநே ஸவேதநே மேட்ரே பாயௌ ஸஶ்ரோணிவங்க்ஷணே| கதமண்டேந லகுநாऽநுவாஸ்யோ மிஶ்ரகேண வா||௪௪||

Adhikarana BojanemAMsarasopayogaH (45) · Śloka 45

ஜாங்கலைஃ ப்ரதிபுக்தஸ்ய வர்தகாத்யா பிலேஶயாஃ| க்ரமஶஃ ப்ரஸஹாஸ்தத்வத்ப்ரயோஜ்யாஃ பிஶிதாஶிநஃ| ஔஷ்ண்யாத்ப்ரமதிபாவாச்ச ஸ்ரோதோப்யஶ்சாவயந்தி தே| கபஂ ஶுத்தைஶ்ச தைஃ புஷ்டிஂ குர்யாத் ஸம்யக்வஹந்ரஸஃ||௪௫||

Adhikarana cavikAdighRutam (46) · Śloka 46

சவிகாத்ரிபலாபார்ங்கீதஶமூலைஃ ஸசித்ரகைஃ| குலத்தபிப்பலீமூலபாடாகோலயவைர்ஜலே| ஶதைர்நாகரதுஃஸ்பர்ஶபிப்பலீஶடிபௌஷ்கரைஃ| பிஷ்டைஃ கர்கடஶங்க்யா ச ஸமைஃ ஸர்பிர்விபாசயேத்| ஸித்தேऽஸ்மிஂஶ்சூர்ணிதௌ க்ஷாரௌ த்வௌ பஞ்ச லவணாநி ச| தத்வா யுக்த்யா பிபேந்மாத்ராஂ க்ஷயகாஸநிபீடிதஃ||௪௬||

Adhikarana kAsamardAdighRutam (47) · Śloka 47

காஸமர்தாபயாமுஸ்தாபாடாகட்பலநாகரைஃ| பிப்பல்யா கடுரோஹிண்யா காஶ்மர்யா ஸுரஸேந ச| அக்ஷமாத்ரைர்கதப்ரஸ்தஂ க்ஷீரத்ராக்ஷாரஸாடகே| பசேச்சோஷஜ்வரப்லீஹஸர்வகாஸஹரஂ ஶிவம்||௪௭||

Adhikarana vRuShAdighRutam (48) · Śloka 48

வஷவ்யாக்ரீகுடூசீநாஂ பத்ரமூலபலாங்குராத்| ரஸகல்கைர்கதஂ பக்வஂ ஹந்தி காஸஜ்வராருசீஃ||௪௮||

Adhikarana dADimAdighRutam (49) · Śloka 49

த்விகுணே தாடிமரஸே ஸித்தஂ வா வ்யோஷஸஂயுதம்| பிபேதுபரிபக்தஸ்ய யவக்ஷாரயுதஂ நரஃ||௪௯||

Adhikarana pippalyAdighRutam (50) · Śloka 50

பிப்பலீ குடஸித்தஂ வா சாகக்ஷீரயுதஂ கதம்||௫௦||

Adhikarana uktasarpiShAM viShayanirdeSaH (51) · Śloka 51

ஏதாந்யக்நிவிவத்யர்தஂ ஸர்பீஂஷி க்ஷயகாஸிநாம்| ஸ்யுர்தோஷபத்தகண்டோரஃஸ்ரோதஸாஂ ச விஶுத்தயே||௫௧||

Adhikarana SvAsakAsaharA lehAH (52) · Śloka 52

ஶ்வாவிதாஂ ஸூசயோ தக்தாஃ ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கராஃ| ஶ்வாஸகாஸஹரா பர்ஹிபாதௌ வா க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா| ஏரண்டபத்ரக்ஷாரஂ வா வ்யோஷதைலகுடாந்விதம்| லேஹயேத் க்ஷாரமேவஂ வா ஸுரஸைரண்டபத்ரஜம்| லிஹ்யாத்யூஷணசூர்ணஂ வா புராணகுடஸர்பிஷா| சித்ரகாத்ரிபலாஜாஜீகர்கடாக்யாகடுத்ரிகம்| த்ராக்ஷாஂ ச க்ஷௌத்ரஸர்பிர்ப்யாஂ லிஹ்யாதத்யாத்குடேநவா||௫௨||

Adhikarana pAThAdicUrNam (53) · Śloka 53

பாடாமதுகஜீவந்தீத்வக்க்ஷீரீத்ரிபலாகநம்| ஶடீத்விபஹதீத்ராக்ஷாபிப்பல்யேலாவிதுந்நகம்| ஶாரிவாபுஷ்கரஜடாகர்கடாக்யாரஸாஞ்ஜநம்| புநர்நவாலோஹரஜஸ்த்ராயமாணாயவாநிகா| த்திஸ்தாமலகீபார்ங்கீவிடங்கஂ தந்வயாஸகம்| க்ஷாரசித்ரகசவ்யாம்லவேதஸவ்யோஷதரு ச| ஸர்வகாஸாஞ்ஜயேல்லீடஂ தச்சூர்ணஂ மதுஸர்பிஷா||௫௩||

Adhikarana padmakAdicUrNam (54) · Śloka 54

பத்மகஂ த்ரிபலா வ்யோஷஂ விடங்கஂ தேவதரு ச| பலா ராஸ்நா ச தச்சூர்ணஂ ஸமஸ்தஸமஶர்கரம்| காதேந்மதுகதாப்யாஂ வா லிஹ்யாத்காஸஹரஂ பரம்||௫௪||

Adhikarana maricacUrNam (55) · Śloka 55

தத்வந்மரிசசூர்ணஂ வா ஸகதஂ க்ஷௌத்ரஶர்கரம்||௫௫||

Adhikarana pathyAdigulikA (56) · Śloka 56

பத்யாஶுண்டீகநகுடைர்குலிகாஂ தாரயேந்முகே| ஸர்வேஷு காஸஶ்வாஸேஷு கேவலஂ வா விபீதகம்||௫௬||

Adhikarana tilvakapatrANAM peyAdisamBAvanam (57) · Śloka 57

கல்கே தில்வகபத்ராணாஂ கதபஷ்டே ஸஶர்கரே| பேயோத்கார்யதவாச்சர்திதட்காஸாமாதிஸாரஜித்||௫௭||

Adhikarana yavAgvAdInAM saMskAraH (58) · Śloka 58

கௌரஸர்ஷபகண்டீரவிடங்கவ்யோஷசித்ரகாந்| ஸாபயாந் ஸாதயேத்தோயே யவாகூஸ்தேந சாம்பஸா| ஸஸர்பிர்லவணா காஸே ஹித்மாஶ்வாஸே ஸபீநஸே| கண்டகாரீரஸே ஸித்தோ முத்கயூஷஃ ஸுஸஂஸ்கதஃ| ஸகௌராமலகஃ ஸாம்லஃ ஸர்வகாஸபிஷக்ஜிதம்| வாதக்நௌஷதநிஷ்க்வாதே க்ஷீரஂ யூஷாந் ரஸாநபி| வைஷ்கிராந் ப்ராதுதாந் பைலாந் தாபயேத் க்ஷயகாஸிநே||௫௮||

Adhikarana atideSena dhUmapAnanirdeSaH (59) · Śloka 59

க்ஷதகாஸே ச யே தூமாஃ ஸாநுபாநா நிதர்ஶிதாஃ| க்ஷயகாஸேऽபி தே யோஜ்யா வக்ஷ்யதே யச்ச யக்ஷ்மணி||௫௯||

Adhikarana kShayakAsacikitsAsUtram (60) · Śloka 60

பஂஹணஂ தீபநஂ சாக்நேஃ ஸ்ரோதஸாஂ ச விஶோதநம்| வ்யத்யாஸாத்க்ஷயகாஸிப்யோ வல்யஂ ஸர்வஂ ப்ரஶஸ்யதே||௬௦||

Adhikarana kShatakAsasya sannipAtaBavatvam (61-5) · Śloka 5

ஸந்நிபாதோத்பவோ கோரஃ க்ஷயகாஸோ யதஸ்ததஃ| யதாதோஷபலஂ தஸ்ய ஸந்நிபாதஹிதஂ ஹிதம்||௬௧|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே க்ஷதக்ஷயகாஸசிகித்ஸிதந்நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||