Adhikarana atha dUtAdivij~jAnIyo nAma dvAdasho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോ ദൂതാദിവിജ്ഞാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ|൧|
अथातो दूतादिविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha dUtAdivij~jAnIyo nAma dvAdasho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോ ദൂതാദിവിജ്ഞാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातो दूतादिविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhyAyaprayojanam (2) · Śloka 2
നിര്ദിഷ്ടം രിഷ്ടമാതുരാശ്രയമ്| ദൂതസ്യാപി തു ജാതിവേഷഭാഷാചേഷ്ടിതദേശകാലാ വൈദ്യസ്യ ച തസ്സങ്ഗല്പപ്രസ്ഥാനപ്രയാണപ്രവേശാ ഗ്രഹചാരോऽപൂര്വസമ്ഭവഃ സ്വപ്നദര്ശനാനി ച രോഗിണഃ ശുഭാശുഭം സൂചയന്തി||൨||
निर्दिष्टं रिष्टमातुराश्रयम्| दूतस्यापि तु जातिवेषभाषाचेष्टितदेशकाला वैद्यस्य च तस्सङ्गल्पप्रस्थानप्रयाणप्रवेशा ग्रहचारोऽपूर्वसम्भवः स्वप्नदर्शनानि च रोगिणः शुभाशुभं सूचयन्ति||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashubhadUtadarshanam (1) · Śloka 1
തത്രാऽऽതുരാദ്വര്ണോത്തമോऽന്യാശ്രമഃ പാഷണ്ഡഃ ഷണ്ഡോ മുണ്ഡീ ജടിലഃ സ്ത്രീ വ്യാധിതോऽനേകഃ|൧|
तत्राऽऽतुराद्वर्णोत्तमोऽन्याश्रमः पाषण्डः षण्डो मुण्डी जटिलः स्त्री व्याधितोऽनेकः|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashubha dUtAH (1) · Śloka 1
ജീര്ണവിവര്ണമലിനച്ഛിന്നാര്ദ്രൈകവസനഃ പങ്കതൈലദിഗ്ധോ രക്ത- മാല്യാനുലേപനോ വികൃതാങ്ഗരൂപകര്മാ ഖരോഷ്ട്രമഹിഷവാഹനോ വിക്ലവഃ ശ്വസന് രുദന്|൧|
जीर्णविवर्णमलिनच्छिन्नार्द्रैकवसनः पङ्कतैलदिग्धो रक्त- माल्यानुलेपनो विकृताङ्गरूपकर्मा खरोष्ट्रमहिषवाहनो विक्लवः श्वसन् रुदन्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashubhadUtasya bhAShAdi (1) · Śloka 1
നിഷ്ഠുരാമങ്ഗലാഭിധായീ ദൂരാദാഹ്വയമാനഃ||൧||
निष्ठुरामङ्गलाभिधायी दूरादाह्वयमानः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashubhadUtasya ceShTitam (4) · Śloka 4
തൃണലോഷ്ഠതുഷാങ്ഗാരഭസ്മതുഷസീസാസ്ഥികേശശിരോലലാടനാസികാസ്യദന്തജിഹ്വാഗ്രീവാനഖാനാമികാങ്ഗുലിസ്തനജഠര- നാഭിപൃഷ്ഠകടീമേഹനജങ്ഘാകപാലപലലോപലമുസലശുര്പോപാനന്മാര്ജനീശസ്ത്രവസ്ത്രാന്തദശാകാര്പാസഭഗ്നച്യുത സ്പൃക്കാഷ്ഠയഷ്ടീതുലാരജ്ജുപാശചര്മവേണുരിക്തഭാജനസ്നേഹഭാജനധരഃ| പാദാഭ്യാം ഭുവം മുഞ്ചന് വിലിഖന്| ഗൃഹീത്വാ പക്വം ഫലമസാരം വാ| തദ്വിധമന്യദ്വാ||൪||
तृणलोष्ठतुषाङ्गारभस्मतुषसीसास्थिकेशशिरोललाटनासिकास्यदन्तजिह्वाग्रीवानखानामिकाङ्गुलिस्तनजठर- नाभिपृष्ठकटीमेहनजङ्घाकपालपललोपलमुसलशुर्पोपानन्मार्जनीशस्त्रवस्त्रान्तदशाकार्पासभग्नच्युत स्पृक्काष्ठयष्टीतुलारज्जुपाशचर्मवेणुरिक्तभाजनस्नेहभाजनधरः| पादाभ्यां भुवं मुञ्चन् विलिखन्| गृहीत्वा पक्वं फलमसारं वा| तद्विधमन्यद्वा||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUtAgamanasyAprashastou deshakAlou (3) · Śloka 3
വികാരതുല്യഗുണേ ച ദേശേ കാലേ വാ ദൂതോ വൈദ്യമുപസര്പന് അശുഭഃ||൩||
विकारतुल्यगुणे च देशे काले वा दूतो वैद्यमुपसर्पन् अशुभः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vikAsatulyaguNou deshakAlau (4) · Śloka 4
തദ്യഥാ-ഘൃതോദകാദിദ്രവസമീപസ്ഥമതിശീതസ്തബ്ധാഃ പ്രത്യു- ഷസി ശ്ലേഷ്മാമയേऽശുഭഃ| പിത്താമയേ തു ശുഭഃ| തഥാ സേതു- ഭങ്ഗേ ഛര്ദിമേഹാതിസാരാദിഷ്വശുഭഃ| സേതുബന്ധേ തു ശുഭഃ||൪||
तद्यथा-घृतोदकादिद्रवसमीपस्थमतिशीतस्तब्धाः प्रत्यु- षसि श्लेष्मामयेऽशुभः| पित्तामये तु शुभः| तथा सेतु- भङ्गे छर्दिमेहातिसारादिष्वशुभः| सेतुबन्धे तु शुभः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUtAgamane~ashubhA velA (5) · Śloka 5
തഥാ മധ്യാഹ്നോഭയസന്ധ്യാര്ധരാത്രിചതുര്ഥീഷഷ്ഠീനവമീപര്വദിനേഷു ഗ്രഹോപരാഗോത്പാതദര്ശനഭരണീകൃത്തികാര്ദ്രാऽऽശ്ലേഷാമഘാമൂല- പൂര്വാസുചാശുഭഃ||൫||
तथा मध्याह्नोभयसन्ध्यार्धरात्रिचतुर्थीषष्ठीनवमीपर्वदिनेषु ग्रहोपरागोत्पातदर्शनभरणीकृत्तिकार्द्राऽऽश्लेषामघामूल- पूर्वासुचाशुभः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUtAgamane ashubhaM vaidyaceShTitam (6) · Śloka 6
യശ്ഛ വൈദ്യം സുപ്തം നഗ്നഞ്ച ഭൂമോഉ ശയാനമഭ്യക്തം മുക്തകേശം ദക്ഷിണാഭിമുഖം വിക്ലവം ഛിന്ദന്തം ഭിന്ദന്തമഗ്നിപിതൃ- കാര്യ്യപ്രവണമശസ്തം ചിന്തയന്തം കഥയന്തം വോപതിഷ്ഠതി||൬||
यश्छ वैद्यं सुप्तं नग्नञ्च भूमोउ शयानमभ्यक्तं मुक्तकेशं दक्षिणाभिमुखं विक्लवं छिन्दन्तं भिन्दन्तमग्निपितृ- कार्य्यप्रवणमशस्तं चिन्तयन्तं कथयन्तं वोपतिष्ठति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasyAparaM ceShTitam (7) · Śloka 7
യോ വാ ദിശം യാമ്യാം പ്രതികൃതാഞ്ജലിര്വിഷമൈകപാദസ്ഥഃ||൭||
यो वा दिशं याम्यां प्रतिकृताञ्जलिर्विषमैकपादस्थः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashubhamAturasaMshrayaM dUtavAkyam (8) · Śloka 8
യസ്മിന് വ്യാധിതാശ്രയം കഥയതി ദൂതേ ഭിഷഗശുഭമിന്ദ്രി- യാര്ഥമുപലക്ഷയേത് സങ്കല്പയേദ്വാ തം ച നാനുയായാത്||൮||
यस्मिन् व्याधिताश्रयं कथयति दूते भिषगशुभमिन्द्रि- यार्थमुपलक्षयेत् सङ्कल्पयेद्वा तं च नानुयायात्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasya prasthAnam (9) · Śloka 9
അതോऽന്യഥാ പുനഃ കരുണാപേശലേന മനസാ സൌമനസ്യവതാ മാതാപിതൃസമേനാതുരസ്യാത്യന്തമാരോഗ്യമാശംസമാനേന പ്രയാതവ്യമ്||൯||
अतोऽन्यथा पुनः करुणापेशलेन मनसा सौमनस्यवता मातापितृसमेनातुरस्यात्यन्तमारोग्यमाशंसमानेन प्रयातव्यम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyena prasthAnAdiShu darshanAdiyogyAni aShTottarashataM ma~ggalAni (10) · Śloka 10
പ്രസ്ഥാനഗമനപ്രവേശേഷു ദധിമധുഘൃതലാജപുഷ്പാക്ഷതോദുമ്ബരാശ്വത്ഥമുക്താമണിച്ഛത്രദുര്വാങ്കുരാദര്ശകന്യാധ്വജസ്യന്ദനാഷ്ടാപദാ- ക്ഷാനൃപശ്രീതരുര്ഭദ്രപീഠാനി സസ്യാനി മത്സ്യാ ഹയാ ഹംസചാഷൌ വൃഷഃ കേസരീ ദക്ഷിണാവര്ത്തശങ്ഖാബ്ജസിദ്ധാര്ഥകാരോചനാഃ സ്വസ്തികസ്തോരണം കീചകാ വേണവോ വരവധൂര്മദസിക്തഗണ്ഡോ ഗജസ്തോയലമ്ബോऽമ്ബുദഃ പൂര്ണകുമ്ഭോ ഹരിദ്രാऽത്രിരിന്ദ്രഃ ഫലാന്യാര്ദ്രമാംസം സിതം ചാമരങ്ഗോഉഃ സവത്സാങ്ഗനാ പുത്രിണീ മാനുഷം വര്ധമാനം സഹസ്രം നരാണാം പ്രയുക്താനി യാനാനി ധന്വന്തരിര്വാമനോ ബ്രാഹ്മണോ ഭൂമിരഭ്യുദ്ധൃതാ സിദ്ധമന്നം വരാഹശ്ഛ തോയോത്ഥിതസ്ത്രിണയനമധുസൂദനസ്കന്ദപദ്മാസനാഃ ലോകപാലാഃ സുരാഃ ഖം ദിശോऽഗ്നിഃ സരാംസി സ്രവന്ത്യഃ സമുദ്രാ മഖാ മാരുതാ ജ്യോതിഷം ധര്മ്മശാസ്ത്രാണി തീര്ഥാനി കാവ്യം ധര്മാര്ഥ- കാമാമൃതം വാലഖില്യാദയോ വേദവാക്യം നിധിഃ കോഉസ്തുഭഃ കഞ്ചനം മാണിഭദ്രഃ സുമേരുഃ പ്രിയങ്ഗുഃ പ്രദീപോ വചാമോദകൌ ദിതിരദിതിരരുന്ധതീ ഋദ്ധിഃ സാവിത്ര്യുമാകാശഗങ്ഗാ ശചീ ദേവസേനാ സ്വധാ ശാന്തിര്ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വത്യപത്യം ക്ഷമാ സ്വസ്തിശബ്ദോ വഷട്കാരാഉമ്കാരപുണ്യാഹധര്മക്രിയാശ്ഛൈതദഷ്ടോത്തരം മങ്ഗലാനാം ശതം ദര്ശനാത് സ്പര്ശനാത് കീര്ത്തനാച്ചാശുഭാനി വ്യപോഹ്യാര്ഥസിദ്ധിം ദിശന്ത്യുത്തമാമ്||൧൦||
प्रस्थानगमनप्रवेशेषु दधिमधुघृतलाजपुष्पाक्षतोदुम्बराश्वत्थमुक्तामणिच्छत्रदुर्वाङ्कुरादर्शकन्याध्वजस्यन्दनाष्टापदा- क्षानृपश्रीतरुर्भद्रपीठानि सस्यानि मत्स्या हया हंसचाषौ वृषः केसरी दक्षिणावर्त्तशङ्खाब्जसिद्धार्थकारोचनाः स्वस्तिकस्तोरणं कीचका वेणवो वरवधूर्मदसिक्तगण्डो गजस्तोयलम्बोऽम्बुदः पूर्णकुम्भो हरिद्राऽत्रिरिन्द्रः फलान्यार्द्रमांसं सितं चामरङ्गोउः सवत्साङ्गना पुत्रिणी मानुषं वर्धमानं सहस्रं नराणां प्रयुक्तानि यानानि धन्वन्तरिर्वामनो ब्राह्मणो भूमिरभ्युद्धृता सिद्धमन्नं वराहश्छ तोयोत्थितस्त्रिणयनमधुसूदनस्कन्दपद्मासनाः लोकपालाः सुराः खं दिशोऽग्निः सरांसि स्रवन्त्यः समुद्रा मखा मारुता ज्योतिषं धर्म्मशास्त्राणि तीर्थानि काव्यं धर्मार्थ- कामामृतं वालखिल्यादयो वेदवाक्यं निधिः कोउस्तुभः कञ्चनं माणिभद्रः सुमेरुः प्रियङ्गुः प्रदीपो वचामोदकौ दितिरदितिररुन्धती ऋद्धिः सावित्र्युमाकाशगङ्गा शची देवसेना स्वधा शान्तिर्लक्ष्मीः सरस्वत्यपत्यं क्षमा स्वस्तिशब्दो वषट्काराउम्कारपुण्याहधर्मक्रियाश्छैतदष्टोत्तरं मङ्गलानां शतं दर्शनात् स्पर्शनात् कीर्त्तनाच्चाशुभानि व्यपोह्यार्थसिद्धिं दिशन्त्युत्तमाम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasya prasthAnAdiShu pakShyAdibhiH shubhAshubhasUcanAH (11) · Śloka 11
അപി ച-പുന്നാമാനഃ പക്ഷിണോ വാമാഃ ശിവാഃ||൧൧||
अपि च-पुन्नामानः पक्षिणो वामाः शिवाः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shubhasUcakAH dakShiNAH prANinaH (12) · Śloka 12
ശിവാ ശ്യാമാ പിങ്ഗലാ കോകിലാऽരലാ ചുച്ഛുന്ദരീ സൂകരീ ഗൃഹഗോധികൈകശഫാശ്ഛ സ്ത്രീനാമാനോ ദക്ഷിണാഃ| ശിഖീ ചഷകശ്യേനഗജാജകപയശ്ഛ||൧൨||
शिवा श्यामा पिङ्गला कोकिलाऽरला चुच्छुन्दरी सूकरी गृहगोधिकैकशफाश्छ स्त्रीनामानो दक्षिणाः| शिखी चषकश्येनगजाजकपयश्छ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana praveshe pashupakShiNAmavasthAnam (13) · Śloka 13
പ്രവേശേ തു വിപരീതാഃ||൧൩||
प्रवेशे तु विपरीताः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvashRugAlayosvasthAnam (1) · Śloka 1
സര്വത്ര ച ദക്ഷിണാദ്വാമഗമനമിഷ്ടം ശ്വശൃഗാലയോഃ||൧||
सर्वत्र च दक्षिणाद्वामगमनमिष्टं श्वशृगालयोः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRugaviha~ggayoravasthAnam (14) · Śloka 14
വിപരീതം മൃഗവിഹങ്ഗയോഃ||൧൪||
विपरीतं मृगविहङ्गयोः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvathA darshanIyAH prANinaH (15) · Śloka 15
സര്വഥാപി ദര്ശനം ഭരദ്വാജചാഷഭാസനകുലാനാമ്||൧൫||
सर्वथापि दर्शनं भरद्वाजचाषभासनकुलानाम्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kIrttanIyAH prANinaH (16) · Śloka 16
ശശസര്പാജാऽവിഗോധാജാവികസൂകരാണാന്തു കീര്തനമിഷ്ടമ്| ന ദര്ശനം വിരുതം വാ||൧൬||
शशसर्पाजाऽविगोधाजाविकसूकराणान्तु कीर्तनमिष्टम्| न दर्शनं विरुतं वा||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana RukShavAnarayoH kIrttanamiShTam (1) · Śloka 1
വിപരീതമൃക്ഷവാനരയോഃ||൧||
विपरीतमृक्षवानरयोः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvathA ashivAH prANinaH (17) · Śloka 17
സര്വമപി ത്വനിഷ്ടം സരടകുക്കുടവിഡാലോലൂകാനാമ്||൧൭||
सर्वमपि त्वनिष्टं सरटकुक्कुटविडालोलूकानाम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyAdhivisheShe chedabhedaruddhapravattanAdi shabdAH dUtasya shubhAvahAH (18) · Śloka 18
തഥാ ഗ്രന്ഥ്യര്ബുദാദിഷു ഛേദശബ്ദ ഇഷ്ടോ ഗുല്മോദരാദിഷു ഭേദശബ്ദോऽതീസാരരക്തപിത്താദിഷു രുദ്ധശബ്ദോऽശ്മര്യ്യുദരാദിഷു പ്രവര്ത്തനശബ്ദ ഇതി| ഏവമന്യേऽപി ധ്വനയോ യോജ്യാഃ||൧൮||
तथा ग्रन्थ्यर्बुदादिषु छेदशब्द इष्टो गुल्मोदरादिषु भेदशब्दोऽतीसाररक्तपित्तादिषु रुद्धशब्दोऽश्मर्य्युदरादिषु प्रवर्त्तनशब्द इति| एवमन्येऽपि ध्वनयो योज्याः||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvatraiva shubhAvahAH shabdAH (19) · Śloka 19
സര്വത്രൈവ ച സ്ഥിരസ്ഥാവരവര്ദ്ധമാനത്രാതാऽചലധ്രുവക്ഷേമ- ശിവാ-ദയഃ ശബ്ദാഃ ധന്യവാദിത്രസ്വരാശ്ഛ ശ്രേഷ്ഠാഃ||൧൯||
सर्वत्रैव च स्थिरस्थावरवर्द्धमानत्राताऽचलध्रुवक्षेम- शिवा-दयः शब्दाः धन्यवादित्रस्वराश्छ श्रेष्ठाः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsApratiShedhakAH shabdAH (20) · Śloka 20
ക്ഷതഹതപതിതാക്രോശപ്രഹാരച്ഛേദഭേദദാഹഹാഹാപ്രതിഷേധാദിശബ്ദാ- ശ്ഛികിത്സാപ്രതിഷേധായ||൨൦||
क्षतहतपतिताक्रोशप्रहारच्छेदभेददाहहाहाप्रतिषेधादिशब्दा- श्छिकित्साप्रतिषेधाय||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana digAdivisheSheShu cikitsApratiShedhakAH shabdAH (21) · Śloka 21
ദീപ്തായാം ച ദിശി ക്രൂരാഃ പക്ഷിമൃഗധ്വനയോ വൃക്ഷേ വാ രൂക്ഷ- ശുഷ്കേ സവല്ലീകണ്ടകേ| തദ്വിധേ വാ ദേശേ||൨൧||
दीप्तायां च दिशि क्रूराः पक्षिमृगध्वनयो वृक्षे वा रूक्ष- शुष्के सवल्लीकण्टके| तद्विधे वा देशे||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsApratiShedhakaM darshanam (22) · Śloka 22
ദര്ശനഞ്ച തൃണപലലകാഷ്ഠഭാരകര്പൂരകലോഷ്ഠാദീനാങ്കണ്ടകോര്ധ്വപാദയാനശയനാദിഭഗ്നോപസ്കരരിക്തകുമ്ഭകമദ്യ- വസാതൈലതിലഗര്ഭിണീശ്വപാകവ്യസനിമൃതാനാഞ്ച||൨൨||
दर्शनञ्च तृणपललकाष्ठभारकर्पूरकलोष्ठादीनाङ्कण्टकोर्ध्वपादयानशयनादिभग्नोपस्कररिक्तकुम्भकमद्य- वसातैलतिलगर्भिणीश्वपाकव्यसनिमृतानाञ्च||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasya AturagRuhapraveshasamaye cikitsApratiShedhakAH (23) · Śloka 23
പ്രവേശേ ചാതുരഗൃഹാത്പൂര്വോക്തമാങ്ഗല്യനിര്ഗമഃ| പ്രവിഷ്ടസ്യ തു ഭിഷജോ ന സത്കാരോ ലാഭതുഷ്ടിസ്തുതയശ്ഛാശുഭാഃ||൨൩||
प्रवेशे चातुरगृहात्पूर्वोक्तमाङ्गल्यनिर्गमः| प्रविष्टस्य तु भिषजो न सत्कारो लाभतुष्टिस्तुतयश्छाशुभाः||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Aturasya cikitsApratiShedhakAni grahanakShatrANi (24) · Śloka 24
ആതുരസ്യ വക്രാനുവക്രാ ഗ്രഹാഗര്ഹിതസ്ഥാനസ്ഥാഃ||൨൪||
आतुरस्य वक्रानुवक्रा ग्रहागर्हितस्थानस्थाः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ketvAdibhirjanmarkShAbhibhavaH (25) · Śloka 25
കേതുശനിരാഹുഭിര്ജന്മര്ക്ഷാऽऽഭിഭവഃ||൨൫||
केतुशनिराहुभिर्जन्मर्क्षाऽऽभिभवः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRuhadArAdiShu garhita lakShaNaprAdurbhAvaH (26) · Śloka 26
ഗൃഹദാരശയനാസനവാഹനമണിരത്നോപകരണേഷു വാ ഗര്ഹിത- ലക്ഷണപ്രാദുര്ഭാവശ്ഛികിത്സാപ്രതിഷേധായ||൨൬||
गृहदारशयनासनवाहनमणिरत्नोपकरणेषु वा गर्हित- लक्षणप्रादुर्भावश्छिकित्साप्रतिषेधाय||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svapnaprakaraNam (shubhAshubhahetuH saptavidhaH svapnaH) (27) · Śloka 27
സ്വപ്നസ്തു സ്വയമന്യേന വാ ദൃഷ്ടഃ ശുഭാശുഭഹേതുഃ സപ്ത- വിധോ ദൃഷ്ടഃ ശ്രുതോऽനുഭൂതഃ പ്രാര്ഥിതഃ സങ്കല്പിതോ ഭാവികോ ദോഷജശ്ഛ||൨൭||
स्वप्नस्तु स्वयमन्येन वा दृष्टः शुभाशुभहेतुः सप्त- विधो दृष्टः श्रुतोऽनुभूतः प्रार्थितः सङ्कल्पितो भाविको दोषजश्छ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aphalAH saphalA alpaphalAshcha svapnAH (28) · Śloka 28
തത്രാദ്യഃ പഞ്ചവിധോऽഫലഃ| യഥാ യഥാസ്വപ്രകൃതിഃ വിസ്മൃതോ ദിവാऽതിഹ്രസ്വോऽതിദീര്ഘോ നാऽതിസുപ്തദൃഷ്ടശ്ഛ||൨൮||
तत्राद्यः पञ्चविधोऽफलः| यथा यथास्वप्रकृतिः विस्मृतो दिवाऽतिह्रस्वोऽतिदीर्घो नाऽतिसुप्तदृष्टश्छ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAtreH pUrvaparabhAgavisheSheNa phalavisheShaH (29) · Śloka 29
പൂര്വരാത്രേऽല്പം ചിരാച്ച ഫലം കരോതി| ഗോസര്ഗേ മഹത്സ- ദ്യശ്ഛ||൨൯||
पूर्वरात्रेऽल्पं चिराच्च फलं करोति| गोसर्गे महत्स- द्यश्छ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahatphalajanakasvapnopAyAH (30) · Śloka 30
നിദ്രയാ ച പുനരനുപഹതഃ പ്രതീപൈര്വാ വചോഭിര്ദാനയമനിയമാദിഭിര്വാ||൩൦||
निद्रया च पुनरनुपहतः प्रतीपैर्वा वचोभिर्दानयमनियमादिभिर्वा||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra jvarAdisambhave maraNa sUcakAH svapnAH (1) · Śloka 1
തത്ര യഃ പ്രേതൈഃ സഹ മദ്യം പിബന് ശുനാऽऽകൃഷ്യതേ സ ഹന്യതേ ജ്വരേണ||൧||
तत्र यः प्रेतैः सह मद्यं पिबन् शुनाऽऽकृष्यते स हन्यते ज्वरेण||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktapitte svapnaH (2) · Śloka 2
യോ ലാക്ഷാരക്താऽऽഭമമ്ബരം പശ്യതി| യോ വാ രക്ത- ദേഹമാല്യവസ്ത്രോ ഹസന്നാര്യ്യാ ഹ്നീയതേ, സ രക്തപിത്തേന||൨||
यो लाक्षारक्ताऽऽभमम्बरं पश्यति| यो वा रक्त- देहमाल्यवस्त्रो हसन्नार्य्या ह्नीयते, स रक्तपित्तेन||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yakShmaNi svapnaH (1) · Śloka 1
യോ യാമ്യാം ദിശം ഖരോഷ്ട്രമഹിഷവരാഹാന്യതമേന സ യക്ഷ്മണാ|൧|
यो याम्यां दिशं खरोष्ट्रमहिषवराहान्यतमेन स यक्ष्मणा|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gulme svapnaH (1) · Śloka 1
യസ്യ കണ്ടകിനീ ലതാ വംശസ്താലോ വാ ഹൃദി ജായതേ സ ഗുല്മേന|൧|
यस्य कण्टकिनी लता वंशस्तालो वा हृदि जायते स गुल्मेन|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shiracchede svapnaH (1) · Śloka 1
യസ്യ ശിരസി സ ശിരോരോഗേണ വാ ശിരച്ഛേദേന|൧|
यस्य शिरसि स शिरोरोगेण वा शिरच्छेदेन|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThe svapnaH (1) · Śloka 1
യസ്യ നഗ്നസ്യാജ്യാവസിക്തസ്യാഗ്നിമനര്ചിഷം ജുഹ്വതോ ജായന്തേ പദ്മാന്യുരസി സ കുഷ്ഠേന|൧|
यस्य नग्नस्याज्यावसिक्तस्याग्निमनर्चिषं जुह्वतो जायन्ते पद्मान्युरसि स कुष्ठेन|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehe svapnaH (1) · Śloka 1
യശ്ഛണ്ഡാലൈഃ സഹ സ്നേഹം പിബതി സ പ്രമേഹേണ|൧|
यश्छण्डालैः सह स्नेहं पिबति स प्रमेहेण|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAde svapnaH (1) · Śloka 1
യോ രക്ഷോഭിഃ സഹ നൃത്യന്നപ്സു നിമിജ്ജതി സ ഉന്മാദേന|൧|
यो रक्षोभिः सह नृत्यन्नप्सु निमिज्जति स उन्मादेन|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apasmAre svapnaH (1) · Śloka 1
യോ മത്തഃ സോऽപസ്മാരേണ|൧|
यो मत्तः सोऽपस्मारेण|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana netrarogajanakaH svapnaH (1) · Śloka 1
യശ്ഛന്ദ്രസൂര്യ്യയോരുപരാഗം പശ്യതി തസ്യ നേത്രരോഗ ഉപജായതേ||൧||
यश्छन्द्रसूर्य्ययोरुपरागं पश्यति तस्य नेत्ररोग उपजायते||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana netravinAshajanakaH svapnaH (31) · Śloka 31
യസ്തയോഃ പതനം തസ്യ നേത്രവിനാശഃ||൩൧||
यस्तयोः पतनं तस्य नेत्रविनाशः||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyAdhitasya mArakAH svasthasya jIvitasandehakarAH svapnAH chardijanakashcha svapnaH (32) · Śloka 32
യഃ ശഷ്കുലീരപൂപാന്വാऽഭ്യവഹൃത്യ പ്രതിബുദ്ധശ്ഛര്ദയതി||൩൨||
यः शष्कुलीरपूपान्वाऽभ्यवहृत्य प्रतिबुद्धश्छर्दयति||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svasthAturayoriShTaphalAH svapnAH (33) · Śloka 33
യസ്യ ശിരസി ലതാദയോ ജായന്തേ| വയാംസി ച നിലീയന്തേ| മോഉഢ്യം വാ ഭവതി| യോ ഗൃധ്രോലൂകകാകാദ്യൈഃ പ്രേതപിശാചരക്ഷോദ്രവിഡാന്ധ്രസ്ത്രീചന്ഡാലാദ്യൈര്വാ പരിവാര്യ്യതേ| ദക്ഷിണാഭുമുഖം വാ സ്ത്രിയാ നൃത്യന്നാകൃഷ്യതേ| അന്താവസായിഭിര്വാ സ്വയം വാ ദിഗ്വാസാ യാതി ശൂന്യാടവീമ് വാ| കപിരഥേന പ്രേതൈഃ പ്രവ്രജിതൈര്വാ പരിഷ്വജ്യതേ| നഗ്നോ വാ രക്താം സ്രജം ധാരയതി| പങ്കദിഗ്ധോ ഹസതി നൃത്യതി വാ| വേത്രവംശകണ്ടകതൃണഗഹനേ സംസൃജ്യതേ പതതി വാ| പാംസൂപധാനായാം ഭുവി വല്മീകഭസ്മശ്മശാനശ്വഭ്രായതനേഷു| പങ്കകൂപകലുഷോദകേഷു വാ മജ്ജതി| സ്രോതസാ വാ ഹ്നിയതേ| രക്തകുസുമവനാം ഭൂമിം ഗുഹാമന്ധകാരാചിതാം പാപകര്മാലയം സമ്ബാധം ജനനീം വാ പ്രവിശതി| മത്സ്യേന വാ ഗ്രസ്യതേ| ശ്മശ്രുകര്മ ച യോ ഗാത്രവൃദ്ധിം വിവാഹം ചാനുഭവതി| ശൈലാസാദാഗ്രാത് പതത്യാऽऽരോഹതി വാ യൂപപുഷ്പാഢ്യശാല്മലീകോവിദാരകിംശുകപാരിഭദ്രകാന്| യോ വാ പരാജീയതേ ബധ്യതേ ഛര്ദയതി വിരിച്യതേ ഹൃഷ്യതി ലഭതേ വാ ഹിരണ്യലോഹലവണതൈലപിണ്യാകകാര്പാസാന്| അശ്നാതി പക്വാന്നമ്| പിബതി മദ്യമ്| സ്നേഹം വാऽഭ്യജ്യതി| നിര്ഭര്ത്സ്യതേ വാ കുപിതൈഃ പിതൃഭിഃ| ചന്ദ്രാऽര്കതാരാദീപദേവതാനേത്രദര്ശനാന്യനുപതതോ ന ശ്യതോ വാ പശ്യതി| വക്രം വാ ബാഹുമങ്ഗം വാ വിഭിദ്യമാനമ്| പുരുഷാണ് വാ നഗ്നാന് കഷായവാസസോऽസൌമ്യാന് ദണ്ഡപാശഹസ്താന് കൃഷ്ണാന്രക്താക്ഷാണ്| സ്ത്രിയം വാ കൃഷ്ണശുക്ലദര്ശനാം ദീര്ഘകേശസ്തനീം കാലരാത്രിരൂപാമ്| തേ വ്യാധിതാഃ പഞ്ചതാമാപ്നുവന്തി| സ്വസ്ഥാസ്തു ജീവിതസന്ദേഹമിതി||൩൩||
यस्य शिरसि लतादयो जायन्ते| वयांसि च निलीयन्ते| मोउढ्यं वा भवति| यो गृध्रोलूककाकाद्यैः प्रेतपिशाचरक्षोद्रविडान्ध्रस्त्रीचन्डालाद्यैर्वा परिवार्य्यते| दक्षिणाभुमुखं वा स्त्रिया नृत्यन्नाकृष्यते| अन्तावसायिभिर्वा स्वयं वा दिग्वासा याति शून्याटवीम् वा| कपिरथेन प्रेतैः प्रव्रजितैर्वा परिष्वज्यते| नग्नो वा रक्तां स्रजं धारयति| पङ्कदिग्धो हसति नृत्यति वा| वेत्रवंशकण्टकतृणगहने संसृज्यते पतति वा| पांसूपधानायां भुवि वल्मीकभस्मश्मशानश्वभ्रायतनेषु| पङ्ककूपकलुषोदकेषु वा मज्जति| स्रोतसा वा ह्नियते| रक्तकुसुमवनां भूमिं गुहामन्धकाराचितां पापकर्मालयं सम्बाधं जननीं वा प्रविशति| मत्स्येन वा ग्रस्यते| श्मश्रुकर्म च यो गात्रवृद्धिं विवाहं चानुभवति| शैलासादाग्रात् पतत्याऽऽरोहति वा यूपपुष्पाढ्यशाल्मलीकोविदारकिंशुकपारिभद्रकान्| यो वा पराजीयते बध्यते छर्दयति विरिच्यते हृष्यति लभते वा हिरण्यलोहलवणतैलपिण्याककार्पासान्| अश्नाति पक्वान्नम्| पिबति मद्यम्| स्नेहं वाऽभ्यज्यति| निर्भर्त्स्यते वा कुपितैः पितृभिः| चन्द्राऽर्कतारादीपदेवतानेत्रदर्शनान्यनुपततो न श्यतो वा पश्यति| वक्रं वा बाहुमङ्गं वा विभिद्यमानम्| पुरुषाण् वा नग्नान् कषायवाससोऽसौम्यान् दण्डपाशहस्तान् कृष्णान्रक्ताक्षाण्| स्त्रियं वा कृष्णशुक्लदर्शनां दीर्घकेशस्तनीं कालरात्रिरूपाम्| ते व्याधिताः पञ्चतामाप्नुवन्ति| स्वस्थास्तु जीवितसन्देहमिति||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAruNasvapnasambhavahetuH (2) · Śloka 2
ഭവന്തി ചാത്ര- മനോവഹാനാം പൂര്ണത്വാത് സ്രോതസാം പ്രബലൈര്മലൈഃ| ദൃശ്യന്തേ ദാരുണാഃ സ്വപ്നാ വിനാശാഭിമുഖാത്മഭിഃ|൨|
भवन्ति चात्र- मनोवहानां पूर्णत्वात् स्रोतसां प्रबलैर्मलैः| दृश्यन्ते दारुणाः स्वप्ना विनाशाभिमुखात्मभिः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shubhaphalapradaH svapnaH (2) · Śloka 2
അകല്യാണമപി സ്വപ്നം ദൃഷ്ട്വാ തത്രൈവ യഃ പുനഃ| പശ്യേത്സൌമ്യം ശുഭം തസ്യ ശുഭമേവ ഫലം ഭവേത്||൨||
अकल्याणमपि स्वप्नं दृष्ट्वा तत्रैव यः पुनः| पश्येत्सौम्यं शुभं तस्य शुभमेव फलं भवेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AyurArogyAdidAyakAH prashastAH svapnAH (34) · Śloka 34
ദേവാന് ദ്വിജാന് ഗോവൃഷഭാന് ജീവതഃ സുഹൃദോ നൃപാന്| സാധൂന് യശസ്വിനോ വഹ്നിമിദ്ധംസ്വച്ഛാഞ്ജലാശയാന്| കന്യാഃ കുമാരകാന് ഗോഉരാന് ശുക്ലവസ്ത്രാന് സുതേജസഃ| നരാശനം ദീപ്തതനും സമന്താദ് രുധിരോക്ഷിതമ്| യഃ പശ്യേല്ലഭതേ യോ വാ ഛത്രാദര്ശവിഷാമിഷമ്| ശുക്ലാഃ സുമനസോ വസ്ത്രമമേധ്യാऽऽലേപനം ഫലമ്| ശൈലം പ്രാസാദാസഫലവൃക്ഷസിംഹനരദ്വിപാന്| ആരോഹേദ് ഗോऽശ്വയാനഞ്ച തരേന്നദഹ്രദോദധീന്| പൂര്വോത്തരേണ ഗമനമഗമ്യാഗമനം മൃതിഃ| സമ്ബാധാന്നിസ്സൃതിഃ സ്പര്ശാസ്താരകാऽऽചലഭാസ്വതാമ്| രോദനം പതിതോത്താനം ദ്വിഷതാം ചാവമര്ദനമ്| യസ്യ സ്യാദായുരാരോഗ്യം വിത്തം സ ബഹുശോऽശ്നുതേ||൩൪||
देवान् द्विजान् गोवृषभान् जीवतः सुहृदो नृपान्| साधून् यशस्विनो वह्निमिद्धंस्वच्छाञ्जलाशयान्| कन्याः कुमारकान् गोउरान् शुक्लवस्त्रान् सुतेजसः| नराशनं दीप्ततनुं समन्ताद् रुधिरोक्षितम्| यः पश्येल्लभते यो वा छत्रादर्शविषामिषम्| शुक्लाः सुमनसो वस्त्रममेध्याऽऽलेपनं फलम्| शैलं प्रासादासफलवृक्षसिंहनरद्विपान्| आरोहेद् गोऽश्वयानञ्च तरेन्नदह्रदोदधीन्| पूर्वोत्तरेण गमनमगम्यागमनं मृतिः| सम्बाधान्निस्सृतिः स्पर्शास्तारकाऽऽचलभास्वताम्| रोदनं पतितोत्तानं द्विषतां चावमर्दनम्| यस्य स्यादायुरारोग्यं वित्तं स बहुशोऽश्नुते||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashubhaH svapnaH (2) · Śloka 2
പിതൃദേവദ്വിജാതീനാം ക്രുദ്ധഭീതകൃശാത്മനാമ്| മലിനാമ്ബരപുഷ്പാണാം ദര്ശനം ന പ്രശസ്യതേ|൨|
पितृदेवद्विजातीनां क्रुद्धभीतकृशात्मनाम्| मलिनाम्बरपुष्पाणां दर्शनं न प्रशस्यते|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shubhaH svapnaH (2) · Śloka 2
തേഷാമേവ തു തുഷ്ടാനാം ശുദ്ധപുഷ്പാമ്ബരാത്മനാമ്| ദര്ശനം ശസ്യതേ സ്വപ്നേ തൈശ്ച സമ്ഭാഷണം ശുഭമ്||൨||
तेषामेव तु तुष्टानां शुद्धपुष्पाम्बरात्मनाम्| दर्शनं शस्यते स्वप्ने तैश्च सम्भाषणं शुभम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svapnadarshanottaramanuShThAnam (35) · Śloka 35
ദൃഷ്ട്വാ സ്വപ്നാന് ദാരുണാന് ശോഭനാന് വാ| പ്രാതഃ സ്നാതഃ സര്ഷപാനഗ്നിവര്ണാന്| ഹൃത്വാ സാവിത്ര്യാ സര്പിഷാക്താംസ്തിലാന് വാ| പൂതഃ പാപൈര്മുച്യതേ വ്യാധിഭിശ്ച||൩൫||
दृष्ट्वा स्वप्नान् दारुणान् शोभनान् वा| प्रातः स्नातः सर्षपानग्निवर्णान्| हृत्वा सावित्र्या सर्पिषाक्तांस्तिलान् वा| पूतः पापैर्मुच्यते व्याधिभिश्च||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AturasyArogyalakShaNam (36) · Śloka 36
മങ്ഗലാചാരസമ്പന്നഃ പരിവാരസ്തഥാऽऽതുരഃ| ശ്രദ്ധധാനോऽനുകൂലശ്ച പ്രഭൂതദ്രവ്യസംഗ്രഹഃ| സത്വലക്ഷണസംയോഗോ ഭക്തിര്വൈദ്യദ്വിജാതിഷു| ചികിത്സായാമനിര്വേദസ്തദാऽऽരോഗസ്യ ലക്ഷണമ്||൩൬||
मङ्गलाचारसम्पन्नः परिवारस्तथाऽऽतुरः| श्रद्धधानोऽनुकूलश्च प्रभूतद्रव्यसंग्रहः| सत्वलक्षणसंयोगो भक्तिर्वैद्यद्विजातिषु| चिकित्सायामनिर्वेदस्तदाऽऽरोगस्य लक्षणम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shArIrasthAnanAmanirUpaNam (37-38) · Śloka 38
ഇത്യത്ര ജന്മമരണം യതഃ സമ്യഗുദാഹൃതമ്| ശരീരസ്യ തതഃ സ്ഥാനം ശാരീരമിദമുച്യതേ||൩൭|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതൌ അഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാം ശാരീരസ്ഥാനേ ദൂതാദിവിജ്ഞാനീയോ നാമ ദ്വാദശോऽധ്യായഃ||൩൮||
इत्यत्र जन्ममरणं यतः सम्यगुदाहृतम्| शरीरस्य ततः स्थानं शारीरमिदमुच्यते||३७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने दूतादिविज्ञानीयो नाम द्वादशोऽध्यायः||३८||
🔊 Audio coming soon