൫. കൃഷ്ണഗതരോഗവിജ്ഞാനീയാധ്യായഃ

Devanagari IAST (Roman)Telugu Tamil Malayalam Kannada Gujarati Bengali Gurmukhi

Show commentary

Adhikarana ൧ (൧-൨) · Śloka ൨

അഥാതഃ കൃഷ്ണഗതരോഗവിജ്ഞാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

View original

अथातः कृष्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

Meaning of the śloka

Now we shall explain the chapter concerning knowledge of diseases situated in the dark region of the eye (Kṛṣṇagatarogavijñānīya), as taught by the revered Dhanvantari.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

ശുക്ലഗതരോഗവിജ്ഞാനീയാനന്തരം പ്രത്യാസത്ത്യാ കൃഷ്ണമണ്ഡലഗതാ രോഗാഃ പ്രതിപാദ്യാ ഇത്യാത ആഹ- അഥാത ഇത്യാദി||൧-൨||

Meaning of the commentary

The commentary explains the chapter sequence: after describing diseases situated in the white region of the eye, the text next discusses diseases of the kṛṣṇamaṇḍala, the adjacent dark region.

Key terms

कृष्णगत रोग (kṛṣṇagata roga): Diseases described as situated in the dark region of the eye.
कृष्णमण्डल (kṛṣṇamaṇḍala): The dark ocular region discussed in this chapter.
प्रत्यासत्ति (pratyāsatti): Adjacency or close relationship, given as the reason for the chapter sequence.
धन्वन्तरि (Dhanvantari): The revered authority to whom the teaching is attributed.

Adhikarana ൨ (൩) · Śloka ൩

യത് സവ്രണം ശുക്ര(ക്ല)മഥാവ്രണം വാ പാകാത്യയശ്ചാപ്യജകാ തഥൈവ | ചത്വാര ഏതേऽഭിഹിതാ വികാരാഃ കൃഷ്ണാശ്രയാഃ സങ്ഗ്രഹതഃ പുരസ്താത് ||൩||

View original

यत् सव्रणं शुक्र(क्ल)मथाव्रणं वा पाकात्ययश्चाप्यजका तथैव | चत्वार एतेऽभिहिता विकाराः कृष्णाश्रयाः सङ्ग्रहतः पुरस्तात् ||३||

Meaning of the śloka

The four disorders previously summarized as affecting the dark region are Savraṇa Śukla, Avraṇa Śukla, Pākātyaya, and Ajakā.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

താനേവ കൃഷ്ണഗതരോഗാന്നാമഭിഃ പ്രാഹ- യദിത്യാദി| സങ്ഖ്യേയനിര്ദേശാദേവ ചതുഃസങ്ഖ്യായാം ലബ്ധായാം ചതുഃസങ്ഖ്യാകരണം തന്ത്രാന്തരോദ്ദിഷ്ടാതിരിക്തസങ്ഖ്യാനിരാസാര്ഥമ്| സങ്ഗ്രഹതഃ സമ്യഗുപാദാനതഃ||൩||

Meaning of the commentary

The commentary states that this verse names the diseases of the dark ocular region. Although listing the names already establishes that there are four, the explicit number four is included to exclude additional disorders enumerated in other treatises. Saṅgrahataḥ is explained as presenting them through proper or complete inclusion.

Key terms

सव्रण शुक्ल (savraṇa śukla): The named form of śukla associated with a wound or ulceration.
अव्रण शुक्ल (avraṇa śukla): The named form of śukla without a wound or ulceration.
पाकात्यय (pākātyaya): One of the four classical disorders said to affect the dark ocular region.
अजका (ajakā): One of the four named disorders of the dark ocular region.
सङ्ग्रहतः (saṅgrahataḥ): In summary or by complete inclusion, as glossed by the commentary.

Adhikarana ൩ (൪) · Śloka ൪

നിമഗ്നരൂപം ഹി ഭവേത്തു കൃഷ്ണേ സൂച്യേവ വിദ്ധം പ്രതിഭാതി യദ്വൈ | സ്രാവം സ്രവേദുഷ്ണമതീവ രുക് ച തത് സവ്രണം ശുക്ര(ക്ല)മുദാഹരന്തി ||൪||

View original

निमग्नरूपं हि भवेत्तु कृष्णे सूच्येव विद्धं प्रतिभाति यद्वै | स्रावं स्रवेदुष्णमतीव रुक् च तत् सव्रणं शुक्र(क्ल)मुदाहरन्ति ||४||

Meaning of the śloka

A lesion in the dark region that appears sunken or embedded, looks as though it has been pierced by a needle, produces a distinctly warm discharge, and causes very severe pain is called Savraṇa Śukla.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

താനേവ ലക്ഷണൈര്നിര്ദിശന്നാഹ- നിമഗ്നേത്യാദി| നിമഗ്നരൂപമ് അന്തഃപ്രവിഷ്ടരൂപമ്, ഈഷദ്ദൃശ്യരൂപമിത്യര്ഥഃ| സൂച്യേവ വിദ്ധമിത്യനേന വര്തുലത്വം ദര്ശിതം, രക്തസ്യാഗ്നേയത്വാദുഷ്ണാശ്രുതാ അത്യര്ഥം ച പീഡാ ഭവതി| അവ്രണശുക്ലേ മന്ദരുഗശ്രുതാ വക്ഷ്യതേ, തസ്മാദസ്മിന് സക്ഷതേ ശുക്രേ ക്ഷതയോഗാന്നേത്രസ്യ സുകുമാരത്വാച്ചാതീവ വേദനാ യുക്താ| അത്ര വിദേഹഃ- “രക്തരാജീനിഭം കൃഷ്ണേ വിദ്രുമാഭം പ്രലക്ഷ്യതേ| സൂച്യഗ്രേണൈവ തച്ഛുക്രമുഷ്ണാശ്രുസ്രാവി സവ്രണമ്”- ഇതി| സവ്രണം സക്ഷതമിത്യര്ഥഃ| രക്തജമിദമസാധ്യം ച||൪||

Meaning of the commentary

The commentary explains nimagnarūpa as appearing to have entered inward and therefore being only slightly visible. The comparison with a needle puncture indicates a circular form. It attributes the warm tears or discharge and intense pain to rakta and explains that, unlike Avraṇa Śukla, which will be described as having mild pain and tearing, this wounded form causes extreme pain because injury is present in the delicate eye. Videha is quoted as describing a coral-like lesion in the dark region, resembling red streaks and a needle-tip puncture, with warm tearing. Savraṇa is glossed as 'with injury.' The commentary classifies it as raktaja and considers it incurable within its historical prognostic system.

Key terms

निमग्नरूप (nimagnarūpa): Appearing sunken or entered inward and consequently only slightly visible.
सूच्येव विद्ध (sūcyeva viddha): Appearing pierced by a needle; interpreted as indicating a circular lesion.
उष्णस्राव (uṣṇasrāva): A discharge or flow experienced as warm.
सव्रण शुक्ल (savraṇa śukla): The classical name for the injured or ulcerated form described here.
रक्तज (raktaja): Classified by the commentary as arising from rakta.

Adhikarana ൪ (൫) · Śloka ൫

ദൃഷ്ടേഃ സമീപേ ന ഭവേത്തു യച്ച ന ചാവഗാഢം ന ച സംസ്രവേദ്ധി | അവേദനാവന്ന ച യുഗ്മശുക്രം തത്സിദ്ധിമാപ്നോതി കദാചിദേവ ||൫||

View original

दृष्टेः समीपे न भवेत्तु यच्च न चावगाढं न च संस्रवेद्धि | अवेदनावन्न च युग्मशुक्रं तत्सिद्धिमाप्नोति कदाचिदेव ||५||

Meaning of the śloka

When the lesion is not close to dṛṣṭi, is not deeply seated, does not discharge excessively, has little pain, and is not a paired or double Śukla, it may occasionally be successfully treated.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

ഇദാനീം തസ്യൈവാവസ്ഥാദ്വാരേണ കാദാചിക്തം സാധ്യത്വം ദര്ശയന്നാഹ- ദൃഷ്ടേരിത്യാദി| സംസ്രവേദ്ധീത്യത്ര സംശബ്ദോऽതിശയാര്ഥഃ| അവേദനാവത് മന്ദവേദനമ്||൫||

Meaning of the commentary

The commentary says that this verse identifies circumstances in which that same disorder may sometimes be considered treatable. In saṃsravet, the prefix sam conveys excess or intensity, and avedanāvat is explained as having mild pain rather than being entirely painless.

Key terms

दृष्टेः समीपे (dṛṣṭeḥ samīpe): Near dṛṣṭi, a prognostically important ocular location whose precise anatomical scope requires contextual review.
अवगाढ (avagāḍha): Deeply entered or deeply seated.
संस्रवेत् (saṃsravet): To discharge profusely; the commentary reads the prefix sam as intensifying the flow.
अवेदनावत् (avedanāvat): Explained by the commentary as having mild pain.
युग्मशुक्ल (yugmaśukla): A paired or double form of Śukla; its precise clinical sense is not clarified in the supplied commentary.

Adhikarana ൫ (൬-൭) · Śloka ൭

വിച്ഛിന്നമധ്യം പിശിതാവൃതം വാ ചലം സിരാസക്തമദൃഷ്ടികൃച്ച | ദ്വിത്വഗ്ഗതം ലോഹിതമന്തതശ്ച ചിരോത്ഥിതം ചാപി വിവര്ജനീയമ് ||൬|| ഉഷ്ണാശ്രുപാതഃ പിഡകാ ച കൃഷ്ണേ യസ്മിന് ഭവേന്മുദ്ഗനിഭം ച ശുക്രമ് | തദപ്യസാധ്യം പ്രവദന്തി കേചിദന്യച്ച യത്തിത്തിരിപക്ഷതുല്യമ് ||൭||

View original

विच्छिन्नमध्यं पिशितावृतं वा चलं सिरासक्तमदृष्टिकृच्च | द्वित्वग्गतं लोहितमन्ततश्च चिरोत्थितं चापि विवर्जनीयम् ||६|| उष्णाश्रुपातः पिडका च कृष्णे यस्मिन् भवेन्मुद्गनिभं च शुक्रम् | तदप्यसाध्यं प्रवदन्ति केचिदन्यच्च यत्तित्तिरिपक्षतुल्यम् ||७||

Meaning of the śloka

A Śukra lesion should be avoided as unsuitable for treatment when its centre appears broken or hollow, when it is surrounded by fleshy tissue, when it seems mobile and attached to vessels, when it obstructs vision, when it has entered two layers, when its margins are red, or when it has persisted for a long time. A Śukra lesion associated with hot tears and a papule in the dark region, and resembling a mudga seed, is also declared incurable by some authorities; some likewise include a lesion resembling a partridge's wing.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

തസ്യൈവ കദാചിത്സാധ്യസ്യ ലക്ഷണം പ്രതിപാദ്യാസാധ്യസ്യ ലക്ഷണം പ്രതിപാദയന്നാഹ- വിച്ഛിന്നേത്യാദി| വിച്ഛിന്നമധ്യമിതി വിദീര്ണമാംസത്വാന്മധ്യേ സച്ഛിദ്രമിവ| പക്ഷാന്തരമാഹ- പിശിതാവൃതം വേതി, ആച്ഛിന്നമധ്യമേവോന്നതമാംസേന വേഷ്ടിതം വാ| ചലം സിരാസക്തമിതി യതഃ സിരാസക്തമത ഏവ ചലം, സിരാ ഹി സ്വഭാവത ഏവ ചലാഃ; തദാശ്രിതം ശുക്രമപി ചലമേവ; അന്യേ തു ചലം ചലദിവ ന തു സാക്ഷാച്ചലമേവ| അദൃഷ്ടികൃത് ദര്ശനരോധകൃത്| ദ്വിത്വാഗ്ഗതം ദ്വിപടലാശ്രിതമ്| ലോഹിതമന്തതശ്ചേതി പ്രാന്തേഷു ലോഹിതമിത്യര്ഥഃ| ഇദാനീം ദ്വിപടലാശ്രിതസ്യ ലക്ഷണം ദര്ശയന്നാഹ- ഉഷ്ണേത്യാദി| കസ്മിംശ്ചിത് പുസ്തകേ ‘പിഡകാ ച പീതാ’ ഇതി പാഠഃ, സ ന സങ്ഗച്ഛതേ | തഥാ ച വിദേഹഃ- “ചോഷോഷ്ണസ്രാവദാഹാസ്തു കൃഷ്ണേ ച പിഡികോദ്ഗമഃ| വ്യക്തമുദ്ഗഫലാകാരം ശുക്രം ദ്വിത്വഗ്ഗതം ഭവേത്” ഇതി| ഏകീയമതമാഹ- തദിത്യാദി| യച്ചാന്യച്ഛുക്രം തിത്തിരിപക്ഷതുല്യം തദപ്യസാധ്യം കേചിദ്വദന്തീതി സമ്ബന്ധഃ| ഏതത് പരമതമപ്യപ്രതിഷിദ്ധത്വാദനുമതമേവ||൬-൭||

Meaning of the commentary

Having described the occasionally treatable state, the commentary explains the signs of the untreatable state. Vicchinnamadhya means that torn tissue makes the centre look as though it has a hole; alternatively, the broken central area may be encircled by raised flesh. The lesion is called mobile because it is attached to vessels, which are naturally mobile, although other interpreters take this only to mean that it appears to move. Adṛṣṭikṛt means that it obstructs sight, dvitvaggata means that it occupies two layers, and lohitam antataḥ means red at the edges. The next verse describes the two-layer lesion through hot lacrimation, a papule in the dark region, and a Śukra lesion shaped like a mudga seed. One manuscript reads 'a yellow papule,' but the commentator rejects that reading as unsuitable. A quotation from Videha describes irritation, hot discharge, burning, emergence of a papule in the dark region, and a clearly mudga-shaped Śukra lesion as signs of involvement of two layers. Some authorities also regard a Śukra lesion resembling a partridge's wing as incurable; because this opinion is not contradicted, the commentator accepts it.

Key terms

विच्छिन्नमध्य (vicchinnamadhya): Having a broken or apparently hollow centre.
सिरासक्त (sirāsakta): Attached to vessels, offered as the reason for apparent mobility.
अदृष्टिकृत् (adṛṣṭikṛt): Obstructing vision.
द्वित्वग्गत (dvitvaggata): Situated in or involving two layers according to the commentary.
मुद्गनिभ (mudganibha): Resembling a mudga seed in form.
तित्तिरिपक्षतुल्य (tittiripakṣatulya): Compared in appearance to a partridge's wing.

Adhikarana ൬ (൮) · Śloka ൮

സിതം യദാ ഭാത്യസിതപ്രദേശേ സ്യന്ദാത്മകം നാതിരുഗശ്രുയുക്തമ് | വിഹായസീവാച്ഛഘനാനുകാരി തദവ്രണം സാധ്യതമം വദന്തി ||൮||

View original

सितं यदा भात्यसितप्रदेशे स्यन्दात्मकं नातिरुगश्रुयुक्तम् | विहायसीवाच्छघनानुकारि तदव्रणं साध्यतमं वदन्ति ||८||

Meaning of the śloka

When a white lesion appears in the dark region of the eye, has a flowing or exudative character, is not accompanied by excessive pain or lacrimation, and resembles a thin, clear patch of cloud in the sky, it is called Avraṇa Śukra and is said to be highly treatable within the text's system.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

ഇദാനീം സവ്രണം ശുക്രം പ്രതിപാദ്യാവ്രണം പ്രതിപാദയന്നാഹ- സിതമിത്യാദി| സ്യന്ദാത്മകമ് അഭിഷ്യന്ദകാരണം വിഹായസീവ ആകാശ ഇവ, അച്ഛഘനാനുകാരി പ്രതനുമേഘഖണ്ഡാനുകാരീത്യര്ഥഃ| രക്തജമിദം സാധ്യം ച||൮||

Meaning of the commentary

After discussing Savraṇa Śukra, the commentary introduces Avraṇa Śukra. It explains syandātmaka as a cause of abhiṣyanda and interprets the comparison with the sky as resemblance to a thin fragment of clear cloud. The condition is classified as raktaja and treatable within the text's historical framework.

Key terms

असितप्रदेश (asita-pradeśa): The dark region of the eye in which the white lesion is seen.
स्यन्दात्मक (syandātmaka): Having a flowing or exudative character; explained as causing abhiṣyanda.
अच्छघनानुकारि (acchaghanānukāri): Resembling a thin fragment of clear cloud.
अव्रण शुक्र (avraṇa śukra): The classical name for the non-ulcerative Śukra lesion described here.
रक्तज (raktaja): Classified by the commentary as arising from rakta.

Adhikarana ൭ (൯) · Śloka ൯

ഗമ്ഭീരജാതം ബഹലം ച ശുക്രം ചിരോത്ഥിതം ചാപി വദന്തി കൃച്ഛ്രമ് |൯|

View original

गम्भीरजातं बहलं च शुक्रं चिरोत्थितं चापि वदन्ति कृच्छ्रम् |९|

Meaning of the śloka

A Śukra lesion that arises deeply, is thick, or has persisted for a long time is said to be difficult to treat.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

അസ്യൈവാവ്രണസ്യ ശുക്രസ്യാവസ്ഥാഭേദേന കൃച്ഛ്രതാം ദര്ശയന്നാഹ- ഗമ്ഭീരേത്യാദി| ഏവമ്ഭൂതമവ്രണമപി ശുക്രം കൃച്ഛ്രം വദന്തീതി സമ്ബന്ധഃ| ഗമ്ഭീരജാതം ദ്വിപടലാശ്രിതമിത്യര്ഥഃ| ജേജ്ജടാചാര്യസ്തു സവ്രണാവ്രണശുക്രസ്യ ലക്ഷണം സാധ്യാസാധ്യത്വം ച വിപരീതക്രമേണ പഠതി, മയാ തു പഞ്ജികാകാരാഭിപ്രായേണാനേനൈവ ക്രമേണ പഠിതമ്|൯|-

Meaning of the commentary

The commentary presents these as variations in the state of the same Avraṇa Śukra that make it difficult to treat. It explains gambhīrajāta as occupying two layers. Ācārya Jejjaṭa reads the descriptions and the treatable-versus-untreatable prognosis of Savraṇa and Avraṇa Śukra in the reverse order, whereas this commentator follows the order preferred by the authors of the pañjikā commentaries. The disagreement concerns textual sequence and must be preserved.

Key terms

गम्भीरजात (gambhīrajāta): Arising deeply; glossed as occupying two layers.
बहल (bahala): Thick or dense in this description of Śukra.
चिरोत्थित (cirotthita): Long-standing or present for a prolonged period.
कृच्छ्र (kṛcchra): Difficult to treat within the text's prognostic classification.
अव्रण शुक्र (avraṇa śukra): The non-ulcerative Śukra lesion to which the commentary applies these features.

Adhikarana ൮ (൯) · Śloka ൧൦

സഞ്ച്ഛാദ്യതേ ശ്വേതനിഭേന സര്വം ദോഷേണ യസ്യാസിതമണ്ഡലം തു ||൯|| തമക്ഷിപാകാത്യയമക്ഷികോപസമുത്ഥിതം തീവ്രരുജം വദന്തി |൧൦|

View original

सञ्च्छाद्यते श्वेतनिभेन सर्वं दोषेण यस्यासितमण्डलं तु ||९|| तमक्षिपाकात्ययमक्षिकोपसमुत्थितं तीव्ररुजं वदन्ति |१०|

Meaning of the śloka

When the entire dark region of the eye becomes covered by a whitish-looking disorder, accompanied by intense pain and arising from an aggravated condition of the eye, it is called Akṣipākātyaya.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

ഇദാനീം പാകാത്യയമാഹ- സഞ്ച്ഛാദ്യത ഇത്യാദി| അക്ഷികോപാത് സമുത്ഥിതം സ്യന്ദാദുത്പന്നമിത്യര്ഥഃ| ഏഷ ത്രിദോഷജോऽസാധ്യശ്ച||൯||-

Meaning of the commentary

The commentary introduces Akṣipākātyaya and explains that ‘arising from disturbance of the eye’ means developing from syanda. It classifies the disorder as tridoṣaja and regards it as incurable within the text’s historical system.

Key terms

असितमण्डल (asita-maṇḍala): The dark region or circular dark area of the eye described in the passage.
श्वेतनिभ (śveta-nibha): Having a whitish appearance.
अक्षिपाकात्यय (akṣipākātyaya): The classical name for the intensely painful eye disorder described here.
स्यन्द (syanda): The antecedent eye disorder from which the commentary says this condition develops.
त्रिदोषज (tridoṣaja): Classified by the commentary as arising from all three doṣas.

Adhikarana ൯ (൧൦) · Śloka ൧൦

അജാപുരീഷപ്രതിമോ രുജാവാന് സലോഹിതോ ലോഹിതപിച്ഛിലാശ്രുഃ | വിദാര്യ കൃഷ്ണം പ്രചയോऽഭ്യുപൈതി തം ചാജകാജാതമിതി വ്യവസ്യേത് ||൧൦||

View original

अजापुरीषप्रतिमो रुजावान् सलोहितो लोहितपिच्छिलाश्रुः | विदार्य कृष्णं प्रचयोऽभ्युपैति तं चाजकाजातमिति व्यवस्येत् ||१०||

Meaning of the śloka

A painful accumulation resembling goat droppings, somewhat red and accompanied by red, sticky tears, which breaks through the dark region of the eye and enlarges, should be identified as Ajakājāta.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

അജേത്യാദി| അജാപുരീഷപ്രതിമ ഇതി വിശുഷ്കച്ഛഗലീപുരീഷതുല്യഃ| സലോഹിത ഈഷല്ലോഹിതഃ| ലോഹിതപിച്ഛിലാശ്രുരിതി ലോഹിതം പിച്ഛിലം ചാശ്രു യസ്യ സഃ| പ്രചയഃ സാമര്ഥ്യാന്മേദസഃ| ഏഷ ശ്ലേഷ്മജോऽസാധ്യശ്ച||൧൦||

Meaning of the commentary

The commentary explains the comparison as resembling dried goat droppings. Salohita means slightly red, while lohita-picchila-aśru describes tears that are both red and sticky. It infers that the accumulating substance is medas. The condition is classified as śleṣmaja and regarded as incurable within the text’s historical system.

Key terms

अजापुरीषप्रतिम (ajā-purīṣa-pratima): Resembling dried goat droppings in appearance.
लोहितपिच्छिलाश्रु (lohita-picchila-aśru): Having tears described as red and sticky.
कृष्ण (kṛṣṇa): The dark region of the eye that the accumulation is said to break through.
प्रचय (pracaya): An accumulation or enlarging mass; inferred by the commentary to consist of medas.
अजकाजात (ajakājāta): The classical name assigned to the disorder described in this passage.
श्लेष्मज (śleṣmaja): Attributed by the commentary to śleṣman or kapha.

Adhikarana പുഷ്പികാ · Śloka ൫

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ കൃഷ്ണഗതരോഗവിജ്ഞാനീയോ നാമ പഞ്ചമോऽധ്യായഃ ||൫||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे कृष्णगतरोगविज्ञानीयो नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||

Meaning of the śloka

Thus ends the fifth chapter of the Uttaratantra in the Suśruta Saṃhitā, entitled ‘Knowledge of Disorders Situated in the Dark Region of the Eye’ (Kṛṣṇagatarogavijñānīya).

🔊 Audio coming soon

Show commentary

ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ ശാലാക്യതന്ത്രേ പഞ്ചമോऽധ്യായഃ||൫||

Meaning of the commentary

The commentary colophon states that the fifth chapter of the Śālākyatantra section within the Uttaratantra is complete in the Nibandhasaṅgraha, the commentary on Suśruta composed by Śrī Dalhaṇa. The supplied form ‘Dalha(hla)ṇa’ preserves an editorial variation in the commentator’s name.

Key terms

कृष्णगतरोगविज्ञानीय (kṛṣṇagata-roga-vijñānīya): The chapter title, concerning knowledge of disorders situated in the eye’s dark region.
उत्तरतन्त्र (uttaratantra): The division of the Suśruta Saṃhitā containing this chapter.
शालाक्यतन्त्र (śālākyatantra): The specialty section identified in the commentary colophon.
निबन्धसङ्ग्रह (nibandhasaṅgraha): The title of Dalhaṇa’s commentary on the Suśruta Saṃhitā.

← 4. śuklagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ 6. sarvagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ →