Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽರ್ಶಸಾಂ ನಿದಾನಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातोऽर्शसां निदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
2. arśōnidānam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಷಡರ್ಶಾಂಸಿ ಭವನ್ತಿ ವಾತಪಿತ್ತಕಫಶೋಣಿತಸನ್ನಿಪಾತೈಃ ಸಹಜಾನಿ ಚೇತಿ ||೩||
View original
षडर्शांसि भवन्ति वातपित्तकफशोणितसन्निपातैः सहजानि चेति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ತತ್ರಾನಾತ್ಮವತಾಂ ಯಥೋಕ್ತೈಃ ಪ್ರಕೋಪಣೈರ್ವಿರುದ್ಧಾಧ್ಯಶನಸ್ತ್ರೀಪ್ರಸಙ್ಗೋತ್ಕಟುಕಾಸನಪೃಷ್ಠಯಾನವೇಗವಿಧಾರಣಾದಿಭಿರ್ವಿಶೇಷೈಃ ಪ್ರಕುಪಿತಾ ದೋಷಾ ಏಕಶೋ ದ್ವಿಶಃ ಸಮಸ್ತಾಃ ಶೋಣಿತಸಹಿತಾ ವಾ ಯಥೋಕ್ತಂ ಪ್ರಸೃತಾಃ ಪ್ರಧಾನಧಮನೀರನುಪ್ರಪದ್ಯಾಧೋ ಗತ್ವಾ ಗುದಮಾಗಮ್ಯ ಪ್ರದೂಷ್ಯ ಗುದವಲೀರ್ಮಾಂಸಪ್ರರೋಹಾಞ್ಜನಯನ್ತಿ ವಿಶೇಷತೋ ಮನ್ದಾಗ್ನೇಃ, ತಥಾ ತೃಣಕಾಷ್ಠೋಪಲಲೋಷ್ಠವಸ್ತ್ರಾದಿಭಿಃ ಶೀತೋದಕಸಂಸ್ಪರ್ಶನಾದ್ವಾ ಕನ್ದಾಃ ಪರಿವೃದ್ಧಿಮಾಸಾದಯನ್ತಿ, ತಾನ್ಯರ್ಶಾಂಸೀತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ||೪||
View original
तत्रानात्मवतां यथोक्तैः प्रकोपणैर्विरुद्धाध्यशनस्त्रीप्रसङ्गोत्कटुकासनपृष्ठयानवेगविधारणादिभिर्विशेषैः प्रकुपिता दोषा एकशो द्विशः समस्ताः शोणितसहिता वा यथोक्तं प्रसृताः प्रधानधमनीरनुप्रपद्याधो गत्वा गुदमागम्य प्रदूष्य गुदवलीर्मांसप्ररोहाञ्जनयन्ति विशेषतो मन्दाग्नेः, तथा तृणकाष्ठोपललोष्ठवस्त्रादिभिः शीतोदकसंस्पर्शनाद्वा कन्दाः परिवृद्धिमासादयन्ति, तान्यर्शांसीत्याचक्षते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6
ತತ್ರ ಸ್ಥೂಲಾನ್ತ್ರಪ್ರತಿಬದ್ಧಮರ್ಧಪಞ್ಚಾಙ್ಗುಲಂ ಗುದಮಾಹುಃ, ತಸ್ಮಿನ್ ವಲಯಸ್ತಿಸ್ರೋಽಧ್ಯರ್ಧಾಙ್ಗುಲಾನ್ತರಸಮ್ಭೂತಾಃ ಪ್ರವಾಹಣೀ ವಿಸರ್ಜನೀ ಸಂವರಣೀ ಚೇತಿ ಚತುರಙ್ಗುಲಾಯತಾಃ ; ಸರ್ವಾಸ್ತಿರ್ಯಗೇಕಾಙ್ಗಲೋಚ್ಛ್ರಿತಾಃ ||೫|| ಶಙ್ಖಾವರ್ತನಿಭಾಶ್ಚಾಪಿ ಉಪರ್ಯುಪರಿ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ | ಗಜತಾಲುನಿಭಾಶ್ಚಾಪಿ ವರ್ಣತಃ ಸಮ್ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ | ರೋಮಾನ್ತೇಭ್ಯೋ ಯವಾಧ್ಯರ್ಧೋ ಗುದೌಷ್ಠಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ ||೬||
View original
तत्र स्थूलान्त्रप्रतिबद्धमर्धपञ्चाङ्गुलं गुदमाहुः, तस्मिन् वलयस्तिस्रोऽध्यर्धाङ्गुलान्तरसम्भूताः प्रवाहणी विसर्जनी संवरणी चेति चतुरङ्गुलायताः ; सर्वास्तिर्यगेकाङ्गलोच्छ्रिताः ||५|| शङ्खावर्तनिभाश्चापि उपर्युपरि संस्थिताः | गजतालुनिभाश्चापि वर्णतः सम्प्रकीर्त्तिताः | रोमान्तेभ्यो यवाध्यर्धो गुदौष्ठः परिकीर्तितः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ಪ್ರಥಮಾ ತು ಗುದೌಷ್ಠಾದಙ್ಗುಲಮಾತ್ರೇ ||೭||
View original
प्रथमा तु गुदौष्ठादङ्गुलमात्रे ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ತೇಷಾಂ ತು ಭವಿಷ್ಯತಾಂ ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ- ಅನ್ನೇಽಶ್ರದ್ಧಾ ಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ ಪಕ್ತಿರಮ್ಲೀಕಾ ಪರಿದಾಹೋ ವಿಷ್ಟಮ್ಭಃ ಪಿಪಾಸಾ ಸಕ್ಥಿಸದನಮಾಟೋಪಃ ಕಾರ್ಶ್ಯಮುದ್ಗಾರಬಾಹುಲ್ಯಮಕ್ಷ್ಣೋಃ ಶ್ವಯಥುರನ್ತ್ರಕೂಜನಂ ಗುದಪರಿಕರ್ತನಮಾಶಙ್ಕಾ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಗ್ರಹಣೀದೋಷಶೋಷಾಣಾಂ ಕಾಸಶ್ವಾಸೌ ಬಲಹಾನಿರ್ಭ್ರಮಸ್ತನ್ದ್ರಾ ನಿದ್ರೇನ್ದ್ರಿಯದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ಚ ||೮||
View original
तेषां तु भविष्यतां पूर्वरूपाणि- अन्नेऽश्रद्धा कृच्छ्रात् पक्तिरम्लीका परिदाहो विष्टम्भः पिपासा सक्थिसदनमाटोपः कार्श्यमुद्गारबाहुल्यमक्ष्णोः श्वयथुरन्त्रकूजनं गुदपरिकर्तनमाशङ्का पाण्डुरोगग्रहणीदोषशोषाणां कासश्वासौ बलहानिर्भ्रमस्तन्द्रा निद्रेन्द्रियदौर्बल्यं च ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ಜಾತೇಷ್ವೇತಾನ್ಯೇವ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ಪ್ರವ್ಯಕ್ತತರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ||೯||
View original
जातेष्वेतान्येव लक्षणानि प्रव्यक्ततराणि भवन्ति ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
ತತ್ರ ಮಾರುತಾತ್ ಪರಿಶುಷ್ಕಾರುಣವಿವರ್ಣಾನಿ ವಿಷಮಮಧ್ಯಾನಿ ಕದಮ್ಬಪುಷ್ಪತುಣ್ಡಿಕೇರೀನಾಡೀಮುಕುಲಸೂಚೀಮುಖಾಕೃತೀನಿ ಚ ಭವನ್ತಿ; ತೈರುಪದ್ರುತಃ ಸಶೂಲಂ ಸಂಹತಮುಪವೇಶ್ಯತೇ ಕಟೀಪೃಷ್ಠಪಾರ್ಶ್ವಮೇಢ್ರಗುದನಾಭಿಪ್ರದೇಶೇಷು ಚಾಸ್ಯ ವೇದನಾ ಭವನ್ತಿ, ಗುಲ್ಮಾಷ್ಠೀಲಾಪ್ಲೀಹೋದರಾಣಿ ಚಾಸ್ಯ ತನ್ನಿಮಿತ್ತಾನ್ಯೇವ ಭವನ್ತಿ, ಕೃಷ್ಣತ್ವಙ್ನಖನಯನದಶನವದನಮೂತ್ರಪುರೀಷಶ್ಚ ಪುರುಷೋ ಭವತಿ ||೧೦||
View original
तत्र मारुतात् परिशुष्कारुणविवर्णानि विषममध्यानि कदम्बपुष्पतुण्डिकेरीनाडीमुकुलसूचीमुखाकृतीनि च भवन्ति; तैरुपद्रुतः सशूलं संहतमुपवेश्यते कटीपृष्ठपार्श्वमेढ्रगुदनाभिप्रदेशेषु चास्य वेदना भवन्ति, गुल्माष्ठीलाप्लीहोदराणि चास्य तन्निमित्तान्येव भवन्ति, कृष्णत्वङ्नखनयनदशनवदनमूत्रपुरीषश्च पुरुषो भवति ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ಪಿತ್ತಾನ್ನೀಲಾಗ್ರಾಣಿ ತನೂನಿ ವಿಸರ್ಪೀಣಿ ಪೀತಾವಭಾಸಾನಿ ಯಕೃತ್ಪ್ರಕಾಶಾನಿ ಶುಕಜಿಹ್ವಾಸಂಸ್ಥಾನಾನಿ ಯವಮಧ್ಯಾನಿ ಜಲೌಕೋವಕ್ರಸದೃಶಾನಿ ಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನಾನಿ ಚ ಭವನ್ತಿ; ತೈರುಪದ್ರುತಃ ಸದಾಹಂ ಸರುಧಿರಮತಿಸಾರ್ಯತೇ, ಜ್ವರದಾಹಪಿಪಾಸಾಮೂರ್ಚ್ಛಾಶ್ಚಾಸ್ಯೋಪದ್ರವಾ ಭವನ್ತಿ, ಪೀತತ್ವಙ್ನಖನಯನದಶನವದನಮೂತ್ರಪುರೀಷಶ್ಚ ಪುರುಷೋ ಭವತಿ ||೧೧||
View original
पित्तान्नीलाग्राणि तनूनि विसर्पीणि पीतावभासानि यकृत्प्रकाशानि शुकजिह्वासंस्थानानि यवमध्यानि जलौकोवक्रसदृशानि प्रक्लिन्नानि च भवन्ति; तैरुपद्रुतः सदाहं सरुधिरमतिसार्यते, ज्वरदाहपिपासामूर्च्छाश्चास्योपद्रवा भवन्ति, पीतत्वङ्नखनयनदशनवदनमूत्रपुरीषश्च पुरुषो भवति ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಾನಿ ಶ್ವೇತಾನಿ ಮಹಾಮೂಲಾನಿ ಸ್ಥಿರಾಣಿ ವೃತ್ತಾನಿ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನಿ ಪಾಣ್ಡೂನಿ ಕರೀರಪನಸಾಸ್ಥಿಗೋಸ್ತನಾಕಾರಾಣಿ, ನ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ನ ಸ್ರವನ್ತಿ ಕಣ್ಡೂಬಹುಲಾನಿ ಚ ಭವನ್ತಿ; ತೈರುಪದ್ರುತಃ ಸಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣಮನಲ್ಪಂ ಮಾಂಸಧಾವನಪ್ರಕಾಶಮತಿಸಾರ್ಯತೇ, ಶೋಫಶೀತಜ್ವರಾರೋಚಕಾವಿಪಾಕಶಿರೋಗೌರವಾಣಿ ಚಾಸ್ಯ ತನ್ನಿಮಿತ್ತಾನ್ಯೇವ ಭವನ್ತಿ, ಶುಕ್ಲತ್ವಙ್ನಖನಯನದಶನವದನಮೂತ್ರಪುರೀಷಶ್ಚ ಪುರುಷೋ ಭವತಿ ||೧೨||
View original
श्लेष्मजानि श्वेतानि महामूलानि स्थिराणि वृत्तानि स्निग्धानि पाण्डूनि करीरपनसास्थिगोस्तनाकाराणि, न भिद्यन्ते न स्रवन्ति कण्डूबहुलानि च भवन्ति; तैरुपद्रुतः सश्लेष्माणमनल्पं मांसधावनप्रकाशमतिसार्यते, शोफशीतज्वरारोचकाविपाकशिरोगौरवाणि चास्य तन्निमित्तान्येव भवन्ति, शुक्लत्वङ्नखनयनदशनवदनमूत्रपुरीषश्च पुरुषो भवति ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
ರಕ್ತಜಾನಿ ನ್ಯಗ್ರೋಧಪ್ರರೋಹವಿದ್ರುಮಕಾಕಣನ್ತಿಕಾಫಲಸದೃಶಾನಿ ಪಿತ್ತಲಕ್ಷಣಾನಿ ಚ, ಯದಾಽವಗಾಢಪುರೀಷಪ್ರಪೀಡಿತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ತದಾಽತ್ಯರ್ಥಂ ದುಷ್ಟಮನಲ್ಪಮಸೃಕ್ ಸಹಸಾ ವಿಸೃಜನ್ತಿ, ತಸ್ಯ ಚಾತಿಪ್ರವೃತ್ತೌ ಶೋಣಿತಾತಿಯೋಗೋಪದ್ರವಾ ಭವನ್ತಿ ||೧೩||
View original
रक्तजानि न्यग्रोधप्ररोहविद्रुमकाकणन्तिकाफलसदृशानि पित्तलक्षणानि च, यदाऽवगाढपुरीषप्रपीडितानि भवन्ति तदाऽत्यर्थं दुष्टमनल्पमसृक् सहसा विसृजन्ति, तस्य चातिप्रवृत्तौ शोणितातियोगोपद्रवा भवन्ति ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
ಸನ್ನಿಪಾತಜಾನಿ ಸರ್ವದೋಷಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತಾನಿ ||೧೪||
View original
सन्निपातजानि सर्वदोषलक्षणयुक्तानि ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
ಸಹಜಾನಿ ದುಷ್ಟಶೋಣಿತಶುಕ್ರನಿಮಿತ್ತಾನಿ, ತೇಷಾಂ ದೋಷತ ಏವ ಪ್ರಸಾಧನಂ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಮ್, ವಿಶೇಷತಶ್ಚೈತಾನಿ ದುರ್ದರ್ಶನಾನಿ ಪರುಷಾಣಿ ಪಾಂಸೂನಿ ದಾರುಣಾನ್ಯನ್ತರ್ಮುಖಾನಿ; ತೈರುಪದ್ರುತಃ ಕೃಶೋಽಲ್ಪಭುಕ್ ಸಿರಾಸನ್ತತಗಾತ್ರೋಽಲ್ಪಪ್ರಜಃ ಕ್ಷೀಣರೇತಾಃ ಕ್ಷಾಮಸ್ವರಃ ಕ್ರೋಧನೋಽಲ್ಪಾಗ್ನಿಪ್ರಾಣಃ ಪರಮಲಸಶ್ಚ, ತಥಾ ಘ್ರಾಣಶಿರೋಽಕ್ಷಿನಾಸಾಶ್ರವಣರೋಗೀ, ಸತತಮನ್ತ್ರಕೂಜಾಟೋಪಹೃದಯೋಪಲೇಪಾರೋಚಕಪ್ರಭೃತಿಭಿಃ ಪೀಡ್ಯತೇ ||೧೫||
View original
सहजानि दुष्टशोणितशुक्रनिमित्तानि, तेषां दोषत एव प्रसाधनं कर्त्तव्यम्, विशेषतश्चैतानि दुर्दर्शनानि परुषाणि पांसूनि दारुणान्यन्तर्मुखानि; तैरुपद्रुतः कृशोऽल्पभुक् सिरासन्ततगात्रोऽल्पप्रजः क्षीणरेताः क्षामस्वरः क्रोधनोऽल्पाग्निप्राणः परमलसश्च, तथा घ्राणशिरोऽक्षिनासाश्रवणरोगी, सततमन्त्रकूजाटोपहृदयोपलेपारोचकप्रभृतिभिः पीड्यते ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (16) · Śloka 16
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಬಾಹ್ಯಮಧ್ಯವಲಿಸ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರತಿಕುರ್ಯಾದ್ಭಿಷಗ್ವರಃ | ಅನ್ತರ್ವಲಿಸಮುತ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಚರೇತ್ ಕ್ರಿಯಾಮ್ ||೧೬||
View original
भवति चात्र- बाह्यमध्यवलिस्थानां प्रतिकुर्याद्भिषग्वरः | अन्तर्वलिसमुत्थानां प्रत्याख्यायाचरेत् क्रियाम् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (17) · Śloka 17
ಪ್ರಕುಪಿತಾಸ್ತು ದೋಷಾ ಮೇಢ್ರಮಭಿಪ್ರಪನ್ನಾ ಮಾಂಸಶೋಣಿತೇ ಪ್ರದೂಷ್ಯ ಕಣ್ಡೂಂ ಜನಯನ್ತಿ, ತತಃ ಕಣ್ಡೂಯನಾತ್ ಕ್ಷತಂ ಸಮುಪಜಾಯತೇ, ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಕ್ಷತೇ ದುಷ್ಟಮಾಂಸಜಾಃ ಪ್ರರೋಹಾಃ ಪಿಚ್ಛಿಲರುಧಿರಸ್ರಾವಿಣೋ ಜಾಯನ್ತೇ ಕೂರ್ಚಕಿನೋಽಭ್ಯನ್ತರಮುಪರಿಷ್ಟಾದ್ವಾ, ತೇ ತು ಶೇಫೋ ವಿನಾಶಯನ್ತ್ಯುಪಘ್ನನ್ತಿ ಚ ಪುಂಸ್ತ್ವಂ; ಯೋನಿಮಭಿಪ್ರಪನ್ನಾಃ ಸುಕುಮಾರಾನ್ ದುರ್ಗನ್ಧಾನ್ ಪಿಚ್ಛಿಲರುಧಿರಸ್ರಾವಿಣಶ್ಛತ್ರಾಕಾರಾನ್ ಕರೀರಾಞ್ಜನಯನ್ತಿ, ತೇ ತು ಯೋನಿಮುಪಘ್ನನ್ತ್ಯಾರ್ತವಂ ಚ; ನಾಭಿಮಭಿಪ್ರಪನ್ನಾಃ ಸುಕುಮಾರಾನ್ ದುರ್ಗನ್ಧಾನ್ ಪಿಚ್ಛಿಲಾನ್ ಗಣ್ಡೂಪದಮುಖಸದೃಶಾನ್ ಕರೀರಾಞ್ಜನಯನ್ತಿ; ತ ಏವೋರ್ಧ್ವಮಾಗತಾಃ ಶ್ರೋತ್ರಾಕ್ಷಿಘ್ರಾಣವದನೇಷ್ವರ್ಶಾಂಸ್ಯುಪನಿರ್ವರ್ತಯನ್ತಿ; ತತ್ರ ಕರ್ಣಜೇಷು ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಶೂಲಂ ಪೂತಿಕರ್ಣತಾ ಚ, ನೇತ್ರಜೇಷು ವರ್ತ್ಮಾವರೋಧೋ ವೇದನಾ ಸ್ರಾವೋ ದರ್ಶನನಾಶಶ್ಚ, ಘ್ರಾಣಜೇಷು ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯೋಽತಿಮಾತ್ರಂ ಕ್ಷವಥುಃ ಕೃಚ್ಛ್ರೋಚ್ಛ್ವಾಸತಾ ಪೂತಿನಸ್ಯಂ ಸಾನುನಾಸಿಕವಾಕ್ಯತ್ವಂ ಶಿರೋದುಃಖಂ ಚ; ವಕ್ರಜೇಷು ಕಣ್ಠೌಷ್ಠತಾಲೂನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಮಿಂಸ್ತೈರ್ಗದ್ಗದವಾಕ್ಯತಾ ರಸಾಜ್ಞಾನಂ ಮುಖರೋಗಾಶ್ಚ ಭವನ್ತಿ ||೧೭||
View original
प्रकुपितास्तु दोषा मेढ्रमभिप्रपन्ना मांसशोणिते प्रदूष्य कण्डूं जनयन्ति, ततः कण्डूयनात् क्षतं समुपजायते, तस्मिंश्च क्षते दुष्टमांसजाः प्ररोहाः पिच्छिलरुधिरस्राविणो जायन्ते कूर्चकिनोऽभ्यन्तरमुपरिष्टाद्वा, ते तु शेफो विनाशयन्त्युपघ्नन्ति च पुंस्त्वं; योनिमभिप्रपन्नाः सुकुमारान् दुर्गन्धान् पिच्छिलरुधिरस्राविणश्छत्राकारान् करीराञ्जनयन्ति, ते तु योनिमुपघ्नन्त्यार्तवं च; नाभिमभिप्रपन्नाः सुकुमारान् दुर्गन्धान् पिच्छिलान् गण्डूपदमुखसदृशान् करीराञ्जनयन्ति; त एवोर्ध्वमागताः श्रोत्राक्षिघ्राणवदनेष्वर्शांस्युपनिर्वर्तयन्ति; तत्र कर्णजेषु बाधिर्यं शूलं पूतिकर्णता च, नेत्रजेषु वर्त्मावरोधो वेदना स्रावो दर्शननाशश्च, घ्राणजेषु प्रतिश्यायोऽतिमात्रं क्षवथुः कृच्छ्रोच्छ्वासता पूतिनस्यं सानुनासिकवाक्यत्वं शिरोदुःखं च; वक्रजेषु कण्ठौष्ठतालूनामन्यतमस्मिंस्तैर्गद्गदवाक्यता रसाज्ञानं मुखरोगाश्च भवन्ति ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (18) · Śloka 18
ವ್ಯಾನಸ್ತು ಪ್ರಕುಪಿತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಬಹಿಃಸ್ಥಿರಾಣಿ ಕೀಲವದರ್ಶಾಂಸಿ ನಿರ್ವರ್ತಯತಿ, ತಾನಿ ಚರ್ಮಕೀಲಾನ್ಯರ್ಶಾಂಸೀತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ||೧೮||
View original
व्यानस्तु प्रकुपितः श्लेष्माणं परिगृह्य बहिःस्थिराणि कीलवदर्शांसि निर्वर्तयति, तानि चर्मकीलान्यर्शांसीत्याचक्षते ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (19-20) · Śloka 20
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ತೇಷು ಕೀಲೇಷು ನಿಸ್ತೋದೋ ಮಾರುತೇನೋಪಜಾಯತೇ | ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ತು ಸವರ್ಣತ್ವಂ ಗ್ರನ್ಥಿತ್ವಂ ಚ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ ||೧೯|| ಪಿತ್ತಶೋಣಿತಜಂ ರೌಕ್ಷ್ಯಂ ಕೃಷ್ಣತ್ವಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣತಾ ತಥಾ | ಸಮುದೀರ್ಣಖರತ್ವಂ ಚರ್ಮಕೀಲಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ ||೨೦||
View original
भवन्ति चात्र- तेषु कीलेषु निस्तोदो मारुतेनोपजायते | श्लेष्मणा तु सवर्णत्वं ग्रन्थित्वं च विनिर्दिशेत् ||१९|| पित्तशोणितजं रौक्ष्यं कृष्णत्वं श्लक्ष्णता तथा | समुदीर्णखरत्वं चर्मकीलस्य लक्षणम् ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (21) · Śloka 21
ಅರ್ಶಸಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವ್ಯಾಸಾದುಕ್ತಂ ಸಾಮಾನ್ಯತಸ್ತು ಯತ್ | ತತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರಾಗ್ವಿನಿರ್ದಿಷ್ಟಾತ್ಸಾಧಯೇದ್ಭಿಷಜಾಂ ವರಃ ||೨೧||
View original
अर्शसां लक्षणं व्यासादुक्तं सामान्यतस्तु यत् | तत्सर्वं प्राग्विनिर्दिष्टात्साधयेद्भिषजां वरः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (22) · Śloka 22
ಅರ್ಶಃಸು ದೃಶ್ಯತೇ ರೂಪಂ ಯದಾ ದೋಷದ್ವಯಸ್ಯ ತು | ಸಂಸರ್ಗಂ ತಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ ಸಂಸರ್ಗಃ ಸ ಚ ಷಡ್ವಿಧಃ ||೨೨||
View original
अर्शःसु दृश्यते रूपं यदा दोषद्वयस्य तु | संसर्गं तं विजानीयात् संसर्गः स च षड्विधः ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (23-24) · Śloka 24
ತ್ರಿದೋಷಾಣ್ಯಲ್ಪಲಿಙ್ಗಾನಿ ಯಾಪ್ಯಾನಿ ತು ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ | ದ್ವನ್ದ್ವಜಾನಿ ದ್ವಿತೀಯಾಯಾಂ ವಲೌ ಯಾನ್ಯಾಶ್ರಿತಾನಿ ಚ ||೨೩|| ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯಾನಿ ತಾನ್ಯಾಹುಃ ಪರಿಸಂವತ್ಸರಾಣಿ ಚ | ಸನ್ನಿಪಾತಸಮುತ್ಥಾನಿ ಸಹಜಾನಿ ತು ವರ್ಜಯೇತ್ ||೨೪||
View original
त्रिदोषाण्यल्पलिङ्गानि याप्यानि तु विनिर्दिशेत् | द्वन्द्वजानि द्वितीयायां वलौ यान्याश्रितानि च ||२३|| कृच्छ्रसाध्यानि तान्याहुः परिसंवत्सराणि च | सन्निपातसमुत्थानि सहजानि तु वर्जयेत् ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (25-26) · Śloka 26
ಸರ್ವಾಃ ಸ್ಯುರ್ವಲಯೋ ಯೇಷಾಂ ದುರ್ನಾಮಭಿರುಪದ್ರುತಾಃ | ತೈಸ್ತು ಪ್ರತಿಹತೋ ವಾಯುರಪಾನಃ ಸನ್ನಿವರ್ತತೇ ||೨೫|| ತತೋ ವ್ಯಾನೇನ ಸಙ್ಗಮ್ಯ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮೃದ್ನಾತಿ ದೇಹಿನಾಮ್ ||೨೬||
View original
सर्वाः स्युर्वलयो येषां दुर्नामभिरुपद्रुताः | तैस्तु प्रतिहतो वायुरपानः सन्निवर्तते ||२५|| ततो व्यानेन सङ्गम्य ज्योतिर्मृद्नाति देहिनाम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೇಽರ್ಶೋನಿದಾನಂ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थानेऽर्शोनिदानं नाम द्वितीयोऽध्यायः ||२||
🔊 Audio coming soon