36. sirāvyadhavidhiḥ

Adhikarana atha sirAvyadhavidhirnAma ShaTtriMsho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

અથાતઃ સિરાવ્યધવિધં નામાધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ| ઇતિ હ સ્માહુરાત્રેયાદયો મહર્ષયઃ||૧||

Adhikarana ratkavirecanAdisAdhyavikAreShu sirAvyadhasya prAdhAnyam (2) · Śloka 2

બહવો હિ રક્તાવસેચનોપાયાઃ પ્રાગભિહિતાસ્તેષામન્યેષાં ચ વિરેકાદીનામુપક્રમાણાં તત્સાધ્યેષ્વામયેષુ સિરાવ્યધઃ પ્રધાનમ્| અમુના હિ તે સમૂલાઃ શોષમાયન્તિ કેદારસેતુભેદેન શલ્યાદય ઇવ||૨||

Adhikarana sirAvyadhaprashaMsA (3) · Śloka 3

તથા ચ- સિરાવ્યધિશ્ચિકિત્સાર્ધં સમ્પૂર્ણં વા ચિકિત્સિતમ્| શલ્યતન્ત્રે સ્મૃતો યદ્વદ્બસ્તિઃ કાયચિકિત્સિતે| યથા રક્તમધિષ્ઠાનં વિકારાણાં વિકારિણામ્| અન્યન્ન હિ તથા દૂષ્યં કર્મેદં પ્રથમં તતઃ||૩||

Adhikarana raktasya dUShyatvaM samAntara~jca (4) · Śloka 4

તત્રામ્બુ શરીરમાહારસારભૂતં રસાખ્યમવિકૃતમવિકૃતેન તેજસા રઞ્જિતમિન્દ્રગોપાકારં ચ શશશોણિતગુઞ્જાફલાલક્તકપદ્મસુવર્ણવર્ણં ધૌતં ચ વિરજ્યમાનં મધુરમીષલ્લવણં સ્નિગ્ધમસંહતમશીતોષ્ણં ગુરુ પિત્તૈકચયપ્રકોપોપશમનં સૌમ્યાગ્નેયં પ્રકૃત્યા રક્તમાહુસ્તથા દોષમ્| દૂષ્યમિતિ કેચિત્| ઉભયાત્મકમન્યે||૪||

Adhikarana shuddharaktakAryam (5) · Śloka 5

તચ્ચૈવંવિધમેવ વિધિવદાહારવિહારાભ્યાસાદ્વિશુદ્ધં બલવર્ણસુખાયુષાં યોનિઃ||૫||

Adhikarana duShTaraktakAryam (6) · Śloka 6

ઇતરથા પુનઃ શરત્કાલસ્વભાવાદેવ વા પ્રદુષ્ટમભિષ્યન્દાધિમન્થશુક્લાર્મતિમિરરક્તરાજીશિરસ્તોદભેદદાહકણ્ડૂકર્ણરોગમુખપાકપૂતિઘ્રાણાસ્યોપદેહત્વગુલ્મપ્લીહવિદ્રધિવીસર્પજ્વરરક્તપિત્તકુષ્ઠપિટકાશ્લીપદોપદંશશઙ્ખશોફવાતશોણિતરક્તમેહક્ષુદ્રરોગાગ્નિસ્વરનાશાઙ્ગગૌરવસાદારોચકામ્લોદ્ગારલવણાસ્યતાક્રોધમોહસ્વેદમદમૂર્ચ્છાયસંન્યાસકમ્પતન્દ્રાદીનામ્||૬||

Adhikarana raktadoShajavikArANAM lakShaNantatra sirovyadhopadeshashca (7) · Śloka 7

તે ચ શીતોષ્ણાસ્નિગ્ધરૂક્ષદ્યૈઃ સર્વદોષપ્રતિપક્ષૈઃ સમ્યગપ્યુપક્રાન્તાઃ સાધ્યા અપિ ન સિદ્ધ્યન્તિ| તે ચ રક્તપ્રકોપજાઃ તસ્માત્તેષ્વત્યુદ્રિક્તરક્તવિસ્રાવણાય યથાસ્વં સિરાં વિદ્ધ્યેત્||૭||

Adhikarana sirAvyadhAnarhaH apavAdashca (8) · Śloka 8

ન તુ સ્નેહપીતકૃતપઞ્ચકર્માન્યતમગર્ભિણીસૂતિકાજીર્ણકામલાક્લીબોનષોડશાતીતસપ્તતિવર્ષાભિઘાતાતિસ્રુતરક્તાદુષ્ટરક્તાસ્નિગ્ધાતિસ્નિગ્ધાસ્વિન્નાક્ષેપકપક્ષાઘાતાતિસારચ્છર્દિશ્વાસકાસોદરરક્તપિત્તાર્શઃ પાણ્ડુરોગઃ સર્વાઙ્ગશોફપીડિતાનામ્| ન ચાવ્યધનીયાશ્ચાયન્ત્રિતાનુત્થિતાઃ સિરાઃ ન તિર્યઙ્ ન ચાતિશીરોષ્ણવર્ષવાતાભ્રેષુ| તત્ર સ્નેહપીતાદિષુ સમ્યગ્વિદ્ધા અપિ સિરા ન સ્રવન્ત્યતિસ્રવન્તિ વા સમ્યક્ સ્નિગ્ધસ્વિન્નસ્ય પુનર્દ્રવીભૂતા દોષાઃ શોણિતમનુપ્રવિષ્ટાઃ સમ્યક્ પ્રચ્યવન્તે| ન ત્વેષ નિષેધો વિષસંસૃષ્ટાપસર્ગાત્યયિકવ્યાધિષુ||૮||

Adhikarana pratirogaM vyadhyasirAnirdeshaH (9) · Śloka 9

પ્રતિરોગં તુ વ્યધં પ્રતિ વિભાગઃ| શિરોનેત્રરોગેષુ લાલાટ્યામુપનાસ્યામપાઙ્ગ્યં વા| કર્ણરોગેષુ પરિતઃ કર્ણૌ| નાસારોગેષુ નાસાગ્રે| પ્રતિશ્યાયે તુ નાસાલલાટસ્થાઃ| મુખરોગેષુ જિહ્વૌષ્ઠહનુતાલુગાઃ| જત્રૂર્ધ્વગ્રન્થિષુ ગ્રીવાકર્ણશઙ્ખમૂર્ધગાઃ| અપસ્મારે હનુસન્ધિમધ્યગાઃ| ઉન્માદે તૂરોઽપાઙ્ગલલાટગાઃ| વિદ્રધૌ પા્શ્વશૂલે ચ પાર્શ્વકક્ષાસ્તનાન્તરસ્થાઃ| ચતુર્થકે સ્કન્ધાધોગતામન્યતરપાર્શ્વશ્રયામ્| તૃતીયકેંઽસયોરન્તરે ત્રિકસન્ધિમધ્યગતામ્| પ્રવાહિકાયાં શૂલિન્યાં શ્રોણ્યાઃ સમન્તાદ્ દ્વ્યઙ્ગુલે નિર્વૃત્તોપદંશશુક્રવ્યાપત્સુ મેઢ્રે| ગલગણ્ડ ઊરુમૂલસંશ્રિતામ્| ગૃધ્રસ્યાં જાનુસન્ધેરુપર્યધો વા ચતુરઙ્ગુલે| અપચ્યામિન્દ્રબસ્તેરધસ્તાદ્ દ્વ્યઙ્ગુલે| ક્રોષ્ટુકશીર્ષે સક્થિવાતરુજાસુ ચ ગુલ્ફસ્યોપરિષ્ટાચ્ચતુરઙ્ગુલે| શ્લીપદેષુ યથાસ્વં વક્ષ્યતે| દાહહર્ષચિપ્પવાતશોણિતવાતકણ્ટકવિદારિકાપાદદારીપ્રભૃતિષુ પાદરોગેષુ ક્ષિપ્રમર્મણ ઉપરિષ્ટાદ્ દ્વ્યઙ્ગુલે| એતેનેતરસક્થિબાહૂ વ્યાખ્યાતૌ| વિશેષતસ્તુ વામભાગાભ્યન્તરતો બાહુમધ્યે પ્લીહોદરે| એવમેવ દક્ષિણે બાહૌ યકૃદાખ્યે| તથા કાસશ્વાસયોરપ્યાદિશન્તિ| ગૃધ્રસ્યામિવ વિશ્વાચ્યમ્| બાહુશોષાપબાહુકયોરપ્યેકે| અદૃશ્યમાનાસુ ત્વેતાસ્વતિવૃદ્ધસ્ય વ્યાધેરન્યવ્યાધ્યુક્તાનામાપિ યથાસન્નં વ્યધઃ||૯||

Adhikarana sirAvyadhAtprAgupakalpanIyam (10) · Śloka 10

પ્રાગેવ ચોપકલ્પયેચ્છયનાસનોદકુમ્ભવસ્ત્રપટ્ટાદિ| તથા યથાલાભં ચ તગરૈલાશીતશિવકુષ્ઠપાઠાવિડઙ્ગભદ્રદારુત્રિકટુકાગારધૂમહરિદ્રાર્કાઙ્કુરનક્તમાલચૂર્ણમ્-અસૃક્સ્ત્રાવણાય| અસૃક્સ્થાપનાય ચ લોધ્રમધુકપ્રિયઙ્ગુપત્તઙ્ગગૈરિકરસાઞ્જનશાલ્મલીશઙ્ખયવગોધૂમમાષચૂર્ણમ્| વટાશ્વત્થાશ્વકર્ણપલાશબિભીતકસર્જાર્જુનધન્વનધાતકીસાલસારારિમેદતિન્દુકત્વગઙ્કુરનિર્યાસ-શ્રીવેષ્ટકમૃત્કપાલમૃણાલાઞ્જનચૂર્ણમ્| ક્ષૌમમષીલાક્ષાસમુદ્રફેનચૂર્ણં વા| તથાન્યચ્ચાતિસ્રુતરક્તવ્યાપત્પ્રતીકારોપકરણમ્| સજ્જોપકરણે હિ વૈદ્યો ન મોહમાપ્નોતિ||૧૦||

Adhikarana sirAvyadhavidhiH (11) · Śloka 11

અથ કૃતસ્વસ્ત્યયનમાતુરં વ્યાધિબલસાત્મ્યાદ્યવેક્ષ્ય સ્નિગ્ધં જાઙ્ગલરસં યવાગૂં વા પાયયિત્વ મુહૂર્તમાત્રમાશ્વાસિતં પૂર્વા~હ્ણેઽપરાહ્ણે વાઙ્ગારતાપોષ્ણબાષ્પાન્યતરેણ સ્વિન્નં જાનૂચ્છ્રિતે મૃદાવાસને જાનુનિહિતકૂર્પરં સમસ્થિતપાદં પ્રત્યાદિત્યમુપવેશયેત્| કેશાન્તે ચ પ્લોતચર્મવલ્કલપટ્ટાન્યતમેન બધ્નીયાત્| તતશ્ચાયતેન વસ્ત્રાઙ્ગષ્ઠગર્ભેણ મુષ્ટિદ્વયેનાતુરો યથાસ્વં મન્યે નિપીડયેદ્દન્તૈશ્ચ દન્તાન્| ગણ્ડૌ ચાધ્માપયેત્| પુરુષશ્ચૈનં પૃષ્ઠતો વસ્ત્રકૃકાટિકાન્તરન્યસ્તવામપ્રદેશિનીકો નાતિગાઢં ગ્રીવાયાં પરિક્ષિપ્ય વેષ્ટયન્ વસ્ત્રં પ્રાણાનબાધમાનો યન્ત્રયેદિત્યેષોઽન્તર્મુખવર્જ્યાનાં સિરાણાં વ્યધને યન્ત્રવિધિઃ| તતશ્ચાસ્ય વૈદ્યોઽઙ્ગુષ્ઠનિષ્ટબ્ધયા મધ્યમાઙ્ગુલ્યા સિરાં તાડયેત્| ઉત્થિતાઞ્ચ સ્પન્દમાનાં સ્પર્શદાં વાભિલક્ષ્ય વામહસ્તેન કુઠારિકામૂર્ધ્વદણ્ડાં કૃત્વા સિરામધ્યે ન્યસ્ય લક્ષયિત્વા ચ તથૈવ ચ મધ્યમાઙ્ગુલ્યા તાડયેદઙ્ગુષ્ઠોદરેણ વા પીડયેત્| ગૂઢબહલત્વક્ પ્રતિચ્છાન્નાયામઙ્ગુષ્ઠપીડાનાદુન્નમનમુપલક્ષયેત્| ઉત્કસનેન ક્રોધસંરમ્ભેણ ચાપૂર્યન્તે સિરાઃ||૧૧||

Adhikarana vishiShTasirAvyadhanArthaM yantraNAdinirdeshaH (12) · Śloka 12

અઙ્ગુષ્ઠેન તુ નાસાગ્રમુન્નમય્ય વ્રીહિમુખેનોપનાસિકાં વિધ્યેત્| ઉન્નમિતવિદષ્ટાગ્રજિહ્વસ્યાધોજિહ્વાયાઃ| વિવૃતાસ્યસ્ય તાલુનિ દન્તમૂલે ચ| ગ્રીવાસિરાસુ સ્તનયોરુપરિ યન્ત્રયેત્| ઉદરોરસોઃ પ્રસારિતોરસ્કસ્યોન્નમિતશિરસઃ| બાહુભ્યામવલમ્બમાનસ્ય પાર્શ્વયોઃ| ઉન્નતમેઢ્રસ્ય મેઢ્રે| શ્રોણિપૃષ્ઠસ્કન્ધેષૂન્નમિતપૃષ્ઠસ્યાવાક્શિરસ ઉપવિષ્ટસ્ય| વિશ્વાચીગૃધ્રસ્યોરનાકુઞ્ચિતે કૂર્પરે જાનુનિ વા સુખોપવિષ્ટસ્ય ગૂઢાઙ્ગુષ્ઠબદ્ધમુષ્ટેર્વ્યધનીયપ્રદેશસ્યોપરિ ચતુરઙ્ગુલે પ્લોતાદ્યન્યતમેન ચ બધ્વા હસ્તસિરામ્| એવમેકપાદં સુસંસ્થિતં સ્થાપયિત્વાઽન્યપાદમીષત્સઙ્કુચિતં તસ્યોપરિ નિધાય જાનુસન્ધેરધો હસ્તાભ્યામાગુલ્ફં નિપીડ્ય પૂર્વવદ્બધ્વા પાદસિરાં વિધ્યેત્| તત્ર તત્ર ચ તૈસ્તેરુપાયૈર્વિકલ્પ્ય યન્ત્રયેત્||૧૨||

Adhikarana sthAnavisheSheNa shastravisheShaH shAstrapAtanamaryAdA ca (13) · Śloka 13

તત્ર માંસલેષ્વવકાશેષુ યવમાત્રં વ્રીહિમુખેન| અતોઽન્યથાર્ધયવમાત્રં વ્રીહિમાત્રં વા અસ્થ્નામુપરિ કુઠારિકયાર્ધયવમાત્રમ્| સર્વત્ર ચાનુત્તનાવગાઢમૃજ્વસઙ્કીર્ણં મર્માદ્યનુપઘાતિસિરામધ્યે શસ્ત્રમાશુ પાતયેત્||૧૩||

Adhikarana samyagviddhalakShaNam (14) · Śloka 14

એકપ્રહારાભિહતા ધારયા યા સ્રવેદસૃક્| મુહૂર્તરુદ્ધા તિષ્ઠેચ્ચ સમ્યગ્વિદ્ધેતિ તાં વિદુઃ|૧૪|

Adhikarana alpadurviddhAtividdhalakShaNAni (14) · Śloka 14

અલ્પકાલં વહત્યલ્પં દુર્વિદ્ધા તૈલચૂર્ણનૈઃ| સશબ્દમતિવિદ્ધા તુ સ્રવેદ્ દુઃખેન ધાર્યતે|૧૪|

Adhikarana samyagviddhAnAmapyavahanakAraNAni tatropAyAshca (14) · Śloka 14

સમ્યગ્વિદ્ધાનામપિ ચ સિરાણાવહનકારણાનિ મૂર્ચ્છાં ભયં યન્ત્રશૈથિલ્યમતિગાઢત્વમત્યાશિતતા ક્ષામત્વં કુણ્ઠશસ્ત્રવ્યધો મૂત્રિતોચ્ચારિતત્વં દુઃસ્વિન્નતા કફાવૃતવ્રણદ્વારતા ચેતિ| અથાપ્રવૃત્તિકારણં અથાસ્વમુપલક્ષ્ય પ્રતિકુર્યાત્| તગરાદિચૂર્ણેન ચ તૈલલવણપ્રગાઢેન સિરામુખમવચૂર્ણયેત્| પૃષ્ઠમધ્યે ચાતુરં પીડયેત્| એવં સાધુ વહતિ|૧૪|

Adhikarana samyakpravRutte upacArAH (14) · Śloka 14

સમ્યક્પ્રવૃત્તે કફાનિલોપશમનરક્તાચ્છેદનાર્થમુષ્ણલવણતૈલબિન્દુભિઃ સિરામુખં સિઞ્ચેત્|૧૪|

Adhikarana duShTaraktameva sravecCuddhantu svayaM tiShThet (14) · Śloka 14

અગ્રે સ્રવતિ દુષ્ટાસ્રં કુસુમ્ભાદિવ પીતિકા| સમ્યક્ સ્રુત્વા સ્વયં તિષ્ઠેચ્છુદ્ધન્તદિતિ નાહરેત્|૧૪|

Adhikarana raktasrAvasamaye mUrcCAyAM pratikAraH (14) · Śloka 14

યસ્ય તુ સ્રવતિ રક્તે મૂર્ચ્છા જાયતે તસ્ય વિમુચ્ય યન્ત્રં શીતસલિલ્દ્રપાણિસ્પર્શેન વ્યજનવાયુના શ્રોત્રસુખેન વચસા સમાશ્વાસયન્નુપશમય્ય મૂર્ચ્છાં પુનઃ સ્રાવયેત્| પુનમૂર્ચ્છત્યપરેદ્યુસ્ત્ર્યહેઽપિ વા||૧૪||

Adhikarana rudhirAvasecanapramANam (15) · Śloka 15

પરમં તુ રુધિરાવસેચનપ્રમાણં પ્રસ્થઃ| અતોઽન્યથા વ્યાધિદેહર્તુબલમપેક્ષેત||૧૫||

Adhikarana srutaraktasya varNAdiBedaiH parIkShaNaM vAtAdiduShTaraktalakShaNa~jca (16) · Śloka 16

તત્ર ફેનિલમરુણં શ્યાવમચ્છં રૂક્ષમસ્કન્દિ કષાયાનુરસં લોહગન્ધિ વેગસ્રાવિ શીતઞ્ચ રક્તં વાતાત્| ગૃહધૂમાઞ્જનોદકકૃષ્ણં પીતં હરિતં વિસ્રં મત્સ્યગન્ધિ કટુત્વાન્મક્ષિકાઽનિષ્ટમૌષ્ણ્યાદસ્કન્દિ સચન્દ્રકં ગોમૂત્રાભં ચ પિત્તાત્| કોવિદારપુષ્પગૈરિકોદકપાણ્ડુશીતં સ્નિગ્ધં સ્કન્દિ ઘનં પિચ્છિલં તન્તુમદબ્રણદ્વારાવસાદિ લવણરસં વસાગન્ધિ ચ કફાત્| દ્વન્દ્વસઙ્કીર્ણં સંસર્ગાત્| કંસનીલમાવિલં દુર્ગન્ધઞ્ચ સન્નિપાતાત્| શુદ્ધમુક્તં પ્રાક્||૧૬||

Adhikarana raktasrAvaNottaravidhiH (17) · Śloka 17

તતઃ સ્રુતરક્તસ્ય વ્યધમનુલોમમઙ્ગુષ્ઠેનોપરુધ્ય શનૈઃ શનૈર્યન્ત્રમપનીયાશ્વાસયેત્| સતૈલં ચ પ્લોતં સિરામુખે દત્વા બધ્નીયાત્| સંવેશયેચ્ચૈનમ્||૧૭||

Adhikarana atiShThati rakte upacArAH (19) · Śloka 19

અતિષ્ઠતિ તુ રક્તે સિરામુખં સન્ધાતું પૂર્વોક્તૈશ્ચૂર્ણૈરવચૂર્ણ્યાઙ્ગુલ્યગ્રેણ પીડયેત્| શાલ્મલ્યુપોદકાં પિચ્છાં વા વ્રણમુખે દત્વા ગાઢં બધ્નીયાત્| મધૂચ્છિષ્ટપ્રલિપ્તં વા પટ્ટમ્| શીતામ્બુનાવસિઞ્ચેત્| શીતમધુરકષાયાન્નપાનસેકપ્રદેહપ્રવાતવેશ્મભિર્વા સ્કન્દનાયોપચરેત્| પદ્મકાદિક્વાથં શર્કરામધુમધુરં ક્ષીરમિક્ષુરસમેણહરિણાજોરભ્રમહિષવરાહાણામન્યતમસ્ય સિરાં વિદ્ધ્વા રુધિરમામં ઘૃતભૃષ્ટં વા પાનં દદ્યાત્| તેનૈવ વા દર્ભપાદમૃદિતેનાનુવાસયેત્| સ્નિગ્ધૈશ્ચ યૂષરસૈર્ભોજયેત્| વ્યધાદનન્તરં વા પુનસ્તામેવ સિરાં વિધ્યેત્| સર્વથા ચાનવતિષ્ઠમાને પાચનાય ક્ષારં દદ્યાત્| સઙ્કોચયિઉતં વા સિરામુખં તપ્તશલાકયા દહેત્| ન ચ ક્ષણમપ્યુપેક્ષેત| ક્ષીણરક્તસ્ય હિ વાયુર્મર્મણ્યુપસંગૃહ્ય મૂર્ચ્છાસંજ્ઞાનાશશિરઃકમ્પભ્રમમન્યાસ્તમ્ભાપતાનકહનુભ્રંશહિધ્મા-પાણ્ડુત્વબાધિર્યધાતુક્ષયાક્ષેપકાદીન્ કરોતિ મરણં વા|૧૯|

Adhikarana raktasrAvaNAnantaraM yuktyA bRuMhaNaM deyam (19) · Śloka 19

પ્રાણઃ પ્રાણભૃતાં રક્તં તત્ક્ષયાત્ક્ષીયતેઽનલઃ| વર્ધતે ચાનિલસ્તસ્માદ્યુક્ત્યા બૃંહણમાચરેત્|૧૯|

Adhikarana punarvyadhananiyamAH (19) · Śloka 19

અશુદ્ધન્તુ રક્તમપરાહ્ણેઽન્યેદ્યુર્વા પુનઃ સ્રાવયેત્| તતોઽપિ શેષં સર્વથા વાપ્યવિસ્રાવ્યરક્તસ્ય શીતસેકપ્રદેહવિરેકોપવાસસ્નિગ્ધમધુરાન્નપાનૈઃ પ્રસાદયેત્| માસમાત્રં વા સ્નેહાદિભિરુપચર્ય પુનર્વિધ્યેત્|૧૯|

Adhikarana vyadhavyApatpratikAraH (19) · Śloka 19

દુર્વ્યધાતિવ્યધકુટિતતિર્યગ્વ્યધાદેર્વ્યધદોષાદ્ વ્યાપદો યાઃ સ્યુસ્તાઃ યથાસ્વં સાધયેદિતિ||૧૯||

Adhikarana pathyapAlanamaryAdA (20) · Śloka 20

ભવતિ ચાત્ર- ઉન્માર્ગગા યન્ત્રનિપીડનેન સ્વસ્થાનમાયાન્તિ પુનર્ન યાવત્| દોષાઃ પ્રદુષ્ટા રુધિરં પ્રપન્નાસ્તાવિદ્ધતાહારવિહારભાક્ સ્યાત્||૨૦||

Adhikarana pathyanirdeshaH (21) · Śloka 21

નાતયુષ્ણશીતં લઘુ દીપનીયં રક્તેઽપનીતે હિતમન્નપાનમ્| તદા શરીરં હ્યનવસ્થૈતાસૃગગ્નિર્વિશેષાદિતિ રક્ષિતવ્યઃ||૨૧||

Adhikarana vishuddharaktapuruShalakShaNam (3) · Śloka 3

પ્રસન્નવર્ણેન્દ્રિયમિન્દ્રિયાર્થાનિચ્છન્તમવ્યાહતપક્તૃવેગમ્| સુખાન્વિતં પુષ્ટિબલોપપન્નં વિશુદ્ધરક્તં પુરુષં વદન્તિ| ઇતિ શ્રીવૈદ્યપતિસિંહગુપ્તસ્ય સૂનોર્વાગ્ભટસ્ય કૃતૌ અષ્ટાઙ્ગસંગ્રહસંહિતાયાં સૂત્રસ્થાને સિરાવ્યધવિધિર્નામ ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ||૩||