Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਕਸ੍ਣਗਤਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातः कृष्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਕਸ੍ਣਗਤਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातः कृष्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਯਤ੍ ਸਵ੍ਰਣਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ(ਕ੍ਲ)ਮਥਾਵ੍ਰਣਂ ਵਾ ਪਾਕਾਤ੍ਯਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਜਕਾ ਤਥੈਵ | ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਤੇਭਿਹਿਤਾ ਵਿਕਾਰਾਃ ਕਸ੍ਣਾਸ਼੍ਰਯਾਃ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਤਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ||੩||
यत् सव्रणं शुक्र(क्ल)मथाव्रणं वा पाकात्ययश्चाप्यजका तथैव | चत्वार एतेऽभिहिता विकाराः कृष्णाश्रयाः सङ्ग्रहतः पुरस्तात् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਨਿਮਗ੍ਨਰੂਪਂ ਹਿ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਕਸ੍ਣੇ ਸੂਚ੍ਯੇਵ ਵਿਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਯਦ੍ਵੈ | ਸ੍ਰਾਵਂ ਸ੍ਰਵੇਦੁਸ੍ਣਮਤੀਵ ਰੁਕ੍ ਚ ਤਤ੍ ਸਵ੍ਰਣਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ(ਕ੍ਲ)ਮੁਦਾਹਰਨ੍ਤਿ ||੪||
निमग्नरूपं हि भवेत्तु कृष्णे सूच्येव विद्धं प्रतिभाति यद्वै | स्रावं स्रवेदुष्णमतीव रुक् च तत् सव्रणं शुक्र(क्ल)मुदाहरन्ति ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਦਸ੍ਟੇਃ ਸਮੀਪੇ ਨ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਯਚ੍ਚ ਨ ਚਾਵਗਾਢਂ ਨ ਚ ਸਂਸ੍ਰਵੇਦ੍ਧਿ | ਅਵੇਦਨਾਵਨ੍ਨ ਚ ਯੁਗ੍ਮਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਦਾਚਿਦੇਵ ||੫||
दृष्टेः समीपे न भवेत्तु यच्च न चावगाढं न च संस्रवेद्धि | अवेदनावन्न च युग्मशुक्रं तत्सिद्धिमाप्नोति कदाचिदेव ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-7) · Śloka 7
ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਧ੍ਯਂ ਪਿਸ਼ਿਤਾਵਤਂ ਵਾ ਚਲਂ ਸਿਰਾਸਕ੍ਤਮਦਸ੍ਟਿਕਚ੍ਚ | ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਗ੍ਗਤਂ ਲੋਹਿਤਮਨ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤਂ ਚਾਪਿ ਵਿਵਰ੍ਜਨੀਯਮ੍ ||੬|| ਉਸ੍ਣਾਸ਼੍ਰੁਪਾਤਃ ਪਿਡਕਾ ਚ ਕਸ੍ਣੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਵੇਨ੍ਮੁਦ੍ਗਨਿਭਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮ੍ | ਤਦਪ੍ਯਸਾਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਦਨ੍ਯਚ੍ਚ ਯਤ੍ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਪਕ੍ਸਤੁਲ੍ਯਮ੍ ||੭||
विच्छिन्नमध्यं पिशितावृतं वा चलं सिरासक्तमदृष्टिकृच्च | द्वित्वग्गतं लोहितमन्ततश्च चिरोत्थितं चापि विवर्जनीयम् ||६|| उष्णाश्रुपातः पिडका च कृष्णे यस्मिन् भवेन्मुद्गनिभं च शुक्रम् | तदप्यसाध्यं प्रवदन्ति केचिदन्यच्च यत्तित्तिरिपक्षतुल्यम् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ਸਿਤਂ ਯਦਾ ਭਾਤ੍ਯਸਿਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਤ੍ਮਕਂ ਨਾਤਿਰੁਗਸ਼੍ਰੁਯੁਕ੍ਤਮ੍ | ਵਿਹਾਯਸੀਵਾਚ੍ਛਘਨਾਨੁਕਾਰਿ ਤਦਵ੍ਰਣਂ ਸਾਧ੍ਯਤਮਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ||੮||
सितं यदा भात्यसितप्रदेशे स्यन्दात्मकं नातिरुगश्रुयुक्तम् | विहायसीवाच्छघनानुकारि तदव्रणं साध्यतमं वदन्ति ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ਗਮ੍ਭੀਰਜਾਤਂ ਬਹਲਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤਂ ਚਾਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਚ੍ਛ੍ਰਮ੍ |੯|
गम्भीरजातं बहलं च शुक्रं चिरोत्थितं चापि वदन्ति कृच्छ्रम् |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 10
ਸਞ੍ਚ੍ਛਾਦ੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਨਿਭੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਦੋਸੇਣ ਯਸ੍ਯਾਸਿਤਮਣ੍ਡਲਂ ਤੁ ||੯|| ਤਮਕ੍ਸਿਪਾਕਾਤ੍ਯਯਮਕ੍ਸਿਕੋਪਸਮੁਤ੍ਥਿਤਂ ਤੀਵ੍ਰਰੁਜਂ ਵਦਨ੍ਤਿ |੧੦|
सञ्च्छाद्यते श्वेतनिभेन सर्वं दोषेण यस्यासितमण्डलं तु ||९|| तमक्षिपाकात्ययमक्षिकोपसमुत्थितं तीव्ररुजं वदन्ति |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
ਅਜਾਪੁਰੀਸਪ੍ਰਤਿਮੋ ਰੁਜਾਵਾਨ੍ ਸਲੋਹਿਤੋ ਲੋਹਿਤਪਿਚ੍ਛਿਲਾਸ਼੍ਰੁਃ | ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਕਸ੍ਣਂ ਪ੍ਰਚਯੋਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ਤਂ ਚਾਜਕਾਜਾਤਮਿਤਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯੇਤ੍ ||੧੦||
अजापुरीषप्रतिमो रुजावान् सलोहितो लोहितपिच्छिलाश्रुः | विदार्य कृष्णं प्रचयोऽभ्युपैति तं चाजकाजातमिति व्यवस्येत् ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕਸ੍ਣਗਤਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੫||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे कृष्णगतरोगविज्ञानीयो नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||
🔊 Audio coming soon