Adhikarana shUkadoShanidAnam (1) · Śloka 1
atha śūkadōṣanidānam |
akramācchēphasō vr̥ddhiṁ yō'bhivāñchati mūḍhadhīḥ |
vyādhayastasya jāyantē daśa cāṣṭau ca śūkajāḥ ||1||
View original
अथ शूकदोषनिदानम् |
अक्रमाच्छेफसो वृद्धिं योऽभिवाञ्छति मूढधीः |
व्याधयस्तस्य जायन्ते दश चाष्टौ च शूकजाः ||१||
Adhikarana sarShapikAlakShaNam (2) · Śloka 2
gaurasarṣapasaṁsthānā śūkadurbhugnahētukā |
piḍakā ślēṣmavātābhyāṁ jñēyā sarṣapikā tu sā ||2||
(su. ni. a. 14) |
View original
गौरसर्षपसंस्थाना शूकदुर्भुग्नहेतुका |
पिडका श्लेष्मवाताभ्यां ज्ञेया सर्षपिका तु सा ||२||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana aShThIlikAlakShaNam (3) · Śloka 3
kaṭhinā viṣamairbhugnairvāyunā'ṣṭhīlikā bhavēt |3|
(su. ni. a. 14) |
View original
कठिना विषमैर्भुग्नैर्वायुनाऽष्ठीलिका भवेत् |३|
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana grathitalakShaNam (3) · Śloka 3
śūkairyat pūritaṁ śaśvadgrathitaṁ nāma tat kaphāt ||3||
View original
शूकैर्यत् पूरितं शश्वद्ग्रथितं नाम तत् कफात् ||३||
Adhikarana kumbhikAlakShaNam (4) · Śloka 4
kumbhikā raktapittōtthā jāmbavāsthinibhā'śubhā |4|
(su. ni. a. 14) |
View original
कुम्भिका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुभा |४|
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana alajIlakShaNam (4) · Śloka 4
tulyajāṁ tvalajīṁ vidyādyathāprōktāṁ vicakṣaṇaḥ ||4||
(su. ni. a. 14) |
View original
तुल्यजां त्वलजीं विद्याद्यथाप्रोक्तां विचक्षणः ||४||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana mRuditalakShaNam (5) · Śloka 5
mr̥ditaṁ pīḍitaṁ yacca saṁrabdhaṁ vātakōpataḥ |5|
(su. ni. a. 14) |
View original
मृदितं पीडितं यच्च संरब्धं वातकोपतः |५|
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana sammUDhapiDakAlakShaNam (5) · Śloka 5
pāṇibhyāṁ bhr̥śasammūḍhē sammūḍhapiḍakā bhavēt ||5||
(su. ni. a. 14) |
View original
पाणिभ्यां भृशसम्मूढे सम्मूढपिडका भवेत् ||५||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana adhimanthalakShaNam (6) · Śloka 6
dīrghā bahvyaśca piḍakā dīryantē madhyatastu yāḥ |
sō'dhimanthaḥ kaphāsr̥gbhyāṁ vēdanārōmaharṣakr̥t ||6||
(su. ni. a. 14) |
View original
दीर्घा बह्व्यश्च पिडका दीर्यन्ते मध्यतस्तु याः |
सोऽधिमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षकृत् ||६||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana puShkarikAlakShaNam (7) · Śloka 7
piḍakā piḍakāvyāptā pittaśōṇitasambhavā |
padmakarṇikasaṁsthānā jñēyā puṣkarikā tu sā ||7||
(su. ni. a. 14) |
View original
पिडका पिडकाव्याप्ता पित्तशोणितसम्भवा |
पद्मकर्णिकसंस्थाना ज्ञेया पुष्करिका तु सा ||७||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana sparshahAnilakShaNam (8) · Śloka 8
sparśahāniṁ tu janayēcchōṇitaṁ śūkadūṣitam |8|
(su. ni. a. 14) |
View original
स्पर्शहानिं तु जनयेच्छोणितं शूकदूषितम् |८|
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana uttamAlakShaNam (8) · Śloka 8
mudgamāṣōpamā raktā raktapittōdbhavā tu yā ||8||
vyādhirēṣōttamā nāma śūkājīrṇanimittajā |
(su. ni. a. 14) |
View original
मुद्गमाषोपमा रक्ता रक्तपित्तोद्भवा तु या ||८||
व्याधिरेषोत्तमा नाम शूकाजीर्णनिमित्तजा |
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana shataponakalakShaNam (9) · Śloka 11
chidrairaṇumukhairliṅgaṁ citaṁ yasya samantataḥ ||9||
vātaśōṇitajō vyādhiḥ sa jñēyaḥ śatapōnakaḥ |
(su. ni. 14) ||11||
View original
छिद्रैरणुमुखैर्लिङ्गं चितं यस्य समन्ततः ||९||
वातशोणितजो व्याधिः स ज्ञेयः शतपोनकः |
(सु. नि. १४) ||११||
Adhikarana tvakpAkalakShaNam (10) · Śloka 10
vātapittakr̥tō jñēyastvakpākō jvaradāhakr̥t ||10||
(su. ni. a. 14) |
View original
वातपित्तकृतो ज्ञेयस्त्वक्पाको ज्वरदाहकृत् ||१०||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana shoNitArbudalakShaNam (11) · Śloka 11
kr̥ṣṇaiḥ sphōṭaiḥ saraktābhiḥ piḍakābhirnipīḍitam |
yasya vāsturujaścōgrā jñēyaṁ tacchōṇitārbudam ||11||
(su. ni. a. 14) |
View original
कृष्णैः स्फोटैः सरक्ताभिः पिडकाभिर्निपीडितम् |
यस्य वास्तुरुजश्चोग्रा ज्ञेयं तच्छोणितार्बुदम् ||११||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana mAMsArbudalakShaNam (12) · Śloka 12
māṁsadōṣēṇa jānīyādarbudaṁ māṁsasambhavam |12|
(su. ni. a. 14) |
View original
मांसदोषेण जानीयादर्बुदं मांससम्भवम् |१२|
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana mAMsapAkalakShaNam (12) · Śloka 12
śīryantē yasya māṁsāni yasya sarvāśca vēdanāḥ ||12||
vidyāttaṁ māṁsapākaṁ tu sarvadōṣakr̥taṁ bhiṣak |
(su. ni. a. 14) |
View original
शीर्यन्ते यस्य मांसानि यस्य सर्वाश्च वेदनाः ||१२||
विद्यात्तं मांसपाकं तु सर्वदोषकृतं भिषक् |
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana vidradhilakShaNam (13) · Śloka 13
vidradhiṁ sannipātēna yathōktamiti nirdiśēt ||13||
(su. ni. a. 14) |
View original
विद्रधिं सन्निपातेन यथोक्तमिति निर्दिशेत् ||१३||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana tilakAlakalakShaNam (14-15) · Śloka 15
kr̥ṣṇāni citrāṇyathavā śūkāni saviṣāṇi vā |
pātitāni pacantyāśu mēḍhraṁ niravaśēṣataḥ ||14||
kālāni bhūtvā māṁsāni śīryantē yasya dēhinaḥ |
sannipātasamutthāṁstu tān vidyāttilakālakān ||15||
(su. ni. a. 14) |
View original
कृष्णानि चित्राण्यथवा शूकानि सविषाणि वा |
पातितानि पचन्त्याशु मेढ्रं निरवशेषतः ||१४||
कालानि भूत्वा मांसानि शीर्यन्ते यस्य देहिनः |
सन्निपातसमुत्थांस्तु तान् विद्यात्तिलकालकान् ||१५||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana shUkadoShANAM sAdhyAsAdhyavicAraH (16) · Śloka 16
tatra māṁsārbudaṁ yacca māṁsapākaśca yaḥ smr̥taḥ |
vidradhiśca na siddhyanti yē ca syustilakālakāḥ ||16||
(su. ni. a. 14) |
View original
तत्र मांसार्बुदं यच्च मांसपाकश्च यः स्मृतः |
विद्रधिश्च न सिद्ध्यन्ति ये च स्युस्तिलकालकाः ||१६||
(सु. नि. अ. १४) |
Adhikarana puShpikA · Śloka 48
iti śrīmādhavakaraviracitē mādhavanidānē śūkadōṣanidānaṁ samāptam ||48||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने शूकदोषनिदानं समाप्तम् ||४८||