Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

2. jīmūtakakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

athātō jīmūtakakalpaṁ vyākhyāsyāmaḥ||1|| iti ha smāha bhagavānātrēyaḥ||2||

View original

अथातो जीमूतककल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

kalpaṁ jīmūtakasyēmaṁ phalapuṣpāśrayaṁ śuṇu| garāgarī ca vēṇī ca tathā syāddēvatāḍakaḥ||3||

View original

कल्पं जीमूतकस्येमं फलपुष्पाश्रयं शुणु| गरागरी च वेणी च तथा स्याद्देवताडकः||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

jīmūtakaṁ tridōṣaghnaṁ yathāsvauṣadhakalpitam| prayōktavyaṁ jvaraśvāsahikkādyēṣvāmayēṣu ca||4||

View original

जीमूतकं त्रिदोषघ्नं यथास्वौषधकल्पितम्| प्रयोक्तव्यं ज्वरश्वासहिक्काद्येष्वामयेषु च||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-7) · Śloka 7

yathōktaguṇayuktānāṁ dēśajānāṁ yathāvidhi| payaḥ puṣpē'sya, nirvr̥ttē phalē pēyā payaskr̥tā||5|| lōmaśē kṣīrasantānaṁ, dadhyuttaramalōmaśē| śr̥tē payasi dadhyamlaṁ jātaṁ haritapāṇḍukē||6|| jīrṇānāṁ ca suśuṣkāṇāṁ nyastānāṁ bhājanē śucau| cūrṇasya payasā śuktiṁ vātapittārditaḥ pibēt||7||

View original

यथोक्तगुणयुक्तानां देशजानां यथाविधि| पयः पुष्पेऽस्य, निर्वृत्ते फले पेया पयस्कृता||५|| लोमशे क्षीरसन्तानं, दध्युत्तरमलोमशे| शृते पयसि दध्यम्लं जातं हरितपाण्डुके||६|| जीर्णानां च सुशुष्काणां न्यस्तानां भाजने शुचौ| चूर्णस्य पयसा शुक्तिं वातपित्तार्दितः पिबेत्||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (8-10) · Śloka 11

āsutya ca surāmaṇḍē mr̥ditvā prasrutaṁ pibēt| kaphajē'rōcakē kāsē pāṇḍurōgē sayakṣmaṇi||8|| dvē cāpōthyāthavā trīṇi guḍūcyā madhukasya vā| kōvidārādikānāṁ vā nimbasya kuṭajasya vā||9|| kaṣāyēṣvāsutaṁ pūtvā tēnaiva vidhinā pibēt| athavā''ragvadhādīnāṁ saptānāṁ pūrvavat pibēt||10|| ēkaikasya kaṣāyēṇa pittaślēṣmajvarārditaḥ|11|

View original

आसुत्य च सुरामण्डे मृदित्वा प्रस्रुतं पिबेत्| कफजेऽरोचके कासे पाण्डुरोगे सयक्ष्मणि||८|| द्वे चापोथ्याथवा त्रीणि गुडूच्या मधुकस्य वा| कोविदारादिकानां वा निम्बस्य कुटजस्य वा||९|| कषायेष्वासुतं पूत्वा तेनैव विधिना पिबेत्| अथवाऽऽरग्वधादीनां सप्तानां पूर्ववत् पिबेत्||१०|| एकैकस्य कषायेण पित्तश्लेष्मज्वरार्दितः|११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (11) · Śloka 11

mātrāḥ syuḥ phalavaccāṣṭau kōlamātrāstu tā matāḥ||11||

View original

मात्राः स्युः फलवच्चाष्टौ कोलमात्रास्तु ता मताः||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (12) · Śloka 12

jīvakarṣabhakēkṣūṇāṁ śatāvaryā rasēna vā| pittaślēṣmajvarē dadyādvātapittajvarē'thavā||12||

View original

जीवकर्षभकेक्षूणां शतावर्या रसेन वा| पित्तश्लेष्मज्वरे दद्याद्वातपित्तज्वरेऽथवा||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (13) · Śloka 13

tathā jīmūtakakṣīrāt samutpannaṁ pacēdghr̥tam| phalādīnāṁ kaṣāyēṇa śrēṣṭhaṁ tadvamanaṁ matam||13||

View original

तथा जीमूतकक्षीरात् समुत्पन्नं पचेद्घृतम्| फलादीनां कषायेण श्रेष्ठं तद्वमनं मतम्||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (14-15) · Śloka 15

tatra ślōkau- ṣaṭ kṣīrē madirāmaṇḍē ēkō dvādaśa cāparē| sapta cāragvadhādīnāṁ kaṣāyē'ṣṭau ca vartiṣu||14|| jīvakādiṣu catvārō ghr̥taṁ caikaṁ prakīrtitam| kalpē jīmūtakānāṁ ca yōgāstriṁśannavādhikāḥ||15||

View original

तत्र श्लोकौ- षट् क्षीरे मदिरामण्डे एको द्वादश चापरे| सप्त चारग्वधादीनां कषायेऽष्टौ च वर्तिषु||१४|| जीवकादिषु चत्वारो घृतं चैकं प्रकीर्तितम्| कल्पे जीमूतकानां च योगास्त्रिंशन्नवाधिकाः||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 2

ityagnivēśakr̥tē tantrē carakapratisaṁskr̥tē'prāptē dr̥ḍhabalasampūritē kalpasthānē jīmūtakakalpō nāma dvitīyō'dhyāyaḥ||2||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने जीमूतककल्पो नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||

🔊 Audio coming soon