Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤਃ ਪ੍ਰਮੇਹ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤਃ ਪ੍ਰਮੇਹ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਹਿ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣੋਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਦੇਹਤ੍ਵਾਦੁਪਹਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਭਕ੍ਸ੍ਯਾ ਦਿਪਞ੍ਚਵਿਧਮਪ੍ਯਨ੍ਨਮੁਪਯੁਕ੍ਤਂ ਮੂਤ੍ਰਾਯ ਮੇਦਸੇ ਚ ਵਿਪਰਿਣਮਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਤੇਜੋਧਾਤੁਵਦ੍ਧਯੇ ਕ੍ਲੇਦਮੇਦਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਯ ਚ ਬਲਿਨਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਤੁ ਸਂਸ਼ਮਨਾਨਿ| ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਬਦ੍ਧਮੂਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮੇਦਸ੍ਕਰਾਣ੍ਯਬਂਹਣਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਦੀਪਨਾਨਿ ਬਲਜਨਨਾਨਿ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ| ਬਲਂ ਚ ਵਿਧਿਨੋਪਚਿਤਮਸ਼ੇਸਾ ਮਯਕ੍ਸਯਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੨||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਹਿ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣੋਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਦੇਹਤ੍ਵਾਦੁਪਹਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਭਕ੍ਸ੍ਯਾ ਦਿਪਞ੍ਚਵਿਧਮਪ੍ਯਨ੍ਨਮੁਪਯੁਕ੍ਤਂ ਮੂਤ੍ਰਾਯ ਮੇਦਸੇ ਚ ਵਿਪਰਿਣਮਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਤੇਜੋਧਾਤੁਵਦ੍ਧਯੇ ਕ੍ਲੇਦਮੇਦਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਯ ਚ ਬਲਿਨਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਤੁ ਸਂਸ਼ਮਨਾਨਿ| ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਬਦ੍ਧਮੂਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮੇਦਸ੍ਕਰਾਣ੍ਯਬਂਹਣਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਦੀਪਨਾਨਿ ਬਲਜਨਨਾਨਿ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ| ਬਲਂ ਚ ਵਿਧਿਨੋਪਚਿਤਮਸ਼ੇਸਾ ਮਯਕ੍ਸਯਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੨||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
ਅਥ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਹਂ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣਮਾਦਾਵੇਵ ਬਿਭੀਤਕਸਰ੍ਸਪੇਙ੍ਗੁਦੀ ਕਰਞ੍ਜਨਿਮ੍ਬਨਿਕੁਮ੍ਭਾਨ੍ਯਤਮਤੈਲੇਨ ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਾਦਿਨਾ ਵਾ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਸ਼ਤੇਨ ਵਾ ਹਵਿਸਾ ਸ੍ਨੇਹਯਿਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਪਵਿਹਿਤੈਃ ਪ੍ਰਯੋਗੈਰ੍ਵਾਮਯੇਦ੍ਵਿਰੇਚਯੇਚ੍ਚ||੩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
ਅਥ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਹਂ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣਮਾਦਾਵੇਵ ਬਿਭੀਤਕਸਰ੍ਸਪੇਙ੍ਗੁਦੀ ਕਰਞ੍ਜਨਿਮ੍ਬਨਿਕੁਮ੍ਭਾਨ੍ਯਤਮਤੈਲੇਨ ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਾਦਿਨਾ ਵਾ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਸ਼ਤੇਨ ਵਾ ਹਵਿਸਾ ਸ੍ਨੇਹਯਿਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਪਵਿਹਿਤੈਃ ਪ੍ਰਯੋਗੈਰ੍ਵਾਮਯੇਦ੍ਵਿਰੇਚਯੇਚ੍ਚ||੩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ਤਤੋ ਜਾਤਬਲਂ ਮੁਸ੍ਤਾਮਰਦਾਰੁਨਾਗਰਪ੍ਰਤਿਵਾਪੇਨ ਸੁਰਸਾਦਿ ਕਸਾਯੇਣਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰਂ ਤੁ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਕਸਾਯੇਣ||੪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ਤਤੋ ਜਾਤਬਲਂ ਮੁਸ੍ਤਾਮਰਦਾਰੁਨਾਗਰਪ੍ਰਤਿਵਾਪੇਨ ਸੁਰਸਾਦਿ ਕਸਾਯੇਣਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰਂ ਤੁ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਕਸਾਯੇਣ||੪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ਤਤਸ਼੍ਚ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਤ੍ਯਪਤਰ੍ਪਣੇਨ ਹਿ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਬਸ੍ਤਿਮੇਢ੍ਰਸ਼ੂਲਗੁਲ੍ਮਾਤਿਕਰ੍ਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਮਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵਃ| ਤਤੋਨੁਬਨ੍ਧਰਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮਨਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਮਨਾਨ੍ਯਵਚਾਰਯੇਤ੍||੫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ਤਤਸ਼੍ਚ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਤ੍ਯਪਤਰ੍ਪਣੇਨ ਹਿ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਬਸ੍ਤਿਮੇਢ੍ਰਸ਼ੂਲਗੁਲ੍ਮਾਤਿਕਰ੍ਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਮਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵਃ| ਤਤੋਨੁਬਨ੍ਧਰਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮਨਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਮਨਾਨ੍ਯਵਚਾਰਯੇਤ੍||੫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮੇਸੁ ਹਰਿਦ੍ਰਾਮਧੁਨਾ ਯੁਕ੍ਤਾਮਾਮਲਕਰਸੇਨ ਪਿ ਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਸਾਲਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਕੁਟਜਕਪਿਤ੍ਥਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕ ਬਿਭੀਤਕਰੋਹਿਤਕਕੁਸੁਮਾਨਿ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਹਰੀਤਕੀਚੂਰ੍ਣਂ ਵ| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮੁਸ੍ਤਾਦੇਵਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ ਕ੍ਵਾਥਮ੍| ਅਸਨਚਿਤ੍ਰਕਤ੍ਰਿਫਲਾਦਾਰ੍ਵੀਕਲਿਙ੍ਗਕਾਨਾਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾ ਵਾ ਸ੍ਵਰਸਮਾਮਲਕਾਨਾਂ ਵਾ||੬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮੇਸੁ ਹਰਿਦ੍ਰਾਮਧੁਨਾ ਯੁਕ੍ਤਾਮਾਮਲਕਰਸੇਨ ਪਿ ਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਸਾਲਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਕੁਟਜਕਪਿਤ੍ਥਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕ ਬਿਭੀਤਕਰੋਹਿਤਕਕੁਸੁਮਾਨਿ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਹਰੀਤਕੀਚੂਰ੍ਣਂ ਵ| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮੁਸ੍ਤਾਦੇਵਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ ਕ੍ਵਾਥਮ੍| ਅਸਨਚਿਤ੍ਰਕਤ੍ਰਿਫਲਾਦਾਰ੍ਵੀਕਲਿਙ੍ਗਕਾਨਾਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾ ਵਾ ਸ੍ਵਰਸਮਾਮਲਕਾਨਾਂ ਵਾ||੬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPameheShu visheShaH (7) · Śloka 7
ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤੁ ਕਫਮੇਹੇਸੁ ਕਟ੍ਫਲਮੁਸ੍ਤਾਲੋਧ੍ਰਾਭਯਾਨਾਂ ਸਮਾ ਕ੍ਸਿਕਂ ਕਸਾਯਮ੍| ਤਗਰਵਿਡਙ੍ਗਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਚਨ੍ਦਨਾ ਗਰੁਕੁਸ੍ਠਦੇਵਦਾਰੂਣਾਂ ਵਾ| ਪਾਠਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਚਵਿਕਾਤ੍ਰਿਫਲਾਨਾਂ ਵਾ|੭| ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤੁ ਕਫਮੇਹੇਸੁ ਕਟ੍ਫਲਮੁਸ੍ਤਾਲੋਧ੍ਰਾਭਯਾਨਾਂ ਸਮਾ ਕ੍ਸਿਕਂ ਕਸਾਯਮ੍| ਤਗਰਵਿਡਙ੍ਗਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਚਨ੍ਦਨਾ ਗਰੁਕੁਸ੍ਠਦੇਵਦਾਰੂਣਾਂ ਵਾ| ਪਾਠਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਚਵਿਕਾਤ੍ਰਿਫਲਾਨਾਂ ਵਾ|੭|
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७| विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
ਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮੇਹੇਸੁ ਤੁ ਲੋਧ੍ਰਸੇਵ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਚਨ੍ਦਨਾਨਾਮ੍| ਨਿਮ੍ਬਾਮਤਾ ਮਲਕਪਟੋਲੀਨਾਂ ਵਾ| ਸ਼ੀਰੀਸਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਕੇਸਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਫਲਿਨੀ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਕੀਂਸ਼ੁਕਾਨਾਂ ਵਾ| ਕੁਟਜੋਤ੍ਪਲਕਟ ਙ੍ਗਟੇਰੀਨਾਂ ਵਾ||੭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
ਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮੇਹੇਸੁ ਤੁ ਲੋਧ੍ਰਸੇਵ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਚਨ੍ਦਨਾਨਾਮ੍| ਨਿਮ੍ਬਾਮਤਾ ਮਲਕਪਟੋਲੀਨਾਂ ਵਾ| ਸ਼ੀਰੀਸਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਕੇਸਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਫਲਿਨੀ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਕੀਂਸ਼ੁਕਾਨਾਂ ਵਾ| ਕੁਟਜੋਤ੍ਪਲਕਟ ਙ੍ਗਟੇਰੀਨਾਂ ਵਾ||੭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApi BedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
ਤੇਸ੍ਵਪਿ ਚ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪਿਬੇਦੁਦਕਮੇਹਾਦਿਸੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕਸਾਯਂ ਪਾਰਿਜਾਤਸ੍ਯ ਵੈਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਸ੍ਯਾਰਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਯਾਃ ਕਕੁਭਚਨ੍ਦਨਯੋਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯ ਪਾਠਾਜੋਙ੍ਗਕਯੋਃ ਖ਼ਦਿਰਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਗ੍ਵਧਯੋਸ਼੍ਚ ਮਧੁਯੁਤਮ੍| ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਸਿਕਤਾਮੇਹੇ ਹਿਙ੍ਗੁ ਪ੍ਰਵਾਲਕੈਲਾਲਵਣਾਨਿ ਮਦ੍ਯੇਨ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇਨ ਵਾ| ਕ੍ਸਾਰਮੇਹਾਦਿਸੁ ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾ ਅਸਨਾਦੇਃ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦੇਃ ਸ਼ਮ੍ਯਾ ਕਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਯੋਃ ਗੁਡੂਚੀਤਿਨ੍ਦੁਕਾਸ੍ਥਿਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਖ਼ਰ੍ਜੂ ਰਾਣਾਂ ਚ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਸ਼ੋਣਿਤਮੇਹੇ ਮਦਯਨ੍ਤੀਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਂ ਚ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਨਾ||੮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः ख़दिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यख़र्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApi BedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
ਤੇਸ੍ਵਪਿ ਚ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪਿਬੇਦੁਦਕਮੇਹਾਦਿਸੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕਸਾਯਂ ਪਾਰਿਜਾਤਸ੍ਯ ਵੈਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਸ੍ਯਾਰਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਯਾਃ ਕਕੁਭਚਨ੍ਦਨਯੋਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯ ਪਾਠਾਜੋਙ੍ਗਕਯੋਃ ਖਦਿਰਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਗ੍ਵਧਯੋਸ਼੍ਚ ਮਧੁਯੁਤਮ੍| ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਸਿਕਤਾਮੇਹੇ ਹਿਙ੍ਗੁ ਪ੍ਰਵਾਲਕੈਲਾਲਵਣਾਨਿ ਮਦ੍ਯੇਨ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇਨ ਵਾ| ਕ੍ਸਾਰਮੇਹਾਦਿਸੁ ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾ ਅਸਨਾਦੇਃ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦੇਃ ਸ਼ਮ੍ਯਾ ਕਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਯੋਃ ਗੁਡੂਚੀਤਿਨ੍ਦੁਕਾਸ੍ਥਿਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਖਰ੍ਜੂ ਰਾਣਾਂ ਚ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਸ਼ੋਣਿਤਮੇਹੇ ਮਦਯਨ੍ਤੀਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਂ ਚ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਨਾ||੮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः खदिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
ਵਾਤਜੇਸ੍ਵਪਿ ਯਾਪਨਾਰ੍ਥਂ ਕਫਪਿਤ੍ਤੋਲ੍ਬਣੇਸੁ ਪਿਬੇਤ੍ਕਸਾਯਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਵਸਾਮੇਹੇਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸ੍ਯ| ਮਜ੍ਜਮੇਹੇਮਤਾਚਿਤ੍ਰਕਯੋਃ ਕੁਸ੍ਠ-ਕੁਟਜਪਾਠਾਕਟੁਰੋਹਿਣੀਕਲ੍ਕਮਿਸ਼੍ਰਮ੍| ਹਸ੍ਤਿਮੇਹੇ ਹਸ੍ਤਿਸੂਕਰਖ਼ਰੋਸ੍ਟ੍ਰਾਸ੍ਥਿਕ੍ਸਾਰਮ੍| ਮਧੁਮੇਹੇ ਕਦਰਖ਼ਦਿਰ ਪੁਰਕਸਾਯਮ੍||੯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरख़रोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरख़दिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
ਵਾਤਜੇਸ੍ਵਪਿ ਯਾਪਨਾਰ੍ਥਂ ਕਫਪਿਤ੍ਤੋਲ੍ਬਣੇਸੁ ਪਿਬੇਤ੍ਕਸਾਯਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਵਸਾਮੇਹੇਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸ੍ਯ| ਮਜ੍ਜਮੇਹੇਮਤਾਚਿਤ੍ਰਕਯੋਃ ਕੁਸ੍ਠ-ਕੁਟਜਪਾਠਾਕਟੁਰੋਹਿਣੀਕਲ੍ਕਮਿਸ਼੍ਰਮ੍| ਹਸ੍ਤਿਮੇਹੇ ਹਸ੍ਤਿਸੂਕਰਖਰੋਸ੍ਟ੍ਰਾਸ੍ਥਿਕ੍ਸਾਰਮ੍| ਮਧੁਮੇਹੇ ਕਦਰਖਦਿਰ ਪੁਰਕਸਾਯਮ੍||੯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरखरोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरखदिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeshu snehaprayoga vikalpanA (10) · Śloka 10
ਕਫਾਨੁਗਤੇਸੁ ਤੁ ਵਸਾਦਿਮੇਹੇਸੁ ਯਥਾਸ੍ਵਕਸਾਯੇਣ ਸਾਧਿਤਾਨਿ ਤੈਲਾਨਿ| ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਗਤੇਸੁ ਚ ਗ਼ਤਾਨਿ ਯਮਕਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੦||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च ग़ृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeshu snehaprayoga vikalpanA (10) · Śloka 10
ਕਫਾਨੁਗਤੇਸੁ ਤੁ ਵਸਾਦਿਮੇਹੇਸੁ ਯਥਾਸ੍ਵਕਸਾਯੇਣ ਸਾਧਿਤਾਨਿ ਤੈਲਾਨਿ| ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਗਤੇਸੁ ਚ ਘਤਾਨਿ ਯਮਕਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੦||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च घृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaGnaH (11) · Śloka 11
ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਾਤਿਵਿਸਾਭਲ੍ਲਾਤਕਲੋਧ੍ਰਵਚਾਪਿਚੁਮਨ੍ਦਗ਼ਨਨਿਸ਼ਾ ਜਮੋਦਾਰ੍ਜੁਨਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਪਟੋਲਸੋਮਵਲ੍ਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਪਦ੍ਮਕਚਨ੍ਦ ਨਾਗਰੁਭਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹੋ ਵਿਪਕ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮੇਹਗ਼੍ਨਃ||੧੧||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दग़ननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहग़्नः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaGnaH (11) · Śloka 11
ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਾਤਿਵਿਸਾਭਲ੍ਲਾਤਕਲੋਧ੍ਰਵਚਾਪਿਚੁਮਨ੍ਦਘਨਨਿਸ਼ਾ ਜਮੋਦਾਰ੍ਜੁਨਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਪਟੋਲਸੋਮਵਲ੍ਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਪਦ੍ਮਕਚਨ੍ਦ ਨਾਗਰੁਭਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹੋ ਵਿਪਕ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮੇਹਘ੍ਨਃ||੧੧||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दघननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहघ्नः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnvantaraM GRutam (12) · Śloka 12
ਦਸ਼ਮੂਲਹਰੀਤਕੀਦੇਵਦਾਰੁਸ੍ਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾਭੂਦਨ੍ਤੀਭਕ ਦਮ੍ਬਭਲ੍ਲਾਤਕਸ਼ਠੀਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਾਰ੍ਕਮੂਲਸ੍ਨੁਹੀਮੂਲਵਰਣਮੂ ਲਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਸ਼ੋ ਦਸ਼ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾਨਿ ਯਵਕੋਲ ਕੁਲਤ੍ਥਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯਂ ਚਾਸ੍ਟਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਕਸਾਯਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਵਚਾਵਿਡਙ੍ਗਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਭਲ੍ਲਾ ਤਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਰੋਹਿਸਚਵਿਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਤ੍ਰਿਵਨ੍ਨਿਚੁਲਵਿਸ਼੍ਵ ਭੇਸਜਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਗ਼ਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਚੇਤ੍| ਏਤਦ੍ਧਾਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਰ੍ਵਮੇਹਪਿਟਕਾਕੁਸ੍ਠਵਿਸਸ਼ੋਫਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਵਿਦ੍ਰਧਿਪ੍ਲੀਹਜ ਠਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਰ੍ਧ੍ਮਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤੋਨ੍ਮਾਦਾਪਸ੍ਮਾ ਰਹਰਮ੍||੧੨||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं ग़ृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnvantaraM GRutam (12) · Śloka 12
ਦਸ਼ਮੂਲਹਰੀਤਕੀਦੇਵਦਾਰੁਸ੍ਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾਭੂਦਨ੍ਤੀਭਕ ਦਮ੍ਬਭਲ੍ਲਾਤਕਸ਼ਠੀਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਾਰ੍ਕਮੂਲਸ੍ਨੁਹੀਮੂਲਵਰਣਮੂ ਲਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਸ਼ੋ ਦਸ਼ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾਨਿ ਯਵਕੋਲ ਕੁਲਤ੍ਥਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯਂ ਚਾਸ੍ਟਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਕਸਾਯਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਵਚਾਵਿਡਙ੍ਗਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਭਲ੍ਲਾ ਤਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਰੋਹਿਸਚਵਿਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਤ੍ਰਿਵਨ੍ਨਿਚੁਲਵਿਸ਼੍ਵ ਭੇਸਜਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਚੇਤ੍| ਏਤਦ੍ਧਾਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਰ੍ਵਮੇਹਪਿਟਕਾਕੁਸ੍ਠਵਿਸਸ਼ੋਫਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਵਿਦ੍ਰਧਿਪ੍ਲੀਹਜ ਠਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਰ੍ਧ੍ਮਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤੋਨ੍ਮਾਦਾਪਸ੍ਮਾ ਰਹਰਮ੍||੧੨||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं घृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
ਆਹਾਰਞ੍ਚ ਯਵਵਿਕਤਿਪ੍ਰਾਯਂ ਮਧ੍ਵਾਮਲਕੋਪੇਤਮਾਹਾਰਯੇਤ੍| ਯਥਾਯਥਂ ਪ੍ਰਮੇਹਗ਼੍ਨੌਸਧਨਿਰ੍ਯੂਹੈਃ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਯਵਾਨ੍ ਭਵਯਿਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਤੁਮਨ੍ਥਾਪੂਪਧਾਨਾਲਾਜਵਾਟ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚ ਲਗ਼ੂਨ੍ ਭਾਕ੍ਸ੍ਯਾਨੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਗੋਧੂਮਾਨ੍| ਗਵਾਸ਼੍ਵਖ਼ਰਜਠਰ ਸ੍ਥਿਤੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਤਣਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਮੁਦ੍ਗਾਦਯਸ੍ਤਿ ਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਾਕਾਨਿ ਜਾਙ੍ਗਲਾਨਿ ਚ ਪਿਸ਼ਿਤਾਨਿ ਸ਼ੂਲ੍ਯਾਨਿ ਪਰਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਿ ਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਾਨਿ ਭਸ੍ਟਚਣਕੋਪਦਂਸ਼ਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾ ਸਵਾਨੁਪਾਨਾਨ੍ਯੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लग़ून् भाक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वख़रजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
ਆਹਾਰਞ੍ਚ ਯਵਵਿਕਤਿਪ੍ਰਾਯਂ ਮਧ੍ਵਾਮਲਕੋਪੇਤਮਾਹਾਰਯੇਤ੍| ਯਥਾਯਥਂ ਪ੍ਰਮੇਹਘ੍ਨੌਸਧਨਿਰ੍ਯੂਹੈਃ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਯਵਾਨ੍ ਭਵਯਿਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਤੁਮਨ੍ਥਾਪੂਪਧਾਨਾਲਾਜਵਾਟ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚ ਲਘੂਨ੍ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਨੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਗੋਧੂਮਾਨ੍| ਗਵਾਸ਼੍ਵਖਰਜਠਰ ਸ੍ਥਿਤੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਤਣਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਮੁਦ੍ਗਾਦਯਸ੍ਤਿ ਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਾਕਾਨਿ ਜਾਙ੍ਗਲਾਨਿ ਚ ਪਿਸ਼ਿਤਾਨਿ ਸ਼ੂਲ੍ਯਾਨਿ ਪਰਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਿ ਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਾਨਿ ਭਸ੍ਟਚਣਕੋਪਦਂਸ਼ਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾ ਸਵਾਨੁਪਾਨਾਨ੍ਯੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लघून् भक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वखरजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
ਲੋਧ੍ਰਮੂਰ੍ਵਾਸ਼ਠੀਵਿਡਙ੍ਗਤ੍ਰਿਫਲਾਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਚਾਤੁਰ੍ਜਾਤਕ੍ਰਮੁਕਚ ਵਿਕਾਯਵਾਨੀਸ਼੍ਯਾਮਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਦ੍ਵਿਵਿਸ਼ਾਲਾਭੂਨਿਮ੍ਬਤਰਚਿਤ੍ਰ ਕਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਕਟੁਰੋਹਿਣੀਕੁਸ੍ਠਪਾਠੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਤਿਵਿਸਾਪ੍ਲਵ ਨਖ਼ਮਰਿਚਾਨਿ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ਾਨ੍ਯਪਾਂ ਕਲਸ਼ੇਧਿਸ਼ਤ੍ਯ ਤੁਰ੍ਯਸ਼ੇਸੇ ਰਸੇ ਪੂਤੇ ਜਤੁਸ਼ਤਪੁਰਾਣਗ਼ਤਭਾਜਨਸ੍ਥੇਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਮਧੁ ਨਿਧਾਯ ਪਕ੍ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਿਤੋਯਮ੍ ਲੋਧ੍ਰਾਸਵਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮੇਹਕੁਸ੍ਠਕਿਲਾਸਸ੍ਥੌ ਲ੍ਯਾਰੋਚਕਕਮਿਪਾਣ੍ਡੁਸ਼ੋਫਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ||੧੪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नख़मरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणग़ृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
ਲੋਧ੍ਰਮੂਰ੍ਵਾਸ਼ਠੀਵਿਡਙ੍ਗਤ੍ਰਿਫਲਾਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਚਾਤੁਰ੍ਜਾਤਕ੍ਰਮੁਕਚ ਵਿਕਾਯਵਾਨੀਸ਼੍ਯਾਮਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਦ੍ਵਿਵਿਸ਼ਾਲਾਭੂਨਿਮ੍ਬਤਰਚਿਤ੍ਰ ਕਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਕਟੁਰੋਹਿਣੀਕੁਸ੍ਠਪਾਠੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਤਿਵਿਸਾਪ੍ਲਵ ਨਖਮਰਿਚਾਨਿ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ਾਨ੍ਯਪਾਂ ਕਲਸ਼ੇਧਿਸ਼ਤ੍ਯ ਤੁਰ੍ਯਸ਼ੇਸੇ ਰਸੇ ਪੂਤੇ ਜਤੁਸ਼ਤਪੁਰਾਣਘਤਭਾਜਨਸ੍ਥੇਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਮਧੁ ਨਿਧਾਯ ਪਕ੍ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਿਤੋਯਮ੍ ਲੋਧ੍ਰਾਸਵਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮੇਹਕੁਸ੍ਠਕਿਲਾਸਸ੍ਥੌ ਲ੍ਯਾਰੋਚਕਕਮਿਪਾਣ੍ਡੁਸ਼ੋਫਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ||੧੪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नखमरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणघृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
ਦਸ਼ਮੂਲਦਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰੇਯਸੀਚਿਤ੍ਰਕਪੁਨਰ੍ਨਵਸਧਾਯ ਵੈਕੈਸਿਕਾਗਣ੍ਡੀਰਗੁਡੂਚੀਨਾਮ੍ ਪਥਕ੍ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਾਨ੍ ਭਾਗਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਢਕਂ ਚ ਸਲਿਲਦ੍ਰੋਣੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਨਿਰ੍ਯੁਹ ਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੂਤਸ਼ੀਤੇ ਸ਼ੁਚਿਭਾਜਨਸ੍ਥੇ ਪੁਰਾਣਗੁਡ ਤੁਲਾਦ੍ਵਯਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰਾਢਕਮਯੋਰਜੋਰ੍ਧਾਢਕਂ ਮਾਗਾਧਿਕਾਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕੁਟਜਾਰ੍ਜੁਨਕੁਸ੍ਠਕ੍ਰਿਮਿਗ਼੍ਨਵਚਾਚਿਤ੍ਰਕਪਲਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਏਸ ਦਸ਼ਮੂਲਾਰਿਸ੍ਟਃ ਸਮਾਨਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੧੫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिग़्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
ਦਸ਼ਮੂਲਦਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰੇਯਸੀਚਿਤ੍ਰਕਪੁਨਰ੍ਨਵਸਧਾਯ ਵੈਕੈਸਿਕਾਗਣ੍ਡੀਰਗੁਡੂਚੀਨਾਮ੍ ਪਥਕ੍ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਾਨ੍ ਭਾਗਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਢਕਂ ਚ ਸਲਿਲਦ੍ਰੋਣੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਨਿਰ੍ਯੁਹ ਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੂਤਸ਼ੀਤੇ ਸ਼ੁਚਿਭਾਜਨਸ੍ਥੇ ਪੁਰਾਣਗੁਡ ਤੁਲਾਦ੍ਵਯਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰਾਢਕਮਯੋਰਜੋਰ੍ਧਾਢਕਂ ਮਾਗਾਧਿਕਾਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕੁਟਜਾਰ੍ਜੁਨਕੁਸ੍ਠਕ੍ਰਿਮਿਘ੍ਨਵਚਾਚਿਤ੍ਰਕਪਲਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਏਸ ਦਸ਼ਮੂਲਾਰਿਸ੍ਟਃ ਸਮਾਨਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੧੫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिघ्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
ਅਸਨਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਪਥਗ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਾਨ੍ਯਮ੍ਭਸਾਂ ਗ਼ਟਾਸ੍ਟਕੇਨ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਥਿਤਞ੍ਚ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਂ ਸੁਸ਼ੀਤਂ ਗੁਡਪਲਸ਼ਤ ਦ੍ਵਯੇਨ ਮਧ੍ਵਰ੍ਧਾਢਕੇਨ ਚ ਪਥਕ੍ਪਲਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਨਾ ਸਂਯੋ ਜ੍ਯ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣੇਨਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇ ਜਤੁਸਤੇ ਗ਼ਤ ਕੁਮ੍ਭੇ ਆਵਾਪ੍ਯ ਯਵਪਲ੍ਲੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਚ ਤਨੂਨਿ ਖ਼ਦਿਰਾਙ੍ਗਾਰਪ੍ਰਤਪ੍ਤਾਨਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਲੋਹਪਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਨਿਮਜ੍ਜ੍ਯੇ ਦਾਲੋਹਵਿਲਯਨਾਤ੍| ਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਵਾ ਮਾਸਾਨਯਂ ਵਿਧਤੋ ਲੋਹਾ ਰਿਸ੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕਗੁਣਃ| ਸੀਧੁਮਧੁਮਾਧਵਾਨਪਿ ਚ ਨਿਗ ਦਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍||੧੬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां ग़टाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते ग़ृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि ख़दिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
ਅਸਨਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਪਥਗ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਾਨ੍ਯਮ੍ਭਸਾਂ ਘਟਾਸ੍ਟਕੇਨ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਥਿਤਞ੍ਚ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਂ ਸੁਸ਼ੀਤਂ ਗੁਡਪਲਸ਼ਤ ਦ੍ਵਯੇਨ ਮਧ੍ਵਰ੍ਧਾਢਕੇਨ ਚ ਪਥਕ੍ਪਲਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਨਾ ਸਂਯੋ ਜ੍ਯ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣੇਨਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇ ਜਤੁਸਤੇ ਘਤ ਕੁਮ੍ਭੇ ਆਵਾਪ੍ਯ ਯਵਪਲ੍ਲੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਚ ਤਨੂਨਿ ਖਦਿਰਾਙ੍ਗਾਰਪ੍ਰਤਪ੍ਤਾਨਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਲੋਹਪਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਨਿਮਜ੍ਜ੍ਯੇ ਦਾਲੋਹਵਿਲਯਨਾਤ੍| ਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਵਾ ਮਾਸਾਨਯਂ ਵਿਧਤੋ ਲੋਹਾ ਰਿਸ੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕਗੁਣਃ| ਸੀਧੁਮਧੁਮਾਧਵਾਨਪਿ ਚ ਨਿਗ ਦਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍||੧੬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां घटाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते घृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि खदिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
ਨਿਵਤ੍ਤਮਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਾਰੋਦਕਂ ਦਰ੍ਭਾਮ੍ਭੋਮਧੁਕਪਿਤ੍ਥਤਿਨ੍ਦੁਕਮਰਿ ਚਾਨੁਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਪਾਨਕਾਨਿ ਰਾਗਸਾਡਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸਾਰ੍ਸਪਿਕਾਨ੍ਯਨੁ ਪਾਨਾਨਿ ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨਿ| ਉਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਵਤਰਖ਼ਰਪੁਰੀਸਚੂਰ੍ਣਾਨੁਵਿਦ੍ਧਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਦਸ਼ਨਮ੍||੧੭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरख़रपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
ਨਿਵਤ੍ਤਮਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਾਰੋਦਕਂ ਦਰ੍ਭਾਮ੍ਭੋਮਧੁਕਪਿਤ੍ਥਤਿਨ੍ਦੁਕਮਰਿ ਚਾਨੁਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਪਾਨਕਾਨਿ ਰਾਗਸਾਡਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸਾਰ੍ਸਪਿਕਾਨ੍ਯਨੁ ਪਾਨਾਨਿ ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨਿ| ਉਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਵਤਰਖਰਪੁਰੀਸਚੂਰ੍ਣਾਨੁਵਿਦ੍ਧਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਦਸ਼ਨਮ੍||੧੭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरखरपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
ਮੁਸ੍ਤਾਮਤਾਗਣ੍ਡੀਰਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਸਾਰਿਵਾਦ੍ਵਿਦਰ੍ਭਵਰ੍ਸਾਭੂਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਵ੍ਯੋ ਸਫਲ੍ਗੁਰੋਹਿਸਪਲ੍ਲਵਸ਼੍ਯਾਮਾਸੁਰਦਾਰੁਕਾਲਾਵਿਡਙ੍ਗਪਾਠਾਕਮ੍ਪਿ ਲ੍ਲਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਦਨ੍ਤੀਚਿਤ੍ਰਕਕਟੁਕੈਰਣ੍ਡਮੂਲਾਨਿ ਸਮਾਂਸ਼ਾਨ੍ਯੈਕਧ੍ਯਂ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਾਦਯਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਮਾਵਾਪ੍ਯ ਮਦ੍ਯਾਨੁਪਾਨਂ ਮਧੁਨਾਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਸੁਖ਼ੋਦਕੇਨ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮ੍ਭਸਾ ਵਾ| ਤੇਨ ਮੇਹਪ੍ਲੀਹਹਲੀਮਕ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਸ਼੍ਵਯਥੁਦੁਰ੍ਨਾਮਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਣਿ ਸ਼ੀਗ਼੍ਰਮੁਪਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ||੧੮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुख़ोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीग़्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
ਮੁਸ੍ਤਾਮਤਾਗਣ੍ਡੀਰਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਸਾਰਿਵਾਦ੍ਵਿਦਰ੍ਭਵਰ੍ਸਾਭੂਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਵ੍ਯੋ ਸਫਲ੍ਗੁਰੋਹਿਸਪਲ੍ਲਵਸ਼੍ਯਾਮਾਸੁਰਦਾਰੁਕਾਲਾਵਿਡਙ੍ਗਪਾਠਾਕਮ੍ਪਿ ਲ੍ਲਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਦਨ੍ਤੀਚਿਤ੍ਰਕਕਟੁਕੈਰਣ੍ਡਮੂਲਾਨਿ ਸਮਾਂਸ਼ਾਨ੍ਯੈਕਧ੍ਯਂ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਾਦਯਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਮਾਵਾਪ੍ਯ ਮਦ੍ਯਾਨੁਪਾਨਂ ਮਧੁਨਾਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਸੁਖੋਦਕੇਨ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮ੍ਭਸਾ ਵਾ| ਤੇਨ ਮੇਹਪ੍ਲੀਹਹਲੀਮਕ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਸ਼੍ਵਯਥੁਦੁਰ੍ਨਾਮਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਣਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਪਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ||੧੮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुखोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीघ्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯੋਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਾਤਿਸ੍ਥੌਲ੍ਯਾਦਿਗਦਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਲ ਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਮੇਦਸਃ ਪ੍ਰਗਾਢਵ੍ਯਾਯਾਮੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਸ੍ਨਾਨਵਿਲੇਪਨਾਨਿ ਚ ਰੂਕ੍ਸਾਭਿਰੋਸਧੀਭਿਃ||੧੯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शील येत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯੋਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਾਤਿਸ੍ਥੌਲ੍ਯਾਦਿਗਦਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਮੇਦਸਃ ਪ੍ਰਗਾਢਵ੍ਯਾਯਾਮੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਸ੍ਨਾਨਵਿਲੇਪਨਾਨਿ ਚ ਰੂਕ੍ਸਾਭਿਰੋਸਧੀਭਿਃ||੧੯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शीलयेत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
ਅਧਨਸ੍ਤੁ ਛਤ੍ਰਪਾਦਤ੍ਰਵਿਰਹਿਤੋ ਮੁਨਿਵਤ੍ਤਿਰ੍ਯੋਜਨਸ਼ਤਮਧਿਕਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਨੀਵਾਰਾਮਤਿਨ੍ਦੁਕਕਪਿਤ੍ਥਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕ ਫਲਮੂਲਾਹਾਰੋ ਵਾ ਮਗੈਃ ਸਹ ਵਸੇਤ੍| ਗੋਭਿਰ੍ਵਾ ਸਹ ਤਨ੍ਮੂਤ੍ਰ ਸ਼ਕਦ੍ਦਤ੍ਤਿਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮੇਤ੍| ਤਡਾਗਾਨਿ ਵਾ ਖ਼ਨੇਤ੍| ਕਸ਼ਂ ਤ੍ਵਵਿ ਰੁਦ੍ਧੈਰ੍ਬਂਹਯੇਤ੍||੨੦||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्र शकृद्दृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा ख़नेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
ਅਧਨਸ੍ਤੁ ਛਤ੍ਰਪਾਦਤ੍ਰਵਿਰਹਿਤੋ ਮੁਨਿਵਤ੍ਤਿਰ੍ਯੋਜਨਸ਼ਤਮਧਿਕਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਨੀਵਾਰਾਮਤਿਨ੍ਦੁਕਕਪਿਤ੍ਥਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕ ਫਲਮੂਲਾਹਾਰੋ ਵਾ ਮਗੈਃ ਸਹ ਵਸੇਤ੍| ਗੋਭਿਰ੍ਵਾ ਸਹ ਤਨ੍ਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਦ੍ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮੇਤ੍| ਤਡਾਗਾਨਿ ਵਾ ਖਨੇਤ੍| ਕਸ਼ਂ ਤ੍ਵਵਿ ਰੁਦ੍ਧੈਰ੍ਬਂਹਯੇਤ੍||੨੦||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्रशकृद्द्वृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा खनेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
ਸ਼ਰਾਵਿਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਅਪਕ੍ਵਾਃ ਸ਼ੋਫਵਦੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਪਕ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਣਵਤ੍| ਪੁਰ੍ਵਰੂਪੇਸ੍ਵੇਵ ਤੁ ਤਾਸਾਂ ਪਾਨੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿਕਸਾਯਂ ਬਸ੍ਤ ਮੂਤ੍ਰਂ ਚੋਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਚ ਸਂਸ਼ੋਧਨਂ ਦੁਰ੍ਵਿਰੇਚ੍ਯਾ ਹਿ ਮੇਹਿਨੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇਦੋਭਿਵ੍ਯਾਪਦੇਹਤ੍ਵਾਤ੍| ਤੈਲਂ ਚ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਾਰ੍ਥਮੇ ਲਾਦੌ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦੇਃ ਕਸਾਯਮੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨੇ| ਅਸਨਾਦੇਃ ਪਰਿਸੇਚਨੇ ਵਤ੍ਸਕਾਦੇਃ ਪਾਨਭੋਜਨੇਸੁ||੨੧||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
ਸ਼ਰਾਵਿਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਅਪਕ੍ਵਾਃ ਸ਼ੋਫਵਦੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਪਕ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਣਵਤ੍| ਪੁਰ੍ਵਰੂਪੇਸ੍ਵੇਵ ਤੁ ਤਾਸਾਂ ਪਾਨੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿਕਸਾਯਂ ਬਸ੍ਤ ਮੂਤ੍ਰਂ ਚੋਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਚ ਸਂਸ਼ੋਧਨਂ ਦੁਰ੍ਵਿਰੇਚ੍ਯਾ ਹਿ ਮੇਹਿਨੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇਦੋਭਿਵ੍ਯਾਪਦੇਹਤ੍ਵਾਤ੍| ਤੈਲਂ ਚ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਾਰ੍ਥਮੇ ਲਾਦੌ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦੇਃ ਕਸਾਯਮੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨੇ| ਅਸਨਾਦੇਃ ਪਰਿਸੇਚਨੇ ਵਤ੍ਸਕਾਦੇਃ ਪਾਨਭੋਜਨੇਸੁ||੨੧||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
ਪਾਠਾਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾਕ੍ਸੁਦ੍ਰਬਹਤੀਸ਼ਾਰਿਵਾਸੋਮਵਲ੍ਕਸਪ੍ਤ ਪਰ੍ਣਾਰਗ੍ਵਦਕੁਟਜਮੂਲਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਨਾ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਨਵਾਯਸਂ ਵਾ| ਅਸਨਾਦਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਸਾਯਂ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਪਰਿਗਹ੍ਯ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯਗ੍ਵਾਮਲਕਲੋਧ੍ਰਦਨ੍ਤੀਕਸ੍ਣਾਯਸ੍ਤਾਮ੍ਰਚੂਰ੍ਣਾਵਾਪਂ ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਿਨਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤਂ ਯਥਾਬਲਮਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਯਥਾ ਸ੍ਵਞ੍ਚ ਪ੍ਰਮੇਹਗ਼੍ਨੌਸਧਨਿਰ੍ਯੂਹੈਰ੍ਭਾਵਿਤਸ਼ਿਲਾਜਤੁਤੁਲੋਪਯੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਮੇਹਾਨ੍ ਸਪਿਟਕਾਨਪਕਰ੍ਸਤੀਤਿ||੨੨||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
ਪਾਠਾਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾਕ੍ਸੁਦ੍ਰਬਹਤੀਸ਼ਾਰਿਵਾਸੋਮਵਲ੍ਕਸਪ੍ਤ ਪਰ੍ਣਾਰਗ੍ਵਦਕੁਟਜਮੂਲਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਨਾ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਨਵਾਯਸਂ ਵਾ| ਅਸਨਾਦਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਸਾਯਂ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਪਰਿਗਹ੍ਯ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯਗ੍ਵਾਮਲਕਲੋਧ੍ਰਦਨ੍ਤੀਕਸ੍ਣਾਯਸ੍ਤਾਮ੍ਰਚੂਰ੍ਣਾਵਾਪਂ ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਿਨਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤਂ ਯਥਾਬਲਮਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਯਥਾ ਸ੍ਵਞ੍ਚ ਪ੍ਰਮੇਹਘ੍ਨੌਸਧਨਿਰ੍ਯੂਹੈਰ੍ਭਾਵਿਤਸ਼ਿਲਾਜਤੁਤੁਲੋਪਯੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਮੇਹਾਨ੍ ਸਪਿਟਕਾਨਪਕਰ੍ਸਤੀਤਿ||੨੨||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (23) · Śloka 23
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਮਾਗਧੀਮਧੁਕਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਕੁਸ੍ਠਮੇਲਾਹਰੇਣਵਃ| ਸਮਙ੍ਗਾ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਰਜਨੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਃ ਸਰ੍ਜਰਸਃ ਪਦ੍ਮਕਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਮ੍| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਾਣਿ ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਸਿਦ੍ਧਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਚ੍ਛੋਧਯੇਦ੍ਰੋਪਯੇਤ ਚ| ਦੁਸ੍ਟਾਰੁਃਪਿਟਕਾਗਣ੍ਡਗਣ੍ਡਮਾਲਾਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍||੨੩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (23) · Śloka 23
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਮਾਗਧੀਮਧੁਕਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਕੁਸ੍ਠਮੇਲਾਹਰੇਣਵਃ| ਸਮਙ੍ਗਾ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਰਜਨੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਃ ਸਰ੍ਜਰਸਃ ਪਦ੍ਮਕਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਮ੍| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਾਣਿ ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਸਿਦ੍ਧਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਚ੍ਛੋਧਯੇਦ੍ਰੋਪਯੇਤ ਚ| ਦੁਸ੍ਟਾਰੁਃਪਿਟਕਾਗਣ੍ਡਗਣ੍ਡਮਾਲਾਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍||੨੩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM shIGracikitsyatvam (24) · Śloka 24
ਪਿਟਕਾਃ ਸਾਧਯੇਚ੍ਛੀਗ਼੍ਰਂ ਤਾ ਹ੍ਯਸੂਨ੍ ਗ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਮੇਹਿਨਃ| ਅਨੁ ਸ਼ੇਸਾਨਪਿ ਭਿਸਗ੍ਯਥਾਬਲਮੁਪਦ੍ਰਵਾਨ੍||੨੪||
पिटकाः साधयेच्छीग़्रं ता ह्यसून् ग़्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM shIGracikitsyatvam (24) · Śloka 24
ਪਿਟਕਾਃ ਸਾਧਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤਾ ਹ੍ਯਸੂਨ੍ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮੇਹਿਨਃ| ਅਨੁ ਸ਼ੇਸਾਨਪਿ ਭਿਸਗ੍ਯਥਾਬਲਮੁਪਦ੍ਰਵਾਨ੍||੨੪||
पिटकाः साधयेच्छीघ्रं ता ह्यसून् घ्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
ਸਰ੍ਵਜਤ੍ਵਾਨ੍ਮਹਾਮਰ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਾਦਨੁਸਙ੍ਗਤਃ| ਸੁਬਹੂਪਦ੍ਰਵਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਮੇਹੋ ਦਾਰੁਣੋ ਗਦਃ||੨੫|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵ ਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਮੇਹ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
ਸਰ੍ਵਜਤ੍ਵਾਨ੍ਮਹਾਮਰ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਾਦਨੁਸਙ੍ਗਤਃ| ਸੁਬਹੂਪਦ੍ਰਵਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਮੇਹੋ ਦਾਰੁਣੋ ਗਦਃ||੨੫|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵ ਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਮੇਹ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤਃ ਪ੍ਰਮੇਹ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha pramehacikitsitannAma caturdasho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤਃ ਪ੍ਰਮੇਹ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਹਿ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣੋਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਦੇਹਤ੍ਵਾਦੁਪਹਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਭਕ੍ਸ੍ਯਾ ਦਿਪਞ੍ਚਵਿਧਮਪ੍ਯਨ੍ਨਮੁਪਯੁਕ੍ਤਂ ਮੂਤ੍ਰਾਯ ਮੇਦਸੇ ਚ ਵਿਪਰਿਣਮਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਤੇਜੋਧਾਤੁਵਦ੍ਧਯੇ ਕ੍ਲੇਦਮੇਦਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਯ ਚ ਬਲਿਨਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਤੁ ਸਂਸ਼ਮਨਾਨਿ| ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਬਦ੍ਧਮੂਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮੇਦਸ੍ਕਰਾਣ੍ਯਬਂਹਣਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਦੀਪਨਾਨਿ ਬਲਜਨਨਾਨਿ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ| ਬਲਂ ਚ ਵਿਧਿਨੋਪਚਿਤਮਸ਼ੇਸਾ ਮਯਕ੍ਸਯਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੨||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau saMshodhanahetuH (2) · Śloka 2
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਹਿ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣੋਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਦੇਹਤ੍ਵਾਦੁਪਹਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਭਕ੍ਸ੍ਯਾ ਦਿਪਞ੍ਚਵਿਧਮਪ੍ਯਨ੍ਨਮੁਪਯੁਕ੍ਤਂ ਮੂਤ੍ਰਾਯ ਮੇਦਸੇ ਚ ਵਿਪਰਿਣਮਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਤੇਜੋਧਾਤੁਵਦ੍ਧਯੇ ਕ੍ਲੇਦਮੇਦਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਯ ਚ ਬਲਿਨਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਤੁ ਸਂਸ਼ਮਨਾਨਿ| ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਬਦ੍ਧਮੂਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮੇਦਸ੍ਕਰਾਣ੍ਯਬਂਹਣਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਦੀਪਨਾਨਿ ਬਲਜਨਨਾਨਿ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ| ਬਲਂ ਚ ਵਿਧਿਨੋਪਚਿਤਮਸ਼ੇਸਾ ਮਯਕ੍ਸਯਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੨||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
ਅਥ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਹਂ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣਮਾਦਾਵੇਵ ਬਿਭੀਤਕਸਰ੍ਸਪੇਙ੍ਗੁਦੀ ਕਰਞ੍ਜਨਿਮ੍ਬਨਿਕੁਮ੍ਭਾਨ੍ਯਤਮਤੈਲੇਨ ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਾਦਿਨਾ ਵਾ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਸ਼ਤੇਨ ਵਾ ਹਵਿਸਾ ਸ੍ਨੇਹਯਿਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਪਵਿਹਿਤੈਃ ਪ੍ਰਯੋਗੈਰ੍ਵਾਮਯੇਦ੍ਵਿਰੇਚਯੇਚ੍ਚ||੩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (3) · Śloka 3
ਅਥ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਹਂ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣਮਾਦਾਵੇਵ ਬਿਭੀਤਕਸਰ੍ਸਪੇਙ੍ਗੁਦੀ ਕਰਞ੍ਜਨਿਮ੍ਬਨਿਕੁਮ੍ਭਾਨ੍ਯਤਮਤੈਲੇਨ ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਾਦਿਨਾ ਵਾ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਸ਼ਤੇਨ ਵਾ ਹਵਿਸਾ ਸ੍ਨੇਹਯਿਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਪਵਿਹਿਤੈਃ ਪ੍ਰਯੋਗੈਰ੍ਵਾਮਯੇਦ੍ਵਿਰੇਚਯੇਚ੍ਚ||੩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ਤਤੋ ਜਾਤਬਲਂ ਮੁਸ੍ਤਾਮਰਦਾਰੁਨਾਗਰਪ੍ਰਤਿਵਾਪੇਨ ਸੁਰਸਾਦਿ ਕਸਾਯੇਣਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰਂ ਤੁ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਕਸਾਯੇਣ||੪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanam (4) · Śloka 4
ਤਤੋ ਜਾਤਬਲਂ ਮੁਸ੍ਤਾਮਰਦਾਰੁਨਾਗਰਪ੍ਰਤਿਵਾਪੇਨ ਸੁਰਸਾਦਿ ਕਸਾਯੇਣਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰਂ ਤੁ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਕਸਾਯੇਣ||੪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ਤਤਸ਼੍ਚ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਤ੍ਯਪਤਰ੍ਪਣੇਨ ਹਿ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਬਸ੍ਤਿਮੇਢ੍ਰਸ਼ੂਲਗੁਲ੍ਮਾਤਿਕਰ੍ਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਮਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵਃ| ਤਤੋਨੁਬਨ੍ਧਰਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮਨਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਮਨਾਨ੍ਯਵਚਾਰਯੇਤ੍||੫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNaM shamana~jca (5) · Śloka 5
ਤਤਸ਼੍ਚ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਤ੍ਯਪਤਰ੍ਪਣੇਨ ਹਿ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਬਸ੍ਤਿਮੇਢ੍ਰਸ਼ੂਲਗੁਲ੍ਮਾਤਿਕਰ੍ਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਮਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵਃ| ਤਤੋਨੁਬਨ੍ਧਰਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮਨਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਮਨਾਨ੍ਯਵਚਾਰਯੇਤ੍||੫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮੇਸੁ ਹਰਿਦ੍ਰਾਮਧੁਨਾ ਯੁਕ੍ਤਾਮਾਮਲਕਰਸੇਨ ਪਿ ਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਸਾਲਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਕੁਟਜਕਪਿਤ੍ਥਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕ ਬਿਭੀਤਕਰੋਹਿਤਕਕੁਸੁਮਾਨਿ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਹਰੀਤਕੀਚੂਰ੍ਣਂ ਵ| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮੁਸ੍ਤਾਦੇਵਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ ਕ੍ਵਾਥਮ੍| ਅਸਨਚਿਤ੍ਰਕਤ੍ਰਿਫਲਾਦਾਰ੍ਵੀਕਲਿਙ੍ਗਕਾਨਾਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾ ਵਾ ਸ੍ਵਰਸਮਾਮਲਕਾਨਾਂ ਵਾ||੬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshamanAni (6) · Śloka 6
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮੇਸੁ ਹਰਿਦ੍ਰਾਮਧੁਨਾ ਯੁਕ੍ਤਾਮਾਮਲਕਰਸੇਨ ਪਿ ਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਸਾਲਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਕੁਟਜਕਪਿਤ੍ਥਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕ ਬਿਭੀਤਕਰੋਹਿਤਕਕੁਸੁਮਾਨਿ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਹਰੀਤਕੀਚੂਰ੍ਣਂ ਵ| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮੁਸ੍ਤਾਦੇਵਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ ਕ੍ਵਾਥਮ੍| ਅਸਨਚਿਤ੍ਰਕਤ੍ਰਿਫਲਾਦਾਰ੍ਵੀਕਲਿਙ੍ਗਕਾਨਾਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾ ਵਾ ਸ੍ਵਰਸਮਾਮਲਕਾਨਾਂ ਵਾ||੬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphameheShu visheShaH (7) · Śloka 7
ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤੁ ਕਫਮੇਹੇਸੁ ਕਟ੍ਫਲਮੁਸ੍ਤਾਲੋਧ੍ਰਾਭਯਾਨਾਂ ਸਮਾ ਕ੍ਸਿਕਂ ਕਸਾਯਮ੍| ਤਗਰਵਿਡਙ੍ਗਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਚਨ੍ਦਨਾ ਗਰੁਕੁਸ੍ਠਦੇਵਦਾਰੂਣਾਂ ਵਾ| ਪਾਠਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਚਵਿਕਾਤ੍ਰਿਫਲਾਨਾਂ ਵਾ|੭| ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤੁ ਕਫਮੇਹੇਸੁ ਕਟ੍ਫਲਮੁਸ੍ਤਾਲੋਧ੍ਰਾਭਯਾਨਾਂ ਸਮਾ ਕ੍ਸਿਕਂ ਕਸਾਯਮ੍| ਤਗਰਵਿਡਙ੍ਗਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਚਨ੍ਦਨਾ ਗਰੁਕੁਸ੍ਠਦੇਵਦਾਰੂਣਾਂ ਵਾ| ਪਾਠਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਚਵਿਕਾਤ੍ਰਿਫਲਾਨਾਂ ਵਾ|੭|
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७| विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
ਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮੇਹੇਸੁ ਤੁ ਲੋਧ੍ਰਸੇਵ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਚਨ੍ਦਨਾਨਾਮ੍| ਨਿਮ੍ਬਾਮਤਾ ਮਲਕਪਟੋਲੀਨਾਂ ਵਾ| ਸ਼ੀਰੀਸਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਕੇਸਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਫਲਿਨੀ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਕੀਂਸ਼ੁਕਾਨਾਂ ਵਾ| ਕੁਟਜੋਤ੍ਪਲਕਟ ਙ੍ਗਟੇਰੀਨਾਂ ਵਾ||੭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittameheShu (7) · Śloka 7
ਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮੇਹੇਸੁ ਤੁ ਲੋਧ੍ਰਸੇਵ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਚਨ੍ਦਨਾਨਾਮ੍| ਨਿਮ੍ਬਾਮਤਾ ਮਲਕਪਟੋਲੀਨਾਂ ਵਾ| ਸ਼ੀਰੀਸਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਕੇਸਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਫਲਿਨੀ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਕੀਂਸ਼ੁਕਾਨਾਂ ਵਾ| ਕੁਟਜੋਤ੍ਪਲਕਟ ਙ੍ਗਟੇਰੀਨਾਂ ਵਾ||੭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApi bhedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
ਤੇਸ੍ਵਪਿ ਚ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪਿਬੇਦੁਦਕਮੇਹਾਦਿਸੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕਸਾਯਂ ਪਾਰਿਜਾਤਸ੍ਯ ਵੈਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਸ੍ਯਾਰਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਯਾਃ ਕਕੁਭਚਨ੍ਦਨਯੋਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯ ਪਾਠਾਜੋਙ੍ਗਕਯੋਃ ਖ਼ਦਿਰਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਗ੍ਵਧਯੋਸ਼੍ਚ ਮਧੁਯੁਤਮ੍| ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਸਿਕਤਾਮੇਹੇ ਹਿਙ੍ਗੁ ਪ੍ਰਵਾਲਕੈਲਾਲਵਣਾਨਿ ਮਦ੍ਯੇਨ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇਨ ਵਾ| ਕ੍ਸਾਰਮੇਹਾਦਿਸੁ ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾ ਅਸਨਾਦੇਃ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦੇਃ ਸ਼ਮ੍ਯਾ ਕਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਯੋਃ ਗੁਡੂਚੀਤਿਨ੍ਦੁਕਾਸ੍ਥਿਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਖ਼ਰ੍ਜੂ ਰਾਣਾਂ ਚ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਸ਼ੋਣਿਤਮੇਹੇ ਮਦਯਨ੍ਤੀਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਂ ਚ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਨਾ||੮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः ख़दिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यख़र्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApi bhedAnusAraM visheShaH (8) · Śloka 8
ਤੇਸ੍ਵਪਿ ਚ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪਿਬੇਦੁਦਕਮੇਹਾਦਿਸੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕਸਾਯਂ ਪਾਰਿਜਾਤਸ੍ਯ ਵੈਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਸ੍ਯਾਰਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਯਾਃ ਕਕੁਭਚਨ੍ਦਨਯੋਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯ ਪਾਠਾਜੋਙ੍ਗਕਯੋਃ ਖਦਿਰਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਗ੍ਵਧਯੋਸ਼੍ਚ ਮਧੁਯੁਤਮ੍| ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਸਿਕਤਾਮੇਹੇ ਹਿਙ੍ਗੁ ਪ੍ਰਵਾਲਕੈਲਾਲਵਣਾਨਿ ਮਦ੍ਯੇਨ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇਨ ਵਾ| ਕ੍ਸਾਰਮੇਹਾਦਿਸੁ ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾ ਅਸਨਾਦੇਃ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦੇਃ ਸ਼ਮ੍ਯਾ ਕਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਯੋਃ ਗੁਡੂਚੀਤਿਨ੍ਦੁਕਾਸ੍ਥਿਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਖਰ੍ਜੂ ਰਾਣਾਂ ਚ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਸ਼ੋਣਿਤਮੇਹੇ ਮਦਯਨ੍ਤੀਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਂ ਚ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਨਾ||੮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः खदिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
ਵਾਤਜੇਸ੍ਵਪਿ ਯਾਪਨਾਰ੍ਥਂ ਕਫਪਿਤ੍ਤੋਲ੍ਬਣੇਸੁ ਪਿਬੇਤ੍ਕਸਾਯਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਵਸਾਮੇਹੇਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸ੍ਯ| ਮਜ੍ਜਮੇਹੇਮਤਾਚਿਤ੍ਰਕਯੋਃ ਕੁਸ੍ਠ-ਕੁਟਜਪਾਠਾਕਟੁਰੋਹਿਣੀਕਲ੍ਕਮਿਸ਼੍ਰਮ੍| ਹਸ੍ਤਿਮੇਹੇ ਹਸ੍ਤਿਸੂਕਰਖ਼ਰੋਸ੍ਟ੍ਰਾਸ੍ਥਿਕ੍ਸਾਰਮ੍| ਮਧੁਮੇਹੇ ਕਦਰਖ਼ਦਿਰ ਪੁਰਕਸਾਯਮ੍||੯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरख़रोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरख़दिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeShu kaShAyanirdreshaH (9) · Śloka 9
ਵਾਤਜੇਸ੍ਵਪਿ ਯਾਪਨਾਰ੍ਥਂ ਕਫਪਿਤ੍ਤੋਲ੍ਬਣੇਸੁ ਪਿਬੇਤ੍ਕਸਾਯਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਵਸਾਮੇਹੇਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸ੍ਯ| ਮਜ੍ਜਮੇਹੇਮਤਾਚਿਤ੍ਰਕਯੋਃ ਕੁਸ੍ਠ-ਕੁਟਜਪਾਠਾਕਟੁਰੋਹਿਣੀਕਲ੍ਕਮਿਸ਼੍ਰਮ੍| ਹਸ੍ਤਿਮੇਹੇ ਹਸ੍ਤਿਸੂਕਰਖਰੋਸ੍ਟ੍ਰਾਸ੍ਥਿਕ੍ਸਾਰਮ੍| ਮਧੁਮੇਹੇ ਕਦਰਖਦਿਰ ਪੁਰਕਸਾਯਮ੍||੯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरखरोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरखदिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeshu snehaprayogavikalpanA (10) · Śloka 10
ਕਫਾਨੁਗਤੇਸੁ ਤੁ ਵਸਾਦਿਮੇਹੇਸੁ ਯਥਾਸ੍ਵਕਸਾਯੇਣ ਸਾਧਿਤਾਨਿ ਤੈਲਾਨਿ| ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਗਤੇਸੁ ਚ ਗ਼ਤਾਨਿ ਯਮਕਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੦||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च ग़ृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajeshu snehaprayogavikalpanA (10) · Śloka 10
ਕਫਾਨੁਗਤੇਸੁ ਤੁ ਵਸਾਦਿਮੇਹੇਸੁ ਯਥਾਸ੍ਵਕਸਾਯੇਣ ਸਾਧਿਤਾਨਿ ਤੈਲਾਨਿ| ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਗਤੇਸੁ ਚ ਘਤਾਨਿ ਯਮਕਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੦||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च घृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaghnaH (11) · Śloka 11
ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਾਤਿਵਿਸਾਭਲ੍ਲਾਤਕਲੋਧ੍ਰਵਚਾਪਿਚੁਮਨ੍ਦਗ਼ਨਨਿਸ਼ਾ ਜਮੋਦਾਰ੍ਜੁਨਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਪਟੋਲਸੋਮਵਲ੍ਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਪਦ੍ਮਕਚਨ੍ਦ ਨਾਗਰੁਭਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹੋ ਵਿਪਕ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮੇਹਗ਼੍ਨਃ||੧੧||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दग़ननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहग़्नः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaNTakAdisnehaH sarvamehaghnaH (11) · Śloka 11
ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਾਤਿਵਿਸਾਭਲ੍ਲਾਤਕਲੋਧ੍ਰਵਚਾਪਿਚੁਮਨ੍ਦਘਨਨਿਸ਼ਾ ਜਮੋਦਾਰ੍ਜੁਨਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਪਟੋਲਸੋਮਵਲ੍ਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਪਦ੍ਮਕਚਨ੍ਦ ਨਾਗਰੁਭਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹੋ ਵਿਪਕ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮੇਹਘ੍ਨਃ||੧੧||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दघननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहघ्नः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnvantaraM ghRutam (12) · Śloka 12
ਦਸ਼ਮੂਲਹਰੀਤਕੀਦੇਵਦਾਰੁਸ੍ਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾਭੂਦਨ੍ਤੀਭਕ ਦਮ੍ਬਭਲ੍ਲਾਤਕਸ਼ਠੀਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਾਰ੍ਕਮੂਲਸ੍ਨੁਹੀਮੂਲਵਰਣਮੂ ਲਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਸ਼ੋ ਦਸ਼ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾਨਿ ਯਵਕੋਲ ਕੁਲਤ੍ਥਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯਂ ਚਾਸ੍ਟਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਕਸਾਯਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਵਚਾਵਿਡਙ੍ਗਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਭਲ੍ਲਾ ਤਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਰੋਹਿਸਚਵਿਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਤ੍ਰਿਵਨ੍ਨਿਚੁਲਵਿਸ਼੍ਵ ਭੇਸਜਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਗ਼ਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਚੇਤ੍| ਏਤਦ੍ਧਾਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਰ੍ਵਮੇਹਪਿਟਕਾਕੁਸ੍ਠਵਿਸਸ਼ੋਫਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਵਿਦ੍ਰਧਿਪ੍ਲੀਹਜ ਠਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਰ੍ਧ੍ਮਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤੋਨ੍ਮਾਦਾਪਸ੍ਮਾ ਰਹਰਮ੍||੧੨||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं ग़ृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnvantaraM ghRutam (12) · Śloka 12
ਦਸ਼ਮੂਲਹਰੀਤਕੀਦੇਵਦਾਰੁਸ੍ਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾਭੂਦਨ੍ਤੀਭਕ ਦਮ੍ਬਭਲ੍ਲਾਤਕਸ਼ਠੀਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਾਰ੍ਕਮੂਲਸ੍ਨੁਹੀਮੂਲਵਰਣਮੂ ਲਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਸ਼ੋ ਦਸ਼ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾਨਿ ਯਵਕੋਲ ਕੁਲਤ੍ਥਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯਂ ਚਾਸ੍ਟਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਕਸਾਯਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਵਚਾਵਿਡਙ੍ਗਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਭਲ੍ਲਾ ਤਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਰੋਹਿਸਚਵਿਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਤ੍ਰਿਵਨ੍ਨਿਚੁਲਵਿਸ਼੍ਵ ਭੇਸਜਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਚੇਤ੍| ਏਤਦ੍ਧਾਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਰ੍ਵਮੇਹਪਿਟਕਾਕੁਸ੍ਠਵਿਸਸ਼ੋਫਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਵਿਦ੍ਰਧਿਪ੍ਲੀਹਜ ਠਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਰ੍ਧ੍ਮਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤੋਨ੍ਮਾਦਾਪਸ੍ਮਾ ਰਹਰਮ੍||੧੨||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं घृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
ਆਹਾਰਞ੍ਚ ਯਵਵਿਕਤਿਪ੍ਰਾਯਂ ਮਧ੍ਵਾਮਲਕੋਪੇਤਮਾਹਾਰਯੇਤ੍| ਯਥਾਯਥਂ ਪ੍ਰਮੇਹਗ਼੍ਨੌਸਧਨਿਰ੍ਯੂਹੈਃ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਯਵਾਨ੍ ਭਵਯਿਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਤੁਮਨ੍ਥਾਪੂਪਧਾਨਾਲਾਜਵਾਟ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚ ਲਗ਼ੂਨ੍ ਭਾਕ੍ਸ੍ਯਾਨੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਗੋਧੂਮਾਨ੍| ਗਵਾਸ਼੍ਵਖ਼ਰਜਠਰ ਸ੍ਥਿਤੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਤਣਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਮੁਦ੍ਗਾਦਯਸ੍ਤਿ ਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਾਕਾਨਿ ਜਾਙ੍ਗਲਾਨਿ ਚ ਪਿਸ਼ਿਤਾਨਿ ਸ਼ੂਲ੍ਯਾਨਿ ਪਰਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਿ ਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਾਨਿ ਭਸ੍ਟਚਣਕੋਪਦਂਸ਼ਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾ ਸਵਾਨੁਪਾਨਾਨ੍ਯੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लग़ून् भाक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वख़रजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAravisheShaH (13) · Śloka 13
ਆਹਾਰਞ੍ਚ ਯਵਵਿਕਤਿਪ੍ਰਾਯਂ ਮਧ੍ਵਾਮਲਕੋਪੇਤਮਾਹਾਰਯੇਤ੍| ਯਥਾਯਥਂ ਪ੍ਰਮੇਹਘ੍ਨੌਸਧਨਿਰ੍ਯੂਹੈਃ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਯਵਾਨ੍ ਭਵਯਿਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਤੁਮਨ੍ਥਾਪੂਪਧਾਨਾਲਾਜਵਾਟ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚ ਲਘੂਨ੍ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਨੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਗੋਧੂਮਾਨ੍| ਗਵਾਸ਼੍ਵਖਰਜਠਰ ਸ੍ਥਿਤੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਤਣਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਮੁਦ੍ਗਾਦਯਸ੍ਤਿ ਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਾਕਾਨਿ ਜਾਙ੍ਗਲਾਨਿ ਚ ਪਿਸ਼ਿਤਾਨਿ ਸ਼ੂਲ੍ਯਾਨਿ ਪਰਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਿ ਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਾਨਿ ਭਸ੍ਟਚਣਕੋਪਦਂਸ਼ਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾ ਸਵਾਨੁਪਾਨਾਨ੍ਯੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लघून् भक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वखरजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
ਲੋਧ੍ਰਮੂਰ੍ਵਾਸ਼ਠੀਵਿਡਙ੍ਗਤ੍ਰਿਫਲਾਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਚਾਤੁਰ੍ਜਾਤਕ੍ਰਮੁਕਚ ਵਿਕਾਯਵਾਨੀਸ਼੍ਯਾਮਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਦ੍ਵਿਵਿਸ਼ਾਲਾਭੂਨਿਮ੍ਬਤਰਚਿਤ੍ਰ ਕਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਕਟੁਰੋਹਿਣੀਕੁਸ੍ਠਪਾਠੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਤਿਵਿਸਾਪ੍ਲਵ ਨਖ਼ਮਰਿਚਾਨਿ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ਾਨ੍ਯਪਾਂ ਕਲਸ਼ੇਧਿਸ਼ਤ੍ਯ ਤੁਰ੍ਯਸ਼ੇਸੇ ਰਸੇ ਪੂਤੇ ਜਤੁਸ਼ਤਪੁਰਾਣਗ਼ਤਭਾਜਨਸ੍ਥੇਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਮਧੁ ਨਿਧਾਯ ਪਕ੍ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਿਤੋਯਮ੍ ਲੋਧ੍ਰਾਸਵਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮੇਹਕੁਸ੍ਠਕਿਲਾਸਸ੍ਥੌ ਲ੍ਯਾਰੋਚਕਕਮਿਪਾਣ੍ਡੁਸ਼ੋਫਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ||੧੪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नख़मरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणग़ृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAsavaH (14) · Śloka 14
ਲੋਧ੍ਰਮੂਰ੍ਵਾਸ਼ਠੀਵਿਡਙ੍ਗਤ੍ਰਿਫਲਾਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਚਾਤੁਰ੍ਜਾਤਕ੍ਰਮੁਕਚ ਵਿਕਾਯਵਾਨੀਸ਼੍ਯਾਮਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਦ੍ਵਿਵਿਸ਼ਾਲਾਭੂਨਿਮ੍ਬਤਰਚਿਤ੍ਰ ਕਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਕਟੁਰੋਹਿਣੀਕੁਸ੍ਠਪਾਠੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਤਿਵਿਸਾਪ੍ਲਵ ਨਖਮਰਿਚਾਨਿ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ਾਨ੍ਯਪਾਂ ਕਲਸ਼ੇਧਿਸ਼ਤ੍ਯ ਤੁਰ੍ਯਸ਼ੇਸੇ ਰਸੇ ਪੂਤੇ ਜਤੁਸ਼ਤਪੁਰਾਣਘਤਭਾਜਨਸ੍ਥੇਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਮਧੁ ਨਿਧਾਯ ਪਕ੍ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਿਤੋਯਮ੍ ਲੋਧ੍ਰਾਸਵਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮੇਹਕੁਸ੍ਠਕਿਲਾਸਸ੍ਥੌ ਲ੍ਯਾਰੋਚਕਕਮਿਪਾਣ੍ਡੁਸ਼ੋਫਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ||੧੪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नखमरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणघृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
ਦਸ਼ਮੂਲਦਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰੇਯਸੀਚਿਤ੍ਰਕਪੁਨਰ੍ਨਵਸਧਾਯ ਵੈਕੈਸਿਕਾਗਣ੍ਡੀਰਗੁਡੂਚੀਨਾਮ੍ ਪਥਕ੍ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਾਨ੍ ਭਾਗਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਢਕਂ ਚ ਸਲਿਲਦ੍ਰੋਣੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਨਿਰ੍ਯੁਹ ਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੂਤਸ਼ੀਤੇ ਸ਼ੁਚਿਭਾਜਨਸ੍ਥੇ ਪੁਰਾਣਗੁਡ ਤੁਲਾਦ੍ਵਯਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰਾਢਕਮਯੋਰਜੋਰ੍ਧਾਢਕਂ ਮਾਗਾਧਿਕਾਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕੁਟਜਾਰ੍ਜੁਨਕੁਸ੍ਠਕ੍ਰਿਮਿਗ਼੍ਨਵਚਾਚਿਤ੍ਰਕਪਲਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਏਸ ਦਸ਼ਮੂਲਾਰਿਸ੍ਟਃ ਸਮਾਨਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੧੫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिग़्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlAriShTaH (15) · Śloka 15
ਦਸ਼ਮੂਲਦਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰੇਯਸੀਚਿਤ੍ਰਕਪੁਨਰ੍ਨਵਸਧਾਯ ਵੈਕੈਸਿਕਾਗਣ੍ਡੀਰਗੁਡੂਚੀਨਾਮ੍ ਪਥਕ੍ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਾਨ੍ ਭਾਗਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਢਕਂ ਚ ਸਲਿਲਦ੍ਰੋਣੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਨਿਰ੍ਯੁਹ ਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੂਤਸ਼ੀਤੇ ਸ਼ੁਚਿਭਾਜਨਸ੍ਥੇ ਪੁਰਾਣਗੁਡ ਤੁਲਾਦ੍ਵਯਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰਾਢਕਮਯੋਰਜੋਰ੍ਧਾਢਕਂ ਮਾਗਾਧਿਕਾਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕੁਟਜਾਰ੍ਜੁਨਕੁਸ੍ਠਕ੍ਰਿਮਿਘ੍ਨਵਚਾਚਿਤ੍ਰਕਪਲਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਏਸ ਦਸ਼ਮੂਲਾਰਿਸ੍ਟਃ ਸਮਾਨਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੧੫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिघ्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
ਅਸਨਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਪਥਗ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਾਨ੍ਯਮ੍ਭਸਾਂ ਗ਼ਟਾਸ੍ਟਕੇਨ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਥਿਤਞ੍ਚ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਂ ਸੁਸ਼ੀਤਂ ਗੁਡਪਲਸ਼ਤ ਦ੍ਵਯੇਨ ਮਧ੍ਵਰ੍ਧਾਢਕੇਨ ਚ ਪਥਕ੍ਪਲਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਨਾ ਸਂਯੋ ਜ੍ਯ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣੇਨਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇ ਜਤੁਸਤੇ ਗ਼ਤ ਕੁਮ੍ਭੇ ਆਵਾਪ੍ਯ ਯਵਪਲ੍ਲੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਚ ਤਨੂਨਿ ਖ਼ਦਿਰਾਙ੍ਗਾਰਪ੍ਰਤਪ੍ਤਾਨਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਲੋਹਪਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਨਿਮਜ੍ਜ੍ਯੇ ਦਾਲੋਹਵਿਲਯਨਾਤ੍| ਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਵਾ ਮਾਸਾਨਯਂ ਵਿਧਤੋ ਲੋਹਾ ਰਿਸ੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕਗੁਣਃ| ਸੀਧੁਮਧੁਮਾਧਵਾਨਪਿ ਚ ਨਿਗ ਦਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍||੧੬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां ग़टाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते ग़ृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि ख़दिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohAriShTaH (16) · Śloka 16
ਅਸਨਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਪਥਗ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਾਨ੍ਯਮ੍ਭਸਾਂ ਘਟਾਸ੍ਟਕੇਨ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਥਿਤਞ੍ਚ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਂ ਸੁਸ਼ੀਤਂ ਗੁਡਪਲਸ਼ਤ ਦ੍ਵਯੇਨ ਮਧ੍ਵਰ੍ਧਾਢਕੇਨ ਚ ਪਥਕ੍ਪਲਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਨਾ ਸਂਯੋ ਜ੍ਯ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣੇਨਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇ ਜਤੁਸਤੇ ਘਤ ਕੁਮ੍ਭੇ ਆਵਾਪ੍ਯ ਯਵਪਲ੍ਲੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਚ ਤਨੂਨਿ ਖਦਿਰਾਙ੍ਗਾਰਪ੍ਰਤਪ੍ਤਾਨਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਲੋਹਪਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਨਿਮਜ੍ਜ੍ਯੇ ਦਾਲੋਹਵਿਲਯਨਾਤ੍| ਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਵਾ ਮਾਸਾਨਯਂ ਵਿਧਤੋ ਲੋਹਾ ਰਿਸ੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕਗੁਣਃ| ਸੀਧੁਮਧੁਮਾਧਵਾਨਪਿ ਚ ਨਿਗ ਦਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍||੧੬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां घटाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते घृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि खदिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
ਨਿਵਤ੍ਤਮਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਾਰੋਦਕਂ ਦਰ੍ਭਾਮ੍ਭੋਮਧੁਕਪਿਤ੍ਥਤਿਨ੍ਦੁਕਮਰਿ ਚਾਨੁਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਪਾਨਕਾਨਿ ਰਾਗਸਾਡਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸਾਰ੍ਸਪਿਕਾਨ੍ਯਨੁ ਪਾਨਾਨਿ ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨਿ| ਉਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਵਤਰਖ਼ਰਪੁਰੀਸਚੂਰ੍ਣਾਨੁਵਿਦ੍ਧਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਦਸ਼ਨਮ੍||੧੭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरख़रपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttamadye visheShaH (17) · Śloka 17
ਨਿਵਤ੍ਤਮਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਾਰੋਦਕਂ ਦਰ੍ਭਾਮ੍ਭੋਮਧੁਕਪਿਤ੍ਥਤਿਨ੍ਦੁਕਮਰਿ ਚਾਨੁਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਪਾਨਕਾਨਿ ਰਾਗਸਾਡਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸਾਰ੍ਸਪਿਕਾਨ੍ਯਨੁ ਪਾਨਾਨਿ ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨਿ| ਉਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਵਤਰਖਰਪੁਰੀਸਚੂਰ੍ਣਾਨੁਵਿਦ੍ਧਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਦਸ਼ਨਮ੍||੧੭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरखरपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
ਮੁਸ੍ਤਾਮਤਾਗਣ੍ਡੀਰਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਸਾਰਿਵਾਦ੍ਵਿਦਰ੍ਭਵਰ੍ਸਾਭੂਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਵ੍ਯੋ ਸਫਲ੍ਗੁਰੋਹਿਸਪਲ੍ਲਵਸ਼੍ਯਾਮਾਸੁਰਦਾਰੁਕਾਲਾਵਿਡਙ੍ਗਪਾਠਾਕਮ੍ਪਿ ਲ੍ਲਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਦਨ੍ਤੀਚਿਤ੍ਰਕਕਟੁਕੈਰਣ੍ਡਮੂਲਾਨਿ ਸਮਾਂਸ਼ਾਨ੍ਯੈਕਧ੍ਯਂ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਾਦਯਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਮਾਵਾਪ੍ਯ ਮਦ੍ਯਾਨੁਪਾਨਂ ਮਧੁਨਾਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਸੁਖ਼ੋਦਕੇਨ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮ੍ਭਸਾ ਵਾ| ਤੇਨ ਮੇਹਪ੍ਲੀਹਹਲੀਮਕ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਸ਼੍ਵਯਥੁਦੁਰ੍ਨਾਮਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਣਿ ਸ਼ੀਗ਼੍ਰਮੁਪਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ||੧੮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुख़ोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीग़्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdicUrNam (18) · Śloka 18
ਮੁਸ੍ਤਾਮਤਾਗਣ੍ਡੀਰਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਸਾਰਿਵਾਦ੍ਵਿਦਰ੍ਭਵਰ੍ਸਾਭੂਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਵ੍ਯੋ ਸਫਲ੍ਗੁਰੋਹਿਸਪਲ੍ਲਵਸ਼੍ਯਾਮਾਸੁਰਦਾਰੁਕਾਲਾਵਿਡਙ੍ਗਪਾਠਾਕਮ੍ਪਿ ਲ੍ਲਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਦਨ੍ਤੀਚਿਤ੍ਰਕਕਟੁਕੈਰਣ੍ਡਮੂਲਾਨਿ ਸਮਾਂਸ਼ਾਨ੍ਯੈਕਧ੍ਯਂ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਾਦਯਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਮਾਵਾਪ੍ਯ ਮਦ੍ਯਾਨੁਪਾਨਂ ਮਧੁਨਾਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਸੁਖੋਦਕੇਨ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮ੍ਭਸਾ ਵਾ| ਤੇਨ ਮੇਹਪ੍ਲੀਹਹਲੀਮਕ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਸ਼੍ਵਯਥੁਦੁਰ੍ਨਾਮਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਣਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਪਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ||੧੮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुखोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीघ्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯੋਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਾਤਿਸ੍ਥੌਲ੍ਯਾਦਿਗਦਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਲ ਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਮੇਦਸਃ ਪ੍ਰਗਾਢਵ੍ਯਾਯਾਮੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਸ੍ਨਾਨਵਿਲੇਪਨਾਨਿ ਚ ਰੂਕ੍ਸਾਭਿਰੋਸਧੀਭਿਃ||੧੯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शील येत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisthaulyoktauShadhAnAmatideshena nirdeshaH (19) · Śloka 19
ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯੋਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਾਤਿਸ੍ਥੌਲ੍ਯਾਦਿਗਦਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਮੇਦਸਃ ਪ੍ਰਗਾਢਵ੍ਯਾਯਾਮੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਸ੍ਨਾਨਵਿਲੇਪਨਾਨਿ ਚ ਰੂਕ੍ਸਾਭਿਰੋਸਧੀਭਿਃ||੧੯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शीलयेत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
ਅਧਨਸ੍ਤੁ ਛਤ੍ਰਪਾਦਤ੍ਰਵਿਰਹਿਤੋ ਮੁਨਿਵਤ੍ਤਿਰ੍ਯੋਜਨਸ਼ਤਮਧਿਕਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਨੀਵਾਰਾਮਤਿਨ੍ਦੁਕਕਪਿਤ੍ਥਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕ ਫਲਮੂਲਾਹਾਰੋ ਵਾ ਮਗੈਃ ਸਹ ਵਸੇਤ੍| ਗੋਭਿਰ੍ਵਾ ਸਹ ਤਨ੍ਮੂਤ੍ਰ ਸ਼ਕਦ੍ਦਤ੍ਤਿਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮੇਤ੍| ਤਡਾਗਾਨਿ ਵਾ ਖ਼ਨੇਤ੍| ਕਸ਼ਂ ਤ੍ਵਵਿ ਰੁਦ੍ਧੈਰ੍ਬਂਹਯੇਤ੍||੨੦||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्र शकृद्दृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा ख़नेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirdhanasyopacAravisheShaH (20) · Śloka 20
ਅਧਨਸ੍ਤੁ ਛਤ੍ਰਪਾਦਤ੍ਰਵਿਰਹਿਤੋ ਮੁਨਿਵਤ੍ਤਿਰ੍ਯੋਜਨਸ਼ਤਮਧਿਕਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਨੀਵਾਰਾਮਤਿਨ੍ਦੁਕਕਪਿਤ੍ਥਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕ ਫਲਮੂਲਾਹਾਰੋ ਵਾ ਮਗੈਃ ਸਹ ਵਸੇਤ੍| ਗੋਭਿਰ੍ਵਾ ਸਹ ਤਨ੍ਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਦ੍ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮੇਤ੍| ਤਡਾਗਾਨਿ ਵਾ ਖਨੇਤ੍| ਕਸ਼ਂ ਤ੍ਵਵਿ ਰੁਦ੍ਧੈਰ੍ਬਂਹਯੇਤ੍||੨੦||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्रशकृद्द्वृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा खनेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
ਸ਼ਰਾਵਿਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਅਪਕ੍ਵਾਃ ਸ਼ੋਫਵਦੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਪਕ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਣਵਤ੍| ਪੁਰ੍ਵਰੂਪੇਸ੍ਵੇਵ ਤੁ ਤਾਸਾਂ ਪਾਨੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿਕਸਾਯਂ ਬਸ੍ਤ ਮੂਤ੍ਰਂ ਚੋਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਚ ਸਂਸ਼ੋਧਨਂ ਦੁਰ੍ਵਿਰੇਚ੍ਯਾ ਹਿ ਮੇਹਿਨੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇਦੋਭਿਵ੍ਯਾਪਦੇਹਤ੍ਵਾਤ੍| ਤੈਲਂ ਚ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਾਰ੍ਥਮੇ ਲਾਦੌ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦੇਃ ਕਸਾਯਮੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨੇ| ਅਸਨਾਦੇਃ ਪਰਿਸੇਚਨੇ ਵਤ੍ਸਕਾਦੇਃ ਪਾਨਭੋਜਨੇਸੁ||੨੧||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM cikitsAkramaH (21) · Śloka 21
ਸ਼ਰਾਵਿਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਅਪਕ੍ਵਾਃ ਸ਼ੋਫਵਦੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਪਕ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਣਵਤ੍| ਪੁਰ੍ਵਰੂਪੇਸ੍ਵੇਵ ਤੁ ਤਾਸਾਂ ਪਾਨੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿਕਸਾਯਂ ਬਸ੍ਤ ਮੂਤ੍ਰਂ ਚੋਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਚ ਸਂਸ਼ੋਧਨਂ ਦੁਰ੍ਵਿਰੇਚ੍ਯਾ ਹਿ ਮੇਹਿਨੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇਦੋਭਿਵ੍ਯਾਪਦੇਹਤ੍ਵਾਤ੍| ਤੈਲਂ ਚ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਾਰ੍ਥਮੇ ਲਾਦੌ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦੇਃ ਕਸਾਯਮੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨੇ| ਅਸਨਾਦੇਃ ਪਰਿਸੇਚਨੇ ਵਤ੍ਸਕਾਦੇਃ ਪਾਨਭੋਜਨੇਸੁ||੨੧||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
ਪਾਠਾਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾਕ੍ਸੁਦ੍ਰਬਹਤੀਸ਼ਾਰਿਵਾਸੋਮਵਲ੍ਕਸਪ੍ਤ ਪਰ੍ਣਾਰਗ੍ਵਦਕੁਟਜਮੂਲਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਨਾ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਨਵਾਯਸਂ ਵਾ| ਅਸਨਾਦਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਸਾਯਂ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਪਰਿਗਹ੍ਯ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯਗ੍ਵਾਮਲਕਲੋਧ੍ਰਦਨ੍ਤੀਕਸ੍ਣਾਯਸ੍ਤਾਮ੍ਰਚੂਰ੍ਣਾਵਾਪਂ ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਿਨਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤਂ ਯਥਾਬਲਮਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਯਥਾ ਸ੍ਵਞ੍ਚ ਪ੍ਰਮੇਹਗ਼੍ਨੌਸਧਨਿਰ੍ਯੂਹੈਰ੍ਭਾਵਿਤਸ਼ਿਲਾਜਤੁਤੁਲੋਪਯੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਮੇਹਾਨ੍ ਸਪਿਟਕਾਨਪਕਰ੍ਸਤੀਤਿ||੨੨||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAshanAH yogAH (22) · Śloka 22
ਪਾਠਾਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾਕ੍ਸੁਦ੍ਰਬਹਤੀਸ਼ਾਰਿਵਾਸੋਮਵਲ੍ਕਸਪ੍ਤ ਪਰ੍ਣਾਰਗ੍ਵਦਕੁਟਜਮੂਲਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਨਾ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਨਵਾਯਸਂ ਵਾ| ਅਸਨਾਦਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਸਾਯਂ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਪਰਿਗਹ੍ਯ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯਗ੍ਵਾਮਲਕਲੋਧ੍ਰਦਨ੍ਤੀਕਸ੍ਣਾਯਸ੍ਤਾਮ੍ਰਚੂਰ੍ਣਾਵਾਪਂ ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਿਨਮਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਤਂ ਯਥਾਬਲਮਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਯਥਾ ਸ੍ਵਞ੍ਚ ਪ੍ਰਮੇਹਘ੍ਨੌਸਧਨਿਰ੍ਯੂਹੈਰ੍ਭਾਵਿਤਸ਼ਿਲਾਜਤੁਤੁਲੋਪਯੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਮੇਹਾਨ੍ ਸਪਿਟਕਾਨਪਕਰ੍ਸਤੀਤਿ||੨੨||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakanAshanAH yogAH (23) · Śloka 23
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਮਾਗਧੀਮਧੁਕਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਕੁਸ੍ਠਮੇਲਾਹਰੇਣਵਃ| ਸਮਙ੍ਗਾ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਰਜਨੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਃ ਸਰ੍ਜਰਸਃ ਪਦ੍ਮਕਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਮ੍| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਾਣਿ ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਸਿਦ੍ਧਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਚ੍ਛੋਧਯੇਦ੍ਰੋਪਯੇਤ ਚ| ਦੁਸ੍ਟਾਰੁਃਪਿਟਕਾਗਣ੍ਡਗਣ੍ਡਮਾਲਾਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍||੨੩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakanAshanAH yogAH (23) · Śloka 23
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਮਾਗਧੀਮਧੁਕਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਕੁਸ੍ਠਮੇਲਾਹਰੇਣਵਃ| ਸਮਙ੍ਗਾ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਰਜਨੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਃ ਸਰ੍ਜਰਸਃ ਪਦ੍ਮਕਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਮ੍| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਾਣਿ ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਸਿਦ੍ਧਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਚ੍ਛੋਧਯੇਦ੍ਰੋਪਯੇਤ ਚ| ਦੁਸ੍ਟਾਰੁਃਪਿਟਕਾਗਣ੍ਡਗਣ੍ਡਮਾਲਾਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍||੨੩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM shIghracikitsyatvam (24) · Śloka 24
ਪਿਟਕਾਃ ਸਾਧਯੇਚ੍ਛੀਗ਼੍ਰਂ ਤਾ ਹ੍ਯਸੂਨ੍ ਗ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਮੇਹਿਨਃ| ਅਨੁ ਸ਼ੇਸਾਨਪਿ ਭਿਸਗ੍ਯਥਾਬਲਮੁਪਦ੍ਰਵਾਨ੍||੨੪||
पिटकाः साधयेच्छीग़्रं ता ह्यसून् ग़्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piTakAnAM shIghracikitsyatvam (24) · Śloka 24
ਪਿਟਕਾਃ ਸਾਧਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤਾ ਹ੍ਯਸੂਨ੍ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮੇਹਿਨਃ| ਅਨੁ ਸ਼ੇਸਾਨਪਿ ਭਿਸਗ੍ਯਥਾਬਲਮੁਪਦ੍ਰਵਾਨ੍||੨੪||
पिटकाः साधयेच्छीघ्रं ता ह्यसून् घ्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
ਸਰ੍ਵਜਤ੍ਵਾਨ੍ਮਹਾਮਰ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਾਦਨੁਸਙ੍ਗਤਃ| ਸੁਬਹੂਪਦ੍ਰਵਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਮੇਹੋ ਦਾਰੁਣੋ ਗਦਃ||੨੫|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵ ਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਮੇਹ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasya dAruNatve hetavaH (25-14) · Śloka 14
ਸਰ੍ਵਜਤ੍ਵਾਨ੍ਮਹਾਮਰ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਾਦਨੁਸਙ੍ਗਤਃ| ਸੁਬਹੂਪਦ੍ਰਵਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਮੇਹੋ ਦਾਰੁਣੋ ਗਦਃ||੨੫|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵ ਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਮੇਹ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon