Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
অথাতঃ প্রমেহ চিকিত্সিতং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
অথাতঃ প্রমেহ চিকিত্সিতং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
প্রাযেণ হি প্রমেহিণোঽভিষ্যণ্ণদেহত্বাদুপহতাগ্নের্ভক্ষ্যা দিপঞ্চবিধমপ্যন্নমুপযুক্তং মূত্রায মেদসে চ বিপরিণমতে| তস্মাদস্য তেজোধাতুবৃদ্ধযে ক্লেদমেদঃ প্রশমনায চ বলিনঃ সংশোধনানি প্রযুঞ্জীত| দুর্বলস্য তু সংশমনানি| সর্বস্য চ বদ্ধমূত্রাণ্যমেদস্করাণ্যবৃংহণান্যগ্নিদীপনানি বলজননানি চান্নপানানি| বলং চ বিধিনোপচিতমশেষা মযক্ষযায সম্প্রবর্ততে||২||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
প্রাযেণ হি প্রমেহিণোঽভিষ্যণ্ণদেহত্বাদুপহতাগ্নের্ভক্ষ্যা দিপঞ্চবিধমপ্যন্নমুপযুক্তং মূত্রায মেদসে চ বিপরিণমতে| তস্মাদস্য তেজোধাতুবৃদ্ধযে ক্লেদমেদঃ প্রশমনায চ বলিনঃ সংশোধনানি প্রযুঞ্জীত| দুর্বলস্য তু সংশমনানি| সর্বস্য চ বদ্ধমূত্রাণ্যমেদস্করাণ্যবৃংহণান্যগ্নিদীপনানি বলজননানি চান্নপানানি| বলং চ বিধিনোপচিতমশেষা মযক্ষযায সম্প্রবর্ততে||২||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
অথ সংশোধনার্হং প্রমেহিণমাদাবেব বিভীতকসর্ষপেঙ্গুদী করঞ্জনিম্বনিকুম্ভান্যতমতৈলেন ত্রিকণ্টকাদিনা বা যথাস্বং সিদ্ধেন স্নেহেন প্রিযঙ্গ্বাদিশৃতেন বা হবিষা স্নেহযিত্বা কল্পবিহিতৈঃ প্রযোগৈর্বামযেদ্বিরেচযেচ্চ||৩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
অথ সংশোধনার্হং প্রমেহিণমাদাবেব বিভীতকসর্ষপেঙ্গুদী করঞ্জনিম্বনিকুম্ভান্যতমতৈলেন ত্রিকণ্টকাদিনা বা যথাস্বং সিদ্ধেন স্নেহেন প্রিযঙ্গ্বাদিশৃতেন বা হবিষা স্নেহযিত্বা কল্পবিহিতৈঃ প্রযোগৈর্বামযেদ্বিরেচযেচ্চ||৩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ততো জাতবলং মুস্তামরদারুনাগরপ্রতিবাপেন সুরসাদি কষাযেণাস্থাপযেত্| পিত্তোত্তরং তু ন্যগ্রোধাদিকষাযেণ||৪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ততো জাতবলং মুস্তামরদারুনাগরপ্রতিবাপেন সুরসাদি কষাযেণাস্থাপযেত্| পিত্তোত্তরং তু ন্যগ্রোধাদিকষাযেণ||৪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ততশ্চ জাঙ্গলরসৈঃ ক্রমেণ সন্তর্পযেত্| অত্যপতর্পণেন হি প্রমেহিণো বিশেষেণ মূত্রকৃচ্ছ্রবস্তিমেঢ্রশূলগুল্মাতিকর্শ্য ভ্রমাদীনাং সম্ভবঃ| ততোঽনুবন্ধরক্ষণার্থং শমনার্হস্য চ শমনান্যবচারযেত্||৫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ততশ্চ জাঙ্গলরসৈঃ ক্রমেণ সন্তর্পযেত্| অত্যপতর্পণেন হি প্রমেহিণো বিশেষেণ মূত্রকৃচ্ছ্রবস্তিমেঢ্রশূলগুল্মাতিকর্শ্য ভ্রমাদীনাং সম্ভবঃ| ততোঽনুবন্ধরক্ষণার্থং শমনার্হস্য চ শমনান্যবচারযেত্||৫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
প্রাতঃ সর্বপ্রমেষু হরিদ্রামধুনা যুক্তামামলকরসেন পি বেত্| অথবা সালসপ্তপর্ণকুটজকপিত্থকম্পিল্লক বিভীতকরোহিতককুসুমানি তচ্চূর্ণং বা ক্ষৌদ্রেণ লিহ্যাত্| হরীতকীচূর্ণং ব| পিবেদ্বা ত্রিফলামুস্তাদেবদারুহরিদ্রা ক্বাথম্| অসনচিত্রকত্রিফলাদার্বীকলিঙ্গকানাং বা সক্ষৌদ্রম্| তদ্বত্ গুডূচ্যা বা স্বরসমামলকানাং বা||৬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
প্রাতঃ সর্বপ্রমেষু হরিদ্রামধুনা যুক্তামামলকরসেন পি বেত্| অথবা সালসপ্তপর্ণকুটজকপিত্থকম্পিল্লক বিভীতকরোহিতককুসুমানি তচ্চূর্ণং বা ক্ষৌদ্রেণ লিহ্যাত্| হরীতকীচূর্ণং ব| পিবেদ্বা ত্রিফলামুস্তাদেবদারুহরিদ্রা ক্বাথম্| অসনচিত্রকত্রিফলাদার্বীকলিঙ্গকানাং বা সক্ষৌদ্রম্| তদ্বত্ গুডূচ্যা বা স্বরসমামলকানাং বা||৬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPameheShu visheShaH (7) · Śloka 7
বিশেষতস্তু কফমেহেষু কট্ফলমুস্তালোধ্রাভযানাং সমা ক্ষিকং কষাযম্| তগরবিডঙ্গদ্বিহরিদ্রাণাং বা| চন্দনা গরুকুষ্ঠদেবদারূণাং বা| পাঠাগ্নিমন্থচবিকাত্রিফলানাং বা|৭| বিশেষতস্তু কফমেহেষু কট্ফলমুস্তালোধ্রাভযানাং সমা ক্ষিকং কষাযম্| তগরবিডঙ্গদ্বিহরিদ্রাণাং বা| চন্দনা গরুকুষ্ঠদেবদারূণাং বা| পাঠাগ্নিমন্থচবিকাত্রিফলানাং বা|৭|
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७| विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
পিত্তপ্রমেহেষু তু লোধ্রসেব্যার্জুনচন্দনানাম্| নিম্বামৃতা মলকপটোলীনাং বা| শীরীষসর্জার্জুনকেসরাণাং বা| ফলিনী কমলোত্পলকীংশুকানাং বা| কুটজোত্পলকট ঙ্গটেরীনাং বা||৭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
পিত্তপ্রমেহেষু তু লোধ্রসেব্যার্জুনচন্দনানাম্| নিম্বামৃতা মলকপটোলীনাং বা| শীরীষসর্জার্জুনকেসরাণাং বা| ফলিনী কমলোত্পলকীংশুকানাং বা| কুটজোত্পলকট ঙ্গটেরীনাং বা||৭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApi BedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
তেষ্বপি চ বিশেষেণ পিবেদুদকমেহাদিষু ক্রমাত্ কষাযং পারিজাতস্য বৈজযন্ত্যাঃ সপ্তচ্ছদস্যারিষ্টস্য নিশাযাঃ ককুভচন্দনযোশ্চিত্রকস্য পাঠাজোঙ্গকযোঃ খদিরস্য ত্রিফলারগ্বধযোশ্চ মধুযুতম্| পিবেচ্চ সিকতামেহে হিঙ্গু প্রবালকৈলালবণানি মদ্যেন মূত্রেণ ক্ষারোদকেন বা| ক্ষারমেহাদিষু ত্রিফলাযা অসনাদেঃ ন্যগ্রোধাদেঃ শম্যা কস্য চন্দনমঞ্জিষ্ঠযোঃ গুডূচীতিন্দুকাস্থিকাশ্মর্যখর্জূ রাণাং চ মধুযুক্তম্| শোণিতমেহে মদযন্তীপত্রকল্কং চ সক্ষৌদ্রং শীতাম্বুনা||৮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः ख़दिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यख़र्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApi BedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
তেষ্বপি চ বিশেষেণ পিবেদুদকমেহাদিষু ক্রমাত্ কষাযং পারিজাতস্য বৈজযন্ত্যাঃ সপ্তচ্ছদস্যারিষ্টস্য নিশাযাঃ ককুভচন্দনযোশ্চিত্রকস্য পাঠাজোঙ্গকযোঃ খদিরস্য ত্রিফলারগ্বধযোশ্চ মধুযুতম্| পিবেচ্চ সিকতামেহে হিঙ্গু প্রবালকৈলালবণানি মদ্যেন মূত্রেণ ক্ষারোদকেন বা| ক্ষারমেহাদিষু ত্রিফলাযা অসনাদেঃ ন্যগ্রোধাদেঃ শম্যা কস্য চন্দনমঞ্জিষ্ঠযোঃ গুডূচীতিন্দুকাস্থিকাশ্মর্যখর্জূ রাণাং চ মধুযুক্তম্| শোণিতমেহে মদযন্তীপত্রকল্কং চ সক্ষৌদ্রং শীতাম্বুনা||৮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः खदिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
বাতজেষ্বপি যাপনার্থং কফপিত্তোল্বণেষু পিবেত্কষাযম্| তত্র বসামেহেঽগ্নিমন্থস্য| মজ্জমেহেঽমৃতাচিত্রকযোঃ কুষ্ঠ-কুটজপাঠাকটুরোহিণীকল্কমিশ্রম্| হস্তিমেহে হস্তিসূকরখরোষ্ট্রাস্থিক্ষারম্| মধুমেহে কদরখদির পুরকষাযম্||৯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरख़रोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरख़दिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
বাতজেষ্বপি যাপনার্থং কফপিত্তোল্বণেষু পিবেত্কষাযম্| তত্র বসামেহেঽগ্নিমন্থস্য| মজ্জমেহেঽমৃতাচিত্রকযোঃ কুষ্ঠ-কুটজপাঠাকটুরোহিণীকল্কমিশ্রম্| হস্তিমেহে হস্তিসূকরখরোষ্ট্রাস্থিক্ষারম্| মধুমেহে কদরখদির পুরকষাযম্||৯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरखरोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरखदिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeshu snehaprayoga vikalpanA (10) · Śloka 10
কফানুগতেষু তু বসাদিমেহেষু যথাস্বকষাযেণ সাধিতানি তৈলানি| পিত্তানুগতেষু চ ঘৃতানি যমকং বা প্রযুঞ্জীত||১০||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च ग़ृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeshu snehaprayoga vikalpanA (10) · Śloka 10
কফানুগতেষু তু বসাদিমেহেষু যথাস্বকষাযেণ সাধিতানি তৈলানি| পিত্তানুগতেষু চ ঘৃতানি যমকং বা প্রযুঞ্জীত||১০||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च घृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaGnaH (11) · Śloka 11
ত্রিকণ্টকাতিবিষাভল্লাতকলোধ্রবচাপিচুমন্দঘননিশা জমোদার্জুনাশ্মন্তকপটোলসোমবল্কমঞ্জিষ্ঠাপদ্মকচন্দ নাগরুভিশ্চ স্নেহো বিপক্বঃ সর্বমেহঘ্নঃ||১১||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दग़ननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहग़्नः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaGnaH (11) · Śloka 11
ত্রিকণ্টকাতিবিষাভল্লাতকলোধ্রবচাপিচুমন্দঘননিশা জমোদার্জুনাশ্মন্তকপটোলসোমবল্কমঞ্জিষ্ঠাপদ্মকচন্দ নাগরুভিশ্চ স্নেহো বিপক্বঃ সর্বমেহঘ্নঃ||১১||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दघननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहघ्नः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnvantaraM GRutam (12) · Śloka 12
দশমূলহরীতকীদেবদারুষ্করঞ্জদ্বযদ্বিবর্ষাভূদন্তীভক দম্বভল্লাতকশঠীপুষ্করমূলার্কমূলস্নুহীমূলবরণমূ লপিপ্পলীমূলানি প্রত্যেকশো দশপলোন্মিতানি যবকোল কুলত্থপ্রস্থত্রযং চাষ্টগুণেঽম্ভসি সাধযিত্বা পাদশেষং কষাযমবতারযেত্| তেন বচাবিডঙ্গকম্পিল্লকভল্লা তকভার্ঙ্গীরোহিষচবিকাপিপ্পলীদ্বযত্রিবৃন্নিচুলবিশ্ব ভেষজপ্রতীবাপং ঘৃতপ্রস্থং বিপচেত্| এতদ্ধান্বন্তরং সর্পিঃ সর্বমেহপিটকাকুষ্ঠবিষশোফার্শোগুল্মবিদ্রধিপ্লীহজ ঠরশ্বাসকাসবর্ধ্মপাণ্ডুরোগবাতশোণিতোন্মাদাপস্মা রহরম্||১২||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं ग़ृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnvantaraM GRutam (12) · Śloka 12
দশমূলহরীতকীদেবদারুষ্করঞ্জদ্বযদ্বিবর্ষাভূদন্তীভক দম্বভল্লাতকশঠীপুষ্করমূলার্কমূলস্নুহীমূলবরণমূ লপিপ্পলীমূলানি প্রত্যেকশো দশপলোন্মিতানি যবকোল কুলত্থপ্রস্থত্রযং চাষ্টগুণেঽম্ভসি সাধযিত্বা পাদশেষং কষাযমবতারযেত্| তেন বচাবিডঙ্গকম্পিল্লকভল্লা তকভার্ঙ্গীরোহিষচবিকাপিপ্পলীদ্বযত্রিবৃন্নিচুলবিশ্ব ভেষজপ্রতীবাপং ঘৃতপ্রস্থং বিপচেত্| এতদ্ধান্বন্তরং সর্পিঃ সর্বমেহপিটকাকুষ্ঠবিষশোফার্শোগুল্মবিদ্রধিপ্লীহজ ঠরশ্বাসকাসবর্ধ্মপাণ্ডুরোগবাতশোণিতোন্মাদাপস্মা রহরম্||১২||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं घृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
আহারঞ্চ যববিকৃতিপ্রাযং মধ্বামলকোপেতমাহারযেত্| যথাযথং প্রমেহঘ্নৌষধনির্যূহৈঃ সুবহুশো যবান্ ভবযিত্বা সক্তুমন্থাপূপধানালাজবাট্যাদীন্ বিবিধাংশ্চ লঘূন্ ভাক্ষ্যানুপকল্পযেত্| তদ্বচ্চ গোধূমান্| গবাশ্বখরজঠর স্থিতৈশ্চ তথা শালিষষ্টিকতৃণধান্যানি মুদ্গাদযস্তি ক্তানি শাকানি জাঙ্গলানি চ পিশিতানি শূল্যানি পরিশুষ্কাণি প্রদিগ্ধানি ভৃষ্টচণকোপদংশানি বিবিধা সবানুপানান্যুপযুঞ্জীত||১৩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लग़ून् भाक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वख़रजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
আহারঞ্চ যববিকৃতিপ্রাযং মধ্বামলকোপেতমাহারযেত্| যথাযথং প্রমেহঘ্নৌষধনির্যূহৈঃ সুবহুশো যবান্ ভবযিত্বা সক্তুমন্থাপূপধানালাজবাট্যাদীন্ বিবিধাংশ্চ লঘূন্ ভক্ষ্যানুপকল্পযেত্| তদ্বচ্চ গোধূমান্| গবাশ্বখরজঠর স্থিতৈশ্চ তথা শালিষষ্টিকতৃণধান্যানি মুদ্গাদযস্তি ক্তানি শাকানি জাঙ্গলানি চ পিশিতানি শূল্যানি পরিশুষ্কাণি প্রদিগ্ধানি ভৃষ্টচণকোপদংশানি বিবিধা সবানুপানান্যুপযুঞ্জীত||১৩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लघून् भक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वखरजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
লোধ্রমূর্বাশঠীবিডঙ্গত্রিফলাপুষ্করমূলচাতুর্জাতক্রমুকচ বিকাযবানীশ্যামাভার্ঙ্গীদ্বিবিশালাভূনিম্বতরচিত্র কপিপ্পলীমূলকটুরোহিণীকুষ্ঠপাঠেন্দ্রযবাতিবিষাপ্লব নখমরিচানি কর্ষাংশান্যপাং কলশেঽধিশৃত্য তুর্যশেষে রসে পূতে জতুশৃতপুরাণঘৃতভাজনস্থেঽর্ধভাগেন মধু নিধায পক্ষমুপেক্ষিতোঽযম্ লোধ্রাসবঃ সর্বপ্রমেহকুষ্ঠকিলাসস্থৌ ল্যারোচককৃমিপাণ্ডুশোফর্শোগ্রহণীদোষান্নিহন্তি||১৪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नख़मरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणग़ृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
লোধ্রমূর্বাশঠীবিডঙ্গত্রিফলাপুষ্করমূলচাতুর্জাতক্রমুকচ বিকাযবানীশ্যামাভার্ঙ্গীদ্বিবিশালাভূনিম্বতরচিত্র কপিপ্পলীমূলকটুরোহিণীকুষ্ঠপাঠেন্দ্রযবাতিবিষাপ্লব নখমরিচানি কর্ষাংশান্যপাং কলশেঽধিশৃত্য তুর্যশেষে রসে পূতে জতুশৃতপুরাণঘৃতভাজনস্থেঽর্ধভাগেন মধু নিধায পক্ষমুপেক্ষিতোঽযম্ লোধ্রাসবঃ সর্বপ্রমেহকুষ্ঠকিলাসস্থৌ ল্যারোচককৃমিপাণ্ডুশোফর্শোগ্রহণীদোষান্নিহন্তি||১৪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नखमरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणघृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
দশমূলদন্তীত্রিবৃচ্ছ্যামাশ্রেযসীচিত্রকপুনর্নবসধায বৈকৈষিকাগণ্ডীরগুডূচীনাম্ পৃথক্পঞ্চবিংশতিপলান্ ভাগাং স্ত্রিফলাঢকং চ সলিলদ্রোণৈর্দশভিঃ পাদশেষং নির্যুহ মবতারযেত্| তস্মিন্ পূতশীতে শুচিভাজনস্থে পুরাণগুড তুলাদ্বযং গোমূত্রাঢকমযোরজোঽর্ধাঢকং মাগাধিকাপ্রস্থং কুটজার্জুনকুষ্ঠক্রিমিঘ্নবচাচিত্রকপলানি চ দ্বাদশ প্রতীবাপং দত্বা মাসং স্থাপযেত্| এষ দশমূলারিষ্টঃ সমানঃ পূর্বেণ||১৫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिग़्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
দশমূলদন্তীত্রিবৃচ্ছ্যামাশ্রেযসীচিত্রকপুনর্নবসধায বৈকৈষিকাগণ্ডীরগুডূচীনাম্ পৃথক্পঞ্চবিংশতিপলান্ ভাগাং স্ত্রিফলাঢকং চ সলিলদ্রোণৈর্দশভিঃ পাদশেষং নির্যুহ মবতারযেত্| তস্মিন্ পূতশীতে শুচিভাজনস্থে পুরাণগুড তুলাদ্বযং গোমূত্রাঢকমযোরজোঽর্ধাঢকং মাগাধিকাপ্রস্থং কুটজার্জুনকুষ্ঠক্রিমিঘ্নবচাচিত্রকপলানি চ দ্বাদশ প্রতীবাপং দত্বা মাসং স্থাপযেত্| এষ দশমূলারিষ্টঃ সমানঃ পূর্বেণ||১৫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिघ्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
অসনাদিদ্রব্যাণি পৃথগ্বিংশতিপলান্যম্ভসাং ঘটাষ্টকেন ক্বাথযেত্| চতুর্থস্থিতঞ্চ পরিস্রুতং সুশীতং গুডপলশত দ্বযেন মধ্বর্ধাঢকেন চ পৃথক্পলাংশেন বত্সকাদিনা সংযো জ্য সক্ষৌদ্রেণ পিপ্পলীচূর্ণেনান্তঃপ্রলিপ্তে জতুসৃতে ঘৃত কুম্ভে আবাপ্য যবপল্লে নিধাপযেত্| তত্র চ তনূনি খদিরাঙ্গারপ্রতপ্তানি তীক্ষ্ণলোহপত্রাণি বহুশো নিমজ্জ্যে দালোহবিলযনাত্| ত্রীংশ্চতুরো বা মাসানযং বিধৃতো লোহা রিষ্টঃ পূর্বস্মাদধিকগুণঃ| সীধুমধুমাধবানপি চ নিগ দান্ পিবেত্||১৬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां ग़टाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते ग़ृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि ख़दिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
অসনাদিদ্রব্যাণি পৃথগ্বিংশতিপলান্যম্ভসাং ঘটাষ্টকেন ক্বাথযেত্| চতুর্থস্থিতঞ্চ পরিস্রুতং সুশীতং গুডপলশত দ্বযেন মধ্বর্ধাঢকেন চ পৃথক্পলাংশেন বত্সকাদিনা সংযো জ্য সক্ষৌদ্রেণ পিপ্পলীচূর্ণেনান্তঃপ্রলিপ্তে জতুসৃতে ঘৃত কুম্ভে আবাপ্য যবপল্লে নিধাপযেত্| তত্র চ তনূনি খদিরাঙ্গারপ্রতপ্তানি তীক্ষ্ণলোহপত্রাণি বহুশো নিমজ্জ্যে দালোহবিলযনাত্| ত্রীংশ্চতুরো বা মাসানযং বিধৃতো লোহা রিষ্টঃ পূর্বস্মাদধিকগুণঃ| সীধুমধুমাধবানপি চ নিগ দান্ পিবেত্||১৬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां घटाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते घृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि खदिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
নিবৃত্তমদ্যস্তু সারোদকং দর্ভাম্ভোমধুকপিত্থতিন্দুকমরি চানুবিদ্ধানি পানকানি রাগষাডবাংশ্চ সার্ষপিকান্যনু পানানি চ তদ্বিধানি| উষ্ট্রাশ্বতরখরপুরীষচূর্ণানুবিদ্ধং চাস্মৈ দদ্যাদশনম্||১৭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरख़रपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
নিবৃত্তমদ্যস্তু সারোদকং দর্ভাম্ভোমধুকপিত্থতিন্দুকমরি চানুবিদ্ধানি পানকানি রাগষাডবাংশ্চ সার্ষপিকান্যনু পানানি চ তদ্বিধানি| উষ্ট্রাশ্বতরখরপুরীষচূর্ণানুবিদ্ধং চাস্মৈ দদ্যাদশনম্||১৭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरखरपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
মুস্তামৃতাগণ্ডীরদ্বিহরিদ্রাসারিবাদ্বিদর্ভবর্ষাভূত্রিকণ্টকব্যো ষফল্গুরোহিষপল্লবশ্যামাসুরদারুকালাবিডঙ্গপাঠাকম্পি ল্লকভার্ঙ্গীনিদিগ্ধিকাদন্তীচিত্রককটুকৈরণ্ডমূলানি সমাংশান্যৈকধ্যং চূর্ণযিত্বা তচ্চূর্ণাদযশ্চূর্ণং দ্বিগুণং শ্লক্ষ্ণমাবাপ্য মদ্যানুপানং মধুনাঽবলিহ্যাত্| পিবেদ্বা সুখোদকেন ত্রিফলাম্ভসা বা| তেন মেহপ্লীহহলীমক পাণ্ডুরোগশ্বযথুদুর্নামগুল্মোদরাণি শীঘ্রমুপশাম্যন্তি||১৮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुख़ोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीग़्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
মুস্তামৃতাগণ্ডীরদ্বিহরিদ্রাসারিবাদ্বিদর্ভবর্ষাভূত্রিকণ্টকব্যো ষফল্গুরোহিষপল্লবশ্যামাসুরদারুকালাবিডঙ্গপাঠাকম্পি ল্লকভার্ঙ্গীনিদিগ্ধিকাদন্তীচিত্রককটুকৈরণ্ডমূলানি সমাংশান্যৈকধ্যং চূর্ণযিত্বা তচ্চূর্ণাদযশ্চূর্ণং দ্বিগুণং শ্লক্ষ্ণমাবাপ্য মদ্যানুপানং মধুনাঽবলিহ্যাত্| পিবেদ্বা সুখোদকেন ত্রিফলাম্ভসা বা| তেন মেহপ্লীহহলীমক পাণ্ডুরোগশ্বযথুদুর্নামগুল্মোদরাণি শীঘ্রমুপশাম্যন্তি||১৮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुखोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीघ्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
দ্বিবিধোপক্রমণীযোক্তাংশ্চাতিস্থৌল্যাদিগদযোগাংশ্চ শীল যেত্| প্রবৃদ্ধমেদসঃ প্রগাঢব্যাযামোদ্বর্তনস্নানবিলেপনানি চ রূক্ষাভিরোষধীভিঃ||১৯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शील येत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
দ্বিবিধোপক্রমণীযোক্তাংশ্চাতিস্থৌল্যাদিগদযোগাংশ্চ শীলযেত্| প্রবৃদ্ধমেদসঃ প্রগাঢব্যাযামোদ্বর্তনস্নানবিলেপনানি চ রূক্ষাভিরোষধীভিঃ||১৯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शीलयेत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
অধনস্তু ছত্রপাদত্রবিরহিতো মুনিবৃত্তির্যোজনশতমধিকং বা গচ্ছেত্| শ্যামাকনীবারামতিন্দুককপিত্থাশ্মন্তক ফলমূলাহারো বা মৃগৈঃ সহ বসেত্| গোভির্বা সহ তন্মূত্র শকৃদ্দৃত্তিঃ পরিভ্রমেত্| তডাগানি বা খনেত্| কৃশং ত্ববি রুদ্ধৈর্বৃংহযেত্||২০||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्र शकृद्दृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा ख़नेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
অধনস্তু ছত্রপাদত্রবিরহিতো মুনিবৃত্তির্যোজনশতমধিকং বা গচ্ছেত্| শ্যামাকনীবারামতিন্দুককপিত্থাশ্মন্তক ফলমূলাহারো বা মৃগৈঃ সহ বসেত্| গোভির্বা সহ তন্মূত্রশকৃদ্দ্বৃত্তিঃ পরিভ্রমেত্| তডাগানি বা খনেত্| কৃশং ত্ববি রুদ্ধৈর্বৃংহযেত্||২০||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्रशकृद्द्वृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा खनेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
শরাবিকাদ্যাস্তু অপক্বাঃ শোফবদুপাচরেত্| পক্বাশ্চ ব্রণবত্| পুর্বরূপেষ্বেব তু তাসাং পানে বনস্পতিকষাযং বস্ত মূত্রং চোপদিশন্তি| তীক্ষ্ণং চ সংশোধনং দুর্বিরেচ্যা হি মেহিনো ভবন্তি মেদোভিব্যাপৃদেহত্বাত্| তৈলং চ ব্রণরোপণার্থমে লাদৌ কুর্বীত| আরগ্বধাদেঃ কষাযমুদ্বর্তনে| অসনাদেঃ পরিষেচনে বত্সকাদেঃ পানভোজনেষু||২১||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
শরাবিকাদ্যাস্তু অপক্বাঃ শোফবদুপাচরেত্| পক্বাশ্চ ব্রণবত্| পুর্বরূপেষ্বেব তু তাসাং পানে বনস্পতিকষাযং বস্ত মূত্রং চোপদিশন্তি| তীক্ষ্ণং চ সংশোধনং দুর্বিরেচ্যা হি মেহিনো ভবন্তি মেদোভিব্যাপৃদেহত্বাত্| তৈলং চ ব্রণরোপণার্থমে লাদৌ কুর্বীত| আরগ্বধাদেঃ কষাযমুদ্বর্তনে| অসনাদেঃ পরিষেচনে বত্সকাদেঃ পানভোজনেষু||২১||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
পাঠাচিত্রকশার্ঙ্গেষ্টাক্ষুদ্রবৃহতীশারিবাসোমবল্কসপ্ত পর্ণারগ্বদকুটজমূলচূর্ণং মধুনা লিহ্যান্নবাযসং বা| অসনাদিবর্গস্য কষাযং পাদশেষং পরিগৃহ্য পরিস্রাব্য চ পুনঃ প্রিযগ্বামলকলোধ্রদন্তীকৃষ্ণাযস্তাম্রচূর্ণাবাপং দর্বীপ্রলেপিনমবতারযেত্| তং যথাবলমবলিহ্যাত্| যথা স্বঞ্চ প্রমেহঘ্নৌষধনির্যূহৈর্ভাবিতশিলাজতুতুলোপযুক্তা সর্বমেহান্ সপিটকানপকর্ষতীতি||২২||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
পাঠাচিত্রকশার্ঙ্গেষ্টাক্ষুদ্রবৃহতীশারিবাসোমবল্কসপ্ত পর্ণারগ্বদকুটজমূলচূর্ণং মধুনা লিহ্যান্নবাযসং বা| অসনাদিবর্গস্য কষাযং পাদশেষং পরিগৃহ্য পরিস্রাব্য চ পুনঃ প্রিযগ্বামলকলোধ্রদন্তীকৃষ্ণাযস্তাম্রচূর্ণাবাপং দর্বীপ্রলেপিনমবতারযেত্| তং যথাবলমবলিহ্যাত্| যথা স্বঞ্চ প্রমেহঘ্নৌষধনির্যূহৈর্ভাবিতশিলাজতুতুলোপযুক্তা সর্বমেহান্ সপিটকানপকর্ষতীতি||২২||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (23) · Śloka 23
ভবতি চাত্র- মাগধীমধুকং লোধ্রং কুষ্ঠমেলাহরেণবঃ| সমঙ্গা ধাতকীপুষ্পং শারিবা রজনীদ্বযম্| প্রিযঙ্গ্বঃ সর্জরসঃ পদ্মকং পদ্মকেসরম্| মাতুলুঙ্গস্য পত্রাণি মধূচ্ছিষ্টং সসৈন্ধবম্| তৈস্তৈলং সিদ্ধমভ্যঙ্গাচ্ছোধযেদ্রোপযেত চ| দুষ্টারুঃপিটকাগণ্ডগণ্ডমালাভগন্দরান্||২৩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (23) · Śloka 23
ভবতি চাত্র- মাগধীমধুকং লোধ্রং কুষ্ঠমেলাহরেণবঃ| সমঙ্গা ধাতকীপুষ্পং শারিবা রজনীদ্বযম্| প্রিযঙ্গ্বঃ সর্জরসঃ পদ্মকং পদ্মকেসরম্| মাতুলুঙ্গস্য পত্রাণি মধূচ্ছিষ্টং সসৈন্ধবম্| তৈস্তৈলং সিদ্ধমভ্যঙ্গাচ্ছোধযেদ্রোপযেত চ| দুষ্টারুঃপিটকাগণ্ডগণ্ডমালাভগন্দরান্||২৩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM shIGracikitsyatvam (24) · Śloka 24
পিটকাঃ সাধযেচ্ছীঘ্রং তা হ্যসূন্ ঘ্নন্তি মেহিনঃ| অনু শেষানপি ভিষগ্যথাবলমুপদ্রবান্||২৪||
पिटकाः साधयेच्छीग़्रं ता ह्यसून् ग़्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM shIGracikitsyatvam (24) · Śloka 24
পিটকাঃ সাধযেচ্ছীঘ্রং তা হ্যসূন্ ঘ্নন্তি মেহিনঃ| অনু শেষানপি ভিষগ্যথাবলমুপদ্রবান্||২৪||
पिटकाः साधयेच्छीघ्रं ता ह्यसून् घ्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
সর্বজত্বান্মহামর্মসংশ্রযাদনুষঙ্গতঃ| সুবহূপদ্রবত্বাচ্চ প্রমেহো দারুণো গদঃ||২৫|| ইতি বৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতাব ষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযাং চিকিত্সিতস্থানে প্রমেহ চিকিত্সিতন্নাম চতুর্দশোঽধ্যাযঃ||১৪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
সর্বজত্বান্মহামর্মসংশ্রযাদনুষঙ্গতঃ| সুবহূপদ্রবত্বাচ্চ প্রমেহো দারুণো গদঃ||২৫|| ইতি বৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতাব ষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযাং চিকিত্সিতস্থানে প্রমেহ চিকিত্সিতন্নাম চতুর্দশোঽধ্যাযঃ||১৪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
অথাতঃ প্রমেহ চিকিত্সিতং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
অথাতঃ প্রমেহ চিকিত্সিতং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
প্রাযেণ হি প্রমেহিণোঽভিষ্যণ্ণদেহত্বাদুপহতাগ্নের্ভক্ষ্যা দিপঞ্চবিধমপ্যন্নমুপযুক্তং মূত্রায মেদসে চ বিপরিণমতে| তস্মাদস্য তেজোধাতুবৃদ্ধযে ক্লেদমেদঃ প্রশমনায চ বলিনঃ সংশোধনানি প্রযুঞ্জীত| দুর্বলস্য তু সংশমনানি| সর্বস্য চ বদ্ধমূত্রাণ্যমেদস্করাণ্যবৃংহণান্যগ্নিদীপনানি বলজননানি চান্নপানানি| বলং চ বিধিনোপচিতমশেষা মযক্ষযায সম্প্রবর্ততে||২||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
প্রাযেণ হি প্রমেহিণোঽভিষ্যণ্ণদেহত্বাদুপহতাগ্নের্ভক্ষ্যা দিপঞ্চবিধমপ্যন্নমুপযুক্তং মূত্রায মেদসে চ বিপরিণমতে| তস্মাদস্য তেজোধাতুবৃদ্ধযে ক্লেদমেদঃ প্রশমনায চ বলিনঃ সংশোধনানি প্রযুঞ্জীত| দুর্বলস্য তু সংশমনানি| সর্বস্য চ বদ্ধমূত্রাণ্যমেদস্করাণ্যবৃংহণান্যগ্নিদীপনানি বলজননানি চান্নপানানি| বলং চ বিধিনোপচিতমশেষা মযক্ষযায সম্প্রবর্ততে||২||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
অথ সংশোধনার্হং প্রমেহিণমাদাবেব বিভীতকসর্ষপেঙ্গুদী করঞ্জনিম্বনিকুম্ভান্যতমতৈলেন ত্রিকণ্টকাদিনা বা যথাস্বং সিদ্ধেন স্নেহেন প্রিযঙ্গ্বাদিশৃতেন বা হবিষা স্নেহযিত্বা কল্পবিহিতৈঃ প্রযোগৈর্বামযেদ্বিরেচযেচ্চ||৩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
অথ সংশোধনার্হং প্রমেহিণমাদাবেব বিভীতকসর্ষপেঙ্গুদী করঞ্জনিম্বনিকুম্ভান্যতমতৈলেন ত্রিকণ্টকাদিনা বা যথাস্বং সিদ্ধেন স্নেহেন প্রিযঙ্গ্বাদিশৃতেন বা হবিষা স্নেহযিত্বা কল্পবিহিতৈঃ প্রযোগৈর্বামযেদ্বিরেচযেচ্চ||৩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ততো জাতবলং মুস্তামরদারুনাগরপ্রতিবাপেন সুরসাদি কষাযেণাস্থাপযেত্| পিত্তোত্তরং তু ন্যগ্রোধাদিকষাযেণ||৪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ততো জাতবলং মুস্তামরদারুনাগরপ্রতিবাপেন সুরসাদি কষাযেণাস্থাপযেত্| পিত্তোত্তরং তু ন্যগ্রোধাদিকষাযেণ||৪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ততশ্চ জাঙ্গলরসৈঃ ক্রমেণ সন্তর্পযেত্| অত্যপতর্পণেন হি প্রমেহিণো বিশেষেণ মূত্রকৃচ্ছ্রবস্তিমেঢ্রশূলগুল্মাতিকর্শ্য ভ্রমাদীনাং সম্ভবঃ| ততোঽনুবন্ধরক্ষণার্থং শমনার্হস্য চ শমনান্যবচারযেত্||৫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ততশ্চ জাঙ্গলরসৈঃ ক্রমেণ সন্তর্পযেত্| অত্যপতর্পণেন হি প্রমেহিণো বিশেষেণ মূত্রকৃচ্ছ্রবস্তিমেঢ্রশূলগুল্মাতিকর্শ্য ভ্রমাদীনাং সম্ভবঃ| ততোঽনুবন্ধরক্ষণার্থং শমনার্হস্য চ শমনান্যবচারযেত্||৫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
প্রাতঃ সর্বপ্রমেষু হরিদ্রামধুনা যুক্তামামলকরসেন পি বেত্| অথবা সালসপ্তপর্ণকুটজকপিত্থকম্পিল্লক বিভীতকরোহিতককুসুমানি তচ্চূর্ণং বা ক্ষৌদ্রেণ লিহ্যাত্| হরীতকীচূর্ণং ব| পিবেদ্বা ত্রিফলামুস্তাদেবদারুহরিদ্রা ক্বাথম্| অসনচিত্রকত্রিফলাদার্বীকলিঙ্গকানাং বা সক্ষৌদ্রম্| তদ্বত্ গুডূচ্যা বা স্বরসমামলকানাং বা||৬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
প্রাতঃ সর্বপ্রমেষু হরিদ্রামধুনা যুক্তামামলকরসেন পি বেত্| অথবা সালসপ্তপর্ণকুটজকপিত্থকম্পিল্লক বিভীতকরোহিতককুসুমানি তচ্চূর্ণং বা ক্ষৌদ্রেণ লিহ্যাত্| হরীতকীচূর্ণং ব| পিবেদ্বা ত্রিফলামুস্তাদেবদারুহরিদ্রা ক্বাথম্| অসনচিত্রকত্রিফলাদার্বীকলিঙ্গকানাং বা সক্ষৌদ্রম্| তদ্বত্ গুডূচ্যা বা স্বরসমামলকানাং বা||৬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphameheShu visheShaH (7) · Śloka 7
বিশেষতস্তু কফমেহেষু কট্ফলমুস্তালোধ্রাভযানাং সমা ক্ষিকং কষাযম্| তগরবিডঙ্গদ্বিহরিদ্রাণাং বা| চন্দনা গরুকুষ্ঠদেবদারূণাং বা| পাঠাগ্নিমন্থচবিকাত্রিফলানাং বা|৭| বিশেষতস্তু কফমেহেষু কট্ফলমুস্তালোধ্রাভযানাং সমা ক্ষিকং কষাযম্| তগরবিডঙ্গদ্বিহরিদ্রাণাং বা| চন্দনা গরুকুষ্ঠদেবদারূণাং বা| পাঠাগ্নিমন্থচবিকাত্রিফলানাং বা|৭|
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७| विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
পিত্তপ্রমেহেষু তু লোধ্রসেব্যার্জুনচন্দনানাম্| নিম্বামৃতা মলকপটোলীনাং বা| শীরীষসর্জার্জুনকেসরাণাং বা| ফলিনী কমলোত্পলকীংশুকানাং বা| কুটজোত্পলকট ঙ্গটেরীনাং বা||৭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
পিত্তপ্রমেহেষু তু লোধ্রসেব্যার্জুনচন্দনানাম্| নিম্বামৃতা মলকপটোলীনাং বা| শীরীষসর্জার্জুনকেসরাণাং বা| ফলিনী কমলোত্পলকীংশুকানাং বা| কুটজোত্পলকট ঙ্গটেরীনাং বা||৭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApi bhedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
তেষ্বপি চ বিশেষেণ পিবেদুদকমেহাদিষু ক্রমাত্ কষাযং পারিজাতস্য বৈজযন্ত্যাঃ সপ্তচ্ছদস্যারিষ্টস্য নিশাযাঃ ককুভচন্দনযোশ্চিত্রকস্য পাঠাজোঙ্গকযোঃ খদিরস্য ত্রিফলারগ্বধযোশ্চ মধুযুতম্| পিবেচ্চ সিকতামেহে হিঙ্গু প্রবালকৈলালবণানি মদ্যেন মূত্রেণ ক্ষারোদকেন বা| ক্ষারমেহাদিষু ত্রিফলাযা অসনাদেঃ ন্যগ্রোধাদেঃ শম্যা কস্য চন্দনমঞ্জিষ্ঠযোঃ গুডূচীতিন্দুকাস্থিকাশ্মর্যখর্জূ রাণাং চ মধুযুক্তম্| শোণিতমেহে মদযন্তীপত্রকল্কং চ সক্ষৌদ্রং শীতাম্বুনা||৮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः ख़दिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यख़र्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApi bhedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
তেষ্বপি চ বিশেষেণ পিবেদুদকমেহাদিষু ক্রমাত্ কষাযং পারিজাতস্য বৈজযন্ত্যাঃ সপ্তচ্ছদস্যারিষ্টস্য নিশাযাঃ ককুভচন্দনযোশ্চিত্রকস্য পাঠাজোঙ্গকযোঃ খদিরস্য ত্রিফলারগ্বধযোশ্চ মধুযুতম্| পিবেচ্চ সিকতামেহে হিঙ্গু প্রবালকৈলালবণানি মদ্যেন মূত্রেণ ক্ষারোদকেন বা| ক্ষারমেহাদিষু ত্রিফলাযা অসনাদেঃ ন্যগ্রোধাদেঃ শম্যা কস্য চন্দনমঞ্জিষ্ঠযোঃ গুডূচীতিন্দুকাস্থিকাশ্মর্যখর্জূ রাণাং চ মধুযুক্তম্| শোণিতমেহে মদযন্তীপত্রকল্কং চ সক্ষৌদ্রং শীতাম্বুনা||৮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः खदिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
বাতজেষ্বপি যাপনার্থং কফপিত্তোল্বণেষু পিবেত্কষাযম্| তত্র বসামেহেঽগ্নিমন্থস্য| মজ্জমেহেঽমৃতাচিত্রকযোঃ কুষ্ঠ-কুটজপাঠাকটুরোহিণীকল্কমিশ্রম্| হস্তিমেহে হস্তিসূকরখরোষ্ট্রাস্থিক্ষারম্| মধুমেহে কদরখদির পুরকষাযম্||৯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरख़रोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरख़दिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
বাতজেষ্বপি যাপনার্থং কফপিত্তোল্বণেষু পিবেত্কষাযম্| তত্র বসামেহেঽগ্নিমন্থস্য| মজ্জমেহেঽমৃতাচিত্রকযোঃ কুষ্ঠ-কুটজপাঠাকটুরোহিণীকল্কমিশ্রম্| হস্তিমেহে হস্তিসূকরখরোষ্ট্রাস্থিক্ষারম্| মধুমেহে কদরখদির পুরকষাযম্||৯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरखरोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरखदिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeshu snehaprayogavikalpanA (10) · Śloka 10
কফানুগতেষু তু বসাদিমেহেষু যথাস্বকষাযেণ সাধিতানি তৈলানি| পিত্তানুগতেষু চ ঘৃতানি যমকং বা প্রযুঞ্জীত||১০||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च ग़ृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeshu snehaprayogavikalpanA (10) · Śloka 10
কফানুগতেষু তু বসাদিমেহেষু যথাস্বকষাযেণ সাধিতানি তৈলানি| পিত্তানুগতেষু চ ঘৃতানি যমকং বা প্রযুঞ্জীত||১০||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च घृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaghnaH (11) · Śloka 11
ত্রিকণ্টকাতিবিষাভল্লাতকলোধ্রবচাপিচুমন্দঘননিশা জমোদার্জুনাশ্মন্তকপটোলসোমবল্কমঞ্জিষ্ঠাপদ্মকচন্দ নাগরুভিশ্চ স্নেহো বিপক্বঃ সর্বমেহঘ্নঃ||১১||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दग़ननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहग़्नः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaghnaH (11) · Śloka 11
ত্রিকণ্টকাতিবিষাভল্লাতকলোধ্রবচাপিচুমন্দঘননিশা জমোদার্জুনাশ্মন্তকপটোলসোমবল্কমঞ্জিষ্ঠাপদ্মকচন্দ নাগরুভিশ্চ স্নেহো বিপক্বঃ সর্বমেহঘ্নঃ||১১||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दघननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहघ्नः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnvantaraM ghRutam (12) · Śloka 12
দশমূলহরীতকীদেবদারুষ্করঞ্জদ্বযদ্বিবর্ষাভূদন্তীভক দম্বভল্লাতকশঠীপুষ্করমূলার্কমূলস্নুহীমূলবরণমূ লপিপ্পলীমূলানি প্রত্যেকশো দশপলোন্মিতানি যবকোল কুলত্থপ্রস্থত্রযং চাষ্টগুণেঽম্ভসি সাধযিত্বা পাদশেষং কষাযমবতারযেত্| তেন বচাবিডঙ্গকম্পিল্লকভল্লা তকভার্ঙ্গীরোহিষচবিকাপিপ্পলীদ্বযত্রিবৃন্নিচুলবিশ্ব ভেষজপ্রতীবাপং ঘৃতপ্রস্থং বিপচেত্| এতদ্ধান্বন্তরং সর্পিঃ সর্বমেহপিটকাকুষ্ঠবিষশোফার্শোগুল্মবিদ্রধিপ্লীহজ ঠরশ্বাসকাসবর্ধ্মপাণ্ডুরোগবাতশোণিতোন্মাদাপস্মা রহরম্||১২||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं ग़ृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnvantaraM ghRutam (12) · Śloka 12
দশমূলহরীতকীদেবদারুষ্করঞ্জদ্বযদ্বিবর্ষাভূদন্তীভক দম্বভল্লাতকশঠীপুষ্করমূলার্কমূলস্নুহীমূলবরণমূ লপিপ্পলীমূলানি প্রত্যেকশো দশপলোন্মিতানি যবকোল কুলত্থপ্রস্থত্রযং চাষ্টগুণেঽম্ভসি সাধযিত্বা পাদশেষং কষাযমবতারযেত্| তেন বচাবিডঙ্গকম্পিল্লকভল্লা তকভার্ঙ্গীরোহিষচবিকাপিপ্পলীদ্বযত্রিবৃন্নিচুলবিশ্ব ভেষজপ্রতীবাপং ঘৃতপ্রস্থং বিপচেত্| এতদ্ধান্বন্তরং সর্পিঃ সর্বমেহপিটকাকুষ্ঠবিষশোফার্শোগুল্মবিদ্রধিপ্লীহজ ঠরশ্বাসকাসবর্ধ্মপাণ্ডুরোগবাতশোণিতোন্মাদাপস্মা রহরম্||১২||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं घृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
আহারঞ্চ যববিকৃতিপ্রাযং মধ্বামলকোপেতমাহারযেত্| যথাযথং প্রমেহঘ্নৌষধনির্যূহৈঃ সুবহুশো যবান্ ভবযিত্বা সক্তুমন্থাপূপধানালাজবাট্যাদীন্ বিবিধাংশ্চ লঘূন্ ভাক্ষ্যানুপকল্পযেত্| তদ্বচ্চ গোধূমান্| গবাশ্বখরজঠর স্থিতৈশ্চ তথা শালিষষ্টিকতৃণধান্যানি মুদ্গাদযস্তি ক্তানি শাকানি জাঙ্গলানি চ পিশিতানি শূল্যানি পরিশুষ্কাণি প্রদিগ্ধানি ভৃষ্টচণকোপদংশানি বিবিধা সবানুপানান্যুপযুঞ্জীত||১৩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लग़ून् भाक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वख़रजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
আহারঞ্চ যববিকৃতিপ্রাযং মধ্বামলকোপেতমাহারযেত্| যথাযথং প্রমেহঘ্নৌষধনির্যূহৈঃ সুবহুশো যবান্ ভবযিত্বা সক্তুমন্থাপূপধানালাজবাট্যাদীন্ বিবিধাংশ্চ লঘূন্ ভক্ষ্যানুপকল্পযেত্| তদ্বচ্চ গোধূমান্| গবাশ্বখরজঠর স্থিতৈশ্চ তথা শালিষষ্টিকতৃণধান্যানি মুদ্গাদযস্তি ক্তানি শাকানি জাঙ্গলানি চ পিশিতানি শূল্যানি পরিশুষ্কাণি প্রদিগ্ধানি ভৃষ্টচণকোপদংশানি বিবিধা সবানুপানান্যুপযুঞ্জীত||১৩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लघून् भक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वखरजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
লোধ্রমূর্বাশঠীবিডঙ্গত্রিফলাপুষ্করমূলচাতুর্জাতক্রমুকচ বিকাযবানীশ্যামাভার্ঙ্গীদ্বিবিশালাভূনিম্বতরচিত্র কপিপ্পলীমূলকটুরোহিণীকুষ্ঠপাঠেন্দ্রযবাতিবিষাপ্লব নখমরিচানি কর্ষাংশান্যপাং কলশেঽধিশৃত্য তুর্যশেষে রসে পূতে জতুশৃতপুরাণঘৃতভাজনস্থেঽর্ধভাগেন মধু নিধায পক্ষমুপেক্ষিতোঽযম্ লোধ্রাসবঃ সর্বপ্রমেহকুষ্ঠকিলাসস্থৌ ল্যারোচককৃমিপাণ্ডুশোফর্শোগ্রহণীদোষান্নিহন্তি||১৪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नख़मरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणग़ृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
লোধ্রমূর্বাশঠীবিডঙ্গত্রিফলাপুষ্করমূলচাতুর্জাতক্রমুকচ বিকাযবানীশ্যামাভার্ঙ্গীদ্বিবিশালাভূনিম্বতরচিত্র কপিপ্পলীমূলকটুরোহিণীকুষ্ঠপাঠেন্দ্রযবাতিবিষাপ্লব নখমরিচানি কর্ষাংশান্যপাং কলশেঽধিশৃত্য তুর্যশেষে রসে পূতে জতুশৃতপুরাণঘৃতভাজনস্থেঽর্ধভাগেন মধু নিধায পক্ষমুপেক্ষিতোঽযম্ লোধ্রাসবঃ সর্বপ্রমেহকুষ্ঠকিলাসস্থৌ ল্যারোচককৃমিপাণ্ডুশোফর্শোগ্রহণীদোষান্নিহন্তি||১৪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नखमरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणघृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
দশমূলদন্তীত্রিবৃচ্ছ্যামাশ্রেযসীচিত্রকপুনর্নবসধায বৈকৈষিকাগণ্ডীরগুডূচীনাম্ পৃথক্পঞ্চবিংশতিপলান্ ভাগাং স্ত্রিফলাঢকং চ সলিলদ্রোণৈর্দশভিঃ পাদশেষং নির্যুহ মবতারযেত্| তস্মিন্ পূতশীতে শুচিভাজনস্থে পুরাণগুড তুলাদ্বযং গোমূত্রাঢকমযোরজোঽর্ধাঢকং মাগাধিকাপ্রস্থং কুটজার্জুনকুষ্ঠক্রিমিঘ্নবচাচিত্রকপলানি চ দ্বাদশ প্রতীবাপং দত্বা মাসং স্থাপযেত্| এষ দশমূলারিষ্টঃ সমানঃ পূর্বেণ||১৫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिग़्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
দশমূলদন্তীত্রিবৃচ্ছ্যামাশ্রেযসীচিত্রকপুনর্নবসধায বৈকৈষিকাগণ্ডীরগুডূচীনাম্ পৃথক্পঞ্চবিংশতিপলান্ ভাগাং স্ত্রিফলাঢকং চ সলিলদ্রোণৈর্দশভিঃ পাদশেষং নির্যুহ মবতারযেত্| তস্মিন্ পূতশীতে শুচিভাজনস্থে পুরাণগুড তুলাদ্বযং গোমূত্রাঢকমযোরজোঽর্ধাঢকং মাগাধিকাপ্রস্থং কুটজার্জুনকুষ্ঠক্রিমিঘ্নবচাচিত্রকপলানি চ দ্বাদশ প্রতীবাপং দত্বা মাসং স্থাপযেত্| এষ দশমূলারিষ্টঃ সমানঃ পূর্বেণ||১৫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिघ्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
অসনাদিদ্রব্যাণি পৃথগ্বিংশতিপলান্যম্ভসাং ঘটাষ্টকেন ক্বাথযেত্| চতুর্থস্থিতঞ্চ পরিস্রুতং সুশীতং গুডপলশত দ্বযেন মধ্বর্ধাঢকেন চ পৃথক্পলাংশেন বত্সকাদিনা সংযো জ্য সক্ষৌদ্রেণ পিপ্পলীচূর্ণেনান্তঃপ্রলিপ্তে জতুসৃতে ঘৃত কুম্ভে আবাপ্য যবপল্লে নিধাপযেত্| তত্র চ তনূনি খদিরাঙ্গারপ্রতপ্তানি তীক্ষ্ণলোহপত্রাণি বহুশো নিমজ্জ্যে দালোহবিলযনাত্| ত্রীংশ্চতুরো বা মাসানযং বিধৃতো লোহা রিষ্টঃ পূর্বস্মাদধিকগুণঃ| সীধুমধুমাধবানপি চ নিগ দান্ পিবেত্||১৬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां ग़टाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते ग़ृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि ख़दिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
অসনাদিদ্রব্যাণি পৃথগ্বিংশতিপলান্যম্ভসাং ঘটাষ্টকেন ক্বাথযেত্| চতুর্থস্থিতঞ্চ পরিস্রুতং সুশীতং গুডপলশত দ্বযেন মধ্বর্ধাঢকেন চ পৃথক্পলাংশেন বত্সকাদিনা সংযো জ্য সক্ষৌদ্রেণ পিপ্পলীচূর্ণেনান্তঃপ্রলিপ্তে জতুসৃতে ঘৃত কুম্ভে আবাপ্য যবপল্লে নিধাপযেত্| তত্র চ তনূনি খদিরাঙ্গারপ্রতপ্তানি তীক্ষ্ণলোহপত্রাণি বহুশো নিমজ্জ্যে দালোহবিলযনাত্| ত্রীংশ্চতুরো বা মাসানযং বিধৃতো লোহা রিষ্টঃ পূর্বস্মাদধিকগুণঃ| সীধুমধুমাধবানপি চ নিগ দান্ পিবেত্||১৬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां घटाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते घृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि खदिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
নিবৃত্তমদ্যস্তু সারোদকং দর্ভাম্ভোমধুকপিত্থতিন্দুকমরি চানুবিদ্ধানি পানকানি রাগষাডবাংশ্চ সার্ষপিকান্যনু পানানি চ তদ্বিধানি| উষ্ট্রাশ্বতরখরপুরীষচূর্ণানুবিদ্ধং চাস্মৈ দদ্যাদশনম্||১৭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरख़रपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
নিবৃত্তমদ্যস্তু সারোদকং দর্ভাম্ভোমধুকপিত্থতিন্দুকমরি চানুবিদ্ধানি পানকানি রাগষাডবাংশ্চ সার্ষপিকান্যনু পানানি চ তদ্বিধানি| উষ্ট্রাশ্বতরখরপুরীষচূর্ণানুবিদ্ধং চাস্মৈ দদ্যাদশনম্||১৭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरखरपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
মুস্তামৃতাগণ্ডীরদ্বিহরিদ্রাসারিবাদ্বিদর্ভবর্ষাভূত্রিকণ্টকব্যো ষফল্গুরোহিষপল্লবশ্যামাসুরদারুকালাবিডঙ্গপাঠাকম্পি ল্লকভার্ঙ্গীনিদিগ্ধিকাদন্তীচিত্রককটুকৈরণ্ডমূলানি সমাংশান্যৈকধ্যং চূর্ণযিত্বা তচ্চূর্ণাদযশ্চূর্ণং দ্বিগুণং শ্লক্ষ্ণমাবাপ্য মদ্যানুপানং মধুনাঽবলিহ্যাত্| পিবেদ্বা সুখোদকেন ত্রিফলাম্ভসা বা| তেন মেহপ্লীহহলীমক পাণ্ডুরোগশ্বযথুদুর্নামগুল্মোদরাণি শীঘ্রমুপশাম্যন্তি||১৮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुख़ोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीग़्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
মুস্তামৃতাগণ্ডীরদ্বিহরিদ্রাসারিবাদ্বিদর্ভবর্ষাভূত্রিকণ্টকব্যো ষফল্গুরোহিষপল্লবশ্যামাসুরদারুকালাবিডঙ্গপাঠাকম্পি ল্লকভার্ঙ্গীনিদিগ্ধিকাদন্তীচিত্রককটুকৈরণ্ডমূলানি সমাংশান্যৈকধ্যং চূর্ণযিত্বা তচ্চূর্ণাদযশ্চূর্ণং দ্বিগুণং শ্লক্ষ্ণমাবাপ্য মদ্যানুপানং মধুনাঽবলিহ্যাত্| পিবেদ্বা সুখোদকেন ত্রিফলাম্ভসা বা| তেন মেহপ্লীহহলীমক পাণ্ডুরোগশ্বযথুদুর্নামগুল্মোদরাণি শীঘ্রমুপশাম্যন্তি||১৮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुखोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीघ्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
দ্বিবিধোপক্রমণীযোক্তাংশ্চাতিস্থৌল্যাদিগদযোগাংশ্চ শীল যেত্| প্রবৃদ্ধমেদসঃ প্রগাঢব্যাযামোদ্বর্তনস্নানবিলেপনানি চ রূক্ষাভিরোষধীভিঃ||১৯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शील येत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
দ্বিবিধোপক্রমণীযোক্তাংশ্চাতিস্থৌল্যাদিগদযোগাংশ্চ শীলযেত্| প্রবৃদ্ধমেদসঃ প্রগাঢব্যাযামোদ্বর্তনস্নানবিলেপনানি চ রূক্ষাভিরোষধীভিঃ||১৯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शीलयेत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
অধনস্তু ছত্রপাদত্রবিরহিতো মুনিবৃত্তির্যোজনশতমধিকং বা গচ্ছেত্| শ্যামাকনীবারামতিন্দুককপিত্থাশ্মন্তক ফলমূলাহারো বা মৃগৈঃ সহ বসেত্| গোভির্বা সহ তন্মূত্র শকৃদ্দৃত্তিঃ পরিভ্রমেত্| তডাগানি বা খনেত্| কৃশং ত্ববি রুদ্ধৈর্বৃংহযেত্||২০||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्र शकृद्दृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा ख़नेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
অধনস্তু ছত্রপাদত্রবিরহিতো মুনিবৃত্তির্যোজনশতমধিকং বা গচ্ছেত্| শ্যামাকনীবারামতিন্দুককপিত্থাশ্মন্তক ফলমূলাহারো বা মৃগৈঃ সহ বসেত্| গোভির্বা সহ তন্মূত্রশকৃদ্দ্বৃত্তিঃ পরিভ্রমেত্| তডাগানি বা খনেত্| কৃশং ত্ববি রুদ্ধৈর্বৃংহযেত্||২০||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्रशकृद्द्वृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा खनेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
শরাবিকাদ্যাস্তু অপক্বাঃ শোফবদুপাচরেত্| পক্বাশ্চ ব্রণবত্| পুর্বরূপেষ্বেব তু তাসাং পানে বনস্পতিকষাযং বস্ত মূত্রং চোপদিশন্তি| তীক্ষ্ণং চ সংশোধনং দুর্বিরেচ্যা হি মেহিনো ভবন্তি মেদোভিব্যাপৃদেহত্বাত্| তৈলং চ ব্রণরোপণার্থমে লাদৌ কুর্বীত| আরগ্বধাদেঃ কষাযমুদ্বর্তনে| অসনাদেঃ পরিষেচনে বত্সকাদেঃ পানভোজনেষু||২১||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
শরাবিকাদ্যাস্তু অপক্বাঃ শোফবদুপাচরেত্| পক্বাশ্চ ব্রণবত্| পুর্বরূপেষ্বেব তু তাসাং পানে বনস্পতিকষাযং বস্ত মূত্রং চোপদিশন্তি| তীক্ষ্ণং চ সংশোধনং দুর্বিরেচ্যা হি মেহিনো ভবন্তি মেদোভিব্যাপৃদেহত্বাত্| তৈলং চ ব্রণরোপণার্থমে লাদৌ কুর্বীত| আরগ্বধাদেঃ কষাযমুদ্বর্তনে| অসনাদেঃ পরিষেচনে বত্সকাদেঃ পানভোজনেষু||২১||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
পাঠাচিত্রকশার্ঙ্গেষ্টাক্ষুদ্রবৃহতীশারিবাসোমবল্কসপ্ত পর্ণারগ্বদকুটজমূলচূর্ণং মধুনা লিহ্যান্নবাযসং বা| অসনাদিবর্গস্য কষাযং পাদশেষং পরিগৃহ্য পরিস্রাব্য চ পুনঃ প্রিযগ্বামলকলোধ্রদন্তীকৃষ্ণাযস্তাম্রচূর্ণাবাপং দর্বীপ্রলেপিনমবতারযেত্| তং যথাবলমবলিহ্যাত্| যথা স্বঞ্চ প্রমেহঘ্নৌষধনির্যূহৈর্ভাবিতশিলাজতুতুলোপযুক্তা সর্বমেহান্ সপিটকানপকর্ষতীতি||২২||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
পাঠাচিত্রকশার্ঙ্গেষ্টাক্ষুদ্রবৃহতীশারিবাসোমবল্কসপ্ত পর্ণারগ্বদকুটজমূলচূর্ণং মধুনা লিহ্যান্নবাযসং বা| অসনাদিবর্গস্য কষাযং পাদশেষং পরিগৃহ্য পরিস্রাব্য চ পুনঃ প্রিযগ্বামলকলোধ্রদন্তীকৃষ্ণাযস্তাম্রচূর্ণাবাপং দর্বীপ্রলেপিনমবতারযেত্| তং যথাবলমবলিহ্যাত্| যথা স্বঞ্চ প্রমেহঘ্নৌষধনির্যূহৈর্ভাবিতশিলাজতুতুলোপযুক্তা সর্বমেহান্ সপিটকানপকর্ষতীতি||২২||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakanAshanAH yogAH (23) · Śloka 23
ভবতি চাত্র- মাগধীমধুকং লোধ্রং কুষ্ঠমেলাহরেণবঃ| সমঙ্গা ধাতকীপুষ্পং শারিবা রজনীদ্বযম্| প্রিযঙ্গ্বঃ সর্জরসঃ পদ্মকং পদ্মকেসরম্| মাতুলুঙ্গস্য পত্রাণি মধূচ্ছিষ্টং সসৈন্ধবম্| তৈস্তৈলং সিদ্ধমভ্যঙ্গাচ্ছোধযেদ্রোপযেত চ| দুষ্টারুঃপিটকাগণ্ডগণ্ডমালাভগন্দরান্||২৩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakanAshanAH yogAH (23) · Śloka 23
ভবতি চাত্র- মাগধীমধুকং লোধ্রং কুষ্ঠমেলাহরেণবঃ| সমঙ্গা ধাতকীপুষ্পং শারিবা রজনীদ্বযম্| প্রিযঙ্গ্বঃ সর্জরসঃ পদ্মকং পদ্মকেসরম্| মাতুলুঙ্গস্য পত্রাণি মধূচ্ছিষ্টং সসৈন্ধবম্| তৈস্তৈলং সিদ্ধমভ্যঙ্গাচ্ছোধযেদ্রোপযেত চ| দুষ্টারুঃপিটকাগণ্ডগণ্ডমালাভগন্দরান্||২৩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM shIghracikitsyatvam (24) · Śloka 24
পিটকাঃ সাধযেচ্ছীঘ্রং তা হ্যসূন্ ঘ্নন্তি মেহিনঃ| অনু শেষানপি ভিষগ্যথাবলমুপদ্রবান্||২৪||
पिटकाः साधयेच्छीग़्रं ता ह्यसून् ग़्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM shIghracikitsyatvam (24) · Śloka 24
পিটকাঃ সাধযেচ্ছীঘ্রং তা হ্যসূন্ ঘ্নন্তি মেহিনঃ| অনু শেষানপি ভিষগ্যথাবলমুপদ্রবান্||২৪||
पिटकाः साधयेच्छीघ्रं ता ह्यसून् घ्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
সর্বজত্বান্মহামর্মসংশ্রযাদনুষঙ্গতঃ| সুবহূপদ্রবত্বাচ্চ প্রমেহো দারুণো গদঃ||২৫|| ইতি বৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতাব ষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযাং চিকিত্সিতস্থানে প্রমেহ চিকিত্সিতন্নাম চতুর্দশোঽধ্যাযঃ||১৪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
সর্বজত্বান্মহামর্মসংশ্রযাদনুষঙ্গতঃ| সুবহূপদ্রবত্বাচ্চ প্রমেহো দারুণো গদঃ||২৫|| ইতি বৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতাব ষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযাং চিকিত্সিতস্থানে প্রমেহ চিকিত্সিতন্নাম চতুর্দশোঽধ্যাযঃ||১৪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon