Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

48. śūkadōṣanidānam

Adhikarana shUkadoShanidAnam (1) · Śloka 1

ਅਥ ਸ਼ੂਕਦੋਸਨਿਦਾਨਮ੍ | ਅਕ੍ਰਮਾਚ੍ਛੇਫਸੋ ਵਦ੍ਧਿਂ ਯੋਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ ਮੂਢਧੀਃ | ਵ੍ਯਾਧਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਦਸ਼ ਚਾਸ੍ਟੌ ਚ ਸ਼ੂਕਜਾਃ ||੧||

View original

अथ शूकदोषनिदानम् | अक्रमाच्छेफसो वृद्धिं योऽभिवाञ्छति मूढधीः | व्याधयस्तस्य जायन्ते दश चाष्टौ च शूकजाः ||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarShapikAlakShaNam (2) · Śloka 2

ਗੌਰਸਰ੍ਸਪਸਂਸ੍ਥਾਨਾ ਸ਼ੂਕਦੁਰ੍ਭੁਗ੍ਨਹੇਤੁਕਾ | ਪਿਡਕਾ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਾਤਾਭ੍ਯਾਂ ਜ੍ਞੇਯਾ ਸਰ੍ਸਪਿਕਾ ਤੁ ਸਾ ||੨|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

गौरसर्षपसंस्थाना शूकदुर्भुग्नहेतुका | पिडका श्लेष्मवाताभ्यां ज्ञेया सर्षपिका तु सा ||२|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aShThIlikAlakShaNam (3) · Śloka 3

ਕਠਿਨਾ ਵਿਸਮੈਰ੍ਭੁਗ੍ਨੈਰ੍ਵਾਯੁਨਾਸ੍ਠੀਲਿਕਾ ਭਵੇਤ੍ |੩| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

कठिना विषमैर्भुग्नैर्वायुनाऽष्ठीलिका भवेत् |३| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana grathitalakShaNam (3) · Śloka 3

ਸ਼ੂਕੈਰ੍ਯਤ੍ ਪੂਰਿਤਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ ਕਫਾਤ੍ ||੩||

View original

शूकैर्यत् पूरितं शश्वद्ग्रथितं नाम तत् कफात् ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kumbhikAlakShaNam (4) · Śloka 4

ਕੁਮ੍ਭਿਕਾ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਥਾ ਜਾਮ੍ਬਵਾਸ੍ਥਿਨਿਭਾਸ਼ੁਭਾ |੪| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

कुम्भिका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुभा |४| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana alajIlakShaNam (4) · Śloka 4

ਤੁਲ੍ਯਜਾਂ ਤ੍ਵਲਜੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਂ ਵਿਚਕ੍ਸਣਃ ||੪|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

तुल्यजां त्वलजीं विद्याद्यथाप्रोक्तां विचक्षणः ||४|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mRuditalakShaNam (5) · Śloka 5

ਮਦਿਤਂ ਪੀਡਿਤਂ ਯਚ੍ਚ ਸਂਰਬ੍ਧਂ ਵਾਤਕੋਪਤਃ |੫| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

मृदितं पीडितं यच्च संरब्धं वातकोपतः |५| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sammUDhapiDakAlakShaNam (5) · Śloka 5

ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਭਸ਼ਸਮ੍ਮੂਢੇ ਸਮ੍ਮੂਢਪਿਡਕਾ ਭਵੇਤ੍ ||੫|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

पाणिभ्यां भृशसम्मूढे सम्मूढपिडका भवेत् ||५|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana adhimanthalakShaNam (6) · Śloka 6

ਦੀਰ੍ਘਾ ਬਹ੍ਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਿਡਕਾ ਦੀਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਤਸ੍ਤੁ ਯਾਃ | ਸੋਧਿਮਨ੍ਥਃ ਕਫਾਸਗ੍ਭ੍ਯਾਂ ਵੇਦਨਾਰੋਮਹਰ੍ਸਕਤ੍ ||੬|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

दीर्घा बह्व्यश्च पिडका दीर्यन्ते मध्यतस्तु याः | सोऽधिमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षकृत् ||६|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShkarikAlakShaNam (7) · Śloka 7

ਪਿਡਕਾ ਪਿਡਕਾਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ੋਣਿਤਸਮ੍ਭਵਾ | ਪਦ੍ਮਕਰ੍ਣਿਕਸਂਸ੍ਥਾਨਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਪੁਸ੍ਕਰਿਕਾ ਤੁ ਸਾ ||੭|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

पिडका पिडकाव्याप्ता पित्तशोणितसम्भवा | पद्मकर्णिकसंस्थाना ज्ञेया पुष्करिका तु सा ||७|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sparshahAnilakShaNam (8) · Śloka 8

ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਹਾਨਿਂ ਤੁ ਜਨਯੇਚ੍ਛੋਣਿਤਂ ਸ਼ੂਕਦੂਸਿਤਮ੍ |੮| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

स्पर्शहानिं तु जनयेच्छोणितं शूकदूषितम् |८| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uttamAlakShaNam (8) · Śloka 8

ਮੁਦ੍ਗਮਾਸੋਪਮਾ ਰਕ੍ਤਾ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੋਦ੍ਭਵਾ ਤੁ ਯਾ ||੮|| ਵ੍ਯਾਧਿਰੇਸੋਤ੍ਤਮਾ ਨਾਮ ਸ਼ੂਕਾਜੀਰ੍ਣਨਿਮਿਤ੍ਤਜਾ | (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

मुद्गमाषोपमा रक्ता रक्तपित्तोद्भवा तु या ||८|| व्याधिरेषोत्तमा नाम शूकाजीर्णनिमित्तजा | (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shataponakalakShaNam (9) · Śloka 11

ਛਿਦ੍ਰੈਰਣੁਮੁਖੈਰ੍ਲਿਙ੍ਗਂ ਚਿਤਂ ਯਸ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ||੯|| ਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤਜੋ ਵ੍ਯਾਧਿਃ ਸ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਤਪੋਨਕਃ | (ਸੁ. ਨਿ. ੧੪) ||੧੧||

View original

छिद्रैरणुमुखैर्लिङ्गं चितं यस्य समन्ततः ||९|| वातशोणितजो व्याधिः स ज्ञेयः शतपोनकः | (सु. नि. १४) ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tvakpAkalakShaNam (10) · Śloka 10

ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਤੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਪਾਕੋ ਜ੍ਵਰਦਾਹਕਤ੍ ||੧੦|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

वातपित्तकृतो ज्ञेयस्त्वक्पाको ज्वरदाहकृत् ||१०|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shoNitArbudalakShaNam (11) · Śloka 11

ਕਸ੍ਣੈਃ ਸ੍ਫੋਟੈਃ ਸਰਕ੍ਤਾਭਿਃ ਪਿਡਕਾਭਿਰ੍ਨਿਪੀਡਿਤਮ੍ | ਯਸ੍ਯ ਵਾਸ੍ਤੁਰੁਜਸ਼੍ਚੋਗ੍ਰਾ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਚ੍ਛੋਣਿਤਾਰ੍ਬੁਦਮ੍ ||੧੧|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

कृष्णैः स्फोटैः सरक्ताभिः पिडकाभिर्निपीडितम् | यस्य वास्तुरुजश्चोग्रा ज्ञेयं तच्छोणितार्बुदम् ||११|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsArbudalakShaNam (12) · Śloka 12

ਮਾਂਸਦੋਸੇਣ ਜਾਨੀਯਾਦਰ੍ਬੁਦਂ ਮਾਂਸਸਮ੍ਭਵਮ੍ |੧੨| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

मांसदोषेण जानीयादर्बुदं मांससम्भवम् |१२| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsapAkalakShaNam (12) · Śloka 12

ਸ਼ੀਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਸ੍ਯ ਮਾਂਸਾਨਿ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦਨਾਃ ||੧੨|| ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤਂ ਮਾਂਸਪਾਕਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦੋਸਕਤਂ ਭਿਸਕ੍ | (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

शीर्यन्ते यस्य मांसानि यस्य सर्वाश्च वेदनाः ||१२|| विद्यात्तं मांसपाकं तु सर्वदोषकृतं भिषक् | (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vidradhilakShaNam (13) · Śloka 13

ਵਿਦ੍ਰਧਿਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਯਥੋਕ੍ਤਮਿਤਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ ||੧੩|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

विद्रधिं सन्निपातेन यथोक्तमिति निर्दिशेत् ||१३|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tilakAlakalakShaNam (14-15) · Śloka 15

ਕਸ੍ਣਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣ੍ਯਥਵਾ ਸ਼ੂਕਾਨਿ ਸਵਿਸਾਣਿ ਵਾ | ਪਾਤਿਤਾਨਿ ਪਚਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਮੇਢ੍ਰਂ ਨਿਰਵਸ਼ੇਸਤਃ ||੧੪|| ਕਾਲਾਨਿ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਾਂਸਾਨਿ ਸ਼ੀਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ | ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸਮੁਤ੍ਥਾਂਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤਿਲਕਾਲਕਾਨ੍ ||੧੫|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

कृष्णानि चित्राण्यथवा शूकानि सविषाणि वा | पातितानि पचन्त्याशु मेढ्रं निरवशेषतः ||१४|| कालानि भूत्वा मांसानि शीर्यन्ते यस्य देहिनः | सन्निपातसमुत्थांस्तु तान् विद्यात्तिलकालकान् ||१५|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shUkadoShANAM sAdhyAsAdhyavicAraH (16) · Śloka 16

ਤਤ੍ਰ ਮਾਂਸਾਰ੍ਬੁਦਂ ਯਚ੍ਚ ਮਾਂਸਪਾਕਸ਼੍ਚ ਯਃ ਸ੍ਮਤਃ | ਵਿਦ੍ਰਧਿਸ਼੍ਚ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੇ ਚ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਿਲਕਾਲਕਾਃ ||੧੬|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |

View original

तत्र मांसार्बुदं यच्च मांसपाकश्च यः स्मृतः | विद्रधिश्च न सिद्ध्यन्ति ये च स्युस्तिलकालकाः ||१६|| (सु. नि. अ. १४) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 48

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਸ਼ੂਕਦੋਸਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੪੮||

View original

इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने शूकदोषनिदानं समाप्तम् ||४८||

🔊 Audio coming soon

48. śūkadōṣanidānam — Madhava Nidana | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi