14. bhēdyarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

અથાતો ભેદ્યરોગપ્રતિષેધં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ||૧|| યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ||૨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

સ્વેદયિત્વા બિસગ્રન્થિં છિદ્રાણ્યસ્ય નિરાશયમ્ | પક્વં ભિત્ત્વા તુ શસ્ત્રેણ સૈન્ધવેનાવચૂર્ણયેત્ ||૩|| કાસીસમાગધીપુષ્પનેપાલ્યેલાયુતેન તુ | તતઃ ક્ષૌદ્રઘૃતં દત્ત્વા સમ્યગ્બન્ધમથાચરેત્ ||૪||

Adhikarana 3 (5) · Śloka 6

રોચનાક્ષારતુત્થાનિ પિપ્પલ્યઃ ક્ષૌદ્રમેવ ચ | પ્રતિસારણમેકૈકં ભિન્ને લગણ ઇષ્યતે ||૫|| મહત્યપિ ચ યુઞ્જીત ક્ષારાગ્ની વિધિકોવિદઃ |૬|

Adhikarana 4 (6) · Śloka 7

સ્વિન્નાં ભિન્નાં વિનિષ્પીડ્ય ભિષગઞ્જનનામિકામ્ ||૬|| શિલૈલાનતસિન્ધૂત્થૈઃ સક્ષૌદ્રૈઃ પ્રતિસારયેત્ |૭|

Adhikarana 5 (7) · Śloka 8

રસાઞ્જનમધુભ્યાં તુ ભિત્ત્વા વા શસ્ત્રકર્મવિત્ ||૭|| પ્રતિસાર્યાઞ્જનૈર્યુઞ્જ્યાદુષ્ણૈર્દીપશિખોદ્ભવૈઃ |૮|

Adhikarana 6 (8) · Śloka 9

સમ્યક્સ્વિન્ને કૃમિગ્રન્થૌ ભિન્ને સ્યાત્ પ્રતિસારણમ્ ||૮|| ત્રિફલાતુત્થકાસીસસૈન્ધવૈશ્ચ રસક્રિયા |૯|

Adhikarana 7 (9) · Śloka 10

ભિત્ત્વોપનાહં કફજં પિપ્પલીમધુસૈન્ધવૈઃ ||૯|| લેખયેન્મણ્ડલાગ્રેણ સમન્તાત્ પ્રચ્છયેદપિ |૧૦|

Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11

સંસ્નેહ્ય પત્રભઙ્ગૈશ્ચ સ્વેદયિત્વા યથાસુખમ્ ||૧૦|| આપાકાદ્વિધિનોક્તેન પઞ્ચમેદ્યાનુપાચરેત્ | સર્વેષ્વેતેષુ વિહિતં વિધાનં સ્નેહપૂર્વકમ્ | સમ્પક્વે પ્રયતો ભૂત્વા કુર્વીત વ્રણરોપણમ્ ||૧૧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 14

ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રાન્તર્ગતે શાલાક્યતન્ત્રે ભેદ્યરોગપ્રતિષેધો નામ ચતુર્દશોઽધ્યાયઃ ||૧૪||