Adhikarana atha kShatakShayakAsacikitsitaM nAma pa~jcamo~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತಃ ಕ್ಷತಕ್ಷಯಕಾಸಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातः क्षतक्षयकासचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAtkAlikI cikitsA (2) · Śloka 2
ಉರಸ್ಯನ್ತಃಕ್ಷತೇ ಸದ್ಯೋ ಲಾಕ್ಷಾಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಾನ್ ಪಿಬೇತ್| ಕ್ಷೀರೇಣ ಶಾಲೀನ್ ಜೀರ್ಣೋಽದ್ಯಾತ್ ಕ್ಷೀರೇಣೈವ ಸಶರ್ಕರಾನ್| ಪಾರ್ಶ್ವಬಸ್ತಿಸರುಕ್ಚಾಲ್ಪಪಿತ್ತಾಗ್ನಿಸ್ತಾಂ ಸುರಾಯುತಾಮ್| ಭಿನ್ನವಿಟ್ತು ಸಮುಸ್ತಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾಂ ಸವತ್ಸಕಾಮ್||೨||
उरस्यन्तःक्षते सद्यो लाक्षां क्षौद्रयुतान् पिबेत्| क्षीरेण शालीन् जीर्णोऽद्यात् क्षीरेणैव सशर्करान्| पार्श्वबस्तिसरुक्चाल्पपित्ताग्निस्तां सुरायुताम्| भिन्नविट्तु समुस्तातिविषापाठां सवत्सकाम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAkShAdiyogaH dIpte~agnau (3) · Śloka 3
ಲಾಕ್ಷಾ ಸರ್ಪಿರ್ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಜೀವನೀಯಗಣಂ ಸಿತಾ| ತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀ ಸಮಿತಂ ಕ್ಷೀರೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ದೀಪ್ತಾನಲಃ ಪಿಬೇತ್||೩||
लाक्षा सर्पिर्मधूच्छिष्टं जीवनीयगणं सिता| त्वक्क्षीरी समितं क्षीरे पक्त्वा दीप्तानलः पिबेत्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ikShvAlikAdikShIram (4) · Śloka 4
ಇಕ್ಷ್ವಾಲಿಕಾಬಿಸಗ್ರನ್ಥಿಪದ್ಮಕೇಸರಚನ್ದನೈಃ| ಶೃತಂ ಪಯೋ ಮಧುಯುತಂ ಸನ್ಧಾನಾರ್ಥಂ ಪಿಬೇತ್ ಕ್ಷತೀ||೪||
इक्ष्वालिकाबिसग्रन्थिपद्मकेसरचन्दनैः| शृतं पयो मधुयुतं सन्धानार्थं पिबेत् क्षती||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sajvaradAhe yavacUrNayogaH (5) · Śloka 5
ಯವಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಮಾಮಾನಾಂ ಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಾನ್ವಿತಮ್| ಜ್ವರದಾಹೇ ಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರಸಕ್ತೂನ್ ವಾ ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್||೫||
यवानां चूर्णमामानां क्षीरसिद्धं घृतान्वितम्| ज्वरदाहे सिताक्षौद्रसक्तून् वा पयसा पिबेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShatakAse prayogAH (6) · Śloka 6
ಕಾಸವಾಂಸ್ತು ಪಿಬೇತ್ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುರೌಷಧಸಾಧಿತಮ್| ಗುಡೋದಕಂ ವಾ ಕ್ವಥಿತಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಮರಿಚಂ ಹಿಮಮ್| ಚೂರ್ಣಮಾಮಲಕಾನಾಂ ವಾ ಕ್ಷೀರೇ ಪಕ್ವಂ ಘೃತಾನ್ವಿತಮ್| ರಸಾಯನವಿಧಾನೇನ ಪಿಪ್ಪಲೀರ್ವಾ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೬||
कासवांस्तु पिबेत्सर्पिर्मधुरौषधसाधितम्| गुडोदकं वा क्वथितं सक्षौद्रमरिचं हिमम्| चूर्णमामलकानां वा क्षीरे पक्वं घृतान्वितम्| रसायनविधानेन पिप्पलीर्वा प्रयोजयेत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saparvAsthiSUle kAse yogaH (7) · Śloka 7
ಕಾಸೀ ಪರ್ವಾಸ್ಥಿಶೂಲೀ ಚ ಲಿಹ್ಯಾತ್ಸಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಾಃ| ಮಧೂಕಮಧುಕದ್ರಾಕ್ಷಾ ತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀಪಿಪ್ಪಲೀಬಲಾಃ||೭||
कासी पर्वास्थिशूली च लिह्यात्सघृतमाक्षिकाः| मधूकमधुकद्राक्षा त्वक्क्षीरीपिप्पलीबलाः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trijAtakAdigulikA (8) · Śloka 8
ತ್ರಿಜಾತಮರ್ಧಕರ್ಷಾಶಂ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯರ್ಧಪಲಂ ಸಿತಾ| ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಮಧೂಕಂ ಖರ್ಜೂರಂ ಪಲಾಂಶಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಚೂರ್ಣಿತಮ್| ಮಧುನಾ ಗುಲಿಕಾ ಘ್ನನ್ತಿ ತಾ ವೃಷ್ಯಾಃ ಪಿತ್ತಶೋಣಿತಮ್| ಕಾಸಶ್ವಾಸಾರುಚಿಚ್ಛರ್ದಿಮೂರ್ಛಾಹಿಧ್ಮಾಮದಭ್ರಮಾನ್| ಕ್ಷತಕ್ಷಯಸ್ವರಭ್ರಂಶಪ್ಲೀಹಶೋಷಾಢ್ಯಮಾರುತಾನ್| ರಕ್ತನಿಷ್ಠೀವಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವರುಕ್ಪಿಪಾಸಾಜ್ವರಾನಪಿ||೮||
त्रिजातमर्धकर्षाशं पिप्पल्यर्धपलं सिता| द्राक्षा मधूकं खर्जूरं पलांशं श्लक्ष्णचूर्णितम्| मधुना गुलिका घ्नन्ति ता वृष्याः पित्तशोणितम्| कासश्वासारुचिच्छर्दिमूर्छाहिध्मामदभ्रमान्| क्षतक्षयस्वरभ्रंशप्लीहशोषाढ्यमारुतान्| रक्तनिष्ठीवहृत्पार्श्वरुक्पिपासाज्वरानपि||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ativRuddhe rakte raktaShThIvane ca (9) · Śloka 10
ರಕ್ತೇಽತಿವೃದ್ಧೇ ಚ್ಛಾಗಂ ವಾ ಜಾಙ್ಗಲಂ ವಾ ಪಿಬೇದಸೃಕ್| ವರ್ಷಾಭೂಶರ್ಕರಾರಕ್ತಶಾಲಿತಣ್ಡುಲಜಂ ರಜಃ| ರಕ್ತಷ್ಠೀವೀ ಪಿಬೇತ್ಸಿದ್ಧಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸಪಯೋಘೃತೈಃ| ಮಧೂಕಮಧುಕಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಂ ವಾ ತಣ್ಡುಲೀಯಕಮ್||೯|| `|೧೦|
रक्तेऽतिवृद्धे च्छागं वा जाङ्गलं वा पिबेदसृक्| वर्षाभूशर्करारक्तशालितण्डुलजं रजः| रक्तष्ठीवी पिबेत्सिद्धं द्राक्षारसपयोघृतैः| मधूकमधुकक्षीरसिद्धं वा तण्डुलीयकम्||९|| `|१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mArgaBedAnusAramupAyaH kAryaH (10) · Śloka 10
ಯಥಾಸ್ವಂ ಮಾರ್ಗವಿಸೃತೇ ರಕ್ತೇ ಕುರ್ಯಾಚ್ಚ ಭೇಷಜಮ್||೧೦||
यथास्वं मार्गविसृते रक्ते कुर्याच्च भेषजम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalyAdilehaH (11) · Śloka 11
ಪಿಪ್ಪಲೀಮಧುಕಂ ಪಿಷ್ಟಂ ಕಾರ್ಷಿಕಂ ಸಸಿತೋಪಲಮ್| ಪ್ರಾಸ್ಥಿಕಂ ಗವ್ಯಮಾಜಂ ಚ ಕ್ಷೀರಮಿಕ್ಷುರಸಂ ತಥಾ| ಯವಗೋಧೂಮಮೃದ್ವೀಕಾಚೂರ್ಣಮಾಮಲಕಾದ್ರಸಃ| ತೈಲಂ ಚ ಪ್ರಸೃತಾಂಶಾನಿ ತತ್ಸರ್ವಂ ಮೃದುನಾಗ್ನಿನಾ| ಪಚೇಲ್ಲೇಹೋ ಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಯುತಃ ಸ ಕ್ಷತಕಾಸನುತ್| ಶ್ವಾಸಹೃದ್ರೋಗಕಾಸಘ್ನೋ ಹಿತೋ ವೃದ್ಧಾಲ್ಪರೇತಸಾಮ್||೧೧||
पिप्पलीमधुकं पिष्टं कार्षिकं ससितोपलम्| प्रास्थिकं गव्यमाजं च क्षीरमिक्षुरसं तथा| यवगोधूममृद्वीकाचूर्णमामलकाद्रसः| तैलं च प्रसृतांशानि तत्सर्वं मृदुनाग्निना| पचेल्लेहो घृतक्षौद्रयुतः स क्षतकासनुत्| श्वासहृद्रोगकासघ्नो हितो वृद्धाल्परेतसाम्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhavAte kShatakAse (12) · Śloka 12
ಮೂಢವಾತಸ್ತ್ವಜಾಮೇದಃ ಸುರಾಭೃಷ್ಟಂ ಸಸೈನ್ಧವಮ್| ಕ್ಷಾಮಃ ಕ್ಷೀಣಃ ಕ್ಷತೋರಕ್ತೋ ಮನ್ದನಿದ್ರೋಽಗ್ನಿದೀಪ್ತಮಾನ್| ಶೃತಕ್ಷೀರಸರೇಣಾದ್ಯಾತ್ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಮ್||೧೨||
मूढवातस्त्वजामेदः सुराभृष्टं ससैन्धवम्| क्षामः क्षीणः क्षतोरक्तो मन्दनिद्रोऽग्निदीप्तमान्| शृतक्षीरसरेणाद्यात् सघृतक्षौद्रशर्करम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShINakRuSAdau SarkarAdiprayogaH (13) · Śloka 13
ಶರ್ಕರಾಯವಗೋಧೂಮಂ ಜೀವಕರ್ಷಭಕೌ ಮಧು| ಶೃತಕ್ಷೀರಾನುಪಾನಂ ವಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್ಕ್ಷೀಣಃ ಕ್ಷತೀ ಕೃಶಃ| ಕ್ರವ್ಯಾತ್ಪಿಶಿತನಿರ್ಯೂಹಂ ಘೃತಭೃಷ್ಟಂ ಪಿಬೇಚ್ಚ ಸಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀ ಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುಕ್ತಂ ಮಾಂಸಶೋಣಿತವರ್ಧನಮ್||೧೩||
शर्करायवगोधूमं जीवकर्षभकौ मधु| शृतक्षीरानुपानं वा लिह्यात्क्षीणः क्षती कृशः| क्रव्यात्पिशितनिर्यूहं घृतभृष्टं पिबेच्च सः| पिप्पली क्षौद्रसंयुक्तं मांसशोणितवर्धनम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nyagrodhAdisarpiShaH prayogaH (14) · Śloka 14
ನ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಪ್ಲಕ್ಷಸಾಲಪ್ರಿಯಙ್ಗುಭಿಃ| ತಾಲಮಸ್ತಕಜಮ್ಬೂತ್ವಕ್ಪ್ರಿಯಾಲೈಶ್ಚ ಸಪದ್ಮಕೈಃ| ಸಾಶ್ವಕರ್ಣೈಃ ಶೃತಾತ್ಕ್ಷೀರಾದದ್ಯಾಜ್ಜಾತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ| ಶಾಲ್ಯೋದನಕ್ಷತೋರಸ್ಕಃ ಕ್ಷೀಣಶುಕ್ರಬಲೇನ್ದ್ರಿಯಃ||೧೪||
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षसालप्रियङ्गुभिः| तालमस्तकजम्बूत्वक्प्रियालैश्च सपद्मकैः| साश्वकर्णैः शृतात्क्षीरादद्याज्जातेन सर्पिषा| शाल्योदनक्षतोरस्कः क्षीणशुक्रबलेन्द्रियः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gAtraBede~aBya~ggaH (15) · Śloka 15
ವಾತಪಿತ್ತರ್ದಿತೇಽಭ್ಯಙ್ಗೋ ಗಾತ್ರಭೇದೇ ಘೃತೈರ್ಮತಃ| ತೈಲೈಶ್ಚಾನಿಲರೋಧ್ರೈಃ..........................||೧೫||
वातपित्तर्दितेऽभ्यङ्गो गात्रभेदे घृतैर्मतः| तैलैश्चानिलरोध्रैः..........................||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtavyAdhAvupAyAH (16) · Śloka 16
...............................ಪೀಡಿತೇ ಮಾತರಿಶ್ವನಾ| ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತಿಷು ಪಾನಂ ಸ್ಯಾಜ್ಜೀವನೀಯಸ್ಯ ಸರ್ಪಿಷಃ| ಕುರ್ಯಾದ್ವಾ ವಾತರೋಗಘ್ನಂ ಪಿತ್ತರಕ್ತಾವಿರೋಧಿ ಯತ್||೧೬||
...............................पीडिते मातरिश्वना| हृत्पार्श्वार्तिषु पानं स्याज्जीवनीयस्य सर्पिषः| कुर्याद्वा वातरोगघ्नं पित्तरक्ताविरोधि यत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yaShTyAhvAdighRutam (17) · Śloka 17
ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಾನಾಗಬಲಯೋಃ ಕ್ವಾಥೇ ಕ್ಷೀರಸಮಂ ಘೃತಮ್| ಪಯಸ್ಯಾಪಿಪ್ಪಲೀವಾಂಶೀಕಲ್ಕಸಿದ್ಧಂ ಕ್ಷತೇ ಹಿತಮ್||೧೭||
यष्ट्याह्वानागबलयोः क्वाथे क्षीरसमं घृतम्| पयस्यापिप्पलीवांशीकल्कसिद्धं क्षते हितम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kolAdighRutam (18) · Śloka 18
ಶೃತಂ ವಾಷ್ಟಗುಣೇ ಕ್ಷೀರೇ ಕೋಲಲಾಕ್ಷಾರಸಾನ್ವಿತಮ್| ಕಲ್ಕೈಃಕಟ್ವಙ್ಗದಾರ್ವೀತ್ವಗ್ವತ್ಸಕತ್ವಗ್ದಲೈರ್ಘೃತಮ್||೧೮||
शृतं वाष्टगुणे क्षीरे कोललाक्षारसान्वितम्| कल्कैःकट्वङ्गदार्वीत्वग्वत्सकत्वग्दलैर्घृतम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana amRutaprAshaghRutam (19) · Śloka 19
ಜೀವನೀಯೋ ಗಣಃ ಶುಣ್ಠೀ ವರೀ ವೀರಾಪುನರ್ನವೌ| ಬಲಾಭಾರ್ಙ್ಗೀಸ್ವಗುಪ್ತಾರ್ಧಿಶಠೀತಾಮಲಕೀಕಣಾಃ| ಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ಪಯಸ್ಯಾ ಚ ಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಚ ಯಲ್ಲಘು| ದ್ರಾಕ್ಷಾಕ್ಷೋಡಾದಿ ಚ ಫಲಂ ಮಧುರಸ್ನಿಗ್ಧಬೃಂಹಣಮ್| ತೈರ್ಪಚೇತ್ಸರ್ಪಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಕರ್ಷಾಂಶಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಕಲ್ಕಿತೈಃ| ಕ್ಷೀರಧಾತ್ರೀವಿದಾರೀಕ್ಷುಚ್ಛಾಗಮಾಂಸರಸಾನ್ವಿತಮ್| ಪ್ರಸ್ಥಾರ್ಧಂ ಮಧುನಃ ಶೀತೇ ಶರ್ಕರಾರ್ಧತುಲಾರಜಃ| ಪಲಾರ್ಧಿಕಂ ಚ ಮರಿಚತ್ವಗೇಲಾಪತ್ರಕೇಸರಮ್| ವಿನೀಯ ಚೂರ್ಣಿತಂ ತಸ್ಮಾಲ್ಲಿಹ್ಯಾನ್ಮಾತ್ರಾಂ ಯಥಾನಲಮ್| ಅಮೃತಪ್ರಾಶಮಿತ್ಯೇತನ್ನರಾಣಾಮಮೃತಂ ಘೃತಮ್| ಸುಧಾಮೃತರಸಂ ಪ್ರಾಶ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸಾಶಿನಾ| ನಷ್ಟಶುಕ್ರಕ್ಷತಕ್ಷೀಣದುರ್ಬಲವ್ಯಾಧಿಕರ್ಶಿತಾನ್| ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಸಕ್ತಾನ್ ಕೃಶಾನ್ ವರ್ಣಸ್ವರಹೀನಾಂಶ್ಚ ಬೃಂಹಯೇತ್| ಕಾಸಹಿಧ್ಮಾಜ್ವರಶ್ವಾಸದಾಹತೃಷ್ಣಾಸ್ರಪಿತ್ತನುತ್| ಪುತ್ರದಂ ಛರ್ದಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಹೃದ್ಯೋನಿಮೂತ್ರಾಮಯಾಪಹಮ್||೧೯||
जीवनीयो गणः शुण्ठी वरी वीरापुनर्नवौ| बलाभार्ङ्गीस्वगुप्तार्धिशठीतामलकीकणाः| शृङ्गाटकं पयस्या च पञ्चमूलं च यल्लघु| द्राक्षाक्षोडादि च फलं मधुरस्निग्धबृंहणम्| तैर्पचेत्सर्पिषः प्रस्थं कर्षांशः श्लक्ष्णकल्कितैः| क्षीरधात्रीविदारीक्षुच्छागमांसरसान्वितम्| प्रस्थार्धं मधुनः शीते शर्करार्धतुलारजः| पलार्धिकं च मरिचत्वगेलापत्रकेसरम्| विनीय चूर्णितं तस्माल्लिह्यान्मात्रां यथानलम्| अमृतप्राशमित्येतन्नराणाममृतं घृतम्| सुधामृतरसं प्राश्यं क्षीरमांसरसाशिना| नष्टशुक्रक्षतक्षीणदुर्बलव्याधिकर्शितान्| स्त्रीप्रसक्तान् कृशान् वर्णस्वरहीनांश्च बृंहयेत्| कासहिध्माज्वरश्वासदाहतृष्णास्रपित्तनुत्| पुत्रदं छर्दिमूर्च्छाहृद्योनिमूत्रामयापहम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvadaMShTrAghRutam (20) · Śloka 20
ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರೋಶೀರಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಬಲಾಕಾಶ್ಮರ್ಯಕತ್ತೃಣಮ್| ದರ್ಭಮೂಲಂ ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣೀ ಪಲಾಶರ್ಷಭಕೌ ಸ್ಥಿರಾಮ್| ಪಾಲಿಕಾನಿ ಪಚೇತ್ತಾಷಾಂ ರಸೇ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣೇ| ಕಲ್ಕೈ ಸ್ವಗುಪ್ತಾಜೀವನ್ತೀಮೇದರ್ಷಭಕಜೀವಕೈಃ| ಶತಾವರ್ಯೃದ್ಧಿಮೃದ್ವೀಕಾಶರ್ಕರಾಶ್ರಾವಣೀ ಬಿಸೈಃ| ಪ್ರಸ್ಥಃ ಸಿದ್ಧೋ ಘೃತಾದ್ವಾತಪಿತ್ತಹೃದ್ರೋಗಶೂಲನುತ್| ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಾಪ್ರಮೇಹಾರ್ಶಃ ಕಾಸಶೋಷಕ್ಷಯಾಪಹಃ| ಧನುಃಸ್ತ್ರೀಮದ್ಯಭಾರಾಧ್ವಸ್ವಿನ್ನಾನಾಂ ಬಲಮಾಂಸದಃ||೨೦||
श्वदंष्ट्रोशीरमञ्जिष्ठाबलाकाश्मर्यकत्तृणम्| दर्भमूलं पृथक्पर्णी पलाशर्षभकौ स्थिराम्| पालिकानि पचेत्ताषां रसे क्षीरचतुर्गुणे| कल्कै स्वगुप्ताजीवन्तीमेदर्षभकजीवकैः| शतावर्यृद्धिमृद्वीकाशर्कराश्रावणी बिसैः| प्रस्थः सिद्धो घृताद्वातपित्तहृद्रोगशूलनुत्| मूत्रकृच्छ्राप्रमेहार्शः कासशोषक्षयापहः| धनुःस्त्रीमद्यभाराध्वस्विन्नानां बलमांसदः||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhukAdighRutam (21) · Śloka 21
ಮಧುಕಾಷ್ಟಪಲದ್ರಾಕ್ಷಾಪ್ರಸ್ಥಕ್ವಾಥೇ ಪಚೇತ್ ಘೃತಮ್| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಷ್ಟಪಲೇ ಕಲ್ಕೇ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಿದ್ಧೇ ಚ ಶೀತಲೇ| ಪೃಥಗಷ್ಟಪಲಂ ಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಮಿಶ್ರಯೇತ್| ಸಮಸಕ್ತುಕ್ಷತಕ್ಷೀಣರಕ್ತಗುಲ್ಮೇಷು ತದ್ಧಿತಮ್||೨೧||
मधुकाष्टपलद्राक्षाप्रस्थक्वाथे पचेत् घृतम्| पिप्पल्यष्टपले कल्के प्रस्थं सिद्धे च शीतले| पृथगष्टपलं क्षौद्रशर्कराभ्यां च मिश्रयेत्| समसक्तुक्षतक्षीणरक्तगुल्मेषु तद्धितम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtrIphalarasAdighRutam (22) · Śloka 22
ಧಾತ್ರೀಫಲಂ ವಿದಾರೀಕ್ಷುಜೀವನೀಯರಸಾತ್ ಘೃತಾತ್| ಗವ್ಯಾಜಯೋಶ್ಚ ಪಯಸೋಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ಸಿದ್ಧಶೀತೇ ಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿನಯೇತ್ತತಃ| ಯಕ್ಷ್ಮಾಪಸ್ಮಾರಪಿತ್ತಾಸೃಕ್ಕಾಸಮೇಹಕ್ಷಯಾಪಹಮ್| ವಯಸ್ಥಾಪನಮಾಯುಷ್ಯಂ ಮಾಂಸಶುಕ್ರಬಲಪ್ರದಮ್||೨೨||
धात्रीफलं विदारीक्षुजीवनीयरसात् घृतात्| गव्याजयोश्च पयसोः प्रस्थं प्रस्थं विपाचयेत्| सिद्धशीते सिताक्षौद्रद्विप्रस्थं विनयेत्ततः| यक्ष्मापस्मारपित्तासृक्कासमेहक्षयापहम्| वयस्थापनमायुष्यं मांसशुक्रबलप्रदम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ghRutasya lehyatvapeyatvayorvisheShaH (23) · Śloka 23
ಘೃತಂ ತು ಪಿತ್ತೇಽಭ್ಯಧಿಕೇ ಲಿಹ್ಯಾದ್ವಾತೇಽಧಿಕೇ ಪಿಬೇತ್| ಲೀಢಂ ನಿರ್ವಾಪಯೇತ್ ಪಿತ್ತಮಲ್ಪತ್ವಾದ್ಧನ್ತಿ ನಾನಲಮ್| ಆಕ್ರಾಮತ್ಯನಿಲಂ ಪೀತಮೂಷ್ಮಾಣಂ ನಿರುಣದ್ಧಿ ಚ||೨೩||
घृतं तु पित्तेऽभ्यधिके लिह्याद्वातेऽधिके पिबेत्| लीढं निर्वापयेत् पित्तमल्पत्वाद्धन्ति नानलम्| आक्रामत्यनिलं पीतमूष्माणं निरुणद्धि च||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktAnAmeva styAnAnAM ghRutAnAM prayogaH (24) · Śloka 24
ಕ್ಷಮಕ್ಷೀಣಕೃಶಾಙ್ಗಾನಾಮೇತಾನ್ಯೇವ ಘೃತಾನಿ ತು| ತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀಪಿಪ್ಪಲೀಲಾಜಚೂರ್ಣೈಃ ಸ್ತ್ಯಾನಾನಿ ಯೋಜಯೇತ್||೨೪||
क्षमक्षीणकृशाङ्गानामेतान्येव घृतानि तु| त्वक्क्षीरीपिप्पलीलाजचूर्णैः स्त्यानानि योजयेत्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarpirguDAH (25) · Śloka 25
ಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾನ್ ಸಮಧ್ವಂಶಾನ್ ಕೃತ್ವಾ ದದ್ಯಾತ್ಪಯೋಽನು ಚ| ರೇತೋವೀರ್ಯಂ ಬಲಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ತೈರಾಶುತರಮಾಪ್ನುಯಾತ್||೨೫||
सर्पिर्गुडान् समध्वंशान् कृत्वा दद्यात्पयोऽनु च| रेतोवीर्यं बलं पुष्टिं तैराशुतरमाप्नुयात्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balAdisarpiguDAH (26) · Śloka 26
ಬಲಾವಿದಾರೀಹ್ರಸ್ವಂ ಚ ಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಪುನರ್ನವಮ್| ಪಞ್ಚಾಣಾಂ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಶುಙ್ಗಾ ಮುಷ್ಟ್ಯಂಶಕಾಸ್ತಥಾ| ಏಷಾಂ ಕಷಾಯೇ ದ್ವಿಕ್ಷಾರೇ ವಿದಾರ್ಯಾ ಜರಸಾಂಶಕೇ| ಜೀವನೀಯೈಃ ಪಚೇತ್ ಪಿಷ್ಟೈರಕ್ಷಮಾತ್ರೈರ್ಘೃತಾಢಕಮ್| ಸಿತಾಪಲಾನಿ ಪೂತೇ ಚ ಶೀತೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದಾವಪೇತ್| ಗೋಧೂಮಪಿಪ್ಪಲೀವಾಂಶೀ ಚೂರ್ಣಂ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಸ್ಯ ಚ| ಸಮಾಧಿಕಂ ಕೌಡವಿಕಂ ತತ್ಸರ್ವಂ ಖಜಮೂರ್ಚ್ಛಿತಮ್| ಸ್ತ್ಯಾನಂ ಸರ್ಪಿಗುಡಾನ್ ಕೃತ್ವಾ ಭೂರ್ಜಪತ್ರೇಣ ವೇಷ್ಟಯೇತ್| ತಾಞ್ಜಗ್ಧ್ವಾ ಪಾಲಿಕಾನ್ ಕ್ಷೀರಂ ಮದ್ಯಂ ತ್ವನು ಪಿಬೇತ್ಕಫೇ| ಶೋಷೇ ಕಾಸೇ ಕ್ಷತೇ ಕ್ಷೀಣೇ ಶ್ರಮಸ್ತ್ರೀಭಾರಕರ್ಷಿತೇ| ರಕ್ತನಿಷ್ಠೀವನೇ ತಾಪೇ ಪೀನಸೇ ಚೋರಸಿ ಸ್ಥಿತೇ| ಶಸ್ತಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವಶಿರಃಶೂಲೇ ಭೇದೇ ಚ ಸ್ವರವರ್ಣಯೋಃ||೨೬||
बलाविदारीह्रस्वं च पञ्चमूलं पुनर्नवम्| पञ्चाणां क्षीरिवृक्षाणां शुङ्गा मुष्ट्यंशकास्तथा| एषां कषाये द्विक्षारे विदार्या जरसांशके| जीवनीयैः पचेत् पिष्टैरक्षमात्रैर्घृताढकम्| सितापलानि पूते च शीते द्वात्रिंशदावपेत्| गोधूमपिप्पलीवांशी चूर्णं शृङ्गाटकस्य च| समाधिकं कौडविकं तत्सर्वं खजमूर्च्छितम्| स्त्यानं सर्पिगुडान् कृत्वा भूर्जपत्रेण वेष्टयेत्| ताञ्जग्ध्वा पालिकान् क्षीरं मद्यं त्वनु पिबेत्कफे| शोषे कासे क्षते क्षीणे श्रमस्त्रीभारकर्षिते| रक्तनिष्ठीवने तापे पीनसे चोरसि स्थिते| शस्ताः पार्श्वशिरःशूले भेदे च स्वरवर्णयोः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana drAkShAdisarpirguDAH (27) · Śloka 27
ಸಶರ್ಕರಾಶೃತೇಕ್ಷೀರ ಘೃತತೈಲಾಢಕತ್ರಯೇ| ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾಃ ಕ್ಷಿಪೇತ್ಪಕ್ತ್ವಾ ಸಾನ್ದ್ರೇ ದಶಪಲಾಃ ಪೃಥಕ್| ದ್ರಾಕ್ಷಾತ್ಮಗುಪ್ತಾವರ್ಷಾಭೂಸಮಙ್ಗಾಭೀರುಪಿಪ್ಪಲೀಃ| ತದ್ವದ್ವಿದಾರ್ಯಾಮಲಕೇ ಪ್ರಸ್ಥಾರ್ಧಂ ವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸೌವರ್ಚಲಯೋರ್ದ್ವಿಪಲಂ ಮರಿಚಸ್ಯ ಚ| ಕ್ಷಾಮಃ ಕ್ಷೀಣಃ ಕ್ಷತಃ ಶುಷ್ಯಂಸ್ತನ್ ಖಾದೇತ್ಪಾಲಿಕೈರ್ಗುಡೈಃ| ತಥಾ ಸದ್ಯೋ ರಸಾದೀನಾಂ ವೃದ್ಧ್ಯಾ ಪುಷ್ಟಿಂ ಸಮುಶ್ನತೇ||೨೭||
सशर्कराशृतेक्षीर घृततैलाढकत्रये| चूर्णीकृताः क्षिपेत्पक्त्वा सान्द्रे दशपलाः पृथक्| द्राक्षात्मगुप्तावर्षाभूसमङ्गाभीरुपिप्पलीः| तद्वद्विदार्यामलके प्रस्थार्धं विश्वभेषजम्| यष्ट्याह्वसौवर्चलयोर्द्विपलं मरिचस्य च| क्षामः क्षीणः क्षतः शुष्यंस्तन् खादेत्पालिकैर्गुडैः| तथा सद्यो रसादीनां वृद्ध्या पुष्टिं समुश्नते||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhUkapuShpAdimodakAH (28) · Śloka 28
ಗೋಕ್ಷೀರಾರ್ಧಾಢಕಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರಸ್ಥಮಿಕ್ಷುರಸಾಢಕಮ್| ರಸಾದ್ವಿದಾರ್ಯಾಃ ಕುಡವಂ ರಸಾತ್ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಚ ತೈತ್ತಿರಾತ್| ದದ್ಯಾತ್ಸಿಧ್ಯತಿ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಪಿಷ್ಟಾನಿಕ್ಷುರಸೈರಿಮಾನ್| ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಂ ಕುಡವಂ ಕುಡವಂ ಚ ಪ್ರಿಯಾಲತಃ| ಪಲದ್ವಯಂ ತವಕ್ಷೀರ್ಯಾಃ ಖರ್ಜೂರಾಣಿ ಚ ವಿಂಶತಿಃ| ಪೃಥಗ್ವಿಭಿತಕಾನ್ಮಜ್ಜಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಶ್ಚ ಚತುರ್ಥಿಕಾಮ್| ತ್ರಿಂಶತ್ಪಲಾನಿ ಖಣ್ಡಾಚ್ಚ ಮಧುಕಾತ್ಪಾಣಿಮಾನಿಕಾನ್| ತಥಾರ್ಧಪಲಿಕಾನ್ಯತ್ರ ಜೀವನೀಯಾನಿ ದಾಪಯೇತ್| ಸಿದ್ಧೇ ದ್ವಿಕುಡವೇ ಕ್ಷೌದ್ರಾಚ್ಛೀತೇ ದತ್ವಾ ಚ ಮೋದಕಾನ್| ಕಾರಯೇನ್ಮರಿಚಾಜಾಜೀಪಲಚೂರ್ಣಾವಚೂರ್ಣಿತಾನ್| ವಾತಾಸೃಕ್ಪಿತ್ತರೋಗೇಷು ಕ್ಷತಕಾಸಕ್ಷಯೇಷು ಚ| ಕ್ಷೀಣೌಜಃ ಸ್ವರಶುಕ್ಲೇಷು ಯೋನಿದೋಷೇಷು ಸಂಸ್ರವೇ| ಮೃತಪ್ರಜಾಸು ವನ್ಧ್ಯಾಸು ಹಿತಂ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಚ ಸ್ರುತೌ||೨೮||
गोक्षीरार्धाढकं सर्पिः प्रस्थमिक्षुरसाढकम्| रसाद्विदार्याः कुडवं रसात् प्रस्थं च तैत्तिरात्| दद्यात्सिध्यति तस्मिंस्तु पिष्टानिक्षुरसैरिमान्| मधूकपुष्पं कुडवं कुडवं च प्रियालतः| पलद्वयं तवक्षीर्याः खर्जूराणि च विंशतिः| पृथग्विभितकान्मज्जः पिप्पल्याश्च चतुर्थिकाम्| त्रिंशत्पलानि खण्डाच्च मधुकात्पाणिमानिकान्| तथार्धपलिकान्यत्र जीवनीयानि दापयेत्| सिद्धे द्विकुडवे क्षौद्राच्छीते दत्वा च मोदकान्| कारयेन्मरिचाजाजीपलचूर्णावचूर्णितान्| वातासृक्पित्तरोगेषु क्षतकासक्षयेषु च| क्षीणौजः स्वरशुक्लेषु योनिदोषेषु संस्रवे| मृतप्रजासु वन्ध्यासु हितं गर्भस्य च स्रुतौ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kUShmANDakarasAyanam (29) · Śloka 29
ಬೀತತ್ವಗಸ್ಥಿಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡತುಲಾಂ ಸ್ವಿನ್ನಾಂ ಪುನಃ ಪಚೇತ್| ಘಟ್ಟಯನ್ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥೇ ಕ್ಷೌದ್ರವರ್ಣೇಽತ್ರ ಚ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಖಣ್ಡಾಚ್ಛತಂ ಕಣಾಶುಣ್ಠ್ಯೋರ್ದ್ವಿಪಲಂ ಜೀರಕಾದಪಿ| ತ್ರಿಜಾತಧಾನ್ಯಮರಿಚಂ ಪೃಥಗರ್ಧಪಲಾಂಶಕಮ್| ಖಜೇನಾಮಥ್ಯ ಚ ಸ್ಥಾಪ್ಯಂ ತಲ್ಲಿಹನ್ಯುಪಯೋಜಿತಮ್| ಕಾಸಹಿಧ್ಮಾಜ್ವರಶ್ವಾಸರಕ್ತಪಿತ್ತಕ್ಷತಕ್ಷಯಾನ್| ಉರಃ ಸನ್ಧಾನಜನನಂ ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಬಲಪ್ರದಮ್| ಅಶ್ರ್ವಿಭ್ಯಾನ್ನಿರ್ಮಿತಂ ಹೃದ್ಯಂ ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಕರಸಾಯನಮ್||೨೯||
बीतत्वगस्थिकूष्माण्डतुलां स्विन्नां पुनः पचेत्| घट्टयन् सर्पिषः प्रस्थे क्षौद्रवर्णेऽत्र च क्षिपेत्| खण्डाच्छतं कणाशुण्ठ्योर्द्विपलं जीरकादपि| त्रिजातधान्यमरिचं पृथगर्धपलांशकम्| खजेनामथ्य च स्थाप्यं तल्लिहन्युपयोजितम्| कासहिध्माज्वरश्वासरक्तपित्तक्षतक्षयान्| उरः सन्धानजननं मेधास्मृतिबलप्रदम्| अश्र्विभ्यान्निर्मितं हृद्यं कूष्माण्डकरसायनम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAgabalAdInAM prayogaH (30) · Śloka 30
ಪಿಬೇನ್ನಾಗಬಲಾಮೂಲಸ್ಯಾರ್ಧಕರ್ಷಾಭಿವರ್ಧಿತಾಮ್| ಪಲಂ ಕ್ಷೀರಯುತಂ ಮಾಸಂ ಕ್ಷೀರವೃತ್ತಿರನನ್ನಭುಕ್| ಏಷ ಪ್ರಯೋಗಃ ಪುಷ್ಟ್ಯಾಯುರ್ಬಲವರ್ಣಕರಃ ಪರಮ್| ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ್ಯಾಃ ಕಲ್ಪೋಽಯಂ ಯಷ್ಟ್ಯಾ ವಿಶ್ವೌಷಧಸ್ಯ ಚ||೩೦||
पिबेन्नागबलामूलस्यार्धकर्षाभिवर्धिताम्| पलं क्षीरयुतं मासं क्षीरवृत्तिरनन्नभुक्| एष प्रयोगः पुष्ट्यायुर्बलवर्णकरः परम्| मण्डूकपर्ण्याः कल्पोऽयं यष्ट्या विश्वौषधस्य च||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAgabalAsarpiH (31) · Śloka 31
ಪಾದಶೇಷಂ ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪಚೇನ್ನಾಗಬಲಾತುಲಾಮ್| ತೇನ ಕ್ವಾಥೇನ ತುಲ್ಯಾಂಶಂ ಘೃತಂ ಕ್ಷೀರಞ್ಚ ಸಾಧಯೇತ್| ಪಲಾರ್ಧಿಕೈಶ್ಚಾತಿಬಲಾಯಷ್ಟೀಪುನರ್ನವೈಃ| ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಕಾಶ್ಮರ್ಯಪ್ರಿಯಾಲಕಪಿಕಚ್ಛುಭಿಃ| ಅಶ್ವಗನ್ಧಾಸಿತಾಭೀರುಮೇದಾಯುಗ್ಮತ್ರಿಕಣ್ಟಕೈಃ| ಕಾಕೋಲೀಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಕ್ಷೀರಶುಕ್ಲಾದ್ವಿಜೀರಕೈಃ| ಮೃಣಾಲಬಿಸಖರ್ಜೂರಶೃಙ್ಗಾಟಕಕಶೇರುಕೈಃ| ಏತನ್ನಾಗಬಲಾಸರ್ಪಿಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತಂ ಕ್ಷತಕ್ಷಯಮ್| ಜಯೇತ್ತೃಡ್ಭ್ರಮದಾಹಾಂಶ್ಚ ಬಲಪುಷ್ಟಿಕರಂ ಪರಮ್| ವರ್ಣ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಮೋಜಸ್ಯಂ ವಲೀಪಲಿತನಾಶನಮ್| ಉಪಯುಜ್ಯ ತು ಷಣ್ಮಾಸಾದ್ವೃದ್ಧೋಽಪಿ ತರುಣಾಯತೇ||೩೧||
पादशेषं जलद्रोणे पचेन्नागबलातुलाम्| तेन क्वाथेन तुल्यांशं घृतं क्षीरञ्च साधयेत्| पलार्धिकैश्चातिबलायष्टीपुनर्नवैः| प्रपौण्डरीककाश्मर्यप्रियालकपिकच्छुभिः| अश्वगन्धासिताभीरुमेदायुग्मत्रिकण्टकैः| काकोलीक्षीरकाकोलीक्षीरशुक्लाद्विजीरकैः| मृणालबिसखर्जूरशृङ्गाटककशेरुकैः| एतन्नागबलासर्पिः पित्तरक्तं क्षतक्षयम्| जयेत्तृड्भ्रमदाहांश्च बलपुष्टिकरं परम्| वर्ण्यमायुष्यमोजस्यं वलीपलितनाशनम्| उपयुज्य तु षण्मासाद्वृद्धोऽपि तरुणायते||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMskRutamannam (32) · Śloka 32
ಶರ್ಕರಾಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣೈಃ ಸರ್ಪಿಷಾ ಮಾಕ್ಷಿಕೇಣ ಚ| ಸಂಯುತಂ ವಾ ಶೃತಂ ಕ್ಷೀರೇ ಪಿಬೇತ್ ಕಾಸಜ್ವರಾಪಹಮ್| ಫಲಾಮ್ಲಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಭೃಷ್ಟಂ ವಿದಾರೀಕ್ಷುರಸೇ ಕೃತಮ್| ಸ್ತ್ರೀಷು ಕ್ಷೀಣಃ ಪಿಬೇದ್ಯೂಷಂ ಜೀವನಂ ಬೃಂಹಣಂ ಪರಮ್| ಸಕ್ತೂನಾಂ ವಸ್ತ್ರಪೂತಾನಾಂ ಮನ್ಥಂ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಾನ್ವಿತಮ್| ಯವಾನ್ನಸಾತ್ಮ್ಯೋ ದೀಪ್ತಾಗ್ನಿಃ ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಃ ಪಿಬೇನ್ನರಃ||೩೨||
शर्करापिप्पलीचूर्णैः सर्पिषा माक्षिकेण च| संयुतं वा शृतं क्षीरे पिबेत् कासज्वरापहम्| फलाम्लं सर्पिषा भृष्टं विदारीक्षुरसे कृतम्| स्त्रीषु क्षीणः पिबेद्यूषं जीवनं बृंहणं परम्| सक्तूनां वस्त्रपूतानां मन्थं क्षौद्रघृतान्वितम्| यवान्नसात्म्यो दीप्ताग्निः क्षतक्षीणः पिबेन्नरः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMskRutA rasAH (33) · Śloka 33
ಸಂಸ್ಕೃತಾ ರಸಾಃ ಜೀವನೀಯೋಪಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಜಾಙ್ಗಲಂ ಘೃತಭರ್ಜಿತಮ್| ರಸಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ಕ್ಷೀಣೇ ವ್ಯಞ್ಜನಾರ್ಥಂ ಸಶರ್ಕರಮ್| ಗೋಮಹಿಷ್ಯಶ್ವನಾಗಾಜೈಃ ಕ್ಷೀರೈರ್ಮಾಂಸರಸೈಸ್ತಥಾ| ಯವಾನ್ನಂ ಭೋಜಯೇದ್ಯೂಷೈಃ ಫಲಾಮ್ಲೈರ್ವಾ ಘೃತಾದ್ಯುತೈಃ||೩೩||
संस्कृता रसाः जीवनीयोपसिद्धं वा जाङ्गलं घृतभर्जितम्| रसं प्रयोजयेत्क्षीणे व्यञ्जनार्थं सशर्करम्| गोमहिष्यश्वनागाजैः क्षीरैर्मांसरसैस्तथा| यवान्नं भोजयेद्यूषैः फलाम्लैर्वा घृताद्युतैः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnibalAnusAraM vidhiBedaH (34) · Śloka 34
ದೀಪ್ತೇಽಗ್ನೌ ವಿಧಿರೇಷಃ ಸ್ಯಾನ್ಮನ್ದೇ ದೀಪನಪಾಚನಃ| ಯಕ್ಷ್ಮೋಕ್ತಃ ಕ್ಷತಿನಾಂ ಶಸ್ತೋ ಗ್ರಾಹೀ ಶಕೃತಿ ತು ದ್ರವೇ||೩೪||
दीप्तेऽग्नौ विधिरेषः स्यान्मन्दे दीपनपाचनः| यक्ष्मोक्तः क्षतिनां शस्तो ग्राही शकृति तु द्रवे||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agastyarasAyanam (35) · Śloka 35
ದಶಮೂಲಂ ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಂ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀಂ ಶಠೀ ಬಲಾಮ್| ಹಸ್ತಿಪಿಪ್ಪಲ್ಯಪಾಮಾರ್ಗಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಚಿತ್ರಕಾನ್| ಭಾರ್ಙ್ಗೀ ಪುಷ್ಕರಮೂಲಂ ಚ ದ್ವಿಪಲಾಂಶಾನ್ಯವಾಢಕಮ್| ಹರೀತಕೀಶತಂ ಚೈಕಂ ಜಲಪಞ್ಚಾಢಕೇ ಪಚೇತ್| ಯವಸ್ವೇದೇ ಕಷಾಯಂ ತಂ ಪೂತಂ ತಚ್ಚಾಭಯಾಶತಮ್| ಪಚೇದ್ಗುಡತುಲಾಂ ದತ್ವಾ ಕುಡವಂ ಚ ಪೃಥಗ್ಘೃತಾತ್| ತೈಲಾತ್ಸಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಾತ್ಸಿದ್ಧಶೀತೇ ಚ ಮಾಕ್ಷಿಕಾತ್| ಲೇಹಾದ್ ದ್ವೇ ಚಾಭಯೇ ನಿತ್ಯಮತಃ ಖಾದೇದ್ರಸಾಯನಾತ್| ಪಞ್ಚಕಾಸಾನ್ ಕ್ಷಯಂ ಶ್ವಾಸಂ ಸಹಿಧ್ಮಂ ವಿಷಮಜ್ವರಮ್| ಮೇಹಗುಲ್ಮಗ್ರಹಣ್ಯರ್ಶೋಹೃದ್ರೋಗಾರುಚಿಪೀನಸಾನ್| ಅಗಸ್ತ್ಯವಿಹಿತಂ ಧನ್ಯಮಿದಂ ಶ್ರೇಷ್ಟಂ ರಸಾಯನಮ್||೩೫||
दशमूलं स्वयङ्गुप्तां शङ्खपुष्पीं शठी बलाम्| हस्तिपिप्पल्यपामार्गपिप्पलीमूलचित्रकान्| भार्ङ्गी पुष्करमूलं च द्विपलांशान्यवाढकम्| हरीतकीशतं चैकं जलपञ्चाढके पचेत्| यवस्वेदे कषायं तं पूतं तच्चाभयाशतम्| पचेद्गुडतुलां दत्वा कुडवं च पृथग्घृतात्| तैलात्सपिप्पलीचूर्णात्सिद्धशीते च माक्षिकात्| लेहाद् द्वे चाभये नित्यमतः खादेद्रसायनात्| पञ्चकासान् क्षयं श्वासं सहिध्मं विषमज्वरम्| मेहगुल्मग्रहण्यर्शोहृद्रोगारुचिपीनसान्| अगस्त्यविहितं धन्यमिदं श्रेष्टं रसायनम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vasiShTharasAyanam (36) · Śloka 36
ದಶಮೂಲಾಂ ಬಲಾಂ ಮೂರ್ವಾಂ ಹರಿದ್ರೇ ಪಿಪ್ಪಲೀದ್ವಯಮ್| ಪಾಠಾಶ್ವಗನ್ಧಾಪಾಮಾರ್ಗಸ್ವಗುಪ್ತಾತಿವಿಷಾಮೃತಾಃ| ಬಾಲಬಿಲ್ವಂ ತ್ರಿವೃದ್ದನ್ತೀಮೂಲಂ ಪತ್ರಞ್ಚ ಚಿತ್ರಕಾತ್| ಪಯಸ್ಯಾಂ ಕುಟಜಂ ಹಿಂಸ್ರಾಂ ಪುಷ್ಪಂ ಸಾರಞ್ಚ ಬೀಜಕಾತ್| ಬೋಲಸ್ಥವಿರಭಲ್ಲಾತವಿಕಙ್ಕತಶತಾವರೀಃ| ಪೂತೀಕರಞ್ಜಶಮ್ಯಾಕಚನ್ದ್ರಲೇಖಾಸಹಾಚರಮ್| ಸೌಭಾಞ್ಜನಕನಿಮ್ಬತ್ವಗಿಕ್ಷುರಂ ಚ ಪಲಾಂಶಕಮ್| ಪಥ್ಯಾಸಹಸ್ರಾಂ ಸಶತಂ ಯವಾನಾಂ ಚಾ ಢಕದ್ವಯಮ್| ಪಚೇದಷ್ಟಗುಣೇ ತೋಯೇ ಯವಸ್ವೇದೇಽವತಾರಯೇತ್| ಪೂತೇ ಕ್ಷಿಪೇತ್ಸಪಥ್ಯೇ ಚ ತತ್ರ ಜೀರ್ಣಗುಡಾತ್ತುಲಾಮ್| ತೈಲಾಜ್ಯಧಾತ್ರೀರಸತಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಪ್ರಸ್ಥಂ ತತಃ ಪುನಃ| ಅಧಿಶ್ರಯೇನ್ಮೃದಾವಗ್ನೌ ದರ್ವೀಲೇಪೇಽವತಾರ್ಯ ಚ| ಶೀತೇ ಪ್ರಸ್ಥದ್ವಯಂ ಕ್ಷೌದ್ರಾತ್ಪಿಪ್ಪಲೀಕುಡವಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾತ್ತ್ರಿಜಾತಾಚ್ಚ ತ್ರಿಪಲಂ ನಿಕನೇತ್ತತಃ| ಧಾನ್ಯೇ ಪುರಾಣಕುಮ್ಭಸ್ಥಂ ಮಾಂಸಂ ಖಾದೇಚ್ಚ ಪೂರ್ವವತ್| ರಸಾಯನಂ ವಸಿಷ್ಠೋಕ್ತಮೇತತ್ಪೂರ್ವಗುಣಾಧಿಕಮ್| ಸ್ವಸ್ಥಾನಂ ನಿಷ್ಪರೀಹಾರಂ ಸರ್ವರ್ತುಷು ಚದಾಸ್ಯತೇ||೩೬||
दशमूलां बलां मूर्वां हरिद्रे पिप्पलीद्वयम्| पाठाश्वगन्धापामार्गस्वगुप्तातिविषामृताः| बालबिल्वं त्रिवृद्दन्तीमूलं पत्रञ्च चित्रकात्| पयस्यां कुटजं हिंस्रां पुष्पं सारञ्च बीजकात्| बोलस्थविरभल्लातविकङ्कतशतावरीः| पूतीकरञ्जशम्याकचन्द्रलेखासहाचरम्| सौभाञ्जनकनिम्बत्वगिक्षुरं च पलांशकम्| पथ्यासहस्रां सशतं यवानां चा ढकद्वयम्| पचेदष्टगुणे तोये यवस्वेदेऽवतारयेत्| पूते क्षिपेत्सपथ्ये च तत्र जीर्णगुडात्तुलाम्| तैलाज्यधात्रीरसतः प्रस्थं प्रस्थं ततः पुनः| अधिश्रयेन्मृदावग्नौ दर्वीलेपेऽवतार्य च| शीते प्रस्थद्वयं क्षौद्रात्पिप्पलीकुडवं क्षिपेत्| चूर्णीकृतात्त्रिजाताच्च त्रिपलं निकनेत्ततः| धान्ये पुराणकुम्भस्थं मांसं खादेच्च पूर्ववत्| रसायनं वसिष्ठोक्तमेतत्पूर्वगुणाधिकम्| स्वस्थानं निष्परीहारं सर्वर्तुषु चदास्यते||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saindhavAdicUrNam (37) · Śloka 37
ಪಾಲಿಕಂ ಸೈನ್ಧವಂ ಶುಣ್ಠೀ ದ್ವೇ ಚ ಸೌವರ್ಚಲಾತ್ಪಲೇ| ಕುಡವಾಂಶಾನಿ ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಂ ದಾಡಿಮಂ ಪತ್ರಮಾರ್ಜಕಾತ್| ಏಕೈಕಾಮರಿಚಾಜಾಜ್ಯೋರ್ಧಾನ್ಯಕ ದ್ವೇ ಚತುರ್ಥಿಕೇ| ಶರ್ಕರಾಯಾಃ ಪಲಾನ್ಯತ್ರ ದಶ ದ್ವೇ ಚ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್| ಕೃತ್ವ ಚೂರ್ಣಮತೋ ಮಾತ್ರಾಮನ್ನಪಾನೇಷು ದಾಪಯೇತ್| ರುಚ್ಯಂ ತದ್ದೀಪನಂ ಬಲ್ಯಂ ಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತಿಶ್ವಾಸಕಾಸನುತ್||೩೭||
पालिकं सैन्धवं शुण्ठी द्वे च सौवर्चलात्पले| कुडवांशानि वृक्षाम्लं दाडिमं पत्रमार्जकात्| एकैकामरिचाजाज्योर्धान्यक द्वे चतुर्थिके| शर्करायाः पलान्यत्र दश द्वे च प्रदापयेत्| कृत्व चूर्णमतो मात्रामन्नपानेषु दापयेत्| रुच्यं तद्दीपनं बल्यं पार्श्वार्तिश्वासकासनुत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnyakAdiShADavaH (38) · Śloka 38
ಏಕಾಂ ಷೋಡಶಿಕಾಂ ಧಾನ್ಯಾತ್ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಚಾಜಾಜಿದೀಪ್ಯಕಾತ್| ತಾಭ್ಯಾಂ ದಾಡಿಮವೃಕ್ಷಾಮ್ಲೇ ದ್ವಿರ್ದ್ವಿಸ್ಸೌವರ್ಚಲಾತ್ ಪಲೇ| ಶುಣ್ಠ್ಯಾ ಕರ್ಷಂ ದಧಿತ್ಥಸ್ಯ ಮಧ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಪಲಾನಿ ಚ| ತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಷೋಡಶಪಲೈಃ ಶರ್ಕರಾಯಾ ವಿಮಿಶ್ರಯೇತ್| ಷಾಡವೋಯಂ ಪ್ರದೇಯಃ ಸ್ಯಾದನ್ನಪಾನೇಷು ಪೂರ್ವವತ್| ವಿಧಿಶ್ಚ ಯಕ್ಷ್ಮಪಿತ್ತಾಸ್ರವಿಹಿತಃ ಶಸ್ಯತೇ ಕ್ಷತೇ||೩೮||
एकां षोडशिकां धान्यात् द्वे द्वे चाजाजिदीप्यकात्| ताभ्यां दाडिमवृक्षाम्ले द्विर्द्विस्सौवर्चलात् पले| शुण्ठ्या कर्षं दधित्थस्य मध्यात्पञ्चपलानि च| तच्चूर्णं षोडशपलैः शर्कराया विमिश्रयेत्| षाडवोयं प्रदेयः स्यादन्नपानेषु पूर्ववत्| विधिश्च यक्ष्मपित्तास्रविहितः शस्यते क्षते||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUmapAnaviShayaH (39) · Śloka 39
ನಿವೃತ್ತೇ ಕ್ಷತದೋಷೇ ತು ಕಫೇ ವೃದ್ಧ ಉರಃ ಶಿರಃ| ದಾಲ್ಯೇತೇ ಕಾಸಿನೋ ಯಸ್ಯ ಸ ನಾ ಧೂಮಾನಿಮಾನ್ಪಿಬೇತ್||೩೯||
निवृत्ते क्षतदोषे तु कफे वृद्ध उरः शिरः| दाल्येते कासिनो यस्य स ना धूमानिमान्पिबेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUmayogAH (40) · Śloka 40
ದ್ವಿಮೇದಾದ್ವಿಬಲಾಯಷ್ಟೀಕಲ್ಕೈಃ ಕ್ಷೌಮೇ ಸುಭಾವಿತೇ| ವರ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಿಬೇದ್ಧೂಮಂ ಜೀವನೀಯಘೃತಾನುಪಃ| ಮನಃಶಿಲಾಬಲಾಸಾಜಗನ್ಧಾತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರಿನಾಗರೈಃ| ತದ್ವದೇವಾನುಪಾನಂ ತು ಶರ್ಕರೇಕ್ಷುಗುಡೋದಕಮ್| ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಮನಃಶಿಲಾಂ ತುಲ್ಯಾಮಾರ್ದ್ರಯಾ ವಟಶುಙ್ಗಯಾ| ಸಸರ್ಪಿಷ್ಟಕಂ ಪಿಬೇದ್ಧೂಮಂ ತಿತ್ತಿರಿಪ್ರತಿಭೋಜನಃ||೪೦||
द्विमेदाद्विबलायष्टीकल्कैः क्षौमे सुभाविते| वर्तिं कृत्वा पिबेद्धूमं जीवनीयघृतानुपः| मनःशिलाबलासाजगन्धात्वक्क्षीरिनागरैः| तद्वदेवानुपानं तु शर्करेक्षुगुडोदकम्| पिष्ट्वा मनःशिलां तुल्यामार्द्रया वटशुङ्गया| ससर्पिष्टकं पिबेद्धूमं तित्तिरिप्रतिभोजनः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShayakAsacikitsitam tatrAdau kriyAkramaH (41) · Śloka 41
ಕ್ಷಯಜೇ ಬೃಂಹಣಂ ಪೂರ್ವಂ ಕುರ್ಯಾದಗ್ನೇಶ್ಚ ವರ್ಧನಮ್| ಬಹುದೋಷಾಯ ಸಸ್ನೇಹಂ ಮೃದು ದದ್ಯಾದ್ವಿರೇಚನಮ್||೪೧||
क्षयजे बृंहणं पूर्वं कुर्यादग्नेश्च वर्धनम्| बहुदोषाय सस्नेहं मृदु दद्याद्विरेचनम्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanaghRutAni (42) · Śloka 42
ಶಮ್ಯಾಕೇನ ತ್ರಿವೃತಯಾ ಮೃದ್ವೀಕಾರಸಯುಕ್ತಯಾ| ತಿಲ್ವಕಸ್ಯ ಕಷಾಯೇಣ ವಿದಾರೀಸ್ವರಸೇನ ಚ| ಸರ್ಪಿಃಸಿದ್ಧಂ ಪಿಬೇದ್ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಕ್ಷೀಣದೇಹೋ ವಿಶೋಧನಮ್||೪೨||
शम्याकेन त्रिवृतया मृद्वीकारसयुक्तया| तिल्वकस्य कषायेण विदारीस्वरसेन च| सर्पिःसिद्धं पिबेद्युक्त्या क्षीणदेहो विशोधनम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShINapittAdiShu viSeShaH (43) · Śloka 43
ಪಿತ್ತೇ ಕಫೇ ಧಾತುಷು ಚ ಕ್ಷೀಣೇಷು ಕ್ಷಯಕಾಸವಾನ್| ಘೃತಂ ಕರ್ಕಟಕೀಕ್ಷೀರದ್ವಿಬಲಾಸಾಧಿತಂ ಪಿಬೇತ್||೪೩||
पित्ते कफे धातुषु च क्षीणेषु क्षयकासवान्| घृतं कर्कटकीक्षीरद्विबलासाधितं पिबेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtravaivarNyAdAvanuvAsanam (44) · Śloka 44
ಮೂತ್ರಸ್ಯ ವೈವರ್ಣ್ಯೇ ಕೃಚ್ಛ್ರನಿರ್ಗಮೇ| ಶೂನೇ ಸವೇದನೇ ಮೇಢ್ರೇ ಪಾಯೌ ಸಶ್ರೋಣಿವಙ್ಕ್ಷಣೇ| ಘೃತಮಣ್ಡೇನ ಲಘುನಾಽನುವಾಸ್ಯೋ ಮಿಶ್ರಕೇಣ ವಾ||೪೪||
मूत्रस्य वैवर्ण्ये कृच्छ्रनिर्गमे| शूने सवेदने मेढ्रे पायौ सश्रोणिवङ्क्षणे| घृतमण्डेन लघुनाऽनुवास्यो मिश्रकेण वा||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BojanemAMsarasopayogaH (45) · Śloka 45
ಜಾಙ್ಗಲೈಃ ಪ್ರತಿಭುಕ್ತಸ್ಯ ವರ್ತಕಾದ್ಯಾ ಬಿಲೇಶಯಾಃ| ಕ್ರಮಶಃ ಪ್ರಸಹಾಸ್ತದ್ವತ್ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಃ ಪಿಶಿತಾಶಿನಃ| ಔಷ್ಣ್ಯಾತ್ಪ್ರಮತಿಭಾವಾಚ್ಚ ಸ್ರೋತೋಭ್ಯಶ್ಚಾವಯನ್ತಿ ತೇ| ಕಫಂ ಶುದ್ಧೈಶ್ಚ ತೈಃ ಪುಷ್ಟಿಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸಮ್ಯಗ್ವಹನ್ರಸಃ||೪೫||
जाङ्गलैः प्रतिभुक्तस्य वर्तकाद्या बिलेशयाः| क्रमशः प्रसहास्तद्वत्प्रयोज्याः पिशिताशिनः| औष्ण्यात्प्रमतिभावाच्च स्रोतोभ्यश्चावयन्ति ते| कफं शुद्धैश्च तैः पुष्टिं कुर्यात् सम्यग्वहन्रसः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cavikAdighRutam (46) · Śloka 46
ಚವಿಕಾತ್ರಿಫಲಾಭಾರ್ಙ್ಗೀದಶಮೂಲೈಃ ಸಚಿತ್ರಕೈಃ| ಕುಲತ್ಥಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಪಾಠಾಕೋಲಯವೈರ್ಜಲೇ| ಶೃತೈರ್ನಾಗರದುಃಸ್ಪರ್ಶಪಿಪ್ಪಲೀಶಠಿಪೌಷ್ಕರೈಃ| ಪಿಷ್ಟೈಃ ಕರ್ಕಟಶೃಙ್ಗ್ಯಾ ಚ ಸಮೈಃ ಸರ್ಪಿರ್ವಿಪಾಚಯೇತ್| ಸಿದ್ಧೇಽಸ್ಮಿಂಶ್ಚೂರ್ಣಿತೌ ಕ್ಷಾರೌ ದ್ವೌ ಪಞ್ಚ ಲವಣಾನಿ ಚ| ದತ್ವಾ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಪಿಬೇನ್ಮಾತ್ರಾಂ ಕ್ಷಯಕಾಸನಿಪೀಡಿತಃ||೪೬||
चविकात्रिफलाभार्ङ्गीदशमूलैः सचित्रकैः| कुलत्थपिप्पलीमूलपाठाकोलयवैर्जले| शृतैर्नागरदुःस्पर्शपिप्पलीशठिपौष्करैः| पिष्टैः कर्कटशृङ्ग्या च समैः सर्पिर्विपाचयेत्| सिद्धेऽस्मिंश्चूर्णितौ क्षारौ द्वौ पञ्च लवणानि च| दत्वा युक्त्या पिबेन्मात्रां क्षयकासनिपीडितः||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsamardAdighRutam (47) · Śloka 47
ಕಾಸಮರ್ದಾಭಯಾಮುಸ್ತಾಪಾಠಾಕಟ್ಫಲನಾಗರೈಃ| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾ ಕಟುರೋಹಿಣ್ಯಾ ಕಾಶ್ಮರ್ಯಾ ಸುರಸೇನ ಚ| ಅಕ್ಷಮಾತ್ರೈರ್ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷೀರದ್ರಾಕ್ಷಾರಸಾಢಕೇ| ಪಚೇಚ್ಛೋಷಜ್ವರಪ್ಲೀಹಸರ್ವಕಾಸಹರಂ ಶಿವಮ್||೪೭||
कासमर्दाभयामुस्तापाठाकट्फलनागरैः| पिप्पल्या कटुरोहिण्या काश्मर्या सुरसेन च| अक्षमात्रैर्घृतप्रस्थं क्षीरद्राक्षारसाढके| पचेच्छोषज्वरप्लीहसर्वकासहरं शिवम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShAdighRutam (48) · Śloka 48
ವೃಷವ್ಯಾಘ್ರೀಗುಡೂಚೀನಾಂ ಪತ್ರಮೂಲಫಲಾಙ್ಕುರಾತ್| ರಸಕಲ್ಕೈರ್ಘೃತಂ ಪಕ್ವಂ ಹನ್ತಿ ಕಾಸಜ್ವರಾರುಚೀಃ||೪೮||
वृषव्याघ्रीगुडूचीनां पत्रमूलफलाङ्कुरात्| रसकल्कैर्घृतं पक्वं हन्ति कासज्वरारुचीः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dADimAdighRutam (49) · Śloka 49
ದ್ವಿಗುಣೇ ದಾಡಿಮರಸೇ ಸಿದ್ಧಂ ವಾ ವ್ಯೋಷಸಂಯುತಮ್| ಪಿಬೇದುಪರಿಭಕ್ತಸ್ಯ ಯವಕ್ಷಾರಯುತಂ ನರಃ||೪೯||
द्विगुणे दाडिमरसे सिद्धं वा व्योषसंयुतम्| पिबेदुपरिभक्तस्य यवक्षारयुतं नरः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalyAdighRutam (50) · Śloka 50
ಪಿಪ್ಪಲೀ ಗುಡಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಛಾಗಕ್ಷೀರಯುತಂ ಘೃತಮ್||೫೦||
पिप्पली गुडसिद्धं वा छागक्षीरयुतं घृतम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktasarpiShAM viShayanirdeSaH (51) · Śloka 51
ಏತಾನ್ಯಗ್ನಿವಿವೃಧ್ಯರ್ಥಂ ಸರ್ಪೀಂಷಿ ಕ್ಷಯಕಾಸಿನಾಮ್| ಸ್ಯುರ್ದೋಷಬದ್ಧಕಣ್ಠೋರಃಸ್ರೋತಸಾಂ ಚ ವಿಶುದ್ಧಯೇ||೫೧||
एतान्यग्निविवृध्यर्थं सर्पींषि क्षयकासिनाम्| स्युर्दोषबद्धकण्ठोरःस्रोतसां च विशुद्धये||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SvAsakAsaharA lehAH (52) · Śloka 52
ಶ್ವಾವಿಧಾಂ ಸೂಚಯೋ ದಗ್ಧಾಃ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಾಃ| ಶ್ವಾಸಕಾಸಹರಾ ಬರ್ಹಿಪಾದೌ ವಾ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾ| ಏರಣ್ಡಪತ್ರಕ್ಷಾರಂ ವಾ ವ್ಯೋಷತೈಲಗುಡಾನ್ವಿತಮ್| ಲೇಹಯೇತ್ ಕ್ಷಾರಮೇವಂ ವಾ ಸುರಸೈರಣ್ಡಪತ್ರಜಮ್| ಲಿಹ್ಯಾತ್ಯೂಷಣಚೂರ್ಣಂ ವಾ ಪುರಾಣಗುಡಸರ್ಪಿಷಾ| ಚಿತ್ರಕಾತ್ರಿಫಲಾಜಾಜೀಕರ್ಕಟಾಖ್ಯಾಕಟುತ್ರಿಕಮ್| ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ಚ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಲಿಹ್ಯಾದದ್ಯಾದ್ಗುಡೇನವಾ||೫೨||
श्वाविधां सूचयो दग्धाः सघृतक्षौद्रशर्कराः| श्वासकासहरा बर्हिपादौ वा क्षौद्रसर्पिषा| एरण्डपत्रक्षारं वा व्योषतैलगुडान्वितम्| लेहयेत् क्षारमेवं वा सुरसैरण्डपत्रजम्| लिह्यात्यूषणचूर्णं वा पुराणगुडसर्पिषा| चित्रकात्रिफलाजाजीकर्कटाख्याकटुत्रिकम्| द्राक्षां च क्षौद्रसर्पिर्भ्यां लिह्यादद्याद्गुडेनवा||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAThAdicUrNam (53) · Śloka 53
ಪಾಠಾಮಧುಕಜೀವನ್ತೀತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀತ್ರಿಫಲಾಘನಮ್| ಶಠೀದ್ವಿಬೃಹತೀದ್ರಾಕ್ಷಾಪಿಪ್ಪಲ್ಯೇಲಾವಿತುನ್ನಕಮ್| ಶಾರಿವಾಪುಷ್ಕರಜಟಾಕರ್ಕಟಾಖ್ಯಾರಸಾಞ್ಜನಮ್| ಪುನರ್ನವಾಲೋಹರಜಸ್ತ್ರಾಯಮಾಣಾಯವಾನಿಕಾ| ಋದ್ಧಿಸ್ತಾಮಲಕೀಭಾರ್ಙ್ಗೀವಿಡಙ್ಗಂ ಧನ್ವಯಾಸಕಮ್| ಕ್ಷಾರಚಿತ್ರಕಚವ್ಯಾಮ್ಲವೇತಸವ್ಯೋಷದರು ಚ| ಸರ್ವಕಾಸಾಞ್ಜಯೇಲ್ಲೀಢಂ ತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ||೫೩||
पाठामधुकजीवन्तीत्वक्क्षीरीत्रिफलाघनम्| शठीद्विबृहतीद्राक्षापिप्पल्येलावितुन्नकम्| शारिवापुष्करजटाकर्कटाख्यारसाञ्जनम्| पुनर्नवालोहरजस्त्रायमाणायवानिका| ऋद्धिस्तामलकीभार्ङ्गीविडङ्गं धन्वयासकम्| क्षारचित्रकचव्याम्लवेतसव्योषदरु च| सर्वकासाञ्जयेल्लीढं तच्चूर्णं मधुसर्पिषा||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana padmakAdicUrNam (54) · Śloka 54
ಪದ್ಮಕಂ ತ್ರಿಫಲಾ ವ್ಯೋಷಂ ವಿಡಙ್ಗಂ ದೇವದರು ಚ| ಬಲಾ ರಾಸ್ನಾ ಚ ತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಸಮಸ್ತಸಮಶರ್ಕರಮ್| ಖಾದೇನ್ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್ಕಾಸಹರಂ ಪರಮ್||೫೪||
पद्मकं त्रिफला व्योषं विडङ्गं देवदरु च| बला रास्ना च तच्चूर्णं समस्तसमशर्करम्| खादेन्मधुघृताभ्यां वा लिह्यात्कासहरं परम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maricacUrNam (55) · Śloka 55
ತದ್ವನ್ಮರಿಚಚೂರ್ಣಂ ವಾ ಸಘೃತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಮ್||೫೫||
तद्वन्मरिचचूर्णं वा सघृतं क्षौद्रशर्करम्||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyAdigulikA (56) · Śloka 56
ಪಥ್ಯಾಶುಣ್ಠೀಘನಗುಡೈರ್ಗುಲಿಕಾಂ ಧಾರಯೇನ್ಮುಖೇ| ಸರ್ವೇಷು ಕಾಸಶ್ವಾಸೇಷು ಕೇವಲಂ ವಾ ವಿಭೀತಕಮ್||೫೬||
पथ्याशुण्ठीघनगुडैर्गुलिकां धारयेन्मुखे| सर्वेषु कासश्वासेषु केवलं वा विभीतकम्||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilvakapatrANAM peyAdisamBAvanam (57) · Śloka 57
ಕಲ್ಕೇ ತಿಲ್ವಕಪತ್ರಾಣಾಂ ಘೃತಭೃಷ್ಟೇ ಸಶರ್ಕರೇ| ಪೇಯೋತ್ಕಾರ್ಯಥವಾಚ್ಛರ್ದಿತೃಟ್ಕಾಸಾಮಾತಿಸಾರಜಿತ್||೫೭||
कल्के तिल्वकपत्राणां घृतभृष्टे सशर्करे| पेयोत्कार्यथवाच्छर्दितृट्कासामातिसारजित्||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavAgvAdInAM saMskAraH (58) · Śloka 58
ಗೌರಸರ್ಷಪಗಣ್ಡೀರವಿಡಙ್ಗವ್ಯೋಷಚಿತ್ರಕಾನ್| ಸಾಭಯಾನ್ ಸಾಧಯೇತ್ತೋಯೇ ಯವಾಗೂಸ್ತೇನ ಚಾಮ್ಭಸಾ| ಸಸರ್ಪಿರ್ಲವಣಾ ಕಾಸೇ ಹಿಧ್ಮಾಶ್ವಾಸೇ ಸಪೀನಸೇ| ಕಣ್ಟಕಾರೀರಸೇ ಸಿದ್ಧೋ ಮುದ್ಗಯೂಷಃ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಃ| ಸಗೌರಾಮಲಕಃ ಸಾಮ್ಲಃ ಸರ್ವಕಾಸಭಿಷಗ್ಜಿತಮ್| ವಾತಘ್ನೌಷಧನಿಷ್ಕ್ವಾಥೇ ಕ್ಷೀರಂ ಯೂಷಾನ್ ರಸಾನಪಿ| ವೈಷ್ಕಿರಾನ್ ಪ್ರಾತುದಾನ್ ಬೈಲಾನ್ ದಾಪಯೇತ್ ಕ್ಷಯಕಾಸಿನೇ||೫೮||
गौरसर्षपगण्डीरविडङ्गव्योषचित्रकान्| साभयान् साधयेत्तोये यवागूस्तेन चाम्भसा| ससर्पिर्लवणा कासे हिध्माश्वासे सपीनसे| कण्टकारीरसे सिद्धो मुद्गयूषः सुसंस्कृतः| सगौरामलकः साम्लः सर्वकासभिषग्जितम्| वातघ्नौषधनिष्क्वाथे क्षीरं यूषान् रसानपि| वैष्किरान् प्रातुदान् बैलान् दापयेत् क्षयकासिने||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideSena dhUmapAnanirdeSaH (59) · Śloka 59
ಕ್ಷತಕಾಸೇ ಚ ಯೇ ಧೂಮಾಃ ಸಾನುಪಾನಾ ನಿದರ್ಶಿತಾಃ| ಕ್ಷಯಕಾಸೇಽಪಿ ತೇ ಯೋಜ್ಯಾ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಯಚ್ಚ ಯಕ್ಷ್ಮಣಿ||೫೯||
क्षतकासे च ये धूमाः सानुपाना निदर्शिताः| क्षयकासेऽपि ते योज्या वक्ष्यते यच्च यक्ष्मणि||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShayakAsacikitsAsUtram (60) · Śloka 60
ಬೃಂಹಣಂ ದೀಪನಂ ಚಾಗ್ನೇಃ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಚ ವಿಶೋಧನಮ್| ವ್ಯತ್ಯಾಸಾತ್ಕ್ಷಯಕಾಸಿಭ್ಯೋ ವಲ್ಯಂ ಸರ್ವಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೬೦||
बृंहणं दीपनं चाग्नेः स्रोतसां च विशोधनम्| व्यत्यासात्क्षयकासिभ्यो वल्यं सर्वं प्रशस्यते||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShatakAsasya sannipAtaBavatvam (61-5) · Śloka 5
ಸನ್ನಿಪಾತೋದ್ಭವೋ ಘೋರಃ ಕ್ಷಯಕಾಸೋ ಯತಸ್ತತಃ| ಯಥಾದೋಷಬಲಂ ತಸ್ಯ ಸನ್ನಿಪಾತಹಿತಂ ಹಿತಮ್||೬೧|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ಕ್ಷತಕ್ಷಯಕಾಸಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೫||
सन्निपातोद्भवो घोरः क्षयकासो यतस्ततः| यथादोषबलं तस्य सन्निपातहितं हितम्||६१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने क्षतक्षयकासचिकित्सितन्नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||
🔊 Audio coming soon