Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ പൂര്വരൂപീയമിന്ദ്രിയം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
View original
अथातः पूर्वरूपीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
5. pūrvarūpīyamindriyam
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
പൂര്വരൂപാണ്യസാധ്യാനാം വികാരാണാം പൃഥക് പൃഥക്| ഭിന്നാഭിന്നാനി വക്ഷ്യാമോ ഭിഷജാം ജ്ഞാനവൃദ്ധയേ||൩|| പൂര്വരൂപാണി സര്വാണി ജ്വരോക്താന്യതിമാത്രയാ| യം വിശന്തി വിശത്യേനം മൃത്യുര്ജ്വരപുരഃസരഃ||൪|| അന്യസ്യാപി ച രോഗസ്യ പൂര്വരൂപാണി യം നരമ്| വിശന്ത്യനേന കല്പേന തസ്യാപി മരണം ധ്രുവമ്||൫||
View original
पूर्वरूपाण्यसाध्यानां विकाराणां पृथक् पृथक्| भिन्नाभिन्नानि वक्ष्यामो भिषजां ज्ञानवृद्धये||३|| पूर्वरूपाणि सर्वाणि ज्वरोक्तान्यतिमात्रया| यं विशन्ति विशत्येनं मृत्युर्ज्वरपुरःसरः||४|| अन्यस्यापि च रोगस्य पूर्वरूपाणि यं नरम्| विशन्त्यनेन कल्पेन तस्यापि मरणं ध्रुवम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6-9) · Śloka 9
പൂര്വരൂപൈകദേശാംസ്തു വക്ഷ്യാമോऽന്യാന് സുദാരുണാന്| യേ രോഗാനനുബധ്നന്തി മൃത്യുര്യൈരനുബധ്യതേ ||൬|| ബലം ച ഹീയതേ യസ്യ പ്രതിശ്യായശ്ച വര്ധതേ| തസ്യ നാരീപ്രസക്തസ്യ ശോഷോऽന്തായോപജായതേ||൭|| ശ്വഭിരുഷ്ട്രൈഃ ഖരൈര്വാऽപി യാതി യോ ദക്ഷിണാം ദിശമ്| സ്വപ്നേ യക്ഷ്മാണമാസാദ്യ ജീവിതം സ വിമുഞ്ചതി||൮|| പ്രേതൈഃ സഹ പിബേന്മദ്യം സ്വപ്നേ യഃ കൃഷ്യതേ ശുനാ| സുഘോരം ജ്വരമാസാദ്യ ജീവിതം സ വിമുഞ്ചതി||൯||
View original
पूर्वरूपैकदेशांस्तु वक्ष्यामोऽन्यान् सुदारुणान्| ये रोगाननुबध्नन्ति मृत्युर्यैरनुबध्यते ||६|| बलं च हीयते यस्य प्रतिश्यायश्च वर्धते| तस्य नारीप्रसक्तस्य शोषोऽन्तायोपजायते||७|| श्वभिरुष्ट्रैः खरैर्वाऽपि याति यो दक्षिणां दिशम्| स्वप्ने यक्ष्माणमासाद्य जीवितं स विमुञ्चति||८|| प्रेतैः सह पिबेन्मद्यं स्वप्ने यः कृष्यते शुना| सुघोरं ज्वरमासाद्य जीवितं स विमुञ्चति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (10-11) · Śloka 11
ലാക്ഷാരക്താമ്ബരാഭം യഃ പശ്യത്യമ്ബരമന്തികാത്| സ രക്തപിത്തമാസാദ്യ തേനൈവാന്തായ നീയതേ||൧൦|| രക്തസ്രഗ്രക്തസര്വാങ്ഗോ രക്തവാസാ മുഹുര്ഹസന്| യഃ സ്വപ്നേ ഹ്രിയതേ നാര്യാ സ രക്തം പ്രാപ്യ സീദതി||൧൧||
View original
लाक्षारक्ताम्बराभं यः पश्यत्यम्बरमन्तिकात्| स रक्तपित्तमासाद्य तेनैवान्ताय नीयते||१०|| रक्तस्रग्रक्तसर्वाङ्गो रक्तवासा मुहुर्हसन्| यः स्वप्ने ह्रियते नार्या स रक्तं प्राप्य सीदति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (12-13) · Śloka 13
ശൂലാടോപാന്ത്രകൂജാശ്ച ദൌര്ബല്യം ചാതിമാത്രയാ| നഖാദിഷു ച വൈവര്ണ്യം ഗുല്മേനാന്തകരോ ഗ്രഹഃ||൧൨|| ലതാ കണ്ടകിനീ യസ്യ ദാരുണാ ഹൃദി ജായതേ| സ്വപ്നേ ഗുല്മസ്തമന്തായ ക്രൂരോ വിശതി മാനവമ്||൧൩||
View original
शूलाटोपान्त्रकूजाश्च दौर्बल्यं चातिमात्रया| नखादिषु च वैवर्ण्यं गुल्मेनान्तकरो ग्रहः||१२|| लता कण्टकिनी यस्य दारुणा हृदि जायते| स्वप्ने गुल्मस्तमन्ताय क्रूरो विशति मानवम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 15
കായേऽല്പമപി സംസ്പൃഷ്ടം സുഭൃശം യസ്യ ദീര്യതേ| ക്ഷതാനി ച ന രോഹന്തി കുഷ്ഠൈര്മൃത്യുര്ഹിനസ്തി തമ്||൧൪|| നഗ്നസ്യാജ്യാവസിക്തസ്യ ജുഹ്വതോऽഗ്നിമനര്ചിഷമ്| പദ്മാന്യുരസി ജായന്തേ സ്വപ്നേ കുഷ്ഠൈര്മരിഷ്യതഃ||൧൫||
View original
कायेऽल्पमपि संस्पृष्टं सुभृशं यस्य दीर्यते| क्षतानि च न रोहन्ति कुष्ठैर्मृत्युर्हिनस्ति तम्||१४|| नग्नस्याज्यावसिक्तस्य जुह्वतोऽग्निमनर्चिषम्| पद्मान्युरसि जायन्ते स्वप्ने कुष्ठैर्मरिष्यतः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (16-17) · Śloka 17
സ്നാതാനുലിപ്തഗാത്രേऽപി യസ്മിന് ഗൃധ്നന്തി മക്ഷികാഃ| സ പ്രമേഹേണ സംസ്പര്ശം പ്രാപ്യ തേനൈവ ഹന്യതേ||൧൬|| സ്നേഹം ബഹുവിധം സ്വപ്നേ ചണ്ഡാലൈഃ സഹ യഃ പിബേത്| ബധ്യതേ സ പ്രമേഹേണ സ്പൃശ്യതേऽന്തായ മാനവഃ||൧൭||
View original
स्नातानुलिप्तगात्रेऽपि यस्मिन् गृध्नन्ति मक्षिकाः| स प्रमेहेण संस्पर्शं प्राप्य तेनैव हन्यते||१६|| स्नेहं बहुविधं स्वप्ने चण्डालैः सह यः पिबेत्| बध्यते स प्रमेहेण स्पृश्यतेऽन्ताय मानवः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (18-23) · Śloka 23
ധ്യാനായാസൌ തഥോദ്വേഗൌ മോഹശ്ചാസ്ഥാനസമ്ഭവഃ| അരതിര്ബലഹാനിശ്ച മൃത്യുരുന്മാദപൂര്വകഃ||൧൮|| ആഹാരദ്വേഷിണം പശ്യന് ലുപ്തചിത്തമുദര്ദിതമ്| വിദ്യാദ്ധീരോ മുമൂര്ഷും തമുന്മാദേനാതിപാതിനാ||൧൯|| ക്രോധനം ത്രാസബഹുലം സകൃത്പ്രഹസിതാനനമ്| മൂര്ച്ഛാപിപാസാബഹുലം ഹന്ത്യുന്മാദഃ ശരീരിണമ്||൨൦|| നൃത്യന് രക്ഷോഗണൈഃ സാകം യഃ സ്വപ്നേऽമ്ഭസി സീദതി | സ പ്രാപ്യ ഭൃശമുന്മാദം യാതി ലോകമതഃ പരമ്||൨൧|| അസത്തമഃ പശ്യതി യഃ ശൃണോത്യപ്യസതഃ സ്വനാന്| ബഹൂന് ബഹുവിധാന് ജാഗ്രത് സോऽപസ്മാരേണ ബധ്യതേ||൨൨|| മത്തം നൃത്യന്തമാവിധ്യ പ്രേതോ ഹരതി യം നരമ്| സ്വപ്നേ ഹരതി തം മൃത്യുരപസ്മാരപുരഃസരഃ||൨൩||
View original
ध्यानायासौ तथोद्वेगौ मोहश्चास्थानसम्भवः| अरतिर्बलहानिश्च मृत्युरुन्मादपूर्वकः||१८|| आहारद्वेषिणं पश्यन् लुप्तचित्तमुदर्दितम्| विद्याद्धीरो मुमूर्षुं तमुन्मादेनातिपातिना||१९|| क्रोधनं त्रासबहुलं सकृत्प्रहसिताननम्| मूर्च्छापिपासाबहुलं हन्त्युन्मादः शरीरिणम्||२०|| नृत्यन् रक्षोगणैः साकं यः स्वप्नेऽम्भसि सीदति | स प्राप्य भृशमुन्मादं याति लोकमतः परम्||२१|| असत्तमः पश्यति यः शृणोत्यप्यसतः स्वनान्| बहून् बहुविधान् जाग्रत् सोऽपस्मारेण बध्यते||२२|| मत्तं नृत्यन्तमाविध्य प्रेतो हरति यं नरम्| स्वप्ने हरति तं मृत्युरपस्मारपुरःसरः||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (24-25) · Śloka 25
സ്തഭ്യേതേ പ്രതിബുദ്ധസ്യ ഹനൂ മന്യേ തഥാऽക്ഷിണീ| യസ്യ തം ബഹിരായാമോ ഗൃഹീത്വാ ഹന്ത്യസംശയമ്||൨൪|| ശഷ്കുലീര്വാऽപ്യപൂപാന് വാ സ്വപ്നേ ഖാദതി യോ നരഃ| സ ചേത്താദൃക് ഛര്ദയതി പ്രതിബുദ്ധോ ന ജീവതി||൨൫||
View original
स्तभ्येते प्रतिबुद्धस्य हनू मन्ये तथाऽक्षिणी| यस्य तं बहिरायामो गृहीत्वा हन्त्यसंशयम्||२४|| शष्कुलीर्वाऽप्यपूपान् वा स्वप्ने खादति यो नरः| स चेत्तादृक् छर्दयति प्रतिबुद्धो न जीवति||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (26) · Śloka 26
ഏതാനി പൂര്വരൂപാണി യഃ സമ്യഗവബുധ്യതേ| സ ഏഷാമനുബന്ധം ച ഫലം ച ജ്ഞാതുമര്ഹതി||൨൬||
View original
एतानि पूर्वरूपाणि यः सम्यगवबुध्यते| स एषामनुबन्धं च फलं च ज्ञातुमर्हति||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (27-40) · Śloka 40
ഇമാംശ്ചാപ്യപരാന് സ്വപ്നാന് ദാരുണാനുപലക്ഷയേത്| വ്യാധിതാനാം വിനാശായ ക്ലേശായ മഹതേऽപി വാ||൨൭|| യസ്യോത്തമാങ്ഗേ ജായന്തേ വംശഗുല്മലതാദയഃ| വയാംസി ച വിലീയന്തേ സ്വപ്നേ മൌണ്ഡ്യമിയാച്ച യഃ||൨൮|| ഗൃധ്രോലൂകശ്വകാകാദ്യൈഃ സ്വപ്നേ യഃ പരിവാര്യതേ| രക്ഷഃപ്രേതപിശാചസ്ത്രീചണ്ഡാലദ്രവിഡാന്ധ്രകൈഃ ||൨൯|| വംശവേത്രലതാപാശതൃണകണ്ടകസങ്കടേ| സംസജ്ജതി ഹി യഃ സ്വപ്നേ യോ ഗച്ഛന് പ്രപതത്യപി||൩൦|| ഭൂമൌ പാംശൂപധാനായാം വല്മീകേ വാऽഥ ഭസ്മനി| ശ്മശാനായതനേ ശ്വഭ്രേ സ്വപ്നേ യഃ പ്രപതത്യപി ||൩൧|| കലുഷേऽമ്ഭസി പങ്കേ വാ കൂപേ വാ തമസാऽऽവൃതേ| സ്വപ്നേ മജ്ജതി ശീഘ്രേണ സ്രോതസാ ഹ്രിയതേ ച യഃ||൩൨|| സ്നേഹപാനം തഥാऽഭ്യങ്ഗഃ പ്രച്ഛര്ദനവിരേചനേ| ഹിരണ്യലാഭഃ കലഹഃ സ്വപ്നേ ബന്ധപരാജയൌ||൩൩|| ഉപാനദ്യുഗനാശശ്ച പ്രപാതഃ പാദചര്മണോഃ| ഹര്ഷഃ സ്വപ്നേ പ്രകുപിതൈഃ പിതൃഭിശ്ചാവഭര്ത്സനമ്||൩൪|| ദന്തചന്ദ്രാര്കനക്ഷത്രദേവതാദീപചക്ഷുഷാമ് | പതനം വാ വിനാശോ വാ സ്വപ്നേ ഭേദോ നഗസ്യ വാ||൩൫|| രക്തപുഷ്പം വനം ഭൂമിം പാപകര്മാലയം ചിതാമ്| ഗുഹാന്ധകാരസമ്ബാധം സ്വപ്നേ യഃ പ്രവിശത്യപി||൩൬|| രക്തമാലീ ഹസന്നുച്ചൈര്ദിഗ്വാസാ ദക്ഷിണാം ദിശമ്| ദാരുണാമടവീം സ്വപ്നേ കപിയുക്തേന യാതി വാ||൩൭|| കാഷായിണാമസൌമ്യാനാം നഗ്നാനാം ദണ്ഡധാരിണാമ്| കൃഷ്ണാനാം രക്തനേത്രാണാം സ്വപ്നേ നേച്ഛന്തി ദര്ശനമ്||൩൮|| കൃഷ്ണാ പാപാ നിരാചാരാ ദീര്ഘകേശനഖസ്തനീ| വിരാഗമാല്യവസനാ സ്വപ്നേ കാലനിശാ മതാ||൩൯|| ഇത്യേതേ ദാരുണാഃ സ്വപ്നാ രോഗീ യൈര്യാതി പഞ്ചതാമ്| അരോഗഃ സംശയം ഗത്വാ കശ്ചിദേവ പ്രമുച്യതേ||൪൦||
View original
इमांश्चाप्यपरान् स्वप्नान् दारुणानुपलक्षयेत्| व्याधितानां विनाशाय क्लेशाय महतेऽपि वा||२७|| यस्योत्तमाङ्गे जायन्ते वंशगुल्मलतादयः| वयांसि च विलीयन्ते स्वप्ने मौण्ड्यमियाच्च यः||२८|| गृध्रोलूकश्वकाकाद्यैः स्वप्ने यः परिवार्यते| रक्षःप्रेतपिशाचस्त्रीचण्डालद्रविडान्ध्रकैः ||२९|| वंशवेत्रलतापाशतृणकण्टकसङ्कटे| संसज्जति हि यः स्वप्ने यो गच्छन् प्रपतत्यपि||३०|| भूमौ पांशूपधानायां वल्मीके वाऽथ भस्मनि| श्मशानायतने श्वभ्रे स्वप्ने यः प्रपतत्यपि ||३१|| कलुषेऽम्भसि पङ्के वा कूपे वा तमसाऽऽवृते| स्वप्ने मज्जति शीघ्रेण स्रोतसा ह्रियते च यः||३२|| स्नेहपानं तथाऽभ्यङ्गः प्रच्छर्दनविरेचने| हिरण्यलाभः कलहः स्वप्ने बन्धपराजयौ||३३|| उपानद्युगनाशश्च प्रपातः पादचर्मणोः| हर्षः स्वप्ने प्रकुपितैः पितृभिश्चावभर्त्सनम्||३४|| दन्तचन्द्रार्कनक्षत्रदेवतादीपचक्षुषाम् | पतनं वा विनाशो वा स्वप्ने भेदो नगस्य वा||३५|| रक्तपुष्पं वनं भूमिं पापकर्मालयं चिताम्| गुहान्धकारसम्बाधं स्वप्ने यः प्रविशत्यपि||३६|| रक्तमाली हसन्नुच्चैर्दिग्वासा दक्षिणां दिशम्| दारुणामटवीं स्वप्ने कपियुक्तेन याति वा||३७|| काषायिणामसौम्यानां नग्नानां दण्डधारिणाम्| कृष्णानां रक्तनेत्राणां स्वप्ने नेच्छन्ति दर्शनम्||३८|| कृष्णा पापा निराचारा दीर्घकेशनखस्तनी| विरागमाल्यवसना स्वप्ने कालनिशा मता||३९|| इत्येते दारुणाः स्वप्ना रोगी यैर्याति पञ्चताम्| अरोगः संशयं गत्वा कश्चिदेव प्रमुच्यते||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (41-42) · Śloka 42
മനോവഹാനാം പൂര്ണത്വാദ്ദോഷൈരതിബലൈസ്ത്രിഭിഃ| സ്രോതസാം ദാരുണാന് സ്വപ്നാന് കാലേ പശ്യതി ദാരുണേ||൪൧|| നാതിപ്രസുപ്തഃ പുരുഷഃ സഫലാനഫലാംസ്തഥാ| ഇന്ദ്രിയേശേന മനസാ സ്വപ്നാന് പശ്യത്യനേകധാ||൪൨||
View original
मनोवहानां पूर्णत्वाद्दोषैरतिबलैस्त्रिभिः| स्रोतसां दारुणान् स्वप्नान् काले पश्यति दारुणे||४१|| नातिप्रसुप्तः पुरुषः सफलानफलांस्तथा| इन्द्रियेशेन मनसा स्वप्नान् पश्यत्यनेकधा||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (43) · Śloka 43
ദൃഷ്ടം ശ്രുതാനുഭൂതം ച പ്രാര്ഥിതം കല്പിതം തഥാ| ഭാവികം ദോഷജം ചൈവ സ്വപ്നം സപ്തവിധം വിദുഃ||൪൩||
View original
दृष्टं श्रुतानुभूतं च प्रार्थितं कल्पितं तथा| भाविकं दोषजं चैव स्वप्नं सप्तविधं विदुः||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (44-47) · Śloka 47
തത്ര പഞ്ചവിധം പൂര്വമഫലം ഭിഷഗാദിശേത്| ദിവാസ്വപ്നമതിഹ്രസ്വമതിദീര്ഘം ച ബുദ്ധിമാന്||൪൪|| ദൃഷ്ടഃ പ്രഥമരാത്രേ യഃ സ്വപ്നഃ സോऽല്പഫലോ ഭവേത്| ന സ്വപേദ്യം പുനര്ദൃഷ്ട്വാ സ സദ്യഃ സ്യാന്മഹാഫലഃ||൪൫|| അകല്യാണമപി സ്വപ്നം ദൃഷ്ട്വാ തത്രൈവ യഃ പുനഃ| പശ്യേത് സൌമ്യം ശുഭാകാരം തസ്യ വിദ്യാച്ഛുഭം ഫലമ്||൪൬|| തത്ര ശ്ലോകഃ- പൂര്വരൂപാണ്യഥ സ്വപ്നാന് യ ഇമാന് വേത്തി ദാരുണാന്| ന സ മോഹാദസാധ്യേഷു കര്മാണ്യാരഭതേ ഭിഷക്||൪൭||
View original
तत्र पञ्चविधं पूर्वमफलं भिषगादिशेत्| दिवास्वप्नमतिह्रस्वमतिदीर्घं च बुद्धिमान्||४४|| दृष्टः प्रथमरात्रे यः स्वप्नः सोऽल्पफलो भवेत्| न स्वपेद्यं पुनर्दृष्ट्वा स सद्यः स्यान्महाफलः||४५|| अकल्याणमपि स्वप्नं दृष्ट्वा तत्रैव यः पुनः| पश्येत् सौम्यं शुभाकारं तस्य विद्याच्छुभं फलम्||४६|| तत्र श्लोकः- पूर्वरूपाण्यथ स्वप्नान् य इमान् वेत्ति दारुणान्| न स मोहादसाध्येषु कर्माण्यारभते भिषक्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ ഇന്ദ്രിയസ്ഥാനേ പൂര്വരൂപീയമിന്ദ്രിയം നാമ പഞ്ചമോऽധ്യായഃ||൫||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थाने पूर्वरूपीयमिन्द्रियं नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||
🔊 Audio coming soon