Adhikarana atha rasAyanavidhirnAmaikonapa~jcAsho~adhyAyaH , adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਤੋ ਰਸਾਯਨਵਿਧਿਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथतो रसायनविधिं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayojanam (2) · Śloka 2
ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਃ ਸ੍ਮਤਿਂ ਮੇਧਾਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਤਰੁਣਂ ਵਯਃ| ਪ੍ਰਭਾ ਵਰ੍ਣਸ੍ਵਰੌਦਾਰ੍ਯਂ ਦੇਹੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲੋਦਯਮ੍| ਵਾਕ੍ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਵਸਤਾਂ ਕਾਨ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰਸਾਯਨਾਤ੍| ਲਾਭੋਪਾਯੋ ਹਿ ਸ਼ਸ੍ਤਾਨਾਂ ਰਸਾਦੀਨਾਂ ਰਸਾਯਨਮ੍||੨||
दीर्घमायुः स्मृतिं मेधामारोग्यं तरुणं वयः| प्रभा वर्णस्वरौदार्यं देहेन्द्रियबलोदयम्| वाक्सिद्धिं वृषतां कान्तिमवाप्नोति रसायनात्| लाभोपायो हि शस्तानां रसादीनां रसायनम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanAdhikAriNaH (3) · Śloka 3
ਪੂਰ੍ਵੇ ਵਯਸਿ ਮਧ੍ਯੇ ਵਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਂ ਜਿਤਾਤ੍ਮਨਃ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸ੍ਰੁਤਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਥਾ||੩||
पूर्वे वयसि मध्ये वा तत्प्रयोज्यं जितात्मनः| स्निग्धस्य स्रुतरक्तस्य विशुद्धस्य च सर्वथा||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avishuddhasya rasAyanaM vyartham (4) · Śloka 4
ਅਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ਰੀਰੇ ਹਿ ਯੁਕ੍ਤੋ ਰਾਸਾਯਨੋ ਵਿਧਿਃ| ਨ ਭਾਤਿ ਮਲਸਂਸਸ੍ਟੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਰਾਗ ਇਵਾਰ੍ਪਿਤਃ| ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਂਸ੍ਕਾਰਹੀਨਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਗਪ੍ਯਪ੍ਰਮਾਦਿਨਃ| ਯਥੈਵ ਪੌਰੁਸਂ ਤਦ੍ਵਨ੍ਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਰਸਾਯਨਮ੍||੪||
अविशुद्धे शरीरे हि युक्तो रासायनो विधिः| न भाति मलसंसृष्टे वस्त्रे राग इवार्पितः| युक्तं संस्कारहीनस्य सम्यगप्यप्रमादिनः| यथैव पौरुषं तद्वन्न सिध्यति रसायनम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grAmyAhArAdInAM sarvadoShaprakopatvam (5) · Śloka 5
ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਦੋਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਦਾਹਾਰਾਦਮ੍ਲਲਵਣਕਟੁਕਕ੍ਸਾਰ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਰੂਕ੍ਸਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿਕ੍ਲਿਨ੍ਨਗੁਰੁਪੂਤਿਪਰ੍ਯੁਸਿਤਨਵਧਾਨ੍ਯ ਸ਼ੁਸ੍ਕਸ਼ਾਕਾਮਮਾਂਸਤਿਲਕੁਲਤ੍ਥਦਧਿਸ਼ੁਕ੍ਤਕਾਞ੍ਜਿਕਪਿਸ੍ਟਾ ਨ੍ਨਵਿਰੂਢਕਨਿਸੇਵਿਣਾਂ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰੀਮਦ੍ਯਨਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਸਮਾ ਤਿਮਾਤ੍ਰਵ੍ਯਾਯਾਮਾਯਾਮਸਙ੍ਕ੍ਸੋਭਿਰਵਪੁਸਾਂ ਕ੍ਰੋਧਲੋਭਭਯਸ਼ੋ ਕਾਯਾਸਬਹੁਲਾਨਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮਸਮਞ੍ਜਸਾਹਾਰਵਿਹਾਰਨਿਰ੍ਹਾਰ ਨਿਰਤਾਨਾਮ੍| ਅਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹ੍ਯਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਰਸੋ ਵਿਦਹ੍ਯਤੇ ਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਥਿਲੀਭਵਨ੍ਤਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਵਿਸ੍ਯਨ੍ਦਤੇ ਮੇਦੋ ਦੂਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦੋਸਾ ਵਿਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਨ੍ਧਯੋ ਨ ਸਨ੍ਧੀਯਨ੍ਤੇਸ੍ਥਿਸੁ ਮਜ੍ਜਾਨੋ ਨਾਪ੍ਯਾ ਯਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਨੌਜੋ ਨ ਬਲਂ ਨ ਵੀਰ੍ਯਮ੍| ਤਤਃ ਸ ਏਵਮ੍ਭੂਤੋ ਗ੍ਲਾਯਤਿ ਸੀਦਤਿ ਨਿਦ੍ਰਾਤਨ੍ਦ੍ਰਾਲਸ੍ਯ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਖਿਦ੍ਯਤੇ ਨਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹੋਸਮਰ੍ਥਃ ਸ਼ਾਰੀਰ ਮਾਨਸਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਾਨਾਂ ਚੇਸ੍ਟਾਨਾਂ ਭ੍ਰਸ੍ਟਚ੍ਛਾਯੋ ਨਸ੍ਟਸ੍ਮਤਿਰਲ੍ਪ ਬੁਦ੍ਧਿਰਸਮ੍ਪਾਦ੍ਯਮਾਨਾਭਿਲਸਿਤਾਰ੍ਥੋਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮਨਿਸ਼ਮਨਿਸ਼ਂ ਨਿਃ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨਧਿਸ੍ਠਾਨਭੂਤੋ ਰੋਗਾਣਾਂ ਨੋਪਾਤ੍ਤਮਪਿ ਸਰ੍ਵਮਾਯੁਰ ਵਾਪ੍ਨੋਤਿ||੫||
सर्वे च दोषा भवन्ति ग्राम्यादाहारादम्ललवणकटुकक्षार विरुद्धासात्म्यरूक्षाभिष्यन्दिक्लिन्नगुरुपूतिपर्युषितनवधान्य शुष्कशाकाऽममांसतिलकुलत्थदधिशुक्तकाञ्जिकपिष्टा न्नविरूढकनिषेविणां दिवास्वप्नस्त्रीमद्यनित्यानां विषमा तिमात्रव्यायामायामसङ्क्षोभिरवपुषां क्रोधलोभभयशो कायासबहुलानां पापकर्मणामसमञ्जसाहारविहारनिर्हार निरतानाम्| अतो निमित्तं ह्यविशुद्धः सञ्जायते रसो विदह्यते रक्तं शिथिलीभवन्ति मांसानि विष्यन्दते मेदो दूष्यन्ते दोषा विमुच्यन्ते सन्धयो न सन्धीयन्तेऽस्थिषु मज्जानो नाप्या यते शुक्रं नौजो न बलं न वीर्यम्| ततः स एवम्भूतो ग्लायति सीदति निद्रातन्द्रालस्य समन्वितः खिद्यते निर्विद्यते निरुत्साहोऽसमर्थः शारीर मानसानां विशिष्टानां चेष्टानां भ्रष्टच्छायो नष्टस्मृतिरल्प बुद्धिरसम्पाद्यमानाभिलषितार्थोऽहर्निशमनिशमनिशं निः श्वश्वसन्नधिष्ठानभूतो रोगाणां नोपात्तमपि सर्वमायुर वाप्नोति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanasevanakAle doShAn pariharet (6) · Śloka 6
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨਪਾਸ੍ਯ ਯਥੋਕ੍ਤਾਨਾਹਾਰਾਦਿਦੋਸਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਵਾਹ੍ਯ ਚ ਪੂਰ੍ਵੋਪਚਿਤਾਨ੍ ਰਸਾਯਨਂ ਵਿਧਿਵਿਹਿਤਮੁਪਸੇਵੇਤ||੬||
तस्माद् बुद्धिमानपास्य यथोक्तानाहारादिदोषान् निर्वाह्य च पूर्वोपचितान् रसायनं विधिविहितमुपसेवेत||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanadvaividhyam (7) · Śloka 7
ਤਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਕੁਟੀਪ੍ਰਾਵੇਸ਼ਿਕਂ ਵਾਤਾਤਪਿਕਂ ਚ| ਤਤ੍ਰ ਵੀਰ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਪ੍ਰਯੋਗਪਰਿਹਾਰਗੁਰੁਤ੍ਵਾਤ੍ ਕੁਟੀਪ੍ਰਾਵੇਸ਼ਿਕਂ ਮਹਾਫਲ ਤਰਮ੍||੭||
तत्तु द्विविधं कुटीप्रावेशिकं वातातपिकं च| तत्र वीर्य प्रभावप्रयोगपरिहारगुरुत्वात् कुटीप्रावेशिकं महाफल तरम्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuTIprAveshikavidhiH kuTInirmANam (8) · Śloka 8
ਤਸ੍ਯ ਵਿਧਿਃ ਕ੍ਸੇਮਸੁਭਿਕ੍ਸਧਾਰ੍ਮਿਕਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਜਨਨਪਵੈਦ੍ਯਵਿਪ੍ਰੇ ਸੁਲਭਮਹੌਸਧਿਘਤਕ੍ਸੀਰਪਥ੍ਯਭੋਜਨੋਪਕਰਣੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਨਗਰੇ ਵਾ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪ੍ਰਾਗੁਦਕ੍ਪ੍ਰਵਣੇ ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਵਿਹਾਰੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਦੇਸ਼ੇ ਦਢਘਨਸੁਮਸ੍ਟਭਿਤ੍ਤਿਮੁਤ੍ਸੇਧਵਿਸ੍ਤਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਲੋਚਨਾਂ ਤ੍ਰਿ ਗਰ੍ਭਾਮਤੁਸੁਖਾਂ ਨਿਰ੍ਵਾਤਾਂ ਪ੍ਰਵਾਤੈਕਦੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਦ੍ਵਾਰਾਮੁਦਗ੍ਦ੍ਵਾਰਾਂ ਵਾ ਸ਼ਮੀਬਿਲ੍ਵਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਪਰਿਗਹੀਤਾਮਨਿਸ੍ਟੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਵਾਤਾਤਪਰਜੋ ਧੂਮਸ੍ਵੇਦਕ੍ਲੇਦਦਂਸ਼ਮਸ਼ਕਸਰੀਸਪਵ੍ਯਾਲਬਾਲਸ੍ਤ੍ਰੀਦਾਸਾਨ੍ਤਾ ਵਸਾਯਿਨਾਮਗਮ੍ਯਾਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਸਦ੍ਵੈਦ੍ਯਪਰਿਚਾਰਕੋਪਕਰਣਾਂ ਕੁਟੀਂ ਕਾਰਯੇਤ੍||੮||
तस्य विधिः क्षेमसुभिक्षधार्मिकश्रद्दधानजननृपवैद्यविप्रे सुलभमहौषधिघृतक्षीरपथ्यभोजनोपकरणे ग्रामे नगरे वा पूर्वोत्तरस्यां दिशि प्रागुदक्प्रवणे सुविभक्तविहारोद्देशे देशे दृढघनसुमृष्टभित्तिमुत्सेधविस्तारसम्पन्नां सूक्ष्मलोचनां त्रि गर्भामृतुसुखां निर्वातां प्रवातैकदेशां प्राग्द्वारामुदग्द्वारां वा शमीबिल्वक्षीरिवृक्षपरिगृहीतामनिष्टेन्द्रियार्थवातातपरजो धूमस्वेदक्लेददंशमशकसरीसृपव्यालबालस्त्रीदासान्ता वसायिनामगम्यां सन्निहितसद्वैद्यपरिचारकोपकरणां कुटीं कारयेत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra praveshaH (9) · Śloka 9
ਤਸ੍ਯਾਂ ਰਸਾਯਨਾਰ੍ਥੀ ਸ਼ਰਦਿ ਵਸਨ੍ਤੇ ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਅਹਨਿ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਦੇਵਗੁਰੁਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਕ੍ਸਾ ਸ਼੍ਵਿਪ੍ਰਭਤੀਨ੍ ਪਰਿਮਸ਼੍ਯ ਸੁਵਰ੍ਣਘਤਮਧੁਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਰੋ ਚਨਾਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸਿਣੀਕਤ੍ਯ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍||੯||
तस्यां रसायनार्थी शरदि वसन्ते वा शुक्लपक्षे प्रशस्ते अहनि पूजयित्वा यथार्हं देवगुरुविप्रान् प्रणम्य ब्रह्मदक्षा श्विप्रभृतीन् परिमृश्य सुवर्णघृतमधुसिद्धार्थकप्रियङ्गुरो चनाः प्रदक्षिणीकृत्य गोब्राह्मणानुप्रविशेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prAkkRutyaM niyamapAlana~jca (10) · Śloka 10
ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ੋਧਨੈਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸੁਖੀ ਜਾਤਬਲਃ ਪੁਨਃ| ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਧਤਿਯੁਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ| ਦਾਨਸ਼ੀਲਦਯਾਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ| ਦੇਵਤਾਨੁ ਸ੍ਮਤੌ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਵਪ੍ਨਪ੍ਰਜਾਗਰਃ| ਪ੍ਰਿਯੌਸਧਃ ਪੇਸ਼ਲਵਾਗਾਰਭੇਤ ਰਸਾਯਨਮ੍||੧੦||
तत्र संशोधनैः शुद्धः सुखी जातबलः पुनः| ब्रह्मचारी धृतियुतः श्रद्दधानो जितेन्द्रियः| दानशीलदयासत्यव्रतधर्मपरायणः| देवतानु स्मृतौ युक्तो युक्तस्वप्नप्रजागरः| प्रियौषधः पेशलवागारभेत रसायनम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanArthaM yogaH (11) · Śloka 11
ਹਰੀਤਕੀਮਾਮਲਕਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਨਾਗਰਂ ਵਚਾਮ੍| ਹਰਿਦ੍ਰਾਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਵੇਲ੍ਲਂ ਗੁਡਂ ਚੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨੋ ਨਰਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇਨ ਸਾਧੁ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ||੧੧||
हरीतकीमामलकं सैन्धवं नागरं वचाम्| हरिद्रां पिप्पलीं वेल्लं गुडं चोष्णाम्बुना पिबेत्| स्निग्धस्विन्नो नरः पूर्वं तेन साधु विरिच्यते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tato yAvakam (12) · Śloka 12
ਤਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ਰੀਰਾਯ ਕਤਸਂਸਰ੍ਜਨਾਯ ਚ| ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਵਾ ਘਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਾਵਕਮਾਸ਼ੁਦ੍ਧੇਃ ਪੁਰਾਣਸ਼ਕਤੋਥਵਾ||੧੨||
ततः शुद्धशरीराय कृतसंसर्जनाय च| त्रिरात्रं पञ्चरात्रं वा सप्ताहं वा घृतान्वितम्| दद्याद्यावकमाशुद्धेः पुराणशकृतोऽथवा||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yaugikarasAyanasevanam (13) · Śloka 13
ਇਤ੍ਥਂ ਸਂਸ੍ਕਤਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਰਸਾਯਨਮੁਪਾਹਰੇਤ੍| ਯਸ੍ਯ ਯਦ੍ਯੌਗਿਕਂ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਲੋਚ੍ਯ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਵਿਤ੍||੧੩||
इत्थं संस्कृतकोष्ठस्य रसायनमुपाहरेत्| यस्य यद्यौगिकं पश्येत्सर्वमालोच्य सात्म्यवित्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana harItakyAdi saMj~jAnirvacanam (14) · Śloka 14
ਹਰਣਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਰੋਗਾਣਾਂ ਯਾਸਾਵੁਕ੍ਤਾ ਹਰੀਤਕੀ| ਪਥ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਧਾਤੂਨਾਂ ਪਥ੍ਯਾ ਸ਼ਿਵਤਯਾ ਸ਼ਿਵਾ| ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਜਯਤੇ ਵ੍ਯਾਧੀਨ੍ ਸਮਗ੍ਰਾਨ੍ ਵਿਜਯਾ ਤਤਃ| ਅਭਯਂ ਸਰ੍ਵਰੋਗੇਭ੍ਯੋ ਭਵਤ੍ਯਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍| ਯਤਃ ਸ਼ੀਲਯਤਾਮੇਨਾਂ ਤੇਨੇਯਮਭਯਾ ਸ੍ਮਤਾ||੧੪||
हरणात् सर्वरोगाणां यासावुक्ता हरीतकी| पथ्यत्वात् सर्वधातूनां पथ्या शिवतया शिवा| यस्माद्विजयते व्याधीन् समग्रान् विजया ततः| अभयं सर्वरोगेभ्यो भवत्यायुश्च शाश्वतम्| यतः शीलयतामेनां तेनेयमभया स्मृता||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana harItakIguNAH anupAnAni ca (15) · Śloka 15
ਨਵਾ ਵਤ੍ਤਾ ਘਨਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਗੁਰ੍ਵੀ ਮਜ੍ਜਤਿ ਚਾਪ੍ਸੁ ਯਾ| ਸਾਲਸ੍ਯ ਸਾ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਵਨੀਤਸਮਨ੍ਵਿਤਾ| ਵਾਤੇ ਸਸਰ੍ਪਿਰ੍ਲਵਣਾ ਪਿਤ੍ਤੇ ਸਗੁਡਸ਼ਰ੍ਕਰਾ| ਕਫੇ ਸਪਿਪ੍ਪਲੀ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੧੫||
नवा वृत्ता घना स्निग्धा गुर्वी मज्जति चाप्सु या| सालस्य सा प्रयोक्तव्या नवनीतसमन्विता| वाते ससर्पिर्लवणा पित्ते सगुडशर्करा| कफे सपिप्पली क्षौद्रा सर्वदा सा प्रशस्यते||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana harItakIrasAyanam (16) · Śloka 16
ਅਥ ਹਰੀਤਕੀਨਾਂ ਹਿਮਵਚ੍ਛੈਲਸਮ੍ਭਵਾਨਾਂ ਕਾਲਜਾਤਾਨਾਮਾ ਪੂਰ੍ਣਰਸਵੀਰ੍ਯਾਣਾਮਨਾਮਯਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੋ ਵਾ ਸ਼ਕਲਿਤਾ ਨਾਮਨਸ੍ਥ੍ਨਾਮਾਢਕਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇਨ ਪਯਸਾ ਸਂਸ੍ਵੇਦ੍ਯ ਮਦੁਭੂਤ ਮਵਤਾਰ੍ਯ ਸ਼ੀਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧ੍ਵਾਢਕਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਸਜ੍ਯ ਸੁਗੁਪ੍ਤਂ ਸ੍ਥਾ ਪਯੇਤ੍| ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮਹਾਰਾਨੁਪਰੋਧਿਨੀਂ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹ ਮੁਪਯੋਜਯੇਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਂ ਪਯਸਾ ਭੁਞ੍ਜੀਤ| ਪ੍ਰਯੋ ਗਾਨ੍ਤੇ ਚ ਤਾਵਨ੍ਤਮੇਵ ਕਾਲਮ੍| ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯੋਗਾਦ੍ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਮਜਰੋ ਨਿਰ੍ਵਲੀਖਲਤਿਪਲਿਤਾਮਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸਮਿਦ੍ਧਾਨ ਲਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁਸੋ ਭਵਤਿ| ਬਹਚ੍ਛਰੀਰਂ ਗਿਰਿਸਾਰਸਾਰਂ ਸ੍ਵਰੋ ਘਨੌਘਸ੍ਤਨਿਤਾਨੁਕਾਰੀ| ਭਵਤ੍ਯਪਤ੍ਯਂ ਵਿਪੁਲਂ ਸ੍ਥਿਰਞ੍ਚ ਸਮਸ਼੍ਨਤੋ ਯੋਗਮਿਮਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਤ੍||੧੬||
अथ हरीतकीनां हिमवच्छैलसम्भवानां कालजातानामा पूर्णरसवीर्याणामनामयानां द्विशस्त्रिशो वा शकलिता नामनस्थ्नामाढकं चतुर्गुणेन पयसा संस्वेद्य मृदुभूत मवतार्य शीतं सर्पिर्मध्वाढकाभ्यां संसृज्य सुगुप्तं स्था पयेत्| ततस्त्रिरात्रादूर्ध्वमहारानुपरोधिनीं मात्रां प्रत्यह मुपयोजयेत्| जीर्णे शालिषष्टिकं पयसा भुञ्जीत| प्रयो गान्ते च तावन्तमेव कालम्| अस्य प्रयोगाद्वर्षशतमजरो निर्वलीखलतिपलितामयः श्रुतिस्मृतिसम्पन्नः समिद्धान लश्च पुरुषो भवति| बृहच्छरीरं गिरिसारसारं स्वरो घनौघस्तनितानुकारी| भवत्यपत्यं विपुलं स्थिरञ्च समश्नतो योगमिमं प्रयत्नात्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmaM rasAyanam (17) · Śloka 17
ਪਥ੍ਯਾਸਹਸ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਧਾਤ੍ਰੀਫਲਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨਾਂ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪਲਸ਼ਤਦ੍ਵਯਮ੍| ਜਲੇ ਦਸ਼ਗੁਣੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਭਾਗਸ੍ਥਿਤੇ ਰਸੇ| ਆਪੋਥ੍ਯ ਕਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਸ੍ਥੀਨਿ ਵਿਜਯਾਮਲਕਾਨ੍ਯਥਾ| ਵਿਨੀਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਕੁਡਵਾਂਸ਼ਕਮ੍| ਤ੍ਵਗੇਲਾਮੁਸ੍ਤਰਜਨੀਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਗਰੁਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣੀਕਨਕਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀਵਚਾਪ੍ਲਵਮ੍| ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਯਂ ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਤੁਲਯਾਧਿਕਮ੍| ਸਿਤੋਪਲਾਰ੍ਦ੍ਧਭਾਰਂ ਚ ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਸਰ੍ਪਿਸਃ| ਦ੍ਵੇ ਚ ਤੈਲਾਤ੍ਪਚੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਗ੍ਨੌ ਲੇਹਤਾਂ ਗਤਮ੍| ਅਵਤੀਰ੍ਣਂ ਹਿਮਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਵਿਂਸ਼ੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ| ਤਤਃ ਖਜੇਨ ਮਥਿਤਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦ੍ ਘਤਭਾਜਨੇ| ਏਤਦ੍ਰਸਾਯਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਸਮਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਸਰ੍ਵਥਾ| ਵੈਖਾਨਸਾ ਬਾਲਖਿਲ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਨਵਂ ਵਯਃ| ਆਰੋਗ੍ਯਮਮਿਤਂ ਚਾਯੁਰ੍ਵੀਤਤਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਕ੍ਲਮਾਃ||੧੭||
पथ्यासहस्रं त्रिगुणधात्रीफलसमन्वितम्| पञ्चानां पञ्चमूलानां सार्द्धं पलशतद्वयम्| जले दशगुणे पक्त्वा दशभागस्थिते रसे| आपोथ्य कृत्वा व्यस्थीनि विजयामलकान्यथा| विनीय तस्मिन्निर्यूहे योजयेत् कुडवांशकम्| त्वगेलामुस्तरजनीपिप्पल्यगरुचन्दनम्| मण्डूकपर्णीकनकशङ्खपुष्पीवचाप्लवम्| यष्ट्याह्वयं विडङ्गं च चूर्णितं तुलयाधिकम्| सितोपलार्द्धभारं च पात्राणि त्रीणि सर्पिषः| द्वे च तैलात्पचेत्सर्वं तदग्नौ लेहतां गतम्| अवतीर्णं हिमं युञ्ज्याद्विंशैः क्षौद्रशतैस्त्रिभिः| ततः खजेन मथितं विदध्याद् घृतभाजने| एतद्रसायनं ब्राह्मं समं पूर्वेण सर्वथा| वैखानसा बालखिल्याः प्राश्य प्राप्ता नवं वयः| आरोग्यममितं चायुर्वीततन्द्राश्रमक्लमाः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhayAmalakAdi ghRutam (18) · Śloka 18
ਅਭਯਾਮਲਕਵਿਭੀਤਕਪਞ੍ਚਾਤ੍ਮਕਪਞ੍ਚਮੂਲਨਿਰ੍ਯੂਹੇ| ਵਲ੍ਲੀਪਲਾਸ਼ਕਰਸੇ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਕ੍ਸੀਰੇਸ੍ਟਗੁਣੇ ਚ ਵਿਪਚੇਤ੍| ਘਤਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਂ ਮਧੁਕਂ ਮਧੂਕਂ ਕਾਕੋਲਿਯੁਗ੍ਮਞ੍ਚ ਬਲਾਂ ਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਾਮ੍| ਸਕ੍ਸੀਰਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮਸਭਂ ਸਜੀਵਂ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਪਸ੍ਤਚ੍ਚ ਪਿਬੇਦ੍ਗੁਣਾਢ੍ਯਮ੍||੧੮||
अभयामलकविभीतकपञ्चात्मकपञ्चमूलनिर्यूहे| वल्लीपलाशकरसे द्विगुणे क्षीरेऽष्टगुणे च विपचेत्| घृतस्य कुम्भं मधुकं मधूकं काकोलियुग्मञ्च बलां स्वगुप्ताम्| सक्षीरशुक्लामृषभं सजीवं सुखाम्बुपस्तच्च पिबेद्गुणाढ्यम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakarasAyanam (19) · Śloka 19
ਆਮਲਕਸਹਸ੍ਰਂ ਪਿਸ੍ਟਸ੍ਵੇਦਨਵਿਧਾਨੇਨ ਕ੍ਸੀਰੋਸ੍ਮਣਾ ਸੁਸ੍ਵਿਨ੍ਨ ਮਨਾਤਪਸ਼ੁਸ੍ਕਮਨਸ੍ਥਿ ਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਤਦਾਮਲਕਸਹਸ੍ਰਸ੍ਵਰਸ ਪਰਿਪੀਤਂ ਸ੍ਥਿਰਾਜੀਵਨ੍ਤੀਪੁਨਰ੍ਨਵਨਾਗਬਲਾਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣੀਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸੁਵਰ੍ਚਲਾਭੀਰੁਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀਵਚਾਪਿਪ੍ਪਲੀਵਿਡਙ੍ਗਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਾਮਤਾਗ ਰੁਚਨ੍ਦਨਮਧੁਕਮਧੂਕਪੁਸ੍ਪਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਨਵਮਾਲਿਕਾਯੁਵਤਿਯੂਥਿ ਕਾਚੂਰ੍ਣਾਸ੍ਟਭਾਗਸਂਪਕ੍ਤਂ ਪੁਨਰ੍ਨਾਗਬਲਾਪਲਸਹਸ੍ਰਸ੍ਵਰਸਪ ਰਿਪੀਤਂ ਛਾਯੋਪਸ਼ੋਸਿਤਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤਸਰ੍ਪਿਸਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਗੁਡਾ ਕਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਘਤਭਾਜਨਸ੍ਥਂ ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ੇਰਧਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦਨ੍ਤਰ੍ਭੂਮੇਃ ਪਕ੍ਸਮਥਰ੍ਵਵੇਦਵਿਦਾਕਤਰਕ੍ਸਂ ਪਕ੍ਸਾਤ੍ਯਯੇ ਚੋਦ੍ਧਤ੍ਯ ਕਨਕ ਰਜਤਤਾਮ੍ਰਪ੍ਰਵਾਲਕਾਲਾਯਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਾਸ੍ਟਭਾਗਸਂਯੁਕ੍ਤਮਰ੍ਦ੍ਧਕਰ੍ਸਾਭਿ ਵਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯਥਾਗ੍ਨਿ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਦਿਤਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੧੯||
आमलकसहस्रं पिष्टस्वेदनविधानेन क्षीरोष्मणा सुस्विन्न मनातपशुष्कमनस्थि चूर्णयेत्| तदामलकसहस्रस्वरस परिपीतं स्थिराजीवन्तीपुनर्नवनागबलामण्डूकपर्णीब्रह्म सुवर्चलाभीरुशङ्खपुष्पीवचापिप्पलीविडङ्गस्वगुप्तामृताग रुचन्दनमधुकमधूकपुष्पपद्मोत्पलनवमालिकायुवतियूथि काचूर्णाष्टभागसंपृक्तं पुनर्नागबलापलसहस्रस्वरसप रिपीतं छायोपशोषितं द्विगुणितसर्पिषा क्षौद्रेण क्षुद्रगुडा कृतिं कृत्वा घृतभाजनस्थं भस्मराशेरधः स्थापयेदन्तर्भूमेः पक्षमथर्ववेदविदाकृतरक्षं पक्षात्यये चोद्धृत्य कनक रजतताम्रप्रवालकालायश्चूर्णाष्टभागसंयुक्तमर्द्धकर्षाभि वृद्ध्या यथाग्नि प्रातः प्रातः प्रयोजयेदिति समानं पूर्वेण||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakarasAyanamaparam (20) · Śloka 20
ਆਮਲਕਸਹਸ੍ਰਮਾਰ੍ਦ੍ਰਪਲਾਸ਼ਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਸਾਪਿਧਾਨਾਯਾਂ ਵਾਸ੍ਪਮਨੁ ਦ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਯਾਮਾਰਣ੍ਯਗੋਮਯਾਗ੍ਨਿਭਿਰੁਪਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਤਾਨਿ ਸੁਸ੍ਵਿ ਨ੍ਨਸ਼ੀਤਾਨ੍ਯੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਨਿਸ੍ਕੁਲੀਕਤਾਨ੍ਯਾਪੋਥ੍ਯ ਪਿਪ੍ਪਲੀਵਿਡਙ੍ਗ ਤਣ੍ਡੁਲਾਨਾਂ ਪਥਗਾਢਕੇਨਾਧ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਃ ਸਡ੍ਭਿਰ੍ਮਧੁਘਤ ਤੈਲਾਨਾਂ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਘਤਕੁਮ੍ਭੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਪਰਂ ਚੋਪ ਯੋਜਯੇਦਿਤਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੨੦||
आमलकसहस्रमार्द्रपलाशद्रोण्यां सापिधानायां वाष्पमनु द्वमन्त्यामारण्यगोमयाग्निभिरुपस्वेदयेत्| तानि सुस्वि न्नशीतान्युद्धृत्य निष्कुलीकृतान्यापोथ्य पिप्पलीविडङ्ग तण्डुलानां पृथगाढकेनाध्यर्द्धेन शर्करायाः षड्भिर्मधुघृत तैलानां संयोज्य घृतकुम्भे स्थापयेद्विंशतिरात्रं परं चोप योजयेदिति समानं पूर्वेण||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhayAmalakAdi rasAyanam (21) · Śloka 21
ਅਭਯਾਮਲਕਸਹਸ੍ਰਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਸਹਸ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤਰੁਣਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸਾ ਰੋਦਕੇਨਾਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਸ਼ੁਚੌ ਭਾਣ੍ਡੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਤਤੋਨੁਗਤਕ੍ਸਾਰ ਮਨਾਤਪਸ਼ੁਸ੍ਕਮਸ੍ਥਿਰਹਿਤਂ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਸਿਤੋਪਲਾਪਾਦੇਨ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮਧੁਘਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਘਤਭਾਜਨੇ ਸਣ੍ਮਾ ਸਾਨਨ੍ਤਰ੍ਭੂਮੇਃ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਯਥਾਗ੍ਨਿਬਲਮੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤੇਤਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੨੧||
अभयामलकसहस्रं पिप्पलीसहस्रयुक्तं तरुणपलाशक्षा रोदकेनाप्लाव्य शुचौ भाण्डे स्थापयेत्| ततोऽनुगतक्षार मनातपशुष्कमस्थिरहितं चूर्णयित्वा सितोपलापादेन चतुर्गुणाभ्यां च मधुघृताभ्यां संयोज्य घृतभाजने षण्मा सानन्तर्भूमेः स्थापयित्वा परतो यथाग्निबलमुपयुञ्जीतेति समानं पूर्वेण||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakacUrNarasAyanam (22) · Śloka 22
ਆਮਲਕਚੂਰ੍ਣਾਢਕਮੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਰਾਤ੍ਰਮਾਮਲਕਸ੍ਵਰਸਭਾਵਿਤਂ ਮਧੁਘਤਾਢਕਾਭ੍ਯਾਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਾਸ੍ਟ ਭਾਗੇਨ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਚਤੁਰ੍ਭਾਗੇਨ ਚ ਸਂਸਸ੍ਟਂ ਘਤਭਾਜਨਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਵਸਿ ਭਸ੍ਮਾਰਾਸ਼ੌ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਤਚ੍ਛਰਦਿ ਚੋਪਯੋਜਯੇਦਿਤਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੨੨||
आमलकचूर्णाढकमेकविंशतिरात्रमामलकस्वरसभावितं मधुघृताढकाभ्यां पिप्पलीचूर्णाष्ट भागेन शर्कराचतुर्भागेन च संसृष्टं घृतभाजनस्थं प्रावृषि भस्माराशौ निदध्यात्| तच्छरदि चोपयोजयेदिति समानं पूर्वेण||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDa~ggataNDularasAyanam (23) · Śloka 23
ਵਿਡਙ੍ਗਤਣ੍ਡੁਲਾਨਾਮਾਢਕਮਾਢਕਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਤਣ੍ਡੁਲਾਨਾਮਾਧ੍ਯਰ੍ਦ੍ਦਂ ਸਿਤੋਪਲਾਨਾਂ ਮਧੁਘਤੈਲਾਢਕੈਃ ਸਡ੍ਭਿਰੇਕੀਕਤਂ ਘਤਭਾਜ ਨਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਵਸਿ ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ਾਵਿਤਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੨੩||
विडङ्गतण्डुलानामाढकमाढकं पिप्पलीतण्डुलानामाध्यर्द्दं सितोपलानां मधुघृतैलाढकैः षड्भिरेकीकृतं घृतभाज नस्थं प्रावृषि भस्मराशाविति समानं पूर्वेण||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anargalatriphalAprayogaH (24) · Śloka 24
ਅਭਯਾਮਲਕਵਿਭੀਤਕਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੋ ਵਾ ਸਂਯੋਜਿਤਾਨਾਂ ਪਲਾਸ਼ਤ੍ਵਗਵਨਦ੍ਧਾਨਾਂ ਮਦਾਵਲਿਪ੍ਤਾਨਾਂ ਕੁਕੂਲਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨਾਂ ਨਿਰਸ੍ਥਿਕਤਾਨਾਂ ਪਲਸਹਸ੍ਰਮੁਲੂਖਲੇ ਸਙ੍ਕ੍ਸੁਦ੍ਯ ਦਧਿਮਧੁਘਤ ਤੈਲਪਲਲਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸਮ੍ਪਕ੍ਤਂ ਭਕ੍ਸਯੇਦਨਨ੍ਨਭੁਗ੍ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿ ਧਿਨਾ| ਪ੍ਰਯੋਗਾਨ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਕਾਲਂ ਯਵਾਗੂਯੂਸਕ੍ਸੀਰਘਤ ਸਸ੍ਟਿਕਾਨ੍ਨਮਾਹਾਰੋਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸਰ੍ਪਿਰੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਯਵਚੂਰ੍ਣਮਿਤਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣਾਭ੍ਯਧਿਕਫਲਂ ਵਾ||੨੪||
अभयामलकविभीतकानां द्विशस्त्रिशो वा संयोजितानां पलाशत्वगवनद्धानां मृदावलिप्तानां कुकूलस्विन्नानां निरस्थिकृतानां पलसहस्रमुलूखले सङ्क्षुद्य दधिमधुघृत तैलपललशर्करासम्पृक्तं भक्षयेदनन्नभुग्यथोक्तेन वि धिना| प्रयोगान्ते ततो द्विगुणं कालं यवागूयूषक्षीरघृत षष्टिकान्नमाहारोऽभ्यञ्जनं सर्पिरुद्वर्तनं यवचूर्णमिति समानं पूर्वेणाभ्यधिकफलं वा||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cyavanaprAshaH (25) · Śloka 25
ਦਸ਼ਮੂਲਬਲਾਮੁਸ੍ਤਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੋਤ੍ਪਲਮ੍| ਪਰ੍ਣਿਨ੍ਯੌ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਸ਼ਙ੍ਗੀ ਮੇਦਾ ਤਾਮਲਕੀ ਤ੍ਰੁਟਿਃ| ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਜੋਙ੍ਗਕਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ ਪੌਸ੍ਕਰਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਸ਼ਠੀ| ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ ਦ੍ਵਿਕਾਕੋਲੀ ਕਾਕਨਾਸਾਮਤਾਦ੍ਵਯਮ੍| ਵਿਦਾਰੀ ਵਸਮੂਲਂ ਚ ਤਦੈਕਧ੍ਯਂ ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਮ੍| ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪਚੇਤ੍ ਪਞ੍ਚਧਾਤ੍ਰੀਫਲਸ਼ਤਾਨਿ ਚ| ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਰਸਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਸ੍ਥੀਨ੍ਯਾਮਲਕਾਨਿ ਚ| ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਭਰ੍ਜਯੇਤ੍ਤੈਲਘਤਾਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਃ ਪਲੈਃ| ਮਤ੍ਸ੍ਯਣ੍ਡਿਕਾਤੁਲਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਲ੍ਲੇਹਵਤ੍ਪਚੇਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਧੁਨਃ ਸ਼ੀਤੇ ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਃਪਲਮ੍| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾ ਦ੍ਵੇ ਪਲੇ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਂ ਕਣਾਰ੍ਦ੍ਧਿਕਮ੍| ਅਤੋਵਲੇਹਯੇਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਕੁਟੀਸ੍ਥਂ ਪਥ੍ਯਭੋਜਿਨਮ੍| ਇਤ੍ਯੇਸਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ੋ ਯਂ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਚ੍ਯਵਨੋ ਮੁਨਿਃ| ਜਰਾਜਰ੍ਜਰਿਤੋਪ੍ਯਾਸੀਨ੍ਨਾਰੀਨਯਨਨਨ੍ਦਨਃ| ਕਾਸਂ ਸ਼੍ਵਾਸਂ ਜ੍ਵਰਂ ਸ਼ੋਸਂ ਹਦ੍ਰੋਗਂ ਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤਮ੍| ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼ਯਾਨ੍ ਦੋਸਾਨ੍ ਵੈਸ੍ਵਰ੍ਯਂ ਚ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ| ਬਾਲਵਦ੍ਧਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣਕਸ਼ਾਨਾਮਙ੍ਗਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ| ਮੇਧਾਂ ਸ੍ਮਤਿਂ ਕਾਨ੍ਤਿਮਨਾਮਯਤ੍ਵ ਮਾਯੁਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਸਂ ਪਵਨਾਨੁਲੋਭ੍ਯਮ੍| ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਪ੍ਰਹਰ੍ਸਂ ਬਲਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾ ਮਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਿਨੋਪਯੁਕ੍ਤਃ||੨੫||
दशमूलबलामुस्तजीवकर्षभकोत्पलम्| पर्णिन्यौ पिप्पली शृङ्गी मेदा तामलकी त्रुटिः| जीवन्ती जोङ्गकं द्राक्षा पौष्करं चन्दनं शठी| पुनर्नवा द्विकाकोली काकनासामृताद्वयम्| विदारी वृषमूलं च तदैकध्यं पलोन्मितम्| जलद्रोणे पचेत् पञ्चधात्रीफलशतानि च| पादशेषं रसं तस्माद्व्यस्थीन्यामलकानि च| गृहीत्वा भर्जयेत्तैलघृताद्वादशभिः पलैः| मत्स्यण्डिकातुलार्द्धेन युक्तं तल्लेहवत्पचेत्| स्नेहार्द्धं मधुनः शीते तुगाक्षीर्याश्चतुःपलम्| पिप्पल्या द्वे पले दद्याच्चतुर्जातं कणार्द्धिकम्| अतोऽवलेहयेन्मात्रां कुटीस्थं पथ्यभोजिनम्| इत्येषश्च्यवनप्राशो यं प्राश्य च्यवनो मुनिः| जराजर्जरितोऽप्यासीन्नारीनयननन्दनः| कासं श्वासं ज्वरं शोषं हृद्रोगं वातशोणितम्| मूत्रशुक्राशयान् दोषान् वैस्वर्यं च व्यपोहति| बालवृद्धक्षतक्षीणकृशानामङ्गवर्द्धनः| मेधां स्मृतिं कान्तिमनामयत्व मायुः प्रकर्षं पवनाऽनुलोभ्यम्| स्त्रीषु प्रहर्षं बलमिन्द्रियाणा मग्नेश्च कुर्याद्विधिनोपयुक्तः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana triphalAprayogAH (26) · Śloka 26
ਮਧੁਕੇਨ ਤਵਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾ ਸਿਨ੍ਧੁਜਨ੍ਮਨਾ| ਪਥਗ੍ਲੋਹੈਃ ਸੁਵਰ੍ਣੇਨ ਵਚਯਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਸਿਤਯਾ ਵਾ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਰਸਾਯਨਮ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਸਰ੍ਵਰੋਗਘ੍ਨੀ ਮੇਧਾਯੁਃ ਸ੍ਮਤਿਬੁਦ੍ਧਿਦਾ| ਤ੍ਰੈਫਲੇਨਾਯਸੀਂ ਪਾਤ੍ਰੀਂ ਕਲ੍ਕੇਨਾਲੇਪਯੇਨ੍ਨਵਮ੍| ਤਮਹੋਰਾਤ੍ਰਿਕਂ ਲੇਪਂ ਪਿਬੇਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੋਦਕਾਪ੍ਲੁਤਮ੍| ਪ੍ਰਭੂਤਸ੍ਨੇਹਸ਼ਮਨਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਜੀਵਤ੍ਯਰੁਗ੍ਜ੍ਵਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਭ੍ਯਾਸਾਤ੍ਸਮਾਃ ਸ਼ਤਮ੍| ਵਰ੍ਸਂ ਖਾਦੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਦਾਂ ਪ੍ਰਾਤਰੇਕਾ ਮਸ਼੍ਨਨ੍ਨਨ੍ਨਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮਕ੍ਸਦ੍ਵਯਂ ਚ| ਸਾਜ੍ਯਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਭੋਜਨਾਨ੍ਤੇ ਚਤੁਸ੍ਕਂ ਧਾਤ੍ਰੀਕਾਨਾਂ ਤਦ੍ਵਯਸ੍ਥਾਪਨੇਲਮ੍||੨੬||
मधुकेन तवक्षीर्या पिप्पल्या सिन्धुजन्मना| पृथग्लोहैः सुवर्णेन वचया मधुसर्पिषा| सितया वा समायुक्ता समायुक्ता रसायनम्| त्रिफला सर्वरोगघ्नी मेधायुः स्मृतिबुद्धिदा| त्रैफलेनायसीं पात्रीं कल्केनालेपयेन्नवम्| तमहोरात्रिकं लेपं पिबेत्क्षौद्रोदकाप्लुतम्| प्रभूतस्नेहशमनं जीर्णे तत्र प्रशस्यते| जीवत्यरुग्ज्वरस्तस्य समाभ्यासात्समाः शतम्| वर्षं खादेत्प्राणदां प्रातरेका मश्नन्नन्नात् पूर्वमक्षद्वयं च| साज्यक्षौद्रं भोजनान्ते चतुष्कं धात्रीकानां तद्वयस्थापनेलम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ayorasAyanam (27) · Śloka 27
ਅਥਾਯਸਾਨਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗਲਦੀਰ੍ਘਵਿਸ੍ਤਤਾਨਿ ਤਿਲੋਤ੍ਸੇਧਾਨਿ ਪਤ੍ਰਾ ਣਿ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਤਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾਮਲਕਸ੍ਵਰਸੇ ਨਿਰ੍ਵਾਪਯੇਦੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਕਤ੍ਵਃ| ਤੇਸਾਂ ਤਾਦਸ਼ਾਨਾਂ ਪਲਸ਼ਤਮਾ ਯਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਾਲ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯਾਮਲਕਸ੍ਵਰਸੋਤ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਪਿਹਿਤਂ ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ੌ ਨਿਖਨੇਤ੍| ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਚੋਦ੍ਧਤ੍ਯਾਯਸੇਨ ਦਣ੍ਡੇਨ ਘਟ੍ਟਯੇਤ੍| ਸ਼ੁਸ੍ਯਤ੍ਯਾਮਲਕਸ੍ਵਰਸਂ ਪੂਰ੍ਵਵਦਾਵਪੇਤ੍| ਏਵਂ ਤਾਨਿ ਲੋਹਪਤ੍ਰਾਣਿ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਦ੍ ਦ੍ਰਵੀਭਵਨ੍ਤਿ| ਤਤਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤਨੁਰੇਵ ਕੇਵਲਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਙ੍ਗੁਸ੍ਠਪਰ੍ਵਮਾਤ੍ਰਮੁਖੇਨਾਯਸੇਨ ਸ੍ਰੁਵੇਣਾਯਸ ਏਵ ਭਾਜਨੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਲ੍ਕੀਕਤਾਤ੍ ਸ੍ਰੁਵਮੇਕਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਮਧੁਘਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪਥਕ੍ ਸ੍ਰੁਵੇਣ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਕ੍ਸੀਰਰਸਯੂਸਾਣਾਮਨ੍ਯ ਤਮੇਨ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਨਵਂ ਸਸ੍ਟਿਕੌਦਨਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਵਰ੍ਸਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਵਰ੍ਸਮੇਵ ਚਾਨ੍ਯਦਪ੍ਯੁਦ੍ਵਿਸ੍ਟਾਹਾਰੋ ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਤ੍ਮਾ ਕੁਟੀਂ ਸਮਧਿਵਸੇਤ੍| ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੋਪਤਾਪਾਨ੍ ਜਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਧਿਜਰਾਮ ਮਰਣਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਤੋਯਵਿਸਾਣਾਮਗਮ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਸ੍ਵਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਰ੍ਸਸਹਸ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਜੀਵਤਿ| ਵਾਜਿਵੇਗੋ ਗਜਪ੍ਰਾਣੋ ਭਵੇਚ੍ਚ ਸ੍ਮਤਿਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍| ਵਾਗ੍ਮੀ ਵਸਃ ਸ਼੍ਰੁਤਧਰੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਮਹਾਧਨਃ||੨੭||
अथायसानि चतुरङ्गलदीर्घविस्तृतानि तिलोत्सेधानि पत्रा णि कारयेत्| तान्यग्निवर्णानि कृत्वाऽमलकस्वरसे निर्वापयेदेकविंशतिकृत्वः| तेषां तादृशानां पलशतमा यस्यां स्थाल्यां प्रक्षिप्यामलकस्वरसोत्तरं कृत्वा सुपिहितं भस्मराशौ निखनेत्| मासि मासि चोद्धृत्यायसेन दण्डेन घट्टयेत्| शुष्यत्यामलकस्वरसं पूर्ववदावपेत्| एवं तानि लोहपत्राणि संवत्सराद् द्रवीभवन्ति| ततश्चोत्तरकालं कृत्वा वमनविरेचनं स्निग्धतनुरेव केवलं समन्ततोऽ ङ्गुष्ठपर्वमात्रमुखेनायसेन स्रुवेणायस एव भाजने तस्मात् कल्कीकृतात् स्रुवमेकं गृहीत्वा मधुघृताभ्यां पृथक् स्रुवेण संयोज्य प्राश्नीयात्| जीर्णे क्षीररसयूषाणामन्य तमेन सर्पिर्मिश्रं नवं षष्टिकौदनमश्नीयात्| अनेन विधिना वर्षमुपयुज्य वर्षमेव चान्यदप्युद्विष्टाहारो यन्त्रितात्मा कुटीं समधिवसेत्| ततः सर्वोपतापान् जित्वा व्याधिजराम मरणशस्त्राग्नितोयविषाणामगम्यः सर्वभावेष्वतीन्द्रियो वर्षसहस्रद्वयं जीवति| वाजिवेगो गजप्राणो भवेच्च स्मृतिबुद्धिमान्| वाग्मी वृषः श्रुतधरो महाभोगो महाधनः||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena tAmrAdiprayogAH (28) · Śloka 28
ਤਾਮ੍ਰਰੂਪ੍ਯਸੁਵਰ੍ਣਾਨਾਮਯਮੇਵ ਪਥਗ੍ਵਿਧਿਃ| ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਗੁਣੋਤ੍ਕਰ੍ਸਂ ਜਾਨੀਯਾਦੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍||੨੮||
ताम्ररूप्यसुवर्णानामयमेव पृथग्विधिः| द्विगुणं तद्गुणोत्कर्षं जानीयादुत्तरोत्तरम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (29) · Śloka 29
ਹੇਮਧਾਤ੍ਰੀਫਲਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਪਰਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਮ੍| ਲਿਹਨ੍ਨਨੁਪਿਬਨ੍ ਕ੍ਸੀਰਂ ਦਸ੍ਟਰਿਸ੍ਟੋਪਿ ਜੀਵਤਿ||੨੯||
हेमधात्रीफलक्षौद्रं गायत्रीपरिमन्त्रितम्| लिहन्ननुपिबन् क्षीरं दृष्टरिष्टोऽपि जीवति||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (30) · Śloka 30
ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਪਦ੍ਮਬੀਜਾਨਿ ਮਧੁਲਾਜਾਃ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਵਃ| ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪੀਤਂ ਪਰਮਮਲਕ੍ਸ੍ਮਵਿਨਿਵਾਰਣਮ੍||੩੦||
सुवर्णं पद्मबीजानि मधुलाजाः प्रियङ्गवः| क्षीरेण पीतं परममलक्ष्मविनिवारणम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (31) · Śloka 31
ਸਪਦ੍ਮਬੀਜਾਮਲਕਾਭਯਾਕ੍ਸਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਕਨਕਂ ਲਿਹਨ੍ਤਃ| ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਸੋ ਮਨ੍ਦਜਰੋਪਤਾਯਾਃ ਸਰੀਸਪਾਣਾਂ ਚ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਗਮ੍ਯਾਃ||੩੧||
सपद्मबीजामलकाभयाक्षं सर्पिर्मधुभ्यां कनकं लिहन्तः| दीर्घायुषो मन्दजरोपतायाः सरीसृपाणां च भवन्त्यगम्याः||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (32) · Śloka 32
ਮਧੁਮਾਗਧਿਕਾਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰ ਤ੍ਰਿਫਲਾਹੇਮਘਤਂ ਸਿਤਾਂ ਚ ਖਾਦਨ੍| ਜਰਸਾ ਨਵਲੀਢਦੇਹਕਾਨ੍ਤਿਃ ਸਮਧਾਤੁਸ਼੍ਚ ਸਮਾਃ ਸ਼ਤਂ ਚ ਜੀਵੇਤ੍| ਹੇਮਬਿਲ੍ਵਵਚਾਸਰ੍ਪਿਰੈਕਧ੍ਯਮੁਪਯੋਜਿਤਮ੍| ਮੇਧ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਮਾਰੋਗ੍ਯਕਾਨ੍ਤਿਸੌਭਾਗ੍ਯਪੁਸ੍ਟਿਦਮ੍||੩੨||
मधुमागधिकाविडङ्गसार त्रिफलाहेमघृतं सितां च खादन्| जरसा नवलीढदेहकान्तिः समधातुश्च समाः शतं च जीवेत्| हेमबिल्ववचासर्पिरैकध्यमुपयोजितम्| मेध्यमायुष्यमारोग्यकान्तिसौभाग्यपुष्टिदम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (33) · Śloka 33
ਸ਼ਤਾਵਰੀਘਤਂ ਲੀਢਂ ਸਸੁਵਰ੍ਣਂ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਕਰੋਤਿ ਚਿਰਜੀਵਿਤ੍ਵਂ ਰਾਜਾਨਂ ਚ ਵਸ਼ਾਨੁਗਮ੍||੩੩||
शतावरीघृतं लीढं ससुवर्णं समाक्षिकम्| करोति चिरजीवित्वं राजानं च वशानुगम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (34) · Śloka 34
ਆਯੁਸ੍ਕਾਮਃ ਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪ੍ਯਾ ਸਮੇਤਂ ਮੇਧਾਕਾਮਃ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਸੋਗ੍ਰਗਨ੍ਧਮ੍| ਲਕ੍ਸ੍ਮੀਕਾਮਃ ਪਦ੍ਮਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਯੁਕ੍ਤਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਖਾਦੇਤ੍ ਕਾਮਕਾਮੋ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾ||੩੪||
आयुष्कामः शङ्खपुष्प्या समेतं मेधाकामः काञ्चनं सोग्रगन्धम्| लक्ष्मीकामः पद्मकिञ्जल्कयुक्तं युक्तं खादेत् कामकामो विदार्या||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDUkaparNyAdi pa~jca rasAyanAni (35) · Śloka 35
ਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਰਸਂ ਯਥਾਗ੍ਨਿ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਮ੍| ਰਸਂ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਃ ਸਹ ਮੂਲਪੁਸ੍ਪ੍ਯਾਃ ਕਲ੍ਕਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਚ ਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪ੍ਯਾਃ| ਆਯੁਃ ਪ੍ਰਦਾਨ੍ਯਾਮਯਨਾਸ਼ਨਾਨਿ ਬਲਾਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਸ੍ਵਰਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਨਿ ਮੇਧ੍ਯਾਨਿ ਚੈਤਾਨਿ ਰਸਾਯਨਾਨਿ ਮੇਧ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀ||੩੫||
मण्डूकपर्ण्याः स्वरसं यथाग्नि क्षीरेण यष्टीमधुकस्य चूर्णम्| रसं गुडूच्याः सह मूलपुष्प्याः कल्कं प्रयुञ्जीत च शङ्खपुष्प्याः| आयुः प्रदान्यामयनाशनानि बलाग्निवर्णस्वरवर्द्धनानि मेध्यानि चैतानि रसायनानि मेध्या विशेषेण तु शङ्खपुष्पी||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sha~gkhapuShpIghRutam (36) · Śloka 36
ਨਲਦਂ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ਪਯਸ੍ਯਾ ਮਧੁਕਂ ਚਨ੍ਦਨਸਾਰਿਵੋਗ੍ਰਗਨ੍ਧਾਃ| ਤ੍ਰਿਫਲਾਕਟੁਕਤ੍ਰਯਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਸਪਟੋਲਂ ਲਵਣਂ ਚ ਤੈਃ ਸੁਪਿਸ੍ਟੈਃ| ਤ੍ਰਿਗੁਣੇਨ ਰਸੇਨ ਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪ੍ਯਾਃ ਸਪਯਸ੍ਕਂ ਘਤਨਲ੍ਵਣਂ ਵਿਪਕ੍ਵਮ੍| ਉਪਯੁਜ੍ਯ ਭਵੇਜ੍ਜਡੋਪਿ ਵਾਗ੍ਮੀ ਸ਼ਤਧਾਰੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨਵਾਨਰੋਗਃ||੩੬||
नलदं कटुरोहिणी पयस्या मधुकं चन्दनसारिवोग्रगन्धाः| त्रिफलाकटुकत्रयं हरिद्रे सपटोलं लवणं च तैः सुपिष्टैः| त्रिगुणेन रसेन शङ्खपुष्प्याः सपयस्कं घृतनल्वणं विपक्वम्| उपयुज्य भवेज्जडोऽपि वाग्मी शृतधारी प्रतिभानवानरोगः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcAravindaghRutam (37) · Śloka 37
ਪੇਸ੍ਯੈਰ੍ਮਣਾਲਬਿਸਕੇਸਰਪਤ੍ਰਬੀਜੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਹੇਮਸ਼ਕਲਂ ਪਯਸਾ ਚ ਸਰ੍ਪਿਃ| ਪਞ੍ਚਾਰਵਿਨ੍ਦਮਿਤਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਪਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਭ੍ਰਸ੍ਟਪੌਰੁਸਬਲਪ੍ਰਤਿਭੈਰ੍ਨਿਸੇਵ੍ਯਮ੍||੩੭||
पेष्यैर्मृणालबिसकेसरपत्रबीजैः सिद्धं सहेमशकलं पयसा च सर्पिः| पञ्चारविन्दमिति तत्प्रथितं पृथिव्यां प्रभ्रष्टपौरुषबलप्रतिभैर्निषेव्यम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana catuShkuvalayaM sarpiH (38) · Śloka 38
ਯਨ੍ਨਾਲਕਨ੍ਦਦਲਕੇਸਰਵਦ੍ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਸ੍ਯ ਤਦਪਿ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਪਥਿਵ੍ਯਾਮ੍| ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚਤੁਸ੍ਕੁਵਲਯਂ ਸਹਿਰਣ੍ਯਪਤ੍ਰਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਗਵਾਮਪਿ ਭਵੇਤ੍ਕਿਮੁ ਮਾਨੁਸਾਣਾਮ੍||੩੮||
यन्नालकन्ददलकेसरवद्विपक्वं नीलोत्पलस्य तदपि प्रथितं पृथिव्याम्| सर्पिश्चतुष्कुवलयं सहिरण्यपत्रं मेध्यं गवामपि भवेत्किमु मानुषाणाम्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmIrasAyanam (39) · Śloka 39
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਵਚਾਸੈਨ੍ਧਵਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਕ੍ਸਕਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਵਰ੍ਚਲੈਨ੍ਧ੍ਰਃ| ਵੈਦੇਹਿਕਾ ਚ ਤ੍ਰਿਯਵਾਃ ਪਥਕ੍ਸ੍ਯੁ ਰ੍ਯਵੌ ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਤਿਲੋ ਵਿਸਸ੍ਯ| ਸਰ੍ਪਿਸਸ਼੍ਚ ਪਲਮੇਕਤ ਏਤਦ੍ਯੋਜਯੇਤ੍ ਪਰਿਣਤੇ ਚ ਘਤਾਢ੍ਯਮ੍| ਭੋਜਨਂ ਸਮਧੁਵਤ੍ਸਰਮੇਵਂ ਸ਼ੀਲਯਨ੍ਨਧਿਕਧੀਸ੍ਮਤਿਮੇਧਾਃ| ਅਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਜਰਾਵ੍ਯਾਧਿਤਨ੍ਦ੍ਰਾਲਸ੍ਯਸ਼੍ਰਮਕ੍ਲਮਃ| ਜੀਵਤ੍ਯਬ੍ਦਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਸ਼੍ਰੀਤੇਜਃ ਕਾਨ੍ਤਿਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ਕੁਸ੍ਠਕਿਲਾਸਗੁਲ੍ਮ ਵਿਸਜ੍ਵਰੋਨ੍ਮਾਦਗਰੋਦਰਾਣੀ| ਅਥਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਾਦਿਕਤਾਸ਼੍ਚ ਕਤ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਨੇਨਾਤਿਬਲਾਸ਼੍ਚ ਵਾਤਾਃ||੩੯||
ब्राह्मीवचासैन्धवशङ्खपुष्पी मत्स्याक्षकब्रह्मसुवर्चलैन्ध्रः| वैदेहिका च त्रियवाः पृथक्स्यु र्यवौ सुवर्णस्य तिलो विषस्य| सर्पिषश्च पलमेकत एतद्योजयेत् परिणते च घृताढ्यम्| भोजनं समधुवत्सरमेवं शीलयन्नधिकधीस्मृतिमेधाः| अतिक्रान्तजराव्याधितन्द्राऽऽलस्यश्रमक्लमः| जीवत्यब्दशतं पूर्णं श्रीतेजः कान्तिदीप्तिमान्| विशेषतः कुष्ठकिलासगुल्म विषज्वरोन्मादगरोदराणी| अथर्वमन्त्रादिकृताश्च कृत्याः शाम्यन्त्यनेनातिबलाश्च वाताः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAgabalArasAyanam (40) · Śloka 40
ਯਥੋਕ੍ਤਗੁਣਾਯਾਂ ਭੂਮੌ ਜਾਤਾਮਬਾਲਾਮਜੀਰ੍ਣਾਂ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪੁਰਾਣ ਪਰ੍ਣਾਮਸਞ੍ਜਾਤਾਨ੍ਯਪਰ੍ਣਾਂ ਤਪੇ ਤਪਸ੍ਯੇ ਵਾ ਮਾਸੇ ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਸ੍ਯਯੁਕ੍ਤੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਿ ਸੁਮੁਰ੍ਹੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਨਾਗਬਲਾਂ ਸਮੂਲਾ ਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍| ਤਸ੍ਯ ਮੂਲਾਨਾਂ ਤ੍ਵਕ੍ਪਿਣ੍ਡਮਾਮ੍ਰਮਾਤ੍ਰਮਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟਮਵਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਵਾ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਨ੍ਮਧੁਘਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਕ੍ਸੀਰਵਤ੍ਤਿਰੇਵ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਕ੍ਸੀਰੇਣੈਵ ਵਾ ਸਸ ਰ੍ਪਿਸ੍ਕਂ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਏਵਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਪ੍ਰਯੋਗਾ ਦ੍ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਮਜਰ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੪੦||
यथोक्तगुणायां भूमौ जातामबालामजीर्णां शीर्णपुराण पर्णामसञ्जातान्यपर्णां तपे तपस्ये वा मासे यथोक्तेन विधिना पुष्ययुक्ते चन्द्रमसि सुमुर्हूर्त्ते नागबलां समूला मुद्धरेत्| तस्य मूलानां त्वक्पिण्डमाम्रमात्रमक्षमात्रं वा श्लक्ष्णपिष्टमवचूर्णितं वा पयसा पिबेन्मधुघृताभ्यां वा लिह्यात्| जीर्णे क्षीरवृत्तिरेव स्यात्| क्षीरेणैव वा सस र्पिष्कं शालिषष्टिकमश्नीयात्| एवं संवत्सरप्रयोगा द्वर्षशतमजर इत्यादि समानं पूर्वेण||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena balAdirasAyanAni (41) · Śloka 41
ਬਲਾਤਿਬਲਾਚਨ੍ਦਨਾਗਰੁਧਵਤਿਨਿਸ਼ਖਦਿਰਕਦਰਸ਼ਾਕਸ਼ਿਂਸ਼ ਪਾਸਨਸੁਰਸਾਪੁਨਰ੍ਨਵਾਨਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਯਸ੍ਥਾਪਨੋਕ੍ਤ ਦਸ਼ੌਸਧਯਃ ਸਵਿਦਾਰੀਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਵਾਰਾਹੀਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯੋ ਨਾਗਬਲਯਾ ਵ੍ਯਾ ਖ੍ਯਾਤਾਃ||੪੧||
बलातिबलाचन्दनागरुधवतिनिशखदिरकदरशाकशिंश पासनसुरसापुनर्नवानन्ताश्च वयस्थापनोक्त दशौषधयः सविदारीश्वदंष्ट्राश्वगन्धावाराहीशतावर्यो नागबलया व्या ख्याताः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAravRukShANAM svarasagrahaNe vidhiH (42) · Śloka 42
ਤਤ੍ਰ ਸਾਰਵਕ੍ਸਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਸ੍ਵਰਸਾਰ੍ਥੀ ਕੁਸ੍ਠਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ ਖਦਿਰਕਲ੍ਪਮੀਕ੍ਸੇਤ| ਆਰ੍ਦ੍ਰਵਕ੍ਸਾਸਮ੍ਭਵੇ ਤੁ ਸਾਰਸ਼ਕਲਾਨਿ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਨਿ ਤਨੂਨਿ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇਮ੍ਭਸ੍ਯਾਪ੍ਲਾਵ੍ਯਾਤਪੇ ਤ੍ਰਿ ਰਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ| ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ਯੁਦ੍ਧਤ੍ਯਾਨ੍ਯਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਰਾ ਤ੍ਰਾਚ੍ਚ ਪੁਨਰਨ੍ਯਾਨ੍ਯੇਵਂ ਨਵਰਾਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਃਪ੍ਰਕ੍ਸੇਪਣੋਦ੍ਭਾਰੇਣ ਚ ਸ੍ਵਰਸਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤੋ ਭਵਤਿ||੪੨||
तत्र सारवृक्षाणां सर्वेषां स्वरसार्थी कुष्ठचिकित्सिते खदिरकल्पमीक्षेत| आर्द्रवृक्षासम्भवे तु सारशकलानि द्व्यङ्गुलत्र्यङ्गुलानि तनूनि चतुर्गुणेऽम्भस्याप्लाव्यातपे त्रि रात्रं स्थापयेत| ततस्तान्युद्धृत्यान्यानि तत्र क्षिपेत्| त्रिरा त्राच्च पुनरन्यान्येवं नवरात्रेण त्रिःप्रक्षेपणोद्भारेण च स्वरसः परिकल्पितो भवति||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana phalAdInAM svarasagrahaNe vidhiH (43) · Śloka 43
ਫਲਾਨਾਂ ਪੁਨਰ੍ਵੀਰੁਦੌਸਧੀਨਾਞ੍ਚ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣੋਲੂਖਲੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਕ੍ਸੁਦ੍ਯ ਨਿਸ੍ਪੀਡ੍ਯ ਸ੍ਵਰਸਂ ਗਹ੍ਣੀਯਾਤ੍||੪੩||
फलानां पुनर्वीरुदौषधीनाञ्च यन्त्रेणोलूखलेन वा सङ्क्षुद्य निष्पीड्य स्वरसं गृह्णीयात्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parishuShkANAM svarasagrahaNe vidhiH (44) · Śloka 44
ਪਰਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਾਂ ਤੁ ਚੂਰ੍ਣੀਕਤਾਨਾਮਾਢਕਮੁਦਕਸ੍ਯਾਹੋਰਾਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਮਦਿਤਪੂਤਂ ਸ੍ਵਰਸਵਤ੍ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਤੁਵਰਕਭਲ੍ਲਾਤਕਾ ਦੀਨਾਂ ਪੁਨਃ ਪਥਗੇਵੋਪਦੇਸ਼ਃ||੪੪||
परिशुष्काणां तु चूर्णीकृतानामाढकमुदकस्याहोरात्रस्थितं विमृदितपूतं स्वरसवत् प्रयोज्यम्| तुवरकभल्लातका दीनां पुनः पृथगेवोपदेशः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tuvarakakalpaH (tuvarakatailam) (45) · Śloka 45
ਵਕ੍ਸਾਸ੍ਤੁਵਰਕਾ ਨਾਮ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਰ੍ਣਵਤੀਰਜਾਃ| ਵੀਚੀਤਰਙ੍ਗਵਿਕ੍ਸੋਭਮਾਰੁਤੋਦ੍ਭੂਤਪਲ੍ਲਵਾਃ| ਤੇਭ੍ਯਃ ਫਲਾਨ੍ਯਾਦਦੀਤ ਸੁਪਕ੍ਵਾਨ੍ਯਮ੍ਬੁਦਾਗਮੇ| ਮਜ੍ਜ੍ਞਃ ਫਲੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਦਾਯ ਸ਼ੋਸਯਿਤ੍ਵਾਵਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਚ| ਤਿਲਵਤ੍ਪੀਡਯੇਦ੍ਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਕ੍ਵਾਥਯੇਦ੍ਵਾ ਕੁਸੁਮ੍ਭਵਤ੍| ਤਤ੍ਤੈਲਂ ਸਮ੍ਭਤਂ ਭੂਯਃ ਪਚੇਦਾਸਲਿਲਕ੍ਸਯਾਤ੍| ਅਵਤਾਰ੍ਯ ਕਰੀਸੇ ਚ ਪਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨੋ ਹਤਮਲਃ ਪਕ੍ਸਾਦੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨਵਾਨ੍| ਚਤੁਰ੍ਥਭਕ੍ਤਾਨ੍ਤਰਿਤਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਾਣਿਤਲਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਪੂਤਸ੍ਯ ਤੈਲਸ੍ਯ ਦਿਵਸੇ ਸ਼ੁਭੇ| 'ਮਜ੍ਜਾਸਾਰ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਧਾਤੂਨ੍ ਵਿਸ਼ੋਧਯ| ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਾਣੀਸ੍ਤ੍ਵਾਮਾਜ੍ਞਾਪਯਤੇਚ੍ਯੁਤਃ| ' ਤੇਨਾਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਾਚ੍ਚ ਦੋਸਾ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਸਕਤ੍ਤਤਃ| ਸਾਯਮਸ੍ਨੇਹਲਵਣਾਂ ਯਵਾਗੂਂ ਸ਼ੀਤਲਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਪਞ੍ਚਾਹਾਨਿ ਪਿਬੇਤ੍ਤੈਲਮਿਤ੍ਥਂ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਪਕ੍ਸਂ ਮੁਦ੍ਗਰਸਾਨ੍ਨਾਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਕੁਸ੍ਠੈਰ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ||੪੫||
वृक्षास्तुवरका नाम पश्चिमार्णवतीरजाः| वीचीतरङ्गविक्षोभमारुतोद्भूतपल्लवाः| तेभ्यः फलान्याददीत सुपक्वान्यम्बुदागमे| मज्ज्ञः फलेभ्यश्चादाय शोषयित्वावचूर्ण्य च| तिलवत्पीडयेद्द्रोण्यां क्वाथयेद्वा कुसुम्भवत्| तत्तैलं सम्भृतं भूयः पचेदासलिलक्षयात्| अवतार्य करीषे च पक्षमात्रं निधापयेत्| स्निग्धस्विन्नो हृतमलः पक्षादुद्धृत्य यत्नवान्| चतुर्थभक्तान्तरितः प्रातः पाणितलं पिबेत्| मन्त्रेणानेन पूतस्य तैलस्य दिवसे शुभे| 'मज्जासार महावीर्य सर्वान् धातून् विशोधय| शङ्खचक्रगदापाणीस्त्वामाज्ञापयतेऽच्युतः| ' तेनास्योर्ध्वमधस्ताच्च दोषा यान्त्यसकृत्ततः| सायमस्नेहलवणां यवागूं शीतलां पिबेत्| पञ्चाहानि पिबेत्तैलमित्थं वर्ज्यानि वर्जयेत्| पक्षं मुद्गरसान्नाशी सर्वकुष्ठैर्विमुच्यते||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadireNa tuvarakatailopayogaH (46) · Śloka 46
ਤਦੇਵ ਖਦਿਰਕ੍ਵਾਥੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇ ਸਾਧੁ ਸਾਧਿਤਮ੍| ਨਿਹਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਪਕ੍ਸਂ ਪਿਬੇਨ੍ਮਾਸਂ ਸੁਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ| ਤੇਨਾਭ੍ਯਕ੍ਤਸ਼ਰੀਰਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਹਾਰਮੀਰਿਤਮ੍| ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਵਰਂ ਰਕ੍ਤਨੇਤ੍ਰਂ ਸ਼ੀਰ੍ਣਾਙ੍ਗਂ ਕਮਿਭਿਕ੍ਸਿਤਮ੍| ਅਨੇਨਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਸਾਧਯੇਤ੍ ਕੁਸ੍ਠਿਨਂ ਨਰਮ੍||੪੬||
तदेव खदिरक्वाथे त्रिगुणे साधु साधितम्| निहितं पूर्ववत् पक्षं पिबेन्मासं सुयन्त्रितः| तेनाभ्यक्तशरीरश्च कुर्वन्नाहारमीरितम्| भिन्नस्वरं रक्तनेत्रं शीर्णाङ्गं कृमिभिक्षितम्| अनेनाशु प्रयोगेण साधयेत् कुष्ठिनं नरम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tasyaiva sarpirmadhubhyAM prayogaH (47) · Śloka 47
ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਯੁਤਂ ਪੀਤਂ ਤਦੇਵ ਖਦਿਰਾਦ੍ਵਿਨਾ| ਪਕ੍ਸਂ ਮਾਂਸਰਸਾਹਾਰਂ ਕਰੋਤਿ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤਾਯੁਸਮ੍| ਤਦੇਵ ਨਸ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਦਿਵਸਾਨੁਪਯੋਜਿਤਮ੍| ਵਲੀਪਲਿਤਨਿਰ੍ਭੁਕ੍ਤਸ੍ਥਿਰਸ੍ਮਤਿਕਚਦ੍ਵਿਜਮ੍| ਵਪੁਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਧਰਂ ਕਰੋਤਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਾਯੁਸਮ੍||੪੭||
सर्पिर्मधुयुतं पीतं तदेव खदिराद्विना| पक्षं मांसरसाहारं करोति द्विशतायुषम्| तदेव नस्ये पञ्चाशद्दिवसानुपयोजितम्| वलीपलितनिर्भुक्तस्थिरस्मृतिकचद्विजम्| वपुष्यन्तं श्रुतधरं करोति त्रिशतायुषम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tuvarakamajj~jopayogaH (48) · Śloka 48
ਅਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਂ ਤਸ੍ਯ ਮਜ੍ਜਾ ਸੁਦਗ੍ਧਃ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤਸ੍ਤੈਲੇ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਚਾਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਮ੍| ਤੁਲ੍ਯਂ ਹਨ੍ਯਾਦਰ੍ਮਨਕ੍ਤਾਨ੍ਧ੍ਯਕਾਚਾਨ੍ ਨੀਲੀਰੋਗਂ ਤੈਮਿਰਂ ਚਾਞ੍ਜਨੇਨ||੪੮||
अन्तर्धूमं तस्य मज्जा सुदग्धः क्षिप्तस्तैले सैन्धवं चाग्निवर्णम्| तुल्यं हन्यादर्मनक्तान्ध्यकाचान् नीलीरोगं तैमिरं चाञ्जनेन||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ekAntarastuvarakatailaprayogaH (49) · Śloka 49
ਏਕਾਨ੍ਤਰਂ ਤੌਵਰਕਂ ਚ ਤੈਲਂ ਪਿਬੇਦ੍ਧਿਤਾਸ਼ੀ ਨਿਯਮੇਨ ਮਾਸਮ੍| ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਕੋਸ੍ਠੋ ਗਲਿਤਾਙ੍ਗਦੇਸ਼ ਸ੍ਤ੍ਵਚਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸਰ੍ਪ ਇਵਾਸ਼ੁ ਜੀਰ੍ਣਾਮ੍||੪੯||
एकान्तरं तौवरकं च तैलं पिबेद्धिताशी नियमेन मासम्| प्रभिन्नकोष्ठो गलिताङ्गदेश स्त्वचं त्यजेत्सर्प इवाशु जीर्णाम्||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tuvarakaprayogAntaram (50) · Śloka 50
ਸਾਧਯੇਤ੍ ਸੋਡਸ਼ਗੁਣੇ ਸਲਿਲੇ ਤੁਵਰਾਢਕਮ੍| ਅਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ੇਸੇ ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਸਙ੍ਕ੍ਸੁਦ੍ਯੋਲੂਖਲੇ ਤਤਃ| ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਰਗ੍ਵਧਵਲ੍ਕਪਾਦਰਜਸਾ ਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰਿਤਂ ਕਲ੍ਕਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥਜਲੈਰੁਦੁਮ੍ਬਰਸਮਾਨ੍ ਛਾਯਾਵਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਨ੍ ਗੁਡਾਨ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਕਤਮਞ੍ਚ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਥਵਾ ਗੋਵਾਰਿਣਾਲੋਡਿਤਂ ਕੁਸ੍ਠੀ ਤਦ੍ਦਿਵਸਸ੍ਥਿਤੋ ਨਿਰਸ਼ਨਃ ਸੂਰ੍ਯੇ ਗਤੇਸ੍ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਾਵਦੇਵ ਚ ਤਥੈਵ ਚ ਭੂਯਃ ਪਾਯਯੇਤ੍ਤਮਰੁਣੋਦਯਕਾਲੇ| ਅਪ੍ਯਜੀਰ੍ਣਮਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਵਮਿਂ ਵਾ ਭੇਸਜਂ ਪੁਰੁਸਦੋਸਬਲਜ੍ਞਃ| ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇਦ੍ਯਾਦ੍ਭੂਰਿ ਨਿਸ੍ਪਾਵਤੈਲਂ ਕਙ੍ਗੂਕੂਰਂ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਕਨ੍ਦੋਪਦਂਸ਼ਮ੍| ਦਧ੍ਨਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਚੂਰ੍ਣਂ ਗਵ੍ਯੇਨਾਨੁਸ੍ਤੋਕਤਕ੍ਰਾਮ੍ਬੁਪਾਯੀ| ਤੈਲਾਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰੋ ਦਿਵਸਾਨ੍ਤਰਂ ਚ ਕਙ੍ਗ੍ਵਿਸ੍ਟਿਕਾਚੂਰ੍ਣਕਤਪ੍ਰਘਰ੍ਸਃ| ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍ ਸੁਖਾਮ੍ਭੋਭਿਰਮਦ੍ਯਮਾਂਸ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਙ੍ਗਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਚ ਯੋਗਾਤ੍| ਉਪਯੁਜ੍ਯ ਯੋਗਮਖਿਲਂ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਮੇਵ ਦ੍ਵਿਕਾਲਮਭਿਯੁਕ੍ਤਃ| ਕੁਸ੍ਠੀ ਕੁਸ੍ਠਮਪੋਹਤਿ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਕਰ੍ਣੌਸ੍ਠਨਾਸਮਪਿ||੫੦||
साधयेत् षोडशगुणे सलिले तुवराढकम्| अष्टांशशेषे विस्राव्य सङ्क्षुद्योलूखले ततः| शुष्कारग्वधवल्कपादरजसा व्यामिश्रितं कल्कितं तस्य क्वाथजलैरुदुम्बरसमान् छायाविशुष्कान् गुडान्| कुर्यादेकतमञ्च सार्द्धमथवा गोवारिणालोडितं कुष्ठी तद्दिवसस्थितो निरशनः सूर्ये गतेऽस्तं पिबेत्| तावदेव च तथैव च भूयः पाययेत्तमरुणोदयकाले| अप्यजीर्णमविचिन्त्यवमिं वा भेषजं पुरुषदोषबलज्ञः| मध्याह्नेद्याद्भूरि निष्पावतैलं कङ्गूकूरं शिग्रुकन्दोपदंशम्| दध्नायुक्तं स्वल्पसिन्धूत्थचूर्णं गव्येनानुस्तोकतक्राम्बुपायी| तैलाक्तगात्रो दिवसान्तरं च कङ्ग्विष्टिकाचूर्णकृतप्रघर्षः| स्नायात् सुखाम्भोऽभिरमद्यमांस स्त्रीसङ्गतिः स्यात्त्रिगुणं च योगात्| उपयुज्य योगमखिलं प्रतिदिनमेव द्विकालमभियुक्तः| कुष्ठी कुष्ठमपोहति विशीर्णकर्णौष्ठनासमपि||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakakalpaH sahasrabhallAtakaprayogaH (51) · Śloka 51
ਅਥ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨ੍ਯਨੁਪਹਤਾਨ੍ਯਨਾਮਯਾਨ੍ਯਾਪੂਰ੍ਣਰਸਪ੍ਰਮਾਣਵੀ ਰ੍ਯਾਣਿ ਪਕ੍ਵਜਾਮ੍ਬਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨਿ ਸ਼ੁਚੌ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਵਾ ਮਾਸੇ ਸਂਗਹ੍ਯ ਯਵਪਲ੍ਲੇ ਮਾਸਪਲ੍ਲੇ ਵਾ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਤਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਮਾਸਸ੍ਥਿ ਤਾਨਿ ਸਹੇ ਸਹਸ੍ਯੇ ਵਾ ਮਾਸੇ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤੁਮਾਰਭੇਤ| ਸ਼ੀਤਸ੍ਨਿਗ੍ਧ ਮਧੁਰੋਪਸ੍ਕਤਸ਼ਰੀਰਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਸ਼ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨ੍ਯਾਪੋਥ੍ਯਾਸ੍ਟ ਗੁਣੇਨਾਮ੍ਭਸਾ ਸਾਧੁ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਤੇਸਾਂ ਰਸਮਸ੍ਟਭਾਗਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟ ਮਨੁਸ੍ਣਂ ਸਪਯਸ੍ਕਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਗਣ੍ਡੂਸਾਭ੍ਯਕ੍ਤੌਸ੍ਠਤਾਲੁਜਿਹ੍ਵਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਦਸ਼ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨ੍ਯੇਕੈਕੋਤ੍ਕਰ੍ਸਾਪਕਰ੍ਸੇ ਣਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਨਿ| ਵਿਧਿਨਾਨੇਨ ਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਯੋਗਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਸ਼੍ਚ ਕਾਲੋ ਘਤਕ੍ਸੀਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਮਸ਼ਨਮੇਵਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾ ਦ੍ਵਿਗਤਕੁਸ੍ਠਦੁਰ੍ਨ੍ਨਾਮਕਮਿਪ੍ਰਮੇਹਮੇਦੋਦੋਸੋ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਮਜਰ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੫੧||
अथ भल्लातकान्यनुपहतान्यनामयान्यापूर्णरसप्रमाणवी र्याणि पक्वजाम्बवप्रकाशानि शुचौ शुक्ले वा मासे संगृह्य यवपल्ले माषपल्ले वा निधापयेत्| तानि चतुर्मासस्थि तानि सहे सहस्ये वा मासे प्रयोक्तुमारभेत| शीतस्निग्ध मधुरोपस्कृतशरीरः पूर्वं दश भल्लातकान्यापोथ्याष्ट गुणेनाम्भसा साधु साधयेत्| तेषां रसमष्टभागावशिष्ट मनुष्णं सपयस्कं सर्पिर्गण्डूषाभ्यक्तौष्ठतालुजिह्वः प्रातः पिबेत्| एवमेतानि दशभल्लातकान्येकैकोत्कर्षापकर्षे णात्रिंशत्प्रयोज्यानि| विधिनानेन सहस्रप्रयोगस्त्रिगुणश्च कालो घृतक्षीराभ्यां शालिषष्टिकमशनमेवं विशेषा द्विगतकुष्ठदुर्न्नामकृमिप्रमेहमेदोदोषो वर्षशतमजर इत्यादि समानं पूर्वेण||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidhyantaram (52) · Śloka 52
ਪੂਰ੍ਵਮੇਕੈਕਭਲ੍ਲਾਤਕਕ੍ਵਾਥਂ ਸਪਯਸ੍ਕਂ ਪਿਬੇਦੇਕੈਕਂ ਚ ਭਲ੍ਲਾਤਕਮਭਿਵਰ੍ਦ੍ਧਯੇਦ੍ਯਾਵਤ੍ ਪਞ੍ਚ| ਤਤਃ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯੇ ਦ੍ਯਾਵਤ੍ ਸਪ੍ਤਤਿਃ| ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚ ਸਪ੍ਤਤਿਮਪਕਰ੍ਸਯੇਤ੍| ਭੂਯਃ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਯਾਵਤ੍ ਪਞ੍ਚ| ਪਞ੍ਚਭ੍ਯਸ਼੍ਚੈਕੈਕਂ ਯਾਵਦੇਕਮ੍| ਵਿਧਿ ਨਾਨੇਨ ਸਹਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੫੨||
पूर्वमेकैकभल्लातकक्वाथं सपयस्कं पिबेदेकैकं च भल्लातकमभिवर्द्धयेद्यावत् पञ्च| ततः पञ्च पञ्च वर्द्धये द्यावत् सप्ततिः| प्राप्य च सप्ततिमपकर्षयेत्| भूयः पञ्च पञ्च यावत् पञ्च| पञ्चभ्यश्चैकैकं यावदेकम्| विधि नानेन सहस्रं प्रयोग इत्यादि समानं पूर्वेण||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvisahasrabhallAtakaprayogaH (53) · Śloka 53
ਸਪ੍ਤਤਿਵਚ੍ਚ ਸ਼ਤਮੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਤਥਾ ਚ ਸਹਸ੍ਰਦ੍ਵਯਮ੍| ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਦ੍ਵਿਗੁਣਸ੍ਤ੍ਵਾਯੁਸਃ ਕਾਲਃ||੫੩||
सप्ततिवच्च शतमुपयुञ्जीत| तथा च सहस्रद्वयम्| प्रयोग इत्यादि समानं पूर्वेण द्विगुणस्त्वायुषः कालः||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakatailaprayogaH (54) · Śloka 54
ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨਾਂ ਜਰ੍ਜਰੀਕਤਾਨਾਂ ਪਿਸ੍ਟਸ੍ਵੇਦਨਂ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਾ ਵਾਕਣ੍ਠਨਿਖਾਤਸ੍ਯ ਸ੍ਨੇਹਭਵਿਤਸ੍ਯ ਦਢਸ੍ਯੋਪਰਿ ਕੁਮ੍ਭ ਸ੍ਯਾਰੋਪ੍ਯੋਡੁਪੇਨਾਪਿਧਾਯ ਕਸ੍ਣਮਦਾਵਲਿਪ੍ਤਂ ਗੋਮਯਾਗ੍ਨਿਨੋ ਪਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਤੇਸਾਂ ਯਃ ਸ੍ਵਰਸਃ ਕੁਮ੍ਭਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ ਤਮਸ੍ਟਭਾਗ ਮਧੁਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤਘਤਮਦ੍ਯਾਤ੍| ਤ੍ਰਿਗੁਣਸ਼੍ਚ ਕਾਲੋ ਘਤ ਕ੍ਸੀਰਾਭ੍ਯਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੫੪||
भल्लातकानां जर्जरीकृतानां पिष्टस्वेदनं पूरयित्वा भूमा वाकण्ठनिखातस्य स्नेहभवितस्य दृढस्योपरि कुम्भ स्यारोप्योडुपेनापिधाय कृष्णमृदावलिप्तं गोमयाग्निनो पस्वेदयेत्| तेषां यः स्वरसः कुम्भं प्रपद्यते तमष्टभाग मधुसंयुक्तं द्विगुणितघृतमद्यात्| त्रिगुणश्च कालो घृत क्षीराभ्यामित्यादि समानं पूर्वेण||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidhyatideshaH (55) · Śloka 55
ਅਨੇਨੈਵ ਵਿਧਿਨਾ ਭਲ੍ਲਾਤਕਸ੍ਯ ਰਸਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਮੇਵ ਮਾਸਮੇਕਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਤ੍ਰਿਗੁਣਸ਼੍ਚ ਕਾਲ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਮਾਯੁਸੋਭਿਵਦ੍ਧਿਃ| ਏਵਂ ਦਸ਼ ਮਾਸਾਨੁਪਯੁਜ੍ਯ ਵਰ੍ਸਸਹਸ੍ਰਮਾਯੁਰ੍ਭਵਤਿ||੫੫||
अनेनैव विधिना भल्लातकस्य रसं गृहीत्वा केवलमेव मासमेकं प्रयुञ्जीत| त्रिगुणश्च काल इत्यादि समानं पूर्वेण| मासि मासि वर्षशतमायुषोऽभिवृद्धिः| एवं दश मासानुपयुज्य वर्षसहस्रमायुर्भवति||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatapAkaM bhallAtakatailam (56) · Śloka 56
ਭਲ੍ਲਾਤਕਤੈਲਪਾਤ੍ਰਂ ਸਪਯਸ੍ਕਂ ਮਧੁਕਾਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਤਪਾਕ ਮੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਤ੍ਰਿਗੁਣਞ੍ਚ ਕਾਲ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੫੬||
भल्लातकतैलपात्रं सपयस्कं मधुकाक्षमात्रेण शतपाक मुपयुञ्जीत| त्रिगुणञ्च काल इत्यादि समानं पूर्वेण||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakatailapAkaH (57) · Śloka 57
ਭਲ੍ਲਾਤਕਤੈਲਂ ਕਸ੍ਣਤਿਲਤੈਲਂ ਸਰ੍ਪਿਰਾਮਲਕਰਸੋਸ ਨਾਦਿਸਾਰਕਸਾਯ ਇਤ੍ਯੇਸਾਂ ਦ੍ਰੋਣਂ ਦ੍ਰੋਣਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਰਿਕਟੁਕ ਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰਚਿਤ੍ਰਕਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਯਵਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਵਿ ਸਾਤਿਵਿਸਾਰਸਾਞ੍ਜਨਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੂਨਾਂ ਪਾਲਿਕਾਭਾਗਾਸ੍ਤਦੈਕਧ੍ਯਂ ਸ੍ਨੇਹ ਪਾਕਵਿਧਿਨਾ ਵਿਪਾਚ੍ਯਾਵਤਾਰ੍ਯ ਪਰਿਪੂਯ ਚਾਨੁਗੁਪ੍ਤਂ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਤਤ ਉਪਸ੍ਕਤਸ਼ਰੀਰਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਾਣਿਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿਸਂਸਜ੍ਯੋਪਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਜੀਰ੍ਣੇ ਮੁਦ੍ਗਾਮਲਕਯੂਸੇਣਾਲਵਣੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਮਤਾ ਖਦਿਰੋਦਕਸਿਦ੍ਧਂ ਮਦੁਮੋਦਨਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਖਦਿ ਰੋਦਕੇਨੋਦਕਕਾਰ੍ਯਾਣੀਤ੍ਯੇਵਮਤੋ ਦ੍ਰੋਣਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਵਿਗਤਕੁ ਸ੍ਠਦੁਰ੍ਨਾਮੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੫੭||
भल्लातकतैलं कृष्णतिलतैलं सर्पिरामलकरसोऽस नादिसारकषाय इत्येषां द्रोणं द्रोणं त्रिफलात्रिकटुक विडङ्गसारचित्रकहरिद्राद्वयत्रिवृद्दन्तीन्द्रयवयष्टीमधुकवि षातिविषारसाञ्जनप्रियङ्गूनां पालिकाभागास्तदैकध्यं स्नेह पाकविधिना विपाच्यावतार्य परिपूय चानुगुप्तं निदध्यात्| तत उपस्कृतशरीरः प्रातः प्रातः पाणिशुक्तिमात्रक्षौद्रेण प्रतिसंसृज्योपयुञ्जीत| जीर्णे मुद्गामलकयूषेणालवणेन सर्पिष्मता खदिरोदकसिद्धं मृदुमोदनमश्नीयात्| खदि रोदकेनोदककार्याणीत्येवमतो द्रोणमुपयुज्य विगतकु ष्ठदुर्नामेत्यादि समानं पूर्वेण||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakaghRutaprAshaH (58) · Śloka 58
ਪੁਸ੍ਟਾਨਿ ਪਾਕੇਨ ਪਰਿਚ੍ਯੁਤਾਨਿ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨ੍ਯਾਢਕਸਮ੍ਮਿਤਾਨਿ| ਘਸ੍ਟ੍ਵੇਸ੍ਟਿਕਾਚੂਰ੍ਣਕਣੈਰ੍ਜਲੇਨ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲ੍ਯ ਸਂਸ਼ੋਸ੍ਯ ਚ ਮਾਰੁਤੇਨ| ਜਰ੍ਜਰਾਣਿ ਵਿਪਚੇਜ੍ਜਲਕੁਮ੍ਭੇ ਪਾਦਸ਼ੇਸਘਤਗਾਲਿਤਸ਼ੀਤਮ੍| ਤਦ੍ਰਸਂ ਪੁਨਰਪਿ ਸ਼੍ਰਪਯੇਤ ਕ੍ਸੀਰਕੁਮ੍ਭਸਹਿਤਂ ਚਰਣਸ੍ਥੇ| ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਕ੍ਵਂ ਤੇਨ ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਮਾਣਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾ ਰਜੋਭਿਃ| ਏਕੀਭੂਤਂ ਤਤ੍ਖਜਕ੍ਸੋਭਣੇਨ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਂ ਧਾਨ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਸੁਗੁਪ੍ਤਮ੍| ਤਮਮਤਰਸਪਾਕਂ ਯਃ ਪ੍ਰਗੇ ਪ੍ਰਾਸ਼ਮਸ਼੍ਨ ਨ੍ਨਨੁਪਿਬਤਿ ਯਥੇਸ੍ਟਂ ਵਾਦਿ ਦੁਗ੍ਧਂ ਰਸਂ ਵਾ| ਸ੍ਮਤਿਮਤਿਬਲਮੇਧਾਸਤ੍ਤ੍ਵਸਾਰੈਰੁਪੇਤਃ ਕਨਕਨਿਕਸਗੌਰਃ ਸੋਸ਼੍ਨੁਤੇ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਃ||੫੮||
पुष्टानि पाकेन परिच्युतानि भल्लातकान्याढकसम्मितानि| घृष्ट्वेष्टिकाचूर्णकणैर्जलेन प्रक्षाल्य संशोष्य च मारुतेन| जर्जराणि विपचेज्जलकुम्भे पादशेषघृतगालितशीतम्| तद्रसं पुनरपि श्रपयेत क्षीरकुम्भसहितं चरणस्थे| सर्पिः पक्वं तेन तुल्यप्रमाणं युञ्ज्यात् स्वेच्छं शर्कराया रजोभिः| एकीभूतं तत्खजक्षोभणेन स्थाप्यं धान्ये सप्तरात्रं सुगुप्तम्| तममृतरसपाकं यः प्रगे प्राशमश्न न्ननुपिबति यथेष्टं वादि दुग्धं रसं वा| स्मृतिमतिबलमेधासत्त्वसारैरुपेतः कनकनिकषगौरः सोऽश्नुते दीर्घमायुः||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhatailam (58) · Śloka 50
ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸੋ ਵ੍ਰਣਕਤਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਾਦ੍ਵਿਪਕ੍ਵਾਤ੍ ਕ੍ਵਾਥਾਢਕੇ ਪਲਸਮੈਸ੍ਤਿਲਤੈਲਪਾਤ੍ਰਮ੍| ਤਿਕ੍ਤਾਵਿਸਾਦ੍ਵਯਵਰਾਗਿਰਿਜਨ੍ਮਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਰਂ ਨਿਖਿਲਕੁਸ੍ਠਨਿਸੂਦਨਾਯ||੫੦||
द्रोणेऽम्भसो व्रणकृतां त्रिशताद्विपक्वात् क्वाथाढके पलसमैस्तिलतैलपात्रम्| तिक्ताविषाद्वयवरागिरिजन्मतार्क्ष्यैः सिद्धं परं निखिलकुष्ठनिषूदनाय||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakAdiBiH prayogaH (59) · Śloka 59
ਸਹਾਮਲਕਸ਼ੁਕ੍ਤਿਭਿਰ੍ਦਧਿਸਰੇਣ ਤੈਲੇਨ ਵਾ ਗੁਡੇਨ ਪਯਸਾ ਘਤੇਨ ਯਵਸਕ੍ਤੁਭਿਰ੍ਵਾ ਸਹ| ਤਿਲੇਨ ਸਹ ਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣ ਪਲਲੇਨ ਸੂਪੇਨ ਵਾ ਵਪੁਸ੍ਕਰਮਰੁਸ੍ਕਰਂ ਪਰਮਮੇਧ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਕਰਮ੍||੫੯||
सहामलकशुक्तिभिर्दधिसरेण तैलेन वा गुडेन पयसा घृतेन यवसक्तुभिर्वा सह| तिलेन सह माक्षिकेण पललेन सूपेन वा वपुष्करमरुष्करं परममेध्यमायुष्करम्||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakakalpaprashaMsA (60) · Śloka 60
ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨਿ ਪਾਕੀਨ੍ਯਗ੍ਨਿਸਮਾਨਿ ਚ| ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਮਤਕਲ੍ਪਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਯਥਾਵਿਧਿ| ਕਫਜੋ ਨ ਸ ਰੋਗੋਸ੍ਤਿ ਨ ਵਿਬਨ੍ਧੋਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ| ਯਂ ਨ ਭਲ੍ਲਾਤਕਂ ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਮਗ੍ਨਿਬਲਪ੍ਰਦਮ੍| ਵਾਤਾਤਪਵਿਧਾਨੇਪਿ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਕੁਲਤ੍ਥਦਧਿਸ਼ੁਕ੍ਤਾਨਿ ਤੈਲਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਗ੍ਨਿਸੇਵਨਮ੍||੬੦||
भल्लातकानि तीक्ष्णानि पाकीन्यग्निसमानि च| भवन्त्यमृतकल्पानि प्रयुक्तानि यथाविधि| कफजो न स रोगोऽस्ति न विबन्धोऽस्ति कश्चन| यं न भल्लातकं हन्याच्छीघ्रमग्निबलप्रदम्| वातातपविधानेऽपि विशेषेण विवर्जयेत्| कुलत्थदधिशुक्तानि तैलाभ्यङ्गाग्निसेवनम्||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalIrasAyanam prathamaH prayogaH (61) · Śloka 61
ਪਞ੍ਚਾਸ੍ਟੌ ਸਪ੍ਤ ਦਸ਼ ਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਰ੍ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਰਸਾਯਨਗੁਣਾਨ੍ਵੇਸੀ ਸਮਾਮੇਕਾਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੬੧||
पञ्चाष्टौ सप्त दश वा पिप्पलीर्मधुसर्पिषा| रसायनगुणान्वेषी समामेकां प्रयोजयेत्||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaprayogaH (62) · Śloka 62
ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਨੇ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਭੋਜਨਸ੍ਯ ਚ| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕਕ੍ਸਾਰਭਾਵਿਤਾ ਘਤਭਰ੍ਜਿਤਾਃ| ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ ਮਧੁਸਮ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾ ਰਸਾਯਨਗੁਣੈਸਿਣਾ||੬੨||
तिस्रस्तिस्रस्तु पूर्वाह्ने भुक्त्वाऽग्रे भोजनस्य च| पिप्पल्यः किंशुकक्षारभाविता घृतभर्जिताः| प्रयोज्या मधुसम्मिश्रा रसायनगुणैषिणा||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sahasrapippalIprayogaH (63) · Śloka 63
ਕ੍ਰਮਵਸ਼੍ਯਾ ਦਸ਼ਾਹਾਨਿ ਦਸ਼ਪੈਪ੍ਪਲਿਕਂ ਦਿਨਮ੍| ਵਰ੍ਦ੍ਧਯੇਤ੍ ਪਯਸਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧ ਤਥੈਵਾਪਨਯੇਤ੍ ਪੁਨਃ| ਜੀਰ੍ਣੌਸਧਸ਼੍ਚ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਸਸ੍ਟਿਕਂ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯੋਗੋਯਂ ਰਸਾਯਨਮ੍| ਪਿਸ੍ਟਾਸ੍ਤਾ ਬਲਿਭਿਃ ਪੇਯਾਃ ਸ਼ਤਾ ਮਧ੍ਯਬਲੈਰ੍ਨਰੈਃ| ਸ਼ੀਤੀਕਤਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਬਲੈਰ੍ਯੋਜ੍ਯਾ ਦੋਸਾਮਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ||੬੩||
क्रमवृश्या दशाहानि दशपैप्पलिकं दिनम्| वर्द्धयेत् पयसा सार्द्ध तथैवापनयेत् पुनः| जीर्णौषधश्च भुञ्जीत षष्टिकं क्षीरसर्पिषा| पिप्पलीनां सहस्रस्य प्रयोगोऽयं रसायनम्| पिष्टास्ता बलिभिः पेयाः शृता मध्यबलैर्नरैः| शीतीकृता ह्रस्वबलैर्योज्या दोषामयान् प्रति||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvisahasrapippalIprayogaH (64) · Śloka 64
ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਛਾਗਦੁਗ੍ਧੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੬੪||
तद्वच्च छागदुग्धेन द्वे सहस्रे प्रयोजयेत्||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalIrasAyanaphalam (65) · Śloka 65
ਏਭਿਃ ਪ੍ਰਯੋਗੈਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਃ ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਗਲਗ੍ਰਹਾਨ੍| ਯਕ੍ਸ੍ਮਮੇਹਗ੍ਰਹਣ੍ਯਰ੍ਸ਼ਃ ਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵਵਿਸਮਜ੍ਵਰਾਨ੍| ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸ਼ੋਫਂ ਵਮਿਂ ਹਿਧ੍ਮਾਂ ਪ੍ਲੀਹਾਨਂ ਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤਮ੍||੬੫||
एभिः प्रयोगैः पिप्पल्यः कासश्वासगलग्रहान्| यक्ष्ममेहग्रहण्यर्शः पाण्डुत्वविषमज्वरान्| घ्नन्ति शोफं वमिं हिध्मां प्लीहानं वातशोणितम्||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDa~ggarasAyanam (66) · Śloka 66
ਵਿਡਙ੍ਗਚੂਰ੍ਣਂ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਚੂਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ੀਤਤੋਯੇਨ ਸਮਾਂਸ਼ਮੁਪ ਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਜੀਰ੍ਣਂ ਮੁਦ੍ਗਯੂਸੇਣਾਲਵਣੇਨ ਸਘਤਮੋਦਨਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਤੇਨ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਵਿਗਤਕਮਿਦੁਰ੍ਨਾਮਕੁਸ੍ਠਪ੍ਰਮੇਹਮੇਦੋਦੋਸੋ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤ ਮਜਰ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਵਿਡਙ੍ਗਚੁਰ੍ਣਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਭਲ੍ਲਾ ਤਕਕ੍ਵਾਥਾਭ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਵਾਮਲਕਰਸਾਭ੍ਯਾਂ ਗੁਡੂਚੀਕ੍ਵਾਥੇਨ ਚ| ਏਤਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਯੋਗਾਨ੍ ਮਾਸਮੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤੇਤਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚ ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਮਾਯੁਸੋਭਿਵਦ੍ਧਿਃ||੬੬||
विडङ्गचूर्णं यष्टीमधुकचूर्णयुक्तं शीततोयेन समांशमुप युञ्जीत| जीर्णं मुद्गयूषेणालवणेन सघृतमोदनमश्नीयात्| तेन विशेषाद्विगतकृमिदुर्नामकुष्ठप्रमेहमेदोदोषो वर्षशत मजर इत्यादि समानं पूर्वेण| विडङ्गचुर्णं क्षौद्रभल्ला तकक्वाथाभ्यां मध्वामलकरसाभ्यां गुडूचीक्वाथेन च| एतांश्चतुरो योगान् मासमुपयुञ्जीतेति समानं पूर्वेण| सर्वेषु च मासि मासि वर्षशतमायुषोऽभिवृद्धिः||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alambusAkalpaH (67) · Śloka 67
ਅਲਮ੍ਬਸਾਂ ਸ੍ਵੇਨ ਰਸੇਨ ਭਾਵਿਤਾਂ ਪਥਗ੍ਘਤਕ੍ਸੀਰਮਧੂਸ੍ਣਵਾਰਿਭਿਃ| ਪਿਬੇਤ੍ਤਥਾ ਕਾਞ੍ਜਿਕਤਕ੍ਰਮਸ੍ਤੁਭਿ ਰ੍ਭਗਨ੍ਦਰੋਰੁਗ੍ਰਹਗੁਲ੍ਮਕਾਸਵਾਨ੍| ਉਸ੍ਣਾ ਵਿਪਾਕੇ ਕਟੁਕਾ ਕਸਾਯਮਧੁਰਾ ਰਸੇ| ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਦੀਪਨੀ ਮੇਧ੍ਯਾ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰਾ ਚ ਸਾ| ਵਰ੍ਸੋਪਯੋਗਾਤ੍ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਂ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਾਯੁਸਮ੍| ਦਢੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਲਬਲਂ ਨਿਰ੍ਵਲੀਪਲਿਤਾਮਯਮ੍||੬੭||
अलम्बसां स्वेन रसेन भावितां पृथग्घृतक्षीरमधूष्णवारिभिः| पिबेत्तथा काञ्जिकतक्रमस्तुभि र्भगन्दरोरुग्रहगुल्मकासवान्| उष्णा विपाके कटुका कषायमधुरा रसे| अत्यन्तदीपनी मेध्या वातश्लेष्महरा च सा| वर्षोपयोगात् कुरुते नरं वर्षशतायुषम्| दृढेन्द्रियानलबलं निर्वलीपलितामयम्||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana somarAjIkalpaH prathamaH prayogaH (68) · Śloka 68
ਸ਼੍ਵੇਤਾਵਲ੍ਗੁਜਫਲਾਨ੍ਯਾਤਪਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਿ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਗੁਡੇਨ ਸਙ੍ਕ੍ਸੁਦ੍ਯ ਘਤਕੁਮ੍ਭੇ ਧਾਨ੍ਯਰਾਸ਼ੌ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਤਤੋ ਨੁਦਿਤੇ ਭਾਸ੍ਵਤਿ ਯਥਾਬਲਂ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਸੁਖੋਦਕਾਨੁਪਾਨਾਮੁਪਯੋਜ ਯੇਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਪਰਿਸਿਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕੌਦਨਂ ਸਸ਼ ਰ੍ਕਰੇਣ ਪਯਸਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਤਸ੍ਯ ਮਾਸਪ੍ਰਯੋਗਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵਿਗ ਤਕੁਸ੍ਠੋ ਗ੍ਰਹਣਧਾਰਣਵਾਨ੍ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਮਜਰ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪਰਿਹਾਰਃ||੬੮||
श्वेतावल्गुजफलान्यातपशुष्काणि चूर्णयित्वा तत्तुल्यगुडेन सङ्क्षुद्य घृतकुम्भे धान्यराशौ सप्तरात्रं निदध्यात्| ततोऽ नुदिते भास्वति यथाबलं मात्रां सुखोदकानुपानामुपयोज येत्| जीर्णे सुखाम्बुपरिषिक्ताः शालिषष्टिकौदनं सश र्करेण पयसाऽश्नीयात्| तस्य मासप्रयोगाद्विशेषेण विग तकुष्ठो ग्रहणधारणवान् वर्षशतमजर इत्यादि समानं पूर्वेण| प्रयोगश्चोर्ध्वं द्विगुणं परिहारः||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaH prayogaH (69) · Śloka 69
ਵਾਕੁਚਿਕਾ ਕਰ੍ਸਚੂਰ੍ਣਂ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਾਤਪੇ ਨਿਰ੍ਵਾਤੋਸ੍ਣੇ ਵਾ ਗਰ੍ਭਗਹੇ ਤਿਸ੍ਠੇਦਪਰਾਹ੍ਣੇ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਸ੍ਨਾਨਮਸ਼ਨਂ ਚ| ਯੂਸਰਸਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ| ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਪ੍ਰਯੋਗਾਦ੍ਵਿਗਤਕੁਸ੍ਠ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਤ੍ਵਗ੍ਰੋਮਕੇਸ਼ਦਸ਼ਨਾਨ੍ ਨਖਾਂਸ਼੍ਚ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਨ੍ ਲਭਤੇ| ਸ੍ਵਰਵਰ੍ਣਬਲੋਤ੍ਸਾਹਂ ਨਵਂ ਵਯੋ ਨਸ੍ਟਪਲਿਤਂ ਚ||੬੯||
वाकुचिका कर्षचूर्णं सुखाम्बुना पिबेत्| पीत्वा चातपे निर्वातोष्णे वा गर्भगृहे तिष्ठेदपराह्णे तद्वदेव स्नानमशनं च| यूषरसाभ्यां वा| तस्य त्रिसप्तरात्रप्रयोगाद्विगतकुष्ठ इत्यादि समानं पूर्वेण| त्वग्रोमकेशदशनान् नखांश्च मुक्त्वा पुनर्नवान् लभते| स्वरवर्णबलोत्साहं नवं वयो नष्टपलितं च||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyaH prayogaH (70) · Śloka 70
ਪਲਾਨਿ ਦਸ਼ ਬਾਕੁਚ੍ਯਾ ਦਸ਼ੈਵ ਚ ਫਲਤ੍ਰਯਾਤ੍| ਸਪ੍ਤ ਕ੍ਰਿਮਿਘ੍ਨਾਦਯਸਸ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਗਿਰਿਸਮ੍ਭਵਾਤ੍| ਪੁਰੁਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਾਭ੍ਯਾਮਾਹਰੇਤ ਪਲਂ ਪਲਮ੍| ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾਰ੍ਦ੍ਧਪਲਂ ਵ੍ਯੋਸਘਨਕੇਸਰਕੁਙ੍ਕੁਮਮ੍| ਲੋਧ੍ਰਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਚਿਤ੍ਰਕਂ ਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਪਥਕ੍| ਸ਼ਤਂ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਖਣ੍ਡਸਮਾਂਸ਼ਕਮ੍| ਚੂਰ੍ਣਯੇਦਥ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍ ਪਾਲਿਕੀਂ ਪਰਾਮ੍| ਯਥੇਸ੍ਟਚੇਸ੍ਟੋ ਲਭਤੇ ਵਰ੍ਸਾਦ੍ਰਾਸਾਯਨਾਨ੍ ਗੁਣਾਨ੍| ਸਰ੍ਵਰੋਗਾਨ੍ ਵਿਜਯਤੇ ਤ੍ਵਗ੍ਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਅਰ੍ਸ਼ੋਭਗਨ੍ਦਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਕ੍ਰਿਮੀਨ੍| ਗੁਲ੍ਮਪ੍ਲੀਹਾਸ਼੍ਮਰੀਵਰ੍ਧ੍ਮਪ੍ਰਮੇਹਾਰੁਚਿਪੀਨਸਾਨ੍| ਮਨ੍ਦਾਨਲਤ੍ਵਂ ਕਸ਼ਤਾਂ ਸ਼ੋਫਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਾਨਪਿ||੭੦||
पलानि दश बाकुच्या दशैव च फलत्रयात्| सप्त क्रिमिघ्नादयसस्त्रीणि द्वे गिरिसम्भवात्| पुरुपुष्करमूलाभ्यामाहरेत पलं पलम्| सूक्ष्मैलार्द्धपलं व्योषघनकेसरकुङ्कुमम्| लोध्रत्वक्पत्रयष्ट्याह्वचित्रकं कार्षिकं पृथक्| शतं भल्लातकानां च सर्वं खण्डसमांशकम्| चूर्णयेदथ तन्मात्रां भक्षयेत् पालिकीं पराम्| यथेष्टचेष्टो लभते वर्षाद्रासायनान् गुणान्| सर्वरोगान् विजयते त्वग्विकारान् विशेषतः| अर्शोभगन्दरश्वासकासपाण्ड्वामयक्रिमीन्| गुल्मप्लीहाश्मरीवर्ध्मप्रमेहारुचिपीनसान्| मन्दानलत्वं कृशतां शोफग्रन्थ्यर्बुदानपि||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthaH prayogaH (71) · Śloka 71
ਵਾਕੁਚਿਕਾਫਲਾਨਿ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਵਾਸਯੇਤ੍| ਤਤੋ ਨਿਸ੍ਤੁ ਸੀਕਤ੍ਯ ਛਾਯਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ੋਸਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਸੂਕ੍ਸ੍ਮਂ ਚ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਭਾਵਯੇਤ੍ ਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਵਾਥੇਨ ਕਾਰਵਲ੍ਲੀਵਾਸਾ ਗੁਡੂਚੀਭਙ੍ਗਰਾਜਸ੍ਵਰਸੈਃ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ਖਦਿਰਾਸਨਰਾਜਵਕ੍ਸ ਪਿਚੁਮਨ੍ਦਕ੍ਵਾਥੈਃ| ਤਸ੍ਯ ਪੀਤਃ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸਾਪ੍ਲੁਤਃ| ਕਰ੍ਸਃ ਸਰ੍ਵਾਮਯਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਗ੍ਵਿਕਾਰਾਨ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੭੧||
वाकुचिकाफलानि गोमूत्रे सप्तरात्रं वासयेत्| ततो निस्तु षीकृत्य छायायां विशोषयित्वा सुसूक्ष्मं च सञ्चूर्ण्य त्र्यहं त्र्यहं क्रमशो भावयेत् त्रिफलाक्वाथेन कारवल्लीवासा गुडूचीभृङ्गराजस्वरसैः पृथक् पृथक् खदिरासनराजवृक्ष पिचुमन्दक्वाथैः| तस्य पीतः प्रतिदिनं धात्रीफलरसाप्लुतः| कर्षः सर्वामयान् हन्ति त्वग्विकारान्विशेषतः||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamaH prayogaH (72) · Śloka 72
ਅਸਨਖਦਿਰਯੂਸੈਰ੍ਭਾਵਿਤਾਂ ਸੋਮਰਾਜੀਂ ਮਧੁਘਤਸ਼ਿਖਿਪਥ੍ਯਾਲੋਹਚੂਰ੍ਣੈਰੁਪੇਤਾਮ੍| ਸ਼ਰਦਮਵਲਿਹਾਨਃ ਪਾਰਿਣਾਮਾਨ੍ ਵਿਕਾਰਾਂ ਸ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਮਿਤਹਿਤਾਸ਼ੀ ਤਦ੍ਵਦਾਹਾਰਜਾਤਾਨ੍||੭੨||
असनखदिरयूषैर्भावितां सोमराजीं मधुघृतशिखिपथ्यालोहचूर्णैरुपेताम्| शरदमवलिहानः पारिणामान् विकारां स्त्यजति मितहिताशी तद्वदाहारजातान्||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThaH prayogaH (73) · Śloka 73
ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਕੁਸ੍ਠੇਨ ਪਰੀਤਮੂਰ੍ਤਿ ਰ੍ਯਃ ਸੋਮਰਾਜੀਂ ਨਿਯਮੇਨ ਖਾਦੇਤ੍| ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਕਸ੍ਣਤਿਲਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਸ ਸੋਮਰਾਜੀਂ ਵਪੁਸਾਤਿਸ਼ੇਤੇ||੭੩||
तीव्रेण कुष्ठेन परीतमूर्ति र्यः सोमराजीं नियमेन खादेत्| संवत्सरं कृष्णतिलद्वितीयां स सोमराजीं वपुषाऽतिशेते||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamaH prayogaH (74) · Śloka 74
ਯੇ ਸੋਮਰਾਜ੍ਯਾ ਵਿਤੁਸੀਕਤਾਯਾ ਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੈਰੁਪੇਤਾਤ੍ ਪਯਸਃ ਸੁਜਾਤਾਤ੍| ਉਦ੍ਧਤ੍ਯ ਸਾਰਂ ਮਧੁਨਾ ਲਿਹਨ੍ਤਿ ਤਕ੍ਰਂ ਤਦੇਵਾਨੁ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਤੇ| ਤੇ ਕੁਸ੍ਠਿਨਃ ਪਕ੍ਸ੍ਮਦਰਿਦ੍ਰਨੇਤ੍ਰਾ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਕਰ੍ਣਾਙ੍ਗਲਿਨਾਸਿਕਾ ਵਾ| ਵਿਹਾਯ ਵੈਰੂਪ੍ਯਮਪਾਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਰੂਢਾ ਇਵ ਭਾਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਸਾਃ||੭੪||
ये सोमराज्या वितुषीकृताया श्चूर्णैरुपेतात् पयसः सुजातात्| उद्धृत्य सारं मधुना लिहन्ति तक्रं तदेवानु पिबन्ति चान्ते| ते कुष्ठिनः पक्ष्मदरिद्रनेत्रा विशीर्णकर्णाङ्गलिनासिका वा| विहाय वैरूप्यमपास्य रूपं पुनः प्ररूढा इव भान्ति वृक्षाः||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamaH prayogaH (75) · Śloka 75
ਖਦਿਰਾਮ੍ਭਸਾ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਰਵਿਸੇਵੀ ਤਾਂ ਤਯਾ ਯਵਾਗੂਂ ਵਾ| ਗਾਯਤ੍ਰੀਜਲਸਿਦ੍ਧਾਂ ਕੁਸ੍ਠੀ ਤਤ੍ਤੋਯਕਾਰ੍ਯਕਰਃ||੭੫||
खदिराम्भसा पिबेद्वा रविसेवी तां तया यवागूं वा| गायत्रीजलसिद्धां कुष्ठी तत्तोयकार्यकरः||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navamaH prayogaH (76) · Śloka 76
ਗਜਲਿਣ੍ਡਕ੍ਸਾਰਯੁਤਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸਾਰਪਾਯਿਨੋ ਵਿਲੇਪਿ ਭੁਜਃ| ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸੋਮਰਾਜੀ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਹਨ੍ਯਾਤ ਪ੍ਰਲੇਪਾਚ੍ਚ||੭੬||
गजलिण्डक्षारयुता तत्क्षारपायिनो विलेपि भुजः| श्वित्राणि सोमराजी प्रसह्य हन्यात प्रलेपाच्च||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamaH prayogaH (77) · Śloka 77
ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ਕਲਫਲਂ ਵਾਸਿਤਂ ਲੋਡਯਿਤ੍ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛਾਯਾਵਿਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਪਥਗਿਤਿ ਚ ਫਲਂ ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਞ੍ਚ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮ੍| ਅਂਸ਼ਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਤਥਾਂਸ਼ਃ ਕ੍ਰਿਮਿਰਿਪੁਦਹਨਸ੍ਫੋਟਕਦ੍ਭਯਃ ਸਚੂਰ੍ਣੌ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣੋਪਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਮਿਤਹਿਤਭੁਜਃ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਮਾਸ਼੍ਵੇਵ ਹਨ੍ਤਿ||੭੭||
गोमूत्रे सप्तरात्रं शशिशकलफलं वासितं लोडयित्वा कुर्याच्छायाविशुष्कं पृथगिति च फलं प्रपुन्नाटञ्च शुष्कम्| अंशस्ताभ्यां तथांशः क्रिमिरिपुदहनस्फोटकृद्भयः सचूर्णौ गोमूत्रेणोपयुक्तः प्रमितहितभुजः श्वित्रमाश्वेव हन्ति||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmaryAM prayogaH (78) · Śloka 78
ਇਕ੍ਸੁਰਗੋਕ੍ਸੁਰਸਿਂਹੀ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪੀਤਾ| ਉਪਲਮਘਨਂ ਘਨਂ ਵਾ ਰਸਾਸ਼ਿਨਾਂ ਹਨ੍ਤਿ ਬਾਕੁਚਿਕਾ||੭੮||
इक्षुरगोक्षुरसिंही व्याघ्रीपञ्चाङ्गुलाम्बुना पीता| उपलमघनं घनं वा रसाशिनां हन्ति बाकुचिका||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gulme prayogaH (79) · Śloka 79
ਉਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਪਿਸ੍ਟਾ ਪੀਤਾ ਚ ਘਤਾਨ੍ਵਿਤਾ ਜਯੇਦ੍ਗੁਲ੍ਮਮ੍| ਲਘੁਪਞ੍ਚਮੂਲਸਿਦ੍ਧਾਂ ਪੇਯਾਮੁਪਯੋਜਯੇਜ੍ਜੀਰ੍ਣੇ||੭੯||
उष्णोदकेन पिष्टा पीता च घृतान्विता जयेद्गुल्मम्| लघुपञ्चमूलसिद्धां पेयामुपयोजयेज्जीर्णे||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshobhagandarameheShu prayogaH (80) · Śloka 80
ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਕੁਟਜਯੂਸੈਰਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਭਗਨ੍ਦਰਞ੍ਚ ਨਾਸ਼ਯਤਿ| ਮੇਹਾਨ੍ ਮਦ੍ਯੈਰ੍ਨਿਗਦੈਰ੍ਨਿਸੇਵਿਤਾ ਬਾਕੁਚੀ ਪ੍ਰਬਲਾਨ੍||੮੦||
कट्वङ्गकुटजयूषैरर्शासि भगन्दरञ्च नाशयति| मेहान् मद्यैर्निगदैर्निषेविता बाकुची प्रबलान्||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apatantrakAyAmayoH prayogaH (81) · Śloka 81
ਵਿਸ੍ਕਿਰਰਸੇਨ ਪੀਤਾ ਦਸ਼ਮੂਲਰਸੇਨ ਵਾ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾ ਵਾ| ਅਪਤਨ੍ਤ੍ਰਕਂ ਨਿਹਨ੍ਯਾਦਾਯਾਮਂ ਵਾ ਰਸਾਨ੍ਨਭੁਜਃ||੮੧||
विष्किररसेन पीता दशमूलरसेन वा गुडूच्या वा| अपतन्त्रकं निहन्यादायामं वा रसान्नभुजः||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udarashophapANDurogeShu prayogaH (82) · Śloka 82
ਜਠਰੇਸੁ ਪਿਬੇਨ੍ਮੂਤ੍ਰੈਰ੍ਜਲੋਦਰੇ ਤ੍ਰੈਵਤੇਨ ਯੂਸੇਣ| ਸ਼ੋਫੇ ਪਾਣ੍ਡੁਵ੍ਯਾਧਾਵਵਲ੍ਗੁਜਂ ਸੀਧ੍ਵਰਿਸ੍ਟਾਭ੍ਯਾਮ੍||੮੨||
जठरेषु पिबेन्मूत्रैर्जलोदरे त्रैवृतेन यूषेण| शोफे पाण्डुव्याधाववल्गुजं सीध्वरिष्टाभ्याम्||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vardhmAdiShu prayogaH (83) · Śloka 83
ਇਕ੍ਸੁਕਾਦਿਕ੍ਵਾਥੈਰ੍ਵਰ੍ਧ੍ਮਨਿ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਗਵਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤਃ| ਧਾਰੋਸ੍ਣੇਨ ਤੁ ਪਯਸਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੋਫਜ੍ਵਰੌ ਹਨ੍ਤਿ| ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋ ਲੂਤਾਕੀਟਾਖੁਸਰ੍ਪਦਸ੍ਟੇਸੁ| ਕਮਿਹਰਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਯੋਃ ਕ੍ਵਾਥਃ ਕੋਸ੍ਣੈਃ ਕ੍ਰਿਮਿਣਕੋਸ੍ਠੇਸੁ||੮੩||
इक्षुकादिक्वाथैर्वर्ध्मनि मूत्रेण वा गवां शस्तः| धारोष्णेन तु पयसा युक्तः शोफज्वरौ हन्ति| उष्णाम्बुना प्रयोज्यो लूताकीटाखुसर्पदष्टेषु| कृमिहरचतुरङ्गुलयोः क्वाथः कोष्णैः क्रिमिणकोष्ठेषु||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putradaH prayogaH (84) · Śloka 84
ਲੇਖਾਮਿਨ੍ਦੋ ਸਘਤਾਂ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪੁਤ੍ਰਿਣੀ ਭਵਤਿ ਪੀਤ੍ਵਾ| ਪੁਸ੍ਪੋਦਯੇਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਸ਼ਤੇਨ ਪਯਸਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਾਨਾ||੮੪||
लेखामिन्दो सघृतां सुखाम्बुना पुत्रिणी भवति पीत्वा| पुष्पोदयेऽश्वगन्धा शृतेन पयसा च भुञ्जाना||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putradaprayogaprashaMsA (85) · Śloka 85
ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਪਿ ਸਪ੍ਤਾਹਮਿਮਂ ਪ੍ਰਯੋਗਂ ਕਰੋਤਿ ਯਾ ਹਰ੍ਸਵਤੀ ਸੁਗਨ੍ਧਿਃ| ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾ ਸਦ੍ਵ੍ਰਤਸ਼ੌਚਯੁਕ੍ਤਾ ਸੂਤੇ ਸੁਤਾਨ੍ ਸਾ ਨਿਯਮਾਤ੍ ਗੁਣਢ੍ਯਾਨ੍||੮੫||
वन्ध्यापि सप्ताहमिमं प्रयोगं करोति या हर्षवती सुगन्धिः| प्रियंवदा सद्व्रतशौचयुक्ता सूते सुतान् सा नियमात् गुणढ्यान्||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM prayogaH (86) · Śloka 86
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰੁਸ੍ਣੈਰ੍ਮਧੁਰੈਰ੍ਹਰਤਿ ਗਦਾਨ੍ ਵਾਤਜਾਨ੍ ਯੁਤਾ ਪੈਤ੍ਤਾਨ੍| ਤਿਕ੍ਤਕਮਧੁਰਕਸਾਯੈਃ ਕਫਜਾਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸਮਧੁਭ੍ਯਾਞ੍ਚ||੮੬||
स्निग्धैरुष्णैर्मधुरैर्हरति गदान् वातजान् युता पैत्तान्| तिक्तकमधुरकषायैः कफजास्त्रिफलारसमधुभ्याञ्च||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana somarAjIkalpaprashaMsA (87) · Śloka 87
ਇਤਿ ਸ਼ਮਨੀ ਧਨ੍ਯੇਯਂ ਵਿਸਗਰਭੂਤੋਪਸਰ੍ਗਪਾਪ੍ਮਘ੍ਨੀ| ਗੇਹੇ ਸ੍ਥਿਤਾਪਿ ਰੇਖਾ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਮਸੀ ਕਿਮੁਤ ਕੋਸ੍ਠਸ੍ਥਾ| ਮਨੁਸ੍ਯਮਪ੍ਯਾਗਤਮਤ੍ਯੁਸ਼ਾਸਨਂ ਪ੍ਰਣਸ੍ਟਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਲ੍ਪਚੇਤਸਮ੍| ਅਵਲ੍ਗੁਜੋ ਮੋਕ੍ਸਯਤੇ ਮਹਾਭਯਾ ਚ੍ਛ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਮੇਧਾਞ੍ਚ ਦਦਾਤਿ ਪੁਸ੍ਕਲਾਮ੍||੮੭||
इति शमनी धन्येयं विषगरभूतोपसर्गपाप्मघ्नी| गेहे स्थितापि रेखा चान्द्रमसी किमुत कोष्ठस्था| मनुष्यमप्यागतमृत्युशासनं प्रणष्टबुद्धीन्द्रियमल्पचेतसम्| अवल्गुजो मोक्षयते महाभया च्छ्रियञ्च मेधाञ्च ददाति पुष्कलाम्||८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vacAkalpaH haimavatIvacAkalpaH (88) · Śloka 88
ਹੈਮਵਤ੍ਯਾ ਵਚਾਯਾਃ ਪਿਣ੍ਡਮਾਮਲਕਮਾਤ੍ਰਂ ਪਯਸਾਲੋਡ੍ਯ ਪਿਬੇਜ੍ਜੀਰ੍ਣੇ ਪਯਸ੍ਸਰ੍ਪਿਰੋਦਨ ਇਤ੍ਯਾਹਾਰਃ| ਏਵਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇਣ ਮੇਧਾਵੀ ਭਵਤਿ| ਸਪ੍ਤਭਿਃ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਧਰੋ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਮਜਰ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੁਰ੍ਵੇਣ||੮੮||
हैमवत्या वचायाः पिण्डमामलकमात्रं पयसाऽऽलोड्य पिबेज्जीर्णे पयस्सर्पिरोदन इत्याहारः| एवं सप्तरात्रेण मेधावी भवति| सप्तभिः सप्तरात्रैः श्रुतधरो वर्षशतमजर इत्यादि समानं पुर्वेण||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNavacAkalpaH (89) · Śloka 89
ਇਤਰਸ੍ਯਾ ਅਪਿ ਵਚਾਯਾ ਦ੍ਵਿਪਲਕ੍ਵਾਥਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਪਯਃ ਸਰ੍ਪਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਯਥਾਬਲਮਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਪਯਃਸਰ੍ਪਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ||੮੯||
इतरस्या अपि वचाया द्विपलक्वाथं पिबेत्| जीर्णे पयः सर्पिरित्यादि समानं पूर्वेण| तच्चूर्णं वा क्षौद्रसर्पिर्भ्यां यथाबलमवलिह्यात्| जीर्णे पयःसर्पिरित्यादि समानं पूर्वेण||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vacAshatapAkaghRutam (90) · Śloka 90
ਵਚਾ ਕਲ੍ਕਸ਼ਤਪਾਕਂ ਘਤਦ੍ਰੋਣਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ ਗ੍ਰਹੋਨ੍ਮਾ ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਗਲਗਣ੍ਡਮਾਲਾਸ਼੍ਲੀਪਦਸ੍ਵਰਭੇਦਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥੇਸੁ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਾਯੁਰ੍ਭਵਤਿ||੯੦||
वचा कल्कशतपाकं घृतद्रोणमुपयुज्य विशेषात् ग्रहोन्मा दापस्मारगलगण्डमालाश्लीपदस्वरभेदविमुक्तः सर्वार्थेषु सिद्धिमान् वर्षशतायुर्भवति||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunakalpaH tatrAdhikAritvam (91) · Śloka 91
ਸ਼ੀਤਵਾਤਹਿਮਦਗ੍ਧਤਨੂਨਾਂ ਸ੍ਤਬ੍ਧਭਗ੍ਨਕੁਟਿਲਵ੍ਯਥਿਤਾਸ੍ਥ੍ਨਾਮ੍| ਭੇਸਜਸ੍ਯ ਪਵਨੋਪਹਤਾਨਾਂ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਵਿਧਿਰਤੋ ਲਸ਼ੁਨਸ੍ਯ||੯੧||
शीतवातहिमदग्धतनूनां स्तब्धभग्नकुटिलव्यथितास्थ्नाम्| भेषजस्य पवनोपहतानां वक्ष्यते विधिरतो लशुनस्य||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prashastAprashastatve hetunirdeshaH (92) · Śloka 92
ਰਾਹੋਰਮਤਚੌਰ੍ਯੇਣ ਲੂਨਾਦ੍ਯੇ ਪਤਿਤਾ ਗਲਾਤ੍| ਅਮਤਸ੍ਯ ਕਣਾ ਭੂਮੌ ਤੇ ਰਸੋਨਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ| ਦ੍ਵਿਜਾ ਨਾਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਮਤੋ ਦੈਤ੍ਯਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍| ਸਾਕ੍ਸਾਦਮਤਸਮ੍ਭੂਤੇਰ੍ਗ੍ਰਾਮਣੀਃ ਸ ਰਸਾਯਨਮ੍||੯੨||
राहोरमृतचौर्येण लूनाद्ये पतिता गलात्| अमृतस्य कणा भूमौ ते रसोनत्वमागताः| द्विजा नाश्नन्ति तमतो दैत्यदेहसमुद्भवम्| साक्षादमृतसम्भूतेर्ग्रामणीः स रसायनम्||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM sevanakAlaH (93) · Śloka 93
ਸ਼ੀਲਯੇਲ੍ਲਸ਼ੁਨਂ ਸ਼ੀਤੇ ਵਸਨ੍ਤੇ ਚ ਕਫੋਲ੍ਬਣਃ| ਘਨੋਦਯੇਪਿ ਵਾਤਾਰ੍ਤ੍ਤਃ ਸਦਾ ਵਾ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਲੀਲਯਾ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਭਵਾ ਰੋਗਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਿਨਃ||੯੩||
शीलयेल्लशुनं शीते वसन्ते च कफोल्बणः| घनोदयेऽपि वातार्त्तः सदा वा ग्रीष्मलीलया| रक्तपित्तभवा रोगा जायन्ते रक्तपित्तिनः||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayogakAlamaryAdA (94) · Śloka 94
ਮਾਸਃ ਪਰੋਸ੍ਯ ਰਸਕਲ੍ਕਨਿਸੇਵਣਾਯ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਮਪ੍ਯੁਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਵਿਮਰ੍ਦਕੈਸ੍ਤੁ| ਸਣ੍ਮਾਸਮਨ੍ਯਵਿਧਿਨਾ ਨ ਤੁ ਸ਼ਸ੍ਤਮਾਹੁਃ ਪਕ੍ਸਪ੍ਰਯੋਗਮਪਿ ਹੀਨਤਰਂ ਰਸੋਨੇ||੯੪||
मासः परोऽस्य रसकल्कनिषेवणाय स्वच्छन्दमप्युपदिशन्ति विमर्दकैस्तु| षण्मासमन्यविधिना न तु शस्तमाहुः पक्षप्रयोगमपि हीनतरं रसोने||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogastaduttarakRutya~jca (96) · Śloka 95
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੁਦ੍ਧਤਨੁਃ ਸ਼ੀਤਮਧੁਰੋਪਸ੍ਕਤਾਸ਼ਯਃ| ਤਦੁਤ੍ਤਂਸਾਵਤਂਸਾਭ੍ਯਾਂ ਚਰ੍ਚਿਤਾਨੁਚਰਾਜਿਰਃ| ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਦਾਨ੍ਵਸਨ੍ਤਾਨ੍ਤੇ ਹਿਮਵਚ੍ਛਕਦੇਸ਼ਜਾਨ੍| ਅਪਨੀਤਤ੍ਵਚੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਮਯੇਨ੍ਮਦਿਰਾਭਿਃ| ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਸ੍ਵਰਸਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ਼ੁਚਿਤਾਨ੍ਤਵਪੀਡਿਤਮ੍| ਮਦਿਰਾਯਾਃ ਸੁਰੂਢਾਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਭਾਗੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਮਦ੍ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਕ੍ਰਸ੍ਯ ਮਸ੍ਤੁਨਃ ਕਾਞ੍ਜਿਕਸ੍ਯ ਵਾ| ਤਤ੍ਕਾਲ ਏਵ ਵਾ ਯੁਕ੍ਤ ਯੁਕ੍ਤਯਾਲੋਚ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਯਾ| ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਸਾਮਜ੍ਜਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਰਸੈਃ ਪਥਕ੍| ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਵਾ ਯਥਾਵ੍ਯਾਧਿ ਰਸਂ ਕੇਵਲਮੇਵ ਵਾ| ਪਿਬੇਦ੍ ਗਣ੍ਡੂਸਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਕਣ੍ਠਨਾਡੀਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ| ਪ੍ਰਤਤਂ ਸ੍ਵੇਦਨਂ ਚਾਨੁ ਵੇਦਨਾਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਸੇਕਃ ਸਹਸਾ ਵਮਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਯਯੋਰ੍ਮੁਖੇ| ਸ਼ੇਸਂ ਪਿਬੇਤ੍ ਕ੍ਲਮਾਪਾਯੇ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਗਤ ਓਜਸਿ| ਵਿਦਾਹਪਰਿਹਾਰਾਯ ਪਰਂ ਸ਼ੀਤਾਨੁਲੇਪਨਃ| ਧਾਰਯੇਤ੍ਸਾਮ੍ਬੁਕਣਿਕਾ ਮੁਕ੍ਤਾਕਰ੍ਪੂਰਮਾਲਿਕਾਃ| ਸਹਿਮਸਲਿਲਗਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੁਭ੍ਰਾਮਣਾਲੀਃ ਕੁਵਲਯਦਲਮਾਲਾਹਾਰਯਸ੍ਟੀਸ਼੍ਚ ਲੋਲਾਃ ਸ੍ਤਨਤਟਵਿਨਿਵਿਸ੍ਟਾਸ਼੍ਚਾਰੁਗਾਤ੍ਰ੍ਯੋ ਦਧਾਨਾ ਸ੍ਤਨੁਸਰਸਵਿਲਿਪ੍ਤਾ ਗਾਢਮੇਨਂ ਸ੍ਵਜੇਰਨ੍| ਨਲਿਨੀਦਲਤਾਲਵਨ੍ਤਵਾਤੈਃ ਪ੍ਰਗਲਦ੍ਵਾਰਿਲਵੈਰ੍ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਰਯਾ ਚ| ਦਯਿਤਾਕਰਪਲ੍ਲਵੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤੈ ਰ੍ਲਸ਼ੁਨਸ੍ਵੇਦਕਤਂ ਕ੍ਲਮਂ ਹਰੇਯੁਃ|੯੫|
स्निग्धशुद्धतनुः शीतमधुरोपस्कृताशयः| तदुत्तंसावतंसाभ्यां चर्चितानुचराजिरः| तस्य कन्दान्वसन्तान्ते हिमवच्छकदेशजान्| अपनीतत्वचो रात्रौ निमयेन्मदिराभिः| तत्कल्कस्वरसं प्रातः शुचितान्तवपीडितम्| मदिरायाः सुरूढायास्त्रिभागेन समन्वितम्| मद्यस्यान्यस्य तक्रस्य मस्तुनः काञ्जिकस्य वा| तत्काल एव वा युक्त युक्तयालोच्य मात्रया| तैलसर्पिर्वसामज्जक्षीरमांसरसैः पृथक्| क्वाथेन वा यथाव्याधि रसं केवलमेव वा| पिबेद् गण्डूषमात्रं प्राक्कण्ठनाडीविशुद्धये| प्रततं स्वेदनं चानु वेदनायां प्रशस्यते| शीताम्बुसेकः सहसा वमिमूर्च्छाययोर्मुखे| शेषं पिबेत् क्लमापाये स्थिरतां गत ओजसि| विदाहपरिहाराय परं शीतानुलेपनः| धारयेत्साम्बुकणिका मुक्ताकर्पूरमालिकाः| सहिमसलिलगर्भाश्चन्द्रशुभ्रामृणालीः कुवलयदलमालाहारयष्टीश्च लोलाः स्तनतटविनिविष्टाश्चारुगात्र्यो दधाना स्तनुसरसविलिप्ता गाढमेनं स्वजेरन्| नलिनीदलतालवृन्तवातैः प्रगलद्वारिलवैर्जलार्द्रया च| दयिताकरपल्लवैश्च शीतै र्लशुनस्वेदकृतं क्लमं हरेयुः|९५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogastaduttarakRutya~jca (96) · Śloka 95
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੁਦ੍ਧਤਨੁਃ ਸ਼ੀਤਮਧੁਰੋਪਸ੍ਕਤਾਸ਼ਯਃ| ਤਦੁਤ੍ਤਂਸਾਵਤਂਸਾਭ੍ਯਾਂ ਚਰ੍ਚਿਤਾਨੁਚਰਾਜਿਰਃ| ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਦਾਨ੍ਵਸਨ੍ਤਾਨ੍ਤੇ ਹਿਮਵਚ੍ਛਕਦੇਸ਼ਜਾਨ੍| ਅਪਨੀਤਤ੍ਵਚੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਮਯੇਨ੍ਮਦਿਰਾਭਿਃ| ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਸ੍ਵਰਸਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ਼ੁਚਿਤਾਨ੍ਤਵਪੀਡਿਤਮ੍| ਮਦਿਰਾਯਾਃ ਸੁਰੂਢਾਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਭਾਗੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਮਦ੍ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਕ੍ਰਸ੍ਯ ਮਸ੍ਤੁਨਃ ਕਾਞ੍ਜਿਕਸ੍ਯ ਵਾ| ਤਤ੍ਕਾਲ ਏਵ ਵਾ ਯੁਕ੍ਤ ਯੁਕ੍ਤਯਾਲੋਚ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਯਾ| ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਸਾਮਜ੍ਜਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਰਸੈਃ ਪਥਕ੍| ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਵਾ ਯਥਾਵ੍ਯਾਧਿ ਰਸਂ ਕੇਵਲਮੇਵ ਵਾ| ਪਿਬੇਦ੍ ਗਣ੍ਡੂਸਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਕਣ੍ਠਨਾਡੀਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ| ਪ੍ਰਤਤਂ ਸ੍ਵੇਦਨਂ ਚਾਨੁ ਵੇਦਨਾਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਸੇਕਃ ਸਹਸਾ ਵਮਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਯਯੋਰ੍ਮੁਖੇ| ਸ਼ੇਸਂ ਪਿਬੇਤ੍ ਕ੍ਲਮਾਪਾਯੇ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਗਤ ਓਜਸਿ| ਵਿਦਾਹਪਰਿਹਾਰਾਯ ਪਰਂ ਸ਼ੀਤਾਨੁਲੇਪਨਃ| ਧਾਰਯੇਤ੍ਸਾਮ੍ਬੁਕਣਿਕਾ ਮੁਕ੍ਤਾਕਰ੍ਪੂਰਮਾਲਿਕਾਃ| ਸਹਿਮਸਲਿਲਗਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੁਭ੍ਰਾਮਣਾਲੀਃ ਕੁਵਲਯਦਲਮਾਲਾਹਾਰਯਸ੍ਟੀਸ਼੍ਚ ਲੋਲਾਃ ਸ੍ਤਨਤਟਵਿਨਿਵਿਸ੍ਟਾਸ਼੍ਚਾਰੁਗਾਤ੍ਰ੍ਯੋ ਦਧਾਨਾ ਸ੍ਤਨੁਸਰਸਵਿਲਿਪ੍ਤਾ ਗਾਢਮੇਨਂ ਸ੍ਵਜੇਰਨ੍| ਨਲਿਨੀਦਲਤਾਲਵਨ੍ਤਵਾਤੈਃ ਪ੍ਰਗਲਦ੍ਵਾਰਿਲਵੈਰ੍ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਰਯਾ ਚ| ਦਯਿਤਾਕਰਪਲ੍ਲਵੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤੈ ਰ੍ਲਸ਼ੁਨਸ੍ਵੇਦਕਤਂ ਕ੍ਲਮਂ ਹਰੇਯੁਃ||੯੫||
स्निग्धशुद्धतनुः शीतमधुरोपस्कृताशयः| तदुत्तंसावतंसाभ्यां चर्चितानुचराजिरः| तस्य कन्दान्वसन्तान्ते हिमवच्छकदेशजान्| अपनीतत्वचो रात्रौ निमयेन्मदिराभिः| तत्कल्कस्वरसं प्रातः शुचितान्तवपीडितम्| मदिरायाः सुरूढायास्त्रिभागेन समन्वितम्| मद्यस्यान्यस्य तक्रस्य मस्तुनः काञ्जिकस्य वा| तत्काल एव वा युक्त युक्तयालोच्य मात्रया| तैलसर्पिर्वसामज्जक्षीरमांसरसैः पृथक्| क्वाथेन वा यथाव्याधि रसं केवलमेव वा| पिबेद् गण्डूषमात्रं प्राक्कण्ठनाडीविशुद्धये| प्रततं स्वेदनं चानु वेदनायां प्रशस्यते| शीताम्बुसेकः सहसा वमिमूर्च्छाययोर्मुखे| शेषं पिबेत् क्लमापाये स्थिरतां गत ओजसि| विदाहपरिहाराय परं शीतानुलेपनः| धारयेत्साम्बुकणिका मुक्ताकर्पूरमालिकाः| सहिमसलिलगर्भाश्चन्द्रशुभ्रामृणालीः कुवलयदलमालाहारयष्टीश्च लोलाः स्तनतटविनिविष्टाश्चारुगात्र्यो दधाना स्तनुसरसविलिप्ता गाढमेनं स्वजेरन्| नलिनीदलतालवृन्तवातैः प्रगलद्वारिलवैर्जलार्द्रया च| दयिताकरपल्लवैश्च शीतै र्लशुनस्वेदकृतं क्लमं हरेयुः||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogastaduttarakRutya~jca (98) · Śloka 98
ਰਸੋਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪੋ ਮਦੁਨੌਜਸਾ ਹਿ ਸਂਯੁਜ੍ਯਮਾਨਃ ਸਹਸੈਵ ਤਸ੍ਯ| ਦਾਹਾਤਿਸਾਰਾਰਤਿਚਿਤ੍ਤਨਾਸ਼ਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਦਤਸ੍ਤਂ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਨ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍||੯੮||
रसोऽग्निकल्पो मृदुनौजसा हि संयुज्यमानः सहसैव तस्य| दाहातिसारारतिचित्तनाशान् कुर्यादतस्तं त्वरितो न युञ्ज्यात्||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNe bhojanam (99) · Śloka 99
ਜੀਰ੍ਣਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ਙ੍ਖਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਪਾਣ੍ਡੁਰਮ੍| ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਯੂਸੈਃ ਪਯਸਾ ਰਸੈਰ੍ਵਾ ਧਨ੍ਵਚਾਰਿਣਾਮ੍| ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਮਣ੍ਡਕਾਨ੍ ਖਾਦੇਤ੍ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਣ੍ਡੋਪਸੇਚਨਾਨ੍| ਅਖਣ੍ਡਮਣ੍ਡਲੇਨ੍ਦ੍ਵਾਭਾਨਿਣ੍ਡਰੀਖਣ੍ਡਮਣ੍ਡਿਤਾਨ੍| ਰਾਜਿਕਾਸ਼ੁਕ੍ਤਸਮ੍ਪਰ੍ਕਵਿਨਿਵਰ੍ਤਿਤਗੌਰਵੈਃ| ਪਿਸ੍ਟਕਾਚੂਰ੍ਣਧਵਲੈਰ੍ਵਧ੍ਰੈਃ ਸੌਕਰਕੈਰ੍ਯੁਤਾਨ੍||੯੯||
जीर्णशाल्योदनं जीर्णे शङ्खकुन्देन्दुपाण्डुरम्| भुञ्जीत यूषैः पयसा रसैर्वा धन्वचारिणाम्| दीप्ताग्निर्मण्डकान् खादेत् सर्पिर्मण्डोपसेचनान्| अखण्डमण्डलेन्द्वाभानिण्डरीखण्डमण्डितान्| राजिकाशुक्तसम्पर्कविनिवर्तितगौरवैः| पिष्टकाचूर्णधवलैर्वध्रैः सौकरकैर्युतान्||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNe pAnam (100) · Śloka 100
ਮਦ੍ਯਮੇਕਂ ਪਿਬੇਤ੍ਤਤ੍ਤੁ ਤਟ੍ਪ੍ਰਬਨ੍ਧੇ ਜਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਗਨ੍ਧਮਤ੍ਤਕ੍ਵਣਦਲਿਪ੍ਰਿਯਾਵਕ੍ਤ੍ਰੇਨ੍ਦੁਬੋਧਿਤਮ੍| ਅਮਦ੍ਯਪੋ ਯਸ੍ਤੁ ਫਲਾਮਬੁਤਕ੍ਰ ਮਵਨ੍ਤਿਸੋਮਂ ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਸ਼ੀਤਮ੍| ਸੌਵੀਰਕਂ ਜਾਙ੍ਗਲਜਂ ਰਸਂ ਵਾ ਤੁਸੋਦਕਂ ਵਾ ਪਰਿਸਿਕ੍ਥਿਕਾਂ ਵਾ||੧੦੦||
मद्यमेकं पिबेत्तत्तु तृट्प्रबन्धे जलान्वितम्| गन्धमत्तक्वणदलिप्रियावक्त्रेन्दुबोधितम्| अमद्यपो यस्तु फलामबुतक्र मवन्तिसोमं च सुगन्धि शीतम्| सौवीरकं जाङ्गलजं रसं वा तुषोदकं वा परिसिक्थिकां वा||१००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogAntarANi prathama prayogaH (101) · Śloka 101
ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਸਮਘਤਂ ਘਤਪਾਤ੍ਰੇ ਖਜਾਹਤਮ੍| ਸ੍ਥਿਤਂ ਦਸ਼ਾਹਾਦਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਾ ਵਸਯਾ ਸਮਮ੍||੧੦੧||
तत्कल्कं वा समघृतं घृतपात्रे खजाहतम्| स्थितं दशाहादश्नीयात्तद्वद्वा वसया समम्||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaprayogaH (102) · Śloka 102
ਸਦ੍ਯਃ ਪਿਸ੍ਟਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਂਯੁਤਂ ਵਾ ਨਿਰ੍ਯਾਸੇਨ ਸ੍ਵੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਕਾਮਮ੍| ਯੁਞ੍ਜੀਤੈਨਂ ਪੂਰ੍ਵਕੈਰੇਵ ਪਾਨੈਃ ਕੋਸ੍ਣਾਮ੍ਭੋਭਿਰ੍ਵੈਸਕਲ੍ਪੋਤੀਵੀਰ੍ਯਃ||੧੦੨||
सद्यः पिष्टं सर्पिषा संयुतं वा निर्यासेन स्वेन युक्तं च कामम्| युञ्जीतैनं पूर्वकैरेव पानैः कोष्णाम्भोभिर्वैषकल्पोऽतीवीर्यः||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyaprayogaH (103) · Śloka 103
ਰਸੋਨਕਲ੍ਕਃ ਸਦਸ਼ਾਜਸਰ੍ਪਿਃ ਸਣ੍ਮਾਸਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾਮੁਸਿਤੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਪਾਨਾਞ੍ਜਨਨਸ੍ਯਯੁਕ੍ਤੋ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਂ ਚ||੧੦੩||
रसोनकल्कः सदृशाऽजसर्पिः षण्मासमुर्व्यामुषितो निहन्ति| अभ्यङ्गपानाञ्जननस्ययुक्तो मनोविकारान् विषमज्वरं च||१०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthaH prayogaH (104) · Śloka 104
ਸਮਤੈਲਂ ਸਸ਼ੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਯਵਾਰਾਸ਼ੌ ਸਮਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਵਾਤਰੋਗਾਨ੍ ਜਯੇਤ੍ ਖਾਦਨ੍ ਘਤਮਾਂਸੋਤ੍ਤਰਾਸ਼ਨਃ||੧੦੪||
समतैलं सशुक्तं वा यवाराशौ समा स्थितम्| वातरोगान् जयेत् खादन् घृतमांसोत्तराशनः||१०४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamaH prayogaH (105) · Śloka 105
ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਗੁਡਸਿਤਾਃ ਪਥਕ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤੁਲੋਨ੍ਮਿਤਾਃ| ਦ੍ਵੇ ਤੁਲੇ ਲਸ਼ੁਨਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਾਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਤ੍ ਕੁਡਵਤ੍ਰਯਮ੍| ਪਲਂ ਤ੍ਵਚਸ਼੍ਚ ਤਚ੍ਛਾਲਕ੍ਸ੍ਣਂ ਨਿਹਿਤਂ ਘਤਭਾਜਨੇ| ਦ੍ਵੇ ਸਮੇ ਯਵਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕਂ ਗੁਣੈਃ||੧੦੫||
तैलसर्पिर्गुडसिताः पृथक्कुर्यात्तुलोन्मिताः| द्वे तुले लशुनाच्छुद्धात्त्र्यूषणात् कुडवत्रयम्| पलं त्वचश्च तच्छालक्ष्णं निहितं घृतभाजने| द्वे समे यवमध्यस्थं पूर्वस्मादधिकं गुणैः||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThaH prayogaH (106) · Śloka 106
ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਂ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ ਕਨ੍ਦਤੁਲਾਂ ਤਕ੍ਰਸ੍ਯ ਪਲਵਿਂਸ਼ਤੌ| ਗਤੇ ਚ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਤੁਲਾਰ੍ਦ੍ਧਮਸਿਤਾਤ੍ਤਿਲਾਤ੍| ਧੌਤਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਤ੍ਪਥਕ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਸ਼ੁਣ੍ਡੀ ਚਤੁਸ੍ਪਲਮ੍| ਅਜਾਜੀਚਵ੍ਯਧਾਨ੍ਯਾਗ੍ਨਿਦ੍ਵਿਕਸ੍ਣਾਗ੍ਰਨ੍ਥਿਦੀਪ੍ਯਕਾਨ੍| ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਾਤ੍ ਪਲਮੇਕਂ ਸੁਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍| ਪਥਕ੍ਪਲਾਸ੍ਟਕਂ ਤੈਲਾਦ੍ਧਤਾਤ੍ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਚ੍ਚ ਸਰ੍ਸਪਾਤ੍| ਪਟੂਨਿ ਪਞ੍ਚ ਕ੍ਸਾਰੌ ਦ੍ਵੌ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰਾਕ੍ਸਮਾਨਤਃ| ਏਕਾਦਸ਼ਾਹਂ ਤਦ੍ਧਾਨ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਮਸ਼੍ਨਨ੍ ਪ੍ਰਗੇ ਪ੍ਰਗੇ| ਗੁਣਾਨ੍ ਰਾਸਾਯਨਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਿਰਾਮਯਃ||੧੦੬||
क्षुण्णां क्षिपेत् कन्दतुलां तक्रस्य पलविंशतौ| गते च सप्तरात्रे तु तुलार्द्धमसितात्तिलात्| धौतक्षुण्णात्पृथक्क्षौद्रघृतशुण्डी चतुष्पलम्| अजाजीचव्यधान्याग्निद्विकृष्णाग्रन्थिदीप्यकान्| पलोन्मितांश्चतुर्जातात् पलमेकं सुचूर्णितम्| पृथक्पलाष्टकं तैलाद्धृतात्क्षुण्णाच्च सर्षपात्| पटूनि पञ्च क्षारौ द्वौ दद्यात्तत्राक्षमानतः| एकादशाहं तद्धान्ये स्थितमश्नन् प्रगे प्रगे| गुणान् रासायनान्सर्वान्स प्राप्नोति निरामयः||१०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamaH prayogaH (107) · Śloka 107
ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲਨਿਸ੍ਕ੍ਵਾਥੇ ਨਲ੍ਵਣੇ ਲਸ਼ੁਨਾਢਕਮ੍| ਪਿਸ੍ਟਂ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤਂ ਵਰ੍ਸਂ ਹਨ੍ਤਿ ਵਾਤਕਫਾਮਯਾਨ੍||੧੦੭||
द्विपञ्चमूलनिष्क्वाथे नल्वणे लशुनाढकम्| पिष्टं पर्युषितं वर्षं हन्ति वातकफामयान्||१०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamaH prayogaH (108) · Śloka 108
ਤਤ੍ਕਨ੍ਦਕਲ੍ਕਸ੍ਵਰਸੇ ਘਤਤੈਲਂ ਪਥਕ੍ਪਚੇਤ੍| ਸ਼ੀਲਯੇਚ੍ਚ ਯਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਾਨਿਲਪੀਡਿਤਃ||੧੦੮||
तत्कन्दकल्कस्वरसे घृततैलं पृथक्पचेत्| शीलयेच्च यथासात्म्यं दारुणानिलपीडितः||१०८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navamaH prayogaH (109) · Śloka 109
ਨਵਨੀਤਸਮਾਂਸ਼ਂ ਵਾ ਖਾਦੇਤ੍ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਮਰ੍ਦਿਤੀ||੧੦੯||
नवनीतसमांशं वा खादेत्तत्कल्कमर्दिती||१०९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamaH prayogaH (110) · Śloka 110
ਵਿਕਞ੍ਚੁਕਪ੍ਰਾਜ੍ਯਰਸੋਨਗਰ੍ਭਾਨ੍ ਸਸ਼ੂਲ੍ਯਮਾਂਸਾਨ੍ ਵਿਵਿਧੋਪਦਂਸ਼ਾਨ੍| ਨਿਮਰ੍ਦਕਾਨ੍ ਵਾ ਘਤਸ਼ੁਕ੍ਤਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਕਾਮਮਦ੍ਯਾਲ੍ਲਘੁਤੁਚ੍ਛਮਸ਼੍ਨਨ੍| ਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬਰੀ ਜੀਰਕਭਸ੍ਟਮੁਦ੍ਗ- ਸੌਵਰ੍ਚਲਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਰਜੋਵਕੀਰ੍ਣੈਃ| ਰਸੋਨਕਨ੍ਦਾਙ੍ਕੁਰਪਤ੍ਰਚਿਤ੍ਰੈਃ ਸਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਰ੍ਨੈਕਰਸਾਨੁਯਾਤੈਃ| ਤਤ੍ਕਨ੍ਦਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਯੂਸਕ੍ਸੀਰਰਸਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਸ਼ਙ੍ਕੀ ਯਥਾਸ੍ਵੌਸਧਸਂਸ੍ਕਤਾਨ੍||੧੧੦||
विकञ्चुकप्राज्यरसोनगर्भान् सशूल्यमांसान् विविधोपदंशान्| निमर्दकान् वा घृतशुक्तयुक्तान् प्रकाममद्याल्लघुतुच्छमश्नन्| कुस्तुम्बरी जीरकभृष्टमुद्ग- सौवर्चलश्लक्ष्णरजोऽवकीर्णैः| रसोनकन्दाङ्कुरपत्रचित्रैः सव्यञ्जनैर्नैकरसानुयातैः| तत्कन्दसिद्धान् क्रमशो यूषक्षीररसान् पिबेत्| कफपित्तानिलाशङ्की यथास्वौषधसंस्कृतान्||११०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunasya vividhAmayaghnatvam (111) · Śloka 111
ਕਸ਼ੋਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧੋਦ੍ਭਵਚੂਰ੍ਣਕੀਰ੍ਣ ਸਨ੍ਨਸ੍ਵਰੋ ਯਸ੍ਟਿਮਧੂਪਧਾਨਮ੍| ਤੈਲੇਨ ਗੁਲ੍ਮੀ ਖਦਿਰੇਣ ਕੁਸ੍ਠੀ ਖਾਦੇਤ੍ ਕਮਿਘ੍ਨੈਃ ਕਮਿਮਾਨ੍ ਰਸੋਨਮ੍| ਮਾਂਸਾਦਮਾਂਸੈਰ੍ਯਕ੍ਸ੍ਮਾਣਮਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਕੁਟਜਤ੍ਵਚਾ| ਹਨ੍ਤਿ ਸਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਯਾ ਮੇਹਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਵਿਲਮ੍ਬਿਕਃ| ਅਨ੍ਨਸ੍ਵਰੂਪਵਿਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਰੂਪਮੁਪਲਭ੍ਯ ਚ| ਯਥਾਯਥਂ ਪ੍ਰਯੋਗੋਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤਂ ਤਂ ਗਦਂ ਪ੍ਰਤਿ||੧੧੧||
कृशोऽश्वगन्धोद्भवचूर्णकीर्ण सन्नस्वरो यष्टिमधूपधानम्| तैलेन गुल्मी खदिरेण कुष्ठी खादेत् कृमिघ्नैः कृमिमान् रसोनम्| मांसादमांसैर्यक्ष्माणमर्शांसि कुटजत्वचा| हन्ति सः श्रेष्ठया मेहकासश्वासविलम्बिकः| अन्नस्वरूपविज्ञानात् स्वरूपमुपलभ्य च| यथायथं प्रयोगोऽस्य कार्यस्तं तं गदं प्रति||१११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunasurA (112) · Śloka 112
ਲਸ਼ੁਨਸ੍ਵਰਸਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨ੍ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਿਲਤੈਲਤਃ| ਦ੍ਵਾਵਪੇਤ ਮਲਾਤ੍ਕਿਣ੍ਵਾਦਸ੍ਟੌ ਪਿਸ੍ਟਾਚ੍ਚ ਸਡ੍ਯਵਾਤ੍| ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀਭਵਾਤ੍ ਕ੍ਵਾਥਾਦ੍ਦ੍ਰੋਣਂ ਪੂਤਾਚ੍ਚ ਸ਼ੀਤਲਾਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਪਾਤ੍ਰੇ ਤਦੈਕਧ੍ਯਂ ਨਿਦਧ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸ਼ੁਚੌ ਦਢੇ| ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਨਰ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਸ੍ਟਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਚਤੁਸ੍ਟਯਮ੍| ਪਕ੍ਸਾਤ੍ਪਰਮਿਯਂ ਪੇਯਾ ਸੁਰਾ ਵਾਤਵਿਕਾਰਿਭਿਃ||੧੧੨||
लशुनस्वरसात् प्रस्थान् द्वात्रिंशत्तिलतैलतः| द्वावपेत मलात्किण्वादष्टौ पिष्टाच्च षड्यवात्| मेषशृङ्गीभवात् क्वाथाद्द्रोणं पूताच्च शीतलात्| स्नेहपात्रे तदैकध्यं निदध्याच्च शुचौ दृढे| क्रमात्तत्र पुनर्दद्यात् पिष्टं प्रस्थचतुष्टयम्| पक्षात्परमियं पेया सुरा वातविकारिभिः||११२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sevanArthaM prAshastyApAdanaprakAraH (113) · Śloka 113
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮੁਸਿਤਂ ਧੇਨੁਂ ਲਸ਼ੁਨਂ ਖਾਦਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਕ੍ਸੀਰਦਧ੍ਯਾਜ੍ਯਮਥਿਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੧੧੩||
त्रिरात्रमुषितं धेनुं लशुनं खादयेत्ततः| क्षीरदध्याज्यमथितं ब्राह्मणास्यापि शस्यते||११३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunasya visheShAdhikAraH (114) · Śloka 114
ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸਮਸ੍ਤਾਵਰਣਾਵਤੇ| ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਾਯੌ ਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਲਸ਼ੁਨਾਤ੍ਪਰਮ੍||੧੧੪||
पित्तरक्तविनिर्मुक्तसमस्तावरणावृते| शुद्धे वा विद्यते वायौ न द्रव्यं लशुनात्परम्||११४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunAsavasya visheShAdhikAraH (115) · Śloka 115
ਸੁਖਾਤ੍ਮਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋ ਲਸ਼ੁਨਾਸਵਃ| ਨਾਰਦੇਨੋਦ੍ਧਵਸ੍ਯੈਸ ਵਾਤਮਗ੍ਨਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਿਤਃ||੧੧੫||
सुखात्मनां विशेषेण प्रयोज्यो लशुनासवः| नारदेनोद्धवस्यैष वातमग्नस्य कल्पितः||११५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayoge apathyam (116) · Śloka 116
ਆਮਾਮ੍ਬੁਪਾਨੇਕ੍ਸੁਵਿਕਾਰਮਤ੍ਸ੍ਯ ਯਾਨਾਧ੍ਵਵਾਤਾਤਪਭਾਸ੍ਯਚਿਨ੍ਤਃ| ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦਿਵਾ ਜਾਗਰਣਂ ਨਿਸ਼ਾਸੁ ਪਿਸ੍ਟਂ ਵ੍ਯਵਾਯਂ ਦਧਿ ਚਾਤ੍ਰ ਨੇਚ੍ਛੇਤ੍||੧੧੬||
आमाम्बुपानेक्षुविकारमत्स्य यानाध्ववातातपभाष्यचिन्तः| स्वप्नं दिवा जागरणं निशासु पिष्टं व्यवायं दधि चात्र नेच्छेत्||११६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunasya snehasahitopayukttA (117) · Śloka 117
ਸ੍ਨੇਹਕਲ੍ਪਵਿਧਾਨੇਨ ਸ੍ਨੇਹਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਲਸ਼ੁਨਣ੍ ਸ੍ਨੇਹਸਂਯੋਗਾਦ੍ਗਰੀਯਾਨ੍ ਜਾਯਤੇ ਹਿ ਸਃ||੧੧੭||
स्नेहकल्पविधानेन स्नेहयुक्तं प्रयोजयेत्| लशुनण् स्नेहसंयोगाद्गरीयान् जायते हि सः||११७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogAnte mRuduvirecanam (118) · Śloka 118
ਪਿਤ੍ਤਕੋਪਭਯਾਦਨ੍ਤੇ ਯੁਞ੍ਯਾਨ੍ਮਦੁਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਰਸਾਯਨਗੁਣਾਨੇਵਂ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਾਨ੍ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ||੧੧੮||
पित्तकोपभयादन्ते युञ्यान्मृदुविरेचनम्| रसायनगुणानेवं परिपूर्णान् समश्नुते||११८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogavyApadi hetavaH (119) · Śloka 119
ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ਬੁਗੁਡਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਮਾਂਸਮਦ੍ਯਾਮ੍ਲਵਿਦ੍ਵਿਸਃ| ਅਤਿਤਿਕ੍ਸੋਰਜੀਰ੍ਣਂ ਚ ਰਸੋਨੋ ਵ੍ਯਾਪਦੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍||੧੧੯||
प्रियाम्बुगुडदग्धस्य मांसमद्याम्लविद्विषः| अतितिक्षोरजीर्णं च रसोनो व्यापदे ध्रुवम्||११९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogasya varjanIyatvam (120) · Śloka 120
ਪਾਣ੍ਡੂਦਰੋਰਃਕ੍ਸਤਸ਼ੋਫਤਸ੍ਣਾ ਪਾਨਾਤ੍ਯਯਚ੍ਛਰ੍ਦਿਵਿਸਵ੍ਰਣੇਸੁ| ਪੈਤ੍ਤੇ ਵਿਕਾਰੇਕ੍ਸਿਗਦੇਤਿਸਾਰੇ ਕ੍ਸਾਮੇ ਸ਼ਰੀਰੇ ਚ ਸ ਵਰ੍ਜਨੀਯਃ||੧੨੦||
पाण्डूदरोरःक्षतशोफतृष्णा पानात्ययच्छर्दिविषव्रणेषु| पैत्ते विकारेऽक्षिगदेऽतिसारे क्षामे शरीरे च स वर्जनीयः||१२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunakalpaprashaMsA (121) · Śloka 121
ਸ਼ੀਲਿਤ ਏਸ ਕਰੋਤਿ ਦੁਰਾਪਂ ਵਹ੍ਨਿਸ਼ਰੀਰਬਲਂ ਸਮਮੇਵ| ਵਾਙ੍ਗਤਿਰੂਪਗੁਣਾਢ੍ਯਸੁਤੇਪ੍ਸੋ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਚ ਬੀਜਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮ੍| ਅਮਤਕਣਸਮੁਤ੍ਥਂ ਯੋ ਰਸੋਨਂ ਰਸੋਨਂ ਵਿਧਿਯੁਤਮਿਤਿ ਖਾਦੇਚ੍ਛੀਤਕਾਲੇ ਸਦੈਵ| ਸ ਨਯਤਿ ਸ਼ਤਜੀਵੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਹਾਯੋ ਜਰਾਨ੍ਤਂ ਕਨਕਰੁਚਿਰਵਰ੍ਣੋ ਨੀਰੁਜਸ੍ਤੁਸ੍ਟਿਜੁਸ੍ਟਃ||੧੨੧||
शीलित एष करोति दुरापं वह्निशरीरबलं सममेव| वाङ्गतिरूपगुणाढ्यसुतेप्सो स्त्रीपुरुषस्य च बीजविशुद्धिम्| अमृतकणसमुत्थं यो रसोनं रसोनं विधियुतमिति खादेच्छीतकाले सदैव| स नयति शतजीवी स्त्रीसहायो जरान्तं कनकरुचिरवर्णो नीरुजस्तुष्टिजुष्टः||१२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palANDukalpaH kalpaprashaMsA (122) · Śloka 122
ਰਸੋਨਾਨ੍ਤਰਂ ਵਾਯੋਃ ਪਲਾਣ੍ਡੁਃ ਪਰਮੌਸਧਮ੍| ਸਾਕ੍ਸਾਦਿਵ ਸ੍ਥਿਤਂ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਕਾਧਿਪਤਿਜੀਵਿਤਮ੍| ਯਸ੍ਯੋਪਯੋਗੇਨ ਸ਼ਕਾਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਲਾਵਣ੍ਯਸਾਰਾਦਿਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾਨਾਮ੍| ਕਪੋਲਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਜਿਤਃ ਸ਼ਸ਼ਙ੍ਕੋ ਰਸਾਤਲਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਿਰ੍ਵਿਦੇਵ||੧੨੨||
रसोनान्तरं वायोः पलाण्डुः परमौषधम्| साक्षादिव स्थितं यत्र शकाधिपतिजीवितम्| यस्योपयोगेन शकाङ्गनानां लावण्यसारादिविनिर्मितानाम्| कपोलकान्त्या विजितः शशङ्को रसातलं गच्छति निर्विदेव||१२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palANDukalpaguNAH (123) · Śloka 123
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗਤ੍ਵਂ ਗੌਰਤਾ ਕਾਨ੍ਤਿਮਤ੍ਤਾ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦੀਪ੍ਤਿਰ੍ਵਰ੍ਸ੍ਮਪੁਸ੍ਟਿਰ੍ਵਸਤ੍ਵਮ੍| ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ੍ਨ੍ਤੇ ਯਨ੍ਤ੍ਰਣੋਦ੍ਵੇਗਮੁਕ੍ਤੈ ਰ੍ਯਸ੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ਧਾਰਿ ਦੀਰ੍ਘਂ ਸੁਖਂ ਚ||੧੨੩||
स्निग्धाङ्गत्वं गौरता कान्तिमत्ता वह्नेर्दीप्तिर्वर्ष्मपुष्टिर्वृषत्वम्| सम्प्राप्य्न्ते यन्त्रणोद्वेगमुक्तै र्यस्याभ्यासाद्धारि दीर्घं सुखं च||१२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAre dIrghakAlamupayogaphalam (124) · Śloka 124
ਅਪ੍ਯਾਹਾਰੇ ਸ਼ੀਲਿਤੋ ਦੀਰ੍ਘਰਾਤ੍ਰਂ ਬਲ੍ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਸ੍ਤਰ੍ਪਣਃ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਕਾਰੀ| ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਯੋਗੈਰ੍ਯੋਜਿਤੋਯਂ ਪਲਾਣ੍ਡੁ ਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨਾਤਙ੍ਕਾਨ੍ ਮੇਹਿਨਾਮੁਚ੍ਛਿਨਤ੍ਤਿ||੧੨੪||
अप्याहारे शीलितो दीर्घरात्रं बल्यश्चक्षुष्यस्तर्पणः स्थैर्यकारी| तैस्तैर्योगैर्योजितोऽयं पलाण्डु स्तांस्तानातङ्कान् मेहिनामुच्छिनत्ति||१२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palANDurasaprayogaH (125) · Śloka 125
ਰਸਂ ਰਸੋਨਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੀਤ੍ਵਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ਤਥੈਵ ਚ| ਸ ਬੀਜਪੂਰਸ੍ਵਰਸਮਦਿਰਾਮਧੁਸੀਧੁਪਃ||੧੨੫||
रसं रसोनवत्तस्य पीत्वाश्नीयात्तथैव च| स बीजपूरस्वरसमदिरामधुसीधुपः||१२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhojane prayogavidhiH (126) · Śloka 126
ਮਰਕਤਮਣਿਨੀਲਂ ਨਾਲਮਤ੍ਸ੍ਯਾਤਿਬਾਲ ਪਰਿਣਤਸ਼ਸ਼ਿਗੌਰਂ ਯਚ੍ਚ ਬੀਜਂ ਸੁਪਿਸ੍ਟਮ੍| ਸਸੁਰਸਸੁਮੁਖਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਯਮਾਂਸਂ ਸਸ਼ੁਕ੍ਤਂ ਮਦੁਧਵਲਸੁਵਤ੍ਤੈਰ੍ਮਣ੍ਡਕੈਰਾਤ੍ਤਮੂਰ੍ਤਿਮ੍| ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਃ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਸ਼ਕਲੋਪਮੈਃ| ਘਾਰਿਕੇਣ੍ਡਰਿਕਾਵਲ੍ਲੈਃ ਕ੍ਸੀਰੋਦਾਵਯਵੈਰਿਵ| ਯਵਮੁਦ੍ਗਮਾਸਗੋਧੂਮਬਹੁਵਿਧਵਿਕਾਰਵਿਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਨ੍| ਕਾਮ੍ਬਲਿਕਾਰਾਗਸਾਡਵਸਟ੍ਟਕਖਲਕਾਨ੍ ਸਫਲਸਾਰਾਨ੍| ਪਟੁਸੁਰਭਿਮਧੁਰਗਨ੍ਧਾਨ੍ ਧਵਲਾਕ੍ਸਕਧਵਲਬਹੁਲਰਸਾਨ੍| ਖਰ੍ਜੂਰਦਾਡਿਮਸਿਤਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪਾਨਾਨੁਪੋਭ੍ਯਸ੍ਯੇਤ੍||੧੨੬||
मरकतमणिनीलं नालमत्स्यातिबाल परिणतशशिगौरं यच्च बीजं सुपिष्टम्| ससुरससुमुखाभ्यां प्रज्यमांसं सशुक्तं मृदुधवलसुवृत्तैर्मण्डकैरात्तमूर्तिम्| बहुशः शोभितं शुभ्रैः शशाङ्कशकलोपमैः| घारिकेण्डरिकावल्लैः क्षीरोदावयवैरिव| यवमुद्गमाषगोधूमबहुविधविकारविकल्पितान् भक्ष्यान्| काम्बलिकारागषाडवसट्टकखलकान् सफलसारान्| पटुसुरभिमधुरगन्धान् धवलाक्षकधवलबहुलरसान्| खर्जूरदाडिमसिताद्राक्षापानानुपोऽभ्यस्येत्||१२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasapAne guNAH (127) · Śloka 127
ਲਭਤੇ ਬਲਵਰ੍ਣੌਜੋ ਵੀਰ੍ਯਸ੍ਵਰਸੌਮਨਸ੍ਯਤੇਜਾਂਸਿ| ਕ੍ਸੀਣਸ਼ਕਦ੍ਰੁਧਿਰੋਪਿ ਚ ਰਸੋਨਵਤ੍ਤਦ੍ਰਸਂ ਪੀਤ੍ਵਾ||੧੨੭||
लभते बलवर्णौजो वीर्यस्वरसौमनस्यतेजांसि| क्षीणशकृद्रुधिरोऽपि च रसोनवत्तद्रसं पीत्वा||१२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukkuTIkalpaH prAgutpattirlakShaNaM guNAshca (128) · Śloka 128
ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ਕ੍ਸੀਰਸਮੁਦ੍ਰਮਨ੍ਥੇ ਗਤਾਸ੍ਤਟਾਨ੍ ਯੇਮਤਵਿਪ੍ਰੁਸਃ ਪੁਰਾ| ਬਭੂਵ ਤੇਭ੍ਯਃ ਕਿਲ ਕੁਕ੍ਕੁਟੀ ਯਯਾ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤ੍ਵਮਿਵਾਦ੍ਯਮਾਨੁਸਾਃ| ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਣ੍ਡਨਿਭੈਃ ਕਨ੍ਦੈਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਟੁਪਿਚ੍ਛਿਲੈਃ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰ੍ਮਰਕਤਚ੍ਛਾਯੈਃ ਦ੍ਧਰ੍ਜੂਰਸਦਸ਼ੈਚ੍ਛਦੈਃ| ਨਿਖਿਲਰੋਗਹਰਾਪਿ ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਜਯਤਿ ਦਾਰੁਣਮਪ੍ਯਨਿਲਮਯਮ੍| ਗੁਦਜਗੁਲ੍ਮਤਮੋ ਵਿਸਨਾਸ਼ਿਨੀ ਜਨਯਤਿ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਵਪੁਸਃ ਪਰਾਮ੍||੧੨੮||
सुरासुरैः क्षीरसमुद्रमन्थे गतास्तटान् येऽमृतविप्रुषः पुरा| बभूव तेभ्यः किल कुक्कुटी यया व्रजन्ति देवत्वमिवाद्यमानुषाः| कुक्कुटाण्डनिभैः कन्दैः किञ्चित्कटुपिच्छिलैः| स्निग्धैर्मरकतच्छायैः द्धर्जूरसदृशैच्छदैः| निखिलरोगहरापि विशेषतो जयति दारुणमप्यनिलमयम्| गुदजगुल्मतमो विषनाशिनी जनयति स्थिरतां वपुषः पराम्||१२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prathamaH prayogaH (129) · Śloka 129
ਕੁਟੀਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਕਨ੍ਦਾਨ੍ ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ ਘਤਭਰ੍ਜਿਤਾਨ੍| ਪਯੋਨੁਪਾਨਂ ਧਾਰੋਸ੍ਣਂ ਤਤ੍ਰੇਸ੍ਟਮਸਨਾਮ੍ਬੁ ਵਾ| ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਵਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਭਵੇਦ੍ਦਸ਼ਾਹਂ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਹਂ ਸ੍ਵਾਦੁਭੁਗਪ੍ਰਮਾਦੀ ਜਤ੍ਰੂਰ੍ਧ੍ਵਕੋਸ੍ਠਤ੍ਰਿਕਸਨ੍ਧਿਵਾਤ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਾਯਾਰ੍ਸ਼ਸ੍ਤਿਮਿਰਾਣਿ ਜਿਤ੍ਵਾ| ਵਲੀਪਲਿਤਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਥਿਰੇਕੇਸ਼ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੁਤਿਃ| ਮੇਧਾਮਤਿਸ੍ਮਤਿਯੁਤੋ ਜੀਵੇਦ੍ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਦ੍ਵਯਮ੍||੧੨੯||
कुटीं प्रविश्य तत्कन्दान् भक्षयेद् घृतभर्जितान्| पयोऽनुपानं धारोष्णं तत्रेष्टमसनाम्बु वा| तन्मात्रवृत्तिस्तु भवेद्दशाहं विंशत्यहं स्वादुभुगप्रमादी जत्रूर्ध्वकोष्ठत्रिकसन्धिवात पाण्ड्वामायार्शस्तिमिराणि जित्वा| वलीपलितनिर्मुक्तः स्थिरेकेशद्विजश्रुतिः| मेधामतिस्मृतियुतो जीवेद्वर्षशतद्वयम्||१२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vardhamAnakukkuTIprayogaH (130) · Śloka 130
ਆਪੂਰ੍ਯਮਾਣਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤਿਪਦਮਾਰਭ੍ਯ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯੇਤ੍ਕਨ੍ਦਮ੍| ਏਕੈਕਂ ਘਤਭਸ੍ਟਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਂ ਪਥ੍ਯਭੁਕ੍ਖਾਦੇਤ੍ ਭੁਞ੍ਜੀਤਾਲ੍ਪਤਰਂ ਦਿਨਾਰ੍ਦਿਤਮਸਿਃ ਪਕ੍ਸਕ੍ਸਯੇ ਭਕ੍ਸਯਨ੍| ਕ੍ਸੀਰਂ ਬੀਜਕਵਾਰਿਤਕ੍ਰਮਥਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਮਾਸਂ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਤਥਾ ਨਖਦ੍ਵਿਜਕਚੈਃ ਸ਼ੀਰ੍ਣੋਤ੍ਥਿਤੈਃ ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨ੍| ਜੀਵਤ੍ਯਬ੍ਦਸ਼ਤਤ੍ਰਯਂ ਧਤਿਮਤਿਸ੍ਮਤ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਭੂਸਿਤਃ||੧੩੦||
आपूर्यमाणचन्द्रप्रतिपदमारभ्य वर्द्धयेत्कन्दम्| एकैकं घृतभृष्टं प्राग्भक्तं पथ्यभुक्खादेत् भुञ्जीताल्पतरं दिनार्दितमृषिः पक्षक्षये भक्षयन्| क्षीरं बीजकवारितक्रमथवा पीत्वा स्थितिं कल्पयेत्| मासं प्राश्य तथा नखद्विजकचैः शीर्णोत्थितैः कान्तिमान्| जीवत्यब्दशतत्रयं धृतिमतिस्मृत्यादिभिर्भूषितः||१३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kandacUrNaprayogaH (131) · Śloka 131
ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਕਨ੍ਦਚੂਰ੍ਣਂ ਪਿਬਨ੍ਯਵਾਗੂਞ੍ਚ ਪਰਿਣਤੇ ਮਾਸਮ੍| ਲਵਣਸ੍ਨੇਹਵਿਹੀਨਾਂ ਦਢਦਗ੍ਜੀਵੇਚ੍ਛਰਦ੍ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤਮ੍| ਤਿਮਿਰਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪਥ੍ਯਭੁਜਸ੍ਤਦ੍ਰਜੋ ਜਯੇਨ੍ਮਾਸਾਤ੍| ਕਨ੍ਦਤ੍ਰਯਂ ਚ ਭਸ੍ਟਂ ਘਤੇਸ਼੍ਨਤੋ ਭਕ੍ਸਿਤਂ ਵਾਤਾਨ੍| ਤਤ੍ਕਨ੍ਦਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜਸਾ ਤ੍ਰਿਭਾਗਗੋਧੂਮਚੂਰ੍ਣਮਿਸ਼੍ਰੇਣ| ਪਯਸਾ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਖਾਦੇਤ੍ ਘਤਪੂਰਾਨਾਨ੍ਤ੍ਰਵਦ੍ਧਿਹਰਾਨ੍| ਤ੍ਰੀਨ੍ ਕਨ੍ਦਕਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼ਿ ਭਕ੍ਸਯਤਾਜ੍ਯਭਸ੍ਟਾਨ੍ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਾਮ੍ਬੁਸਸਿਤਂ ਛਗਲੀਪਯੋ ਵਾ| ਪੇਯਂ ਦਗਾਮਯਜਯਾਯ ਵਿਸੇਵਿਤਵ੍ਯਾ ਕਾਮਞ੍ਚ ਰੋਗਸ਼ਮਮਾਤ੍ਰ ਫਲਾਰ੍ਥਿਭਿਃ ਸਾ||੧੩੧||
क्षीरेण कन्दचूर्णं पिबन्यवागूञ्च परिणते मासम्| लवणस्नेहविहीनां दृढदृग्जीवेच्छरद् द्विशतम्| तिमिरं क्षौद्रघृताभ्यां पथ्यभुजस्तद्रजो जयेन्मासात्| कन्दत्रयं च भृष्टं घृतेऽश्नतो भक्षितं वातान्| तत्कन्दसूक्ष्मरजसा त्रिभागगोधूमचूर्णमिश्रेण| पयसा पक्त्वा खादेत् घृतपूरानान्त्रवृद्धिहरान्| त्रीन् कन्दकांश्च निशि भक्षयताज्यभृष्टान् धात्रीफलाम्बुससितं छगलीपयो वा| पेयं दृगामयजयाय विषेवितव्या कामञ्च रोगशममात्र फलार्थिभिः सा||१३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ka~jcukIkalpaH lakShaNam (132) · Śloka 132
ਕ੍ਸੀਨ੍ਵਿਤਾਮੂਲਕਤੁਲ੍ਯਕਨ੍ਦਾ ਸਪ੍ਤਾਸ੍ਟਪਤ੍ਰਾਸਿਤਰਕ੍ਤਕਾਣ੍ਡਾ| ਬਿਭਰ੍ਤ੍ਤਿ ਯਾ ਪਲ੍ਲਵਮਬ੍ਦਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ ਸਾ ਕਞ੍ਚੁਕੀ ਸ਼੍ਵੇਤਪੁਰ੍ਵਰੇਣ੍ਯਾ||੧੩੨||
क्षीन्वितामूलकतुल्यकन्दा सप्ताष्टपत्रासितरक्तकाण्डा| बिभर्त्ति या पल्लवमब्दशब्दान् सा कञ्चुकी श्वेतपुर्वरेण्या||१३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuTIpraveshaprayogaH (133) · Śloka 133
ਆਸਾਢੇ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਵਾਤਂ ਤਤ੍ਕਨ੍ਦਂ ਸ਼ੀਤਲੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਅਙ੍ਗੁਸ੍ਠਪਰ੍ਵਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਿਸ੍ਟਂ ਕ੍ਸੀਰਪਲਾਸ੍ਟਕੇ| ਕੁਟੀਪ੍ਰਵੇਸ਼ਸ੍ਤਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਮੇਵ ਪਿਬੇਦਨੁ| ਕ੍ਸੀਰਮੇਵ ਚ ਜੀਰ੍ਣੋਪਿ ਪੇਯਾਂ ਵਾ ਸ੍ਨੇਹਭਰ੍ਜਿਤਾਨ੍| ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਸ੍ਣਾਮਲਵਣਾਂ ਸ੍ਪਸ਼ੇਦੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨੋ ਹਿਮਮ੍| ਏਕੇਨ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇਣ ਕੁਸ੍ਠਾਨ੍ਯੇਵਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧੀਨ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਤਤੀਯੇਨ ਤੁ ਸਰ੍ਪਵਤ੍| ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਚਂ ਤਤੋ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਕੇਸ਼ਦਨ੍ਤਨਖਾਨਪਿ| ਧੀਮੇਧਾਰੂਪਵਾਨ੍ ਜੀਵੇਤ੍ ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਸਸ਼ਤਾਨਿ ਚ||੧੩੩||
आषाढे कार्त्तिके वाऽतं तत्कन्दं शीतले स्थितम्| अङ्गुष्ठपर्वद्वयसम्पिष्टं क्षीरपलाष्टके| कुटीप्रवेशस्तं पीत्वा क्षीरमेव पिबेदनु| क्षीरमेव च जीर्णोऽपि पेयां वा स्नेहभर्जितान्| किञ्चिदुष्णामलवणां स्पृशेदुष्णाम्बुनो हिमम्| एकेन सप्तरात्रेण कुष्ठान्येवं नियच्छति| सर्वव्याधीन् द्वितीयेन तृतीयेन तु सर्पवत्| त्यक्त्वा त्वचं ततो जीर्णां केशदन्तनखानपि| धीमेधारूपवान् जीवेत् पञ्चवर्षशतानि च||१३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogAntarANi prathamaH prayogaH (134) · Śloka 134
ਕਞ੍ਚੁਕੀਕਨ੍ਦਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਸ੍ਵੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਭਾਵਿਤਮ੍| ਗੋਕ੍ਸੀਰਕੁਡਵੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਕਰ੍ਸਂ ਖਣ੍ਡਪਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਪੀਤਂ ਸਰ੍ਵਾਮਯਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਨਖਕੇਸ਼ਸ੍ਥਿਤਾਨਪਿ||੧੩੪||
कञ्चुकीकन्दचूर्णं वा स्वेन क्षीरेण भावितम्| गोक्षीरकुडवे न्यस्तं कर्षं खण्डपलान्वितम्| पीतं सर्वामयान् हन्ति नखकेशस्थितानपि||१३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaH prayogaH (135) · Śloka 135
ਪੀਤਂ ਤਤ੍ਸ੍ਵਰਸਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਤਸ੍ਯਾ ਮਧੁਘਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਖਾਦਨ੍ ਹਿਤਾਸ਼ੀ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਤ੍ਵਗ੍ਦੋਸਾਂਸ੍ਤਿਮਿਰਞ੍ਜਯੇਤ੍||੧੩੫||
पीतं तत्स्वरसं चूर्णं तस्या मधुघृतान्वितम्| खादन् हिताशी सप्ताहं त्वग्दोषांस्तिमिरञ्जयेत्||१३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptAmRutaH (136) · Śloka 136
ਵਿਡਙ੍ਗਤਾਪ੍ਯਤ੍ਰਿਫਲਾ ਲੋਹਕਞ੍ਚੁਕਿਜਂ ਰਜਃ| ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਤ੍ਰਯਂ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਨਾ ਸਂਯੋਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ| ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਭੋਜਨਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ਾਲੇਰ੍ਲਾਵਰਸੇਨ ਵਾ| ਤਥਾਸ੍ਯ ਕਾਚਤਿਮਿਰੇ ਸੁਕਚ੍ਛ੍ਰਾਃ ਸ਼ਿਰਸੋ ਗਦਾਃ| ਮੇਧਾਵਿਨਃ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਗਾਤ੍ਰਂ ਸੁਪ੍ਤਂ ਚ ਬੁਧ੍ਯਤੇ| ਏਸ ਸਪ੍ਤਾਮਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਸੁ ਪੂਜਿਤਃ||੧੩੬||
विडङ्गताप्यत्रिफला लोहकञ्चुकिजं रजः| सप्तरात्रत्रयं लिह्यान्मधुना संयोतेन्द्रियः| क्षीरेण भोजनं जीर्णे शालेर्लावरसेन वा| तथास्य काचतिमिरे सुकृच्छ्राः शिरसो गदाः| मेधाविनः प्रणश्यन्ति गात्रं सुप्तं च बुध्यते| एष सप्तामृतश्चूर्णः सर्वव्याधिषु पूजितः||१३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthaH prayogaH (137) · Śloka 137
ਪਲਂ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਕਞ੍ਚੁਕ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸੀਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਸਮਾਵਪੇਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਂ ਦਧ੍ਨਸ੍ਤਤੋ ਲਿਹ੍ਯਾਜ੍ਜਿਤਾਤ੍ਮਾ ਸਸਿਤਾ ਮਧੁ| ਸ਼ਾਲੇਰਨ੍ਨਂ ਪਯਃ ਪਾਨਂ ਮਾਸਮੇਵਮ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ ਪਰੀਹਾਰਃ ਸੋਡਸ਼ਾਬ੍ਦਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ| ਸ਼ਤਨਿ ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਸਾਣਾਂ ਜੀਵੇਦ੍ਦੇਵ ਇਵੋਰ੍ਜਿਤਃ||੧੩੭||
पलं चूर्णस्य कञ्चुक्याः क्षीरप्रस्थे समावपेत्| स्नेहं दध्नस्ततो लिह्याज्जितात्मा ससिता मधु| शालेरन्नं पयः पानं मासमेवम् प्रयोजयेत्| चतुर्गुणः परीहारः षोडशाब्दसमद्युतिः| शतनि पञ्चवर्षाणां जीवेद्देव इवोर्जितः||१३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana martyAmRutaM ghRutam (138) · Śloka 138
ਪਚੇਤ੍ਪਲਾਨਿ ਦ੍ਰੋਣੇਪਾਂ ਕਞ੍ਚੁਕ੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਃ| ਅਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ਿਸ੍ਟੇ ਤੁ ਘਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕ੍ਸੀਰਸਮਂ ਪਚੇਤ੍| ਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀਵਚਾਕੁਸ੍ਠਤ੍ਰਿਵਤਾਮਰਦਾਰੁਭਿਃ| ਵਰਾਯਸ੍ਟੀਸਿਤਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਹਿਸਾਕ੍ਸੈਃ ਪਲਾਂਸ਼ਿਕੈਃ| ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕਮਲਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਤ੍ਰਿਪਲੇਨ ਹਿਮੇਤ੍ਰ ਚ| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਚ੍ਚ੍ਤੁਸ੍ਪਲਂ ਦਦ੍ਯਾਦੇਤਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਮਤਾਹ੍ਵਯਮ੍| ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਂ ਬਂਹਣਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਪ੍ਰਦਮ੍||੧੩੮||
पचेत्पलानि द्रोणेऽपां कञ्चुक्याः पञ्चविंशतिः| अष्टांशशिष्टे तु घृतात् प्रस्थं क्षीरसमं पचेत्| शङ्खपुष्पीवचाकुष्ठत्रिवृतामरदारुभिः| वरायष्टीसिताद्राक्षामहिषाक्षैः पलांशिकैः| युक्तैः कमलकिञ्जल्कत्रिपलेन हिमेऽत्र च| क्षौद्राच्च्तुष्पलं दद्यादेतन्मर्त्यामृताह्वयम्| चक्षुष्यं बृंहणं मेध्यं वर्ण्यं वर्षशतप्रदम्||१३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana somAmRutaM ghRutam (139) · Śloka 139
ਪਚੇਤ੍ਪਲਾਨਿ ਕਞ੍ਚੁਕ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਲੋਹਾਤ੍ਸੁਚੂਰ੍ਣਿਤਾਤ੍| ਪਲਾਸ਼ਬੀਜਾਚ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਦਸ਼ ਦ੍ਵੇ ਚ ਫਲਤ੍ਰਯਾਤ੍| ਅਸ੍ਟਾਦਸ਼ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾ ਬੀਜਕਸ੍ਯੈਕਵੀਂਸ਼ਤਿਃ| ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸੋਡਸ਼ੈਕਧ੍ਯਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਵਹੇਯਾਂ ਪਾਦਸ਼ੇਸ਼ੇ ਚ ਪਥਗਰ੍ਦ੍ਧਾਢਕੇਨ ਚ| ਪਚੇਤ੍ ਕਾਞ੍ਜਿਕਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਾਂ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਿਚੂਨ੍ਮਿਤੈਃ| ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਰੁਸ੍ਕਰਵਚਾਕੁਸ੍ਠੈਲਾਵਿਡ੍~ਹਿਙ੍ਗੁਭਿਃ| ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਨ੍ਵਿਤੈਃ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪਲੈਃ| ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪਦ੍ਮਬੀਜਾਨਾਂ ਪਦ੍ਮਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕੇਨ ਚ| ਏਤਤ੍ ਸੋਮਾਮਤਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਸੋਮੋਦ੍ਯਾਪਿ ਰਾਜਤੇ| ਇਦਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਰਤਿਵੀਰ੍ਯਮੁਦਾਰਗੁਣਂ ਭਵਤਿ ਸੁਵਾਕ੍ਸੁਧੀਃ ਸੁਦਢਸੁਬਲਃ ਸੁਭਗਃ| ਗ੍ਰਹਮਰਕੋਪਸਰ੍ਗਵਿਸਭੀਤਿਭਿਰਧਸ੍ਯਵਪੁ ਰ੍ਵਿਜਿਤਜਰਾਜ੍ਵਰੋ ਨਯਤਿ ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਦ੍ਵਿਤਯਮ੍||੧੩੯||
पचेत्पलानि कञ्चुक्यास्त्रीणि लोहात्सुचूर्णितात्| पलाशबीजाच्चत्वारि दश द्वे च फलत्रयात्| अष्टादश शतावर्या बीजकस्यैकवींशतिः| जीवन्त्याः षोडशैकध्यं पौर्णमास्यां विपाचयेत्| वहेयां पादशेशे च पृथगर्द्धाढकेन च| पचेत् काञ्जिकमस्तुभ्यां घृतप्रस्थं पिचून्मितैः| शताह्वारुष्करवचाकुष्ठैलाविड्~हिङ्गुभिः| सौवर्चलान्वितैः पद्मकेसराच्च त्रिभिः पलैः| पञ्चभिः पद्मबीजानां पद्मद्वादशकेन च| एतत् सोमामृतं पीत्वा यत्सोमोऽद्यापि राजते| इदमुपयुज्य सर्पिरतिवीर्यमुदारगुणं भवति सुवाक्सुधीः सुदृढसुबलः सुभगः| ग्रहमरकोपसर्गविषभीतिभिरधृष्यवपु र्विजितजराज्वरो नयति वर्षशतद्वितयम्||१३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guggulukalpaH prAgutpattiH (140) · Śloka 140
ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਵਿਜਿਤਾਨ੍ ਪੁਰਾ ਸੁਰਾਨ੍ ਭ੍ਰਸ੍ਟਕਾਨ੍ਤਿਧਤਿਧੈਰ੍ਯਤੇਜਸਃ| ਵੀਕ੍ਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਣੁਰਮਤਂ ਕਿਲਾਸਜਤ੍ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਂ ਬਲਵਪੁਰ੍ਜਯਪ੍ਰਦਮ੍| ਅਦ੍ਯਾਪ੍ਯਤਃ ਸੁਰਗਣਾਃ ਕਿਲ ਧੂਪਮੁਖ੍ਯਾਨ੍ ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਰਾਗਰੁਤੁਰੁਸ੍ਕਹਿਮੇਨ੍ਦੁਦਰ੍ਪਾਨ੍| ਨਿਰ੍ਦਹ੍ਯਮਾਨਵਪੁਸੋਪਿ ਸ਼ਿਖਾਂ ਪਿਬਨ੍ਤੋ ਗਨ੍ਧੇਨ ਯਸ੍ਯ ਮੁਦਿਤਾ ਦਧਤਿ ਪ੍ਰਸਾਦਮ੍||੧੪੦||
दानवेन्द्रविजितान् पुरा सुरान् भ्रष्टकान्तिधृतिधैर्यतेजसः| वीक्ष्य विष्णुरमृतं किलासृजत् गुग्गुलुं बलवपुर्जयप्रदम्| अद्याप्यतः सुरगणाः किल धूपमुख्यान् हित्वा वरागरुतुरुष्कहिमेन्दुदर्पान्| निर्दह्यमानवपुषोऽपि शिखां पिबन्तो गन्धेन यस्य मुदिता दधति प्रसादम्||१४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gugguluguNA (141) · Śloka 141
ਸ ਯੋਗਵਾਹੀ ਸਸ਼ਿਵਃ ਸਸਾਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸੇਵ੍ਯਃ ਸੁਖਸ਼ੀਲਨੀਯਃ| ਹਨ੍ਤਾ ਜਰਾਪਾਪ੍ਮਮਲਾਮਯਾਨਾਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਗ੍ਨਿਮੇਧਾਸ੍ਮਤਿਪਾਟਵਾਨਾਮ੍||੧੪੧||
स योगवाही सशिवः ससार्वः सर्वर्तुसेव्यः सुखशीलनीयः| हन्ता जरापाप्ममलामयानां कर्त्ताऽग्निमेधास्मृतिपाटवानाम्||१४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shreShThatAlakShaNam (142) · Śloka 142
ਗਨ੍ਧੋਤ੍ਕਟਃ ਸਦਾਹੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਦ੍ਰਵਪਿਚ੍ਛਿਲੋ ਵਿਗਤਸ਼ਲ੍ਯਃ| ਮਹਿਸਾਕ੍ਸਃ ਪੁਸ੍ਪਰਾਗਸ੍ਫਟਿਕਾਸਿਤਨੀਰਦਚ੍ਛਾਯਃ| ਯਃ ਪਦ੍ਮਰਾਗਰਾਗੋ ਯਃ ਕਨਕਚ੍ਛੇਦਪਾਟਲੋ ਯੋ ਵ| ਜਯਤੀਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਮਮਲਂ ਭਗ੍ਨੋਪ੍ਯਤਿਕਾਨ੍ਤਿਮਤ੍ਵੇਨ||੧੪੨||
गन्धोत्कटः सदाहे स्निग्धद्रवपिच्छिलो विगतशल्यः| महिषाक्षः पुष्परागस्फटिकासितनीरदच्छायः| यः पद्मरागरागो यः कनकच्छेदपाटलो यो व| जयतीन्द्रनीलममलं भग्नोऽप्यतिकान्तिमत्वेन||१४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shreShThA mAtrA (143) · Śloka 143
ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਃ ਪ੍ਰਯੋਗੋਸ੍ਯ ਤੁਲਾ ਪਲਾਤ੍ਰੈਵਾਧਿਕਂ ਪਿਬੇਤ੍||੧੪੩||
श्रेष्ठः प्रयोगोऽस्य तुला पलात्रैवाधिकं पिबेत्||१४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAnakAle prayojyo mantraH (144) · Śloka 144
ਆਤ੍ਰੇਯਮੁਨਿਗੀਤਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਯਂ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਿਕਤ੍| ਭਗਵਾਨ੍ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸੋ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਪੁਰਨ੍ਦਰਾਃ| ਆਜ੍ਞਾਪਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚਾਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤੇ| ਜਰਾਮਰਣਦੁਃਖੇਭ੍ਯੋ ਯਥਾ ਤੇਭ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤਃ ਸੁਰਾਃ| ਉਪਯੋਕ੍ਤੁਸ੍ਤਥੈਵਾਸ੍ਯ ਭਵ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਹਾਬਲ||੧੪੪||
आत्रेयमुनिगीतश्च मन्त्रोऽयं कर्मसिद्धिकृत्| भगवान् पुण्डरीकाक्षो देवाश्च सपुरन्दराः| आज्ञापयन्ति सम्यक्त्वां प्रभावं चादिशन्ति ते| जरामरणदुःखेभ्यो यथा तेभ्युत्थितः सुराः| उपयोक्तुस्तथैवास्य भव त्वं हि महाबल||१४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtakaphAmayeShu prayogaH (145) · Śloka 145
ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ ਮਹਤਃ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਹਿਤਭੋਜਿਨਾ| ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ ਸ਼ੀਲਿਤੋ ਹਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਾਤਕਫਾਮਯਾਨ੍| ਲਘੀਯਸੋਪਿ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਸੁਖੋਸ੍ਣੇਨ ਜਲੇਨ ਵਾ| ਮਸ੍ਤੁਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਮਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਵਚਾਦੇਃ ਸਲਿਲੇਨ ਵਾ||੧੪੫||
पञ्चमूलस्य महतः क्वाथेन हितभोजिना| गुग्गुलुः शीलितो हन्ति सर्वान् वातकफामयान्| लघीयसोऽपि तद्वच्च सुखोष्णेन जलेन वा| मस्तुधान्याम्लमद्यैर्वा वचादेः सलिलेन वा||१४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAdhiryAdiShu prayogaH (146) · Śloka 146
ਵਰਣਾਦੇਸ੍ਤੁ ਬਾਧਿਰ੍ਯਦਨ੍ਤਕਰ੍ਣਸ਼ਿਰੋਰੁਜਃ| ਸ੍ਵਰਭੇਦੋਦਰਸ਼੍ਵਾਸਵਰ੍ਧ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਗੁਲ੍ਮਵਿਦ੍ਰਧੀਨ੍||੧੪੬||
वरणादेस्तु बाधिर्यदन्तकर्णशिरोरुजः| स्वरभेदोदरश्वासवर्ध्मान्तर्गुल्मविद्रधीन्||१४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapittAsrarogeShu prayogaH (147) · Śloka 147
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਰੋਗੇਸੁ ਬਂਹਣਾਰ੍ਥਿਨਿ ਚੇਸ੍ਯਤੇ| ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਵਾਜਿਗਨ੍ਧਾਯਾ ਜੀਵਨੀਯਗਣਸ੍ਯ ਵਾ||੧੪੭||
वातपित्तास्ररोगेषु बृंहणार्थिनि चेष्यते| क्वाथेन वाजिगन्धाया जीवनीयगणस्य वा||१४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapitte prayogaH (148) · Śloka 148
ਕ੍ਵਾਥੇਨੋਤ੍ਪਲਮਦ੍ਵੀਕਾ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਜਨ੍ਮਨਾ| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਂ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯੇਸ਼ ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਗਣਸ੍ਯ ਵਾ||੧੪੮||
क्वाथेनोत्पलमृद्वीका रक्तचन्दनजन्मना| वातपित्तं निहन्त्येश पद्मकादिगणस्य वा||१४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPavAte prayogaH (149) · Śloka 149
ਚਵ੍ਯਕੁਸ੍ਠਵਿਡਙ੍ਗਨਾਂ ਯਵਾਨ੍ਯਾ ਨਾਗਰਸ੍ਯ ਵਾ| ਪ੍ਰਸਾਰਿਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤੋਯੇਨ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ ਕਫਵਾਤਜਿਤ੍||੧੪੯||
चव्यकुष्ठविडङ्गनां यवान्या नागरस्य वा| प्रसारिण्याश्च तोयेन गुग्गुलुः कफवातजित्||१४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphavAtamedodoShe prayogaH (150) · Śloka 150
ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਗ੍ਨਿਘਨਵੇਲ੍ਲਵਰਾਭਿ ਰ੍ਭਕ੍ਸਯਨ੍ ਸਮਘਤਂ ਮਹਿਸਾਕ੍ਸਮ੍| ਆਸ਼ੁ ਹਨ੍ਤਿ ਕਫਮਾਰੁਤਮੇਦੋ ਦੋਸਜਾਨ੍ ਬਲਵਤੋਪਿ ਵਿਕਾਰਾਨ੍||੧੫੦||
त्र्यूषणाग्निघनवेल्लवराभि र्भक्षयन् समघृतं महिषाक्षम्| आशु हन्ति कफमारुतमेदो दोषजान् बलवतोऽपि विकारान्||१५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphapittarogeShu prayogaH (151) · Śloka 151
ਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਤ੍ਰਿਪੁਲਾਗੁਡੂਚੀ ਗਾਯਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਿਦ੍ਵਯਬੀਜਕਾਨਾਮ੍| ਕ੍ਵਾਥੈਃ ਪਥਕ੍ਪਥ੍ਯਪਰਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤਿ ਮਾਸੇਨ ਘੋਰਾਨ੍ ਕਫਪਿਤ੍ਤਰੋਗਨ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਾਚ੍ਛੋਫਵੀਸਰ੍ਪਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਵਮਨੋਦੋਸਪ੍ਰਮੇਹਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਪਾਣ੍ਡੁਤਾਃ||੧੫੧||
पटोलनिम्बत्रिपुलागुडूची गायत्रिरात्रिद्वयबीजकानाम्| क्वाथैः पृथक्पथ्यपरस्य हन्ति मासेन घोरान् कफपित्तरोगन्| विशेषाच्छोफवीसर्पदुष्टव्रणभगन्दरान्| शुक्रार्त्तवमनोदोषप्रमेहश्वित्रपाण्डुताः||१५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana galarogAdiShu prayogaH (152) · Śloka 152
ਪਟੋਲਾਰਿਸ੍ਟਨਿਰ੍ਯੂਹਪਿਸ੍ਟਸ੍ਤੁਲ੍ਯਰਸਾਞ੍ਜਨਃ| ਗਲਰੋਗਾਪਚੀਵ੍ਯਙ੍ਗਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ੍ਥੌਲ੍ਯਕਮਿਪ੍ਰਣੁਤ੍||੧੫੨||
पटोलारिष्टनिर्यूहपिष्टस्तुल्यरसाञ्जनः| गलरोगापचीव्यङ्गग्रन्थिस्थौल्यकृमिप्रणुत्||१५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtashoNite prayogaH (153) · Śloka 153
ਸ਼ਿਲਾਜਤੁਸਮਃ ਪੀਤਃ ਪਯਸਾ ਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤਮ੍| ਨਿਵਰ੍ਤਯਤ੍ਯਤਿਬਲਂ ਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਘਤਾਸ਼ਿਨਃ||੧੫੩||
शिलाजतुसमः पीतः पयसा वातशोणितम्| निवर्तयत्यतिबलं क्षीरमांसघृताशिनः||१५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapittakapheShu prayogaH (154) · Śloka 154
ਰਸੇਨ ਪਯਸਾ ਮੂਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਾਪਹਃ||੧੫੪||
रसेन पयसा मूत्रैर्वातपित्तकफापहः||१५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medhAdikRutyaprayogaH (155) · Śloka 155
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਮਣ੍ਡੂਕਸ਼ਙ੍ਖਾਨਾਂ ਪਥਙ੍ਮੇਧਾਦਿਕਦ੍ਰਸੈਃ||੧੫੫||
ब्राह्मीमण्डूकशङ्खानां पृथङ्मेधादिकृद्रसैः||१५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvAmayaghnaprayogaH (156) · Śloka 156
ਮਾਗਧਿਕਾਗ੍ਨਿਕਲਿਙ੍ਗਵਿਡਙ੍ਗੈ ਰ੍ਬਿਲ੍ਵਘਤੈਃ ਸਵਰਾਪਲਸਟ੍ਕੈਃ| ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਨਾ ਸਦਸ਼ੇਨ ਸਮੇਤੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤੈਃ ਸਕਲਾਮਯਨਾਸ਼ਃ||੧੫੬||
मागधिकाग्निकलिङ्गविडङ्गै र्बिल्वघृतैः सवरापलषट्कैः| गुग्गुलुना सदृशेन समेतैः क्षौद्रयुतैः सकलामयनाशः||१५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyopadeshaH (157) · Śloka 157
ਪਿਬੇਤ੍ ਪਲਸ਼ਤਂ ਯੋਸ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਨਿਯਤੋ ਯਤਿਃ| ਨਾਕਾਲਮਤ੍ਯੋਰ੍ਨ ਵ੍ਯਾਧੇਰ੍ਨ ਤਸ੍ਯ ਜਰਸੋ ਭਯਮ੍| ਕਲ੍ਪਯੇਦੌਸਧੈਃ ਸ੍ਵੈ-ਸ੍ਵੈਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਸੁ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾਸ਼ਨੈਃ| ਸ਼ਿਲਾਜਤੁਵਿਧਾਨਞ੍ਚ ਗੁਗ੍ਗੁਲੋਃ ਸਰ੍ਵਮਿਸ੍ਯਤੇ||੧੫੭||
पिबेत् पलशतं योऽस्य विधिना नियतो यतिः| नाकालमृत्योर्न व्याधेर्न तस्य जरसो भयम्| कल्पयेदौषधैः स्वै-स्वैर्व्याधिषु व्याधिनाशनैः| शिलाजतुविधानञ्च गुग्गुलोः सर्वमिष्यते||१५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atimAtraprayogadoShAH (148) · Śloka 148
ਗੁਣਨਿਧਿਰਪਿ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸੋਤਿਮਾਤ੍ਰੋਪਯੁਕ੍ਤ ਸ੍ਤਿਮਿਰਵਦਨਸ਼ੋਸਕ੍ਲੀਬਤਾਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਮੋਹਾਨ੍| ਸ਼ਮਲਸ਼ਿਥਿਲਭਾਵਂ ਦੇਹਰੌਕ੍ਸ੍ਯਂ ਚ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰਜਨਿਚਰਨਿਸੇਵੀ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਰੋਗੇਸ੍ਵਮੀਸੁ||੧੪੮||
गुणनिधिरपि कुर्यात् सोऽतिमात्रोपयुक्त स्तिमिरवदनशोषक्लीबताकार्श्यमोहान्| शमलशिथिलभावं देहरौक्ष्यं च तस्माद् रजनिचरनिषेवी स्यान्न रोगेष्वमीषु||१४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shilAjatukalpaH paricayaH guNAshca (159) · Śloka 159
ਗ੍ਰੀਸ੍ਮੇਰ੍ਕਤਪ੍ਤਾ ਗਿਰਯੋ ਜਤੁਤੁਲ੍ਯਂ ਵਮਨ੍ਤਿ ਯਤ੍| ਹੇਮਾਦਿਸਡ੍ਧਾਤੁਰਸਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਤਚ੍ਛਿਲਾਜਤੁ| ਸਰ੍ਵਦੋਸਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਰੋਗਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਸ਼ਿਲਾਭ੍ਯੋ ਯਸ੍ਯ ਯਜ੍ਜਾਤਂ ਧਾਤੋਸ੍ਤਤ੍ਤਦ੍ਗੁਣਂ ਵਦੇਤ੍||੧੫੯||
ग्रीष्मेऽर्कतप्ता गिरयो जतुतुल्यं वमन्ति यत्| हेमादिषड्धातुरसं प्रोच्यते तच्छिलाजतु| सर्वदोषप्रशमनं सर्वरोगविनाशनम्| शिलाभ्यो यस्य यज्जातं धातोस्तत्तद्गुणं वदेत्||१५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shreShThashilAjatulakShaNam (160) · Śloka 160
ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਤਿਕ੍ਤਕਟੁਕਂ ਨਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣਂ ਕਟੁਪਾਕਤਃ| ਛੇਦਨਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਲੌਹਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਗੋਮੂਤ੍ਰਗਨ੍ਧਿ ਕਸ੍ਣਂ ਗੁਗ੍ਗੁਲ੍ਵਾਭਂ ਵਿਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਮਤ੍ਸ੍ਨਮ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਨਮ੍ਲਕਸਾਯਂ ਮਦੁ ਗੁਰੁ ਚ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮ੍||੧੬੦||
सर्वं च तिक्तकटुकं नात्युष्णं कटुपाकतः| छेदनं च विशेषेण लौहं तत्र प्रशस्यते| गोमूत्रगन्धि कृष्णं गुग्गुल्वाभं विशर्करं मृत्स्नम्| स्निग्धमनम्लकषायं मृदु गुरु च शिलाजतु श्रेष्ठम्||१६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM bhAvanam (161) · Śloka 161
ਰਾਸ੍ਨਾਦਸ਼ਮੂਲਬਲਾਪੁਨਰ੍ਨਵੈਰਣ੍ਡਸ਼ੁਣ੍ਠਿਮਧੁਕਾਨਾਮ੍| ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਭਾਵਿਤਂ ਤਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਵਾਤਰੋਗਘ੍ਨਮ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਭੀਰੁਪਟੋਲਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤਿਗੁਡੂਚਿਜੀਵਨੀਯਾਨਾਮ੍| ਨਿਰ੍ਯੂਹੇਣ ਸੁਭਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਮਯੇ ਸੁਤਰਾਮ੍| ਕ੍ਰਿਮਿਜਿਦ੍ਵਚਾਫਲਤ੍ਰਯਕਰਞ੍ਜਘਨਮੁਖ੍ਯਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨਾਮ੍| ਸਹਪਞ੍ਚਕੋਲਕਾਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਕਫਾਮਯੇ ਭਾਵ੍ਯਮ੍| ਲਘੁਪਞ੍ਚਮੂਲਸ਼ੁਣ੍ਠੀਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਵਾਜਿਗਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ਸਗੁਡੂਚਿਸ਼ਰਬਲਾਨਾਂ ਰਸੇਨ ਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਗਦੇਸੁ| ਘਨਕੁਸ੍ਠਵਚਾਤ੍ਰਿਫਲਾਸੁਰਦਾਰੁਵਿਡਙ੍ਗਪਞ੍ਚਕੋਲਾਨਾਮ੍| ਰਜਨੀਮਰਿਚਾਤਿਵਿਸਾਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਾਤਕਫਜੇਸੁ| ਪਾਠਾਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਤ੍ਰਿਫਲਾਘਨਕੁਟਜਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਾਨਮ੍| ਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤ੍ਯਮਤਾਤਿਵਿਸਾਸਹਿਤਾਨਾਂ ਪਿਤ੍ਤਕਫਜੇਸੁ||੧੬੧||
रास्नादशमूलबलापुनर्नवैरण्डशुण्ठिमधुकानाम्| क्वाथेन भावितं तद्विशेषतो वातरोगघ्नम्| द्राक्षाभीरुपटोलत्रायन्तिगुडूचिजीवनीयानाम्| निर्यूहेण सुभिन्नं शस्तं पित्तमये सुतराम्| क्रिमिजिद्वचाफलत्रयकरञ्जघनमुख्यपञ्चमूलानाम्| सहपञ्चकोलकानां क्वाथेन कफामये भाव्यम्| लघुपञ्चमूलशुण्ठीद्राक्षाकाश्मर्यवाजिगन्धानाम्| सगुडूचिशरबलानां रसेन पित्तानिलगदेषु| घनकुष्ठवचात्रिफलासुरदारुविडङ्गपञ्चकोलानाम्| रजनीमरिचातिविषायुक्तानां वातकफजेषु| पाठापटोलनिम्बत्रिफलाघनकुटजसप्तपर्णानम्| त्रायन्त्यमृतातिविषासहितानां पित्तकफजेषु||१६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nicaye bhAvanAvyavasthA (162) · Śloka 162
ਨਿਚਯੇਪਿ ਦੋਸਬਲਤੋ ਯੋਗਾਨੇਤਾਨ੍ ਵਿਕਲ੍ਪ੍ਯ ਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਵਿਵਿਧਗਣਸਂਗ੍ਰਹੋਕ੍ਤੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਗਣੈਰ੍ਗਿਰੇਸ੍ਸਾਰਮ੍| ਵ੍ਯਾਧਿਵ੍ਯਾਧਿਤਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਮਨੁਸਰਨ੍ ਭਾਵਯੇਦਯਃਪਾਤ੍ਰੇ| ਪ੍ਰਾਕ੍ਕੇਵਲਜਲਧੌਤਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਕ੍ਵਾਥੈਸ੍ਤਤੋ ਭਾਵ੍ਯਮ੍||੧੬੨||
निचयेऽपि दोषबलतो योगानेतान् विकल्प्य युञ्जीत| विविधगणसंग्रहोक्तैस्तैस्तैश्च गणैर्गिरेस्सारम्| व्याधिव्याधितसात्म्यं समनुसरन् भावयेदयःपात्रे| प्राक्केवलजलधौतं शुष्कं क्वाथैस्ततो भाव्यम्||१६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhAvanAvidhAnam (163) · Śloka 163
ਸਮਗਿਰਿਜਮਸ੍ਟਗੁਣਿਤੇ ਨਿਸ੍ਕ੍ਵਾਥ੍ਯਂ ਭਾਵਨੌਸਧਂ ਤੋਯੇ| ਤਨ੍ਨਿਰ੍ਯੂਹੇਸ੍ਟਾਂਸ਼ੇ ਪੂਤੋਸ੍ਣੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ ਗਿਰਿਜਮ੍| ਤਤ੍ਸਮਰਸਤਾਂ ਯਾਤਂ ਸਂਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪੇਦ੍ਰਸੇ ਭੂਯਃ| ਸ੍ਵੈਸ੍ਸ੍ਵੈਰੇਵਂ ਕ੍ਵਾਥੈਰ੍ਭਾਵ੍ਯਂ ਵਾਰਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ ਸਪ੍ਤ||੧੬੩||
समगिरिजमष्टगुणिते निष्क्वाथ्यं भावनौषधं तोये| तन्निर्यूहेऽष्टांशे पूतोष्णे प्रक्षिपेत् गिरिजम्| तत्समरसतां यातं संशुष्कं प्रक्षिपेद्रसे भूयः| स्वैस्स्वैरेवं क्वाथैर्भाव्यं वारान् भवेत् सप्त||१६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upayogakramaH (164) · Śloka 164
ਅਥ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਘਤਂ ਤਿਕ੍ਤਕਸਾਧਿਤਮ੍| ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਗਿਰਿਜਮੇਕੈਕੇਨ ਤਥਾ ਤ੍ਰ੍ਯਹਮ੍| ਫਲਤ੍ਰਯਸ੍ਯ ਯੂਸੇਣ ਪਟੋਲ੍ਯਾ ਮਧੁਕਸ੍ਯ ਚ| ਯੋਗਯੋਗ੍ਯਂ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਲਾਪੇਕ੍ਸਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਸ਼ਿਲਾਜਮੇਵ ਦੇਹਸ੍ਯ ਭਵਤ੍ਯਤ੍ਯੁਪਕਾਰਕਮ੍| ਗੁਣਾਨ੍ ਸਮਗ੍ਰਾਨ੍ ਕੁਰੁਤੇ ਸਹਸਾ ਵ੍ਯਾਪਦਸ਼੍ਚ ਨ||੧੬੪||
अथ स्निग्धस्य शुद्धस्य घृतं तिक्तकसाधितम्| त्र्यहं युञ्जीत गिरिजमेकैकेन तथा त्र्यहम्| फलत्रयस्य यूषेण पटोल्या मधुकस्य च| योगयोग्यं ततस्तस्य कालापेक्षं प्रयोजयेत्| शिलाजमेव देहस्य भवत्यत्युपकारकम्| गुणान् समग्रान् कुरुते सहसा व्यापदश्च न||१६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAtrAbhedAH (165) · Śloka 165
ਏਕਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਾਹਂ ਕਰ੍ਸ਼ਮਰ੍ਦ੍ਧਪਲਂ ਪਲਮ੍| ਹੀਨਮਧ੍ਯੋਤ੍ਤਮੋ ਯੋਗਃ ਸ਼ਿਲਾਜਸ੍ਯ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਮਤਃ||੧੬੫||
एकत्रिसप्तसप्ताहं कर्शमर्द्धपलं पलम्| हीनमध्योत्तमो योगः शिलाजस्य क्रमान्मतः||१६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAmrAdibhiH prayogaH (166) · Śloka 166
ਸਂਸ੍ਕਤਂ ਸਂਸ੍ਕਤੇ ਦੇਹੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਗਿਰਿਜਾਹ੍ਵਯਮ੍| ਯੁਕ੍ਤਂ ਵ੍ਯਸ੍ਤੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਤਾਮ੍ਰਾਯੋਰੂਪ੍ਯਹੇਮਭਿਃ| ਕ੍ਸੀਰੇਣਾਲੋਡਿਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਰਾਸਾਯਨਂ ਫਲਮ੍| ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਰੋਗਾਨਸ਼ੇਸਾਂਸ਼੍ਚ ਜੀਰ੍ਣੇ ਹਿਤਮਿਤਾਸ਼ਿਨਃ||੧੬੬||
संस्कृतं संस्कृते देहे प्रयुक्तं गिरिजाह्वयम्| युक्तं व्यस्तैः समस्तैर्वा ताम्रायोरूप्यहेमभिः| क्षीरेणालोडितं कुर्याच्छीघ्रं रासायनं फलम्| हन्याद्रोगानशेषांश्च जीर्णे हितमिताशिनः||१६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parihAryANi (167) · Śloka 167
ਵ੍ਯਾਯਾਮਾਤਪਮਾਰੁਤਚੇਤਃਸਨ੍ਤਾਪਗੁਰੁਵਿਦਾਹ੍ਯਾਦਿ| ਉਪਯੋਗਾਦਪਿ ਪਰਤੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਕਾਲਮ੍| ਕੁਲਤ੍ਥਾਨ੍ ਕਾਕਮਾਚੀਞ੍ਚ ਕਪੋਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਤ੍ਯਜੇਤ੍| ਪਿਬੇਨ੍ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰਮੁਦਕਂ ਕੌਪਂ ਪ੍ਰਾਸ੍ਰਵਣਾਮ੍ਬੁ ਵਾ||੧੬੭||
व्यायामातपमारुतचेतःसन्तापगुरुविदाह्यादि| उपयोगादपि परतो द्विगुणं परिवर्जयेत्कालम्| कुलत्थान् काकमाचीञ्च कपोतांश्च सदा त्यजेत्| पिबेन्माहेन्द्रमुदकं कौपं प्रास्रवणाम्बु वा||१६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rogabhedAnusAramanupAnabhedAH (168) · Śloka 168
ਜ੍ਵਰੀ ਜ੍ਵਰਘ੍ਨਾਮ੍ਬੁਦਪਰ੍ਪਟਾਦਿ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਰਕ੍ਤੀ ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾਯਾਃ| ਸ਼ੋਸੀ ਰਸੈਃ ਕ੍ਰਵ੍ਯਭੁਗਾਮਿਸੋਤ੍ਥੈ ਰ੍ਮਾਯੂਰਮਾਂਸੈਃ ਪਯਸਾ ਚ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯੇ| ਮਧ੍ਵਮ੍ਬੁਨਾ ਮੇਦਸਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਦ੍ਧੇ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪਰ੍ਯਾਕੁਲਬੁਦ੍ਧਿਸਤ੍ਤ੍ਵਃ| ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਾਰ੍ਤ੍ਤਾਵੁਦਰੇ ਸਸ਼ੋਫੇ ਪਿਬੇਚ੍ਛਿਲਾਜਂ ਮਹਿਸੀਜਲੇਨ| ਅਸ਼੍ਮ ਵੀਰਤਰਾਦ੍ਯੇਨ ਕੁਸ੍ਠਂ ਖਦਿਰਵਾਰਿਣਾ| ਵਿਸਂ ਵਿਸਘ੍ਨੈਰਗਦੈਰ੍ਹਨ੍ਤ੍ਯੇਵਂ ਤਦ੍ਯਥਾਮਯਮ੍| ਸ਼ੈਲਜਤ੍ਰਿਕਟੁਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਧਾਤੂਨ੍ ਨਿਸੇਵਤੇ| ਕ੍ਸੀਰੌਦਨਾਸ਼ੀ ਯੋ ਜੀਰ੍ਣੇ ਯਕ੍ਸ੍ਮਣਾ ਨ ਸ ਬਾਧ੍ਯਤੇ| ਸੁਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਾਰਗਣੈਸ੍ਤੁਲਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਲੋਦ੍ਭਵਾਤ੍| ਸਾਰਾਮ੍ਬੁਨੈਵ ਭੁਞ੍ਜਾਨਃ ਸ਼ਾਲਿਂ ਜਾਙ੍ਗਲਜੈ ਰਸੈਃ| ਵ੍ਯਪੋਹ੍ਯ ਮਧੁਮੇਹਾਖ੍ਯਮਨ੍ਤਕਂ ਰੋਗਸਙ੍ਕਰਮ੍| ਵਪੁਰ੍ਵਰ੍ਣਬਲੋਪੇਤਃ ਸ਼ਤਂ ਜੀਵਤ੍ਯਨਾਮਯਃ||੧੬੮||
ज्वरी ज्वरघ्नाम्बुदपर्पटादि क्वाथेन रक्ती मधुयष्टिकायाः| शोषी रसैः क्रव्यभुगामिषोत्थै र्मायूरमांसैः पयसा च कार्श्ये| मध्वम्बुना मेदसि सम्प्रवृद्धे क्षीरेण पर्याकुलबुद्धिसत्त्वः| पाण्ड्वामयार्त्तावुदरे सशोफे पिबेच्छिलाजं महिषीजलेन| अश्म वीरतराद्येन कुष्ठं खदिरवारिणा| विषं विषघ्नैरगदैर्हन्त्येवं तद्यथामयम्| शैलजत्रिकटुक्षौद्रं क्षौद्रधातून् निषेवते| क्षीरौदनाशी यो जीर्णे यक्ष्मणा न स बाध्यते| सुभावितात्मारगणैस्तुलां पीत्वा शिलोद्भवात्| साराम्बुनैव भुञ्जानः शालिं जाङ्गलजै रसैः| व्यपोह्य मधुमेहाख्यमन्तकं रोगसङ्करम्| वपुर्वर्णबलोपेतः शतं जीवत्यनामयः||१६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shivAgulikA (169) · Śloka 169
ਸ਼ਿਲਾਹ੍ਵਾਤ੍ ਸੋਡਸ਼ਪਲਂ ਤ੍ਰਿਸ੍ਤ੍ਰਿਰੇਕਤ੍ਰ ਭਾਵਯੇਤ੍| ਵਰਾਯਾ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਕਸ਼ਸ੍ਯ ਚ| ਬਲਾਯਾ ਮਧੁਯਸ੍ਟ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਸੇ ਗਵ੍ਯੇ ਚ ਵਾਰਿਣਿ| ਕ੍ਸੀਰੇ ਸਕਤ੍ਕ੍ਰਮੇਣੈਵਂ ਸਪ੍ਤਕਤ੍ਵਸ੍ਤਥਾ ਪੁਨਃ| ਕਾਕੋਲਿਯੁਗ੍ਮਘਨਪੁਸ੍ਕਰਵਹ੍ਨਿਰਾਸ੍ਨਾ- ਮੇਦਾਯੁਗਰ੍ਦ੍ਧਿਚਵਿਕਾਗਜਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਮ੍| ਪਾਠਾਦ੍ਵਿਜੀਵਕਨਿਕੁਮ੍ਭਵਿਦਾਰਿਯੁਗ੍ਮ- ਵੀਰਾ ਵਰੀ ਮਧੁਫਲਾਂਸ਼ੁਮਤੀਦ੍ਵਯਾਨਾਮ੍| ਪਾਲਿਕਾਨਾਮਬ੍ਦ੍ਰੋਣੇ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਪਾਦਸ਼ੇਸਿਤੇ ਕ੍ਵਾਥੇ| ਭਾਵਿਤਮਿਤ੍ਥਂ ਗਿਰਿਜਂ ਦ੍ਵਿਪਲੈਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੀਕਤੈਰ੍ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍| ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀਧਾਤ੍ਰੀਵ੍ਯੋਸੈਸ੍ਤਾਲੀ ਸਪਨ੍ਨਕੁਡਵੇਨ| ਚੂਰ੍ਣਪਲੇਨ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਸਯੁਗ੍ਮੇਨ| ਦ੍ਵਿਪਲੇਨ ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਾਤ੍ਤੈਲਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਭਿਸ਼੍ਚ| ਦ੍ਵਿਪਲਾਦਿਦ੍ਵਿਗੁਣਾਭਿਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਗੁਲਿਕਾਸ੍ਤਤੋਕ੍ਸਸਮਾਃ| ਤਾਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾ ਨਵਕੁਮ੍ਭੇ ਜਾਤੀਪੁਸ੍ਪਾਧਿਵਾਸਿਤੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾਃ| ਤਾਸਾਮੇਕਾਂ ਖਾਦੇਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਮਨੁਪਾਨਮਤ੍ਰੇਸ੍ਟਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਰਸਦਾਡਿਮਾਮ੍ਭੋ ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਸੁਰਾਸਵਾਨ੍ਯਤਮਮ੍| ਜੀਰ੍ਣੇਨ੍ਨਂ ਲਘੁ ਭੋਜ੍ਯਂ ਯੂਸਪਯਃਪਿਸ਼ਿਤਨਿਰ੍ਯੂਹੈਃ| ਸਪ੍ਤਾਹਮਾਤ੍ਰਮੇਵਮ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨੀਨਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ ਪਰਤਃ| ਭਕ੍ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਾ ਗੁਲਿਕਾ ਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧ੍ਯਤੇ ਸੈਸਾ| ਨਿਰਪਾਯਾ ਭੂਰਿਫਲਾ ਪਰਿਹਾਰਸੁਖੋਪਯੋਜਿਤਾ ਜਯਤਿ| ਪ੍ਰਬਲਮਪਿ ਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤਮੂਰੁਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਜ੍ਵਰਂ ਦੀਰ੍ਘਮ੍| ਭਗਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਪ੍ਲੀਹਯਕਦ੍ਰਕ੍ਤਪਾਣ੍ਡੁਹਦ੍ਰੋਗਾਨ੍| ਵਰ੍ਧ੍ਮਵਮਿਗੁਲ੍ਮਪੀਨਸਹਿਧ੍ਮਾਕਾਸਾਰੁਚਿਸ਼੍ਵਾਸਾਨ੍| ਵਿਦ੍ਰਧਿਮੁਦਰਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਂ ਜਾਡ੍ਯਂ ਕ੍ਸਯਂ ਮਦਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮ੍| ਉਨ੍ਮਾਦਮਪਸ੍ਮਾਰਂ ਮੁਖਨੇਤ੍ਰਸ਼ਿਰੋਗਦਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍| ਆਨਾਹਮਤੀਸਾਰਂ ਹਲੀਮਕਂ ਕਾਮਲਾਗ੍ਰਹਣਿਰੋਗਾਨ੍| ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਾਨ੍ ਸਪਿਟਕਾਨ੍ ਭਗਨ੍ਦਰਂ ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਂ ਚ| ਅਤਿਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਮਤਿਸ੍ਥੌਲ੍ਯਂ ਸ੍ਵੇਦਮਥਸ਼੍ਲੀਪਦਂ ਗੁਦੇ ਕੀਲਾਨ੍| ਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਵਿਸਂ ਸਮੂਲਂ ਗਰਪ੍ਰਯੋਗਾਨ੍ ਸੁਘੋਰਾਂਸ਼੍ਚ| ਅਭਿਚਾਰਮਰਾਤਿਕਤਂ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਭੌਤਿਕੀਂ ਤਥਾ ਬਾਧਾਮ੍| ਪਾਪ੍ਮਾਲਕ੍ਸ੍ਮੀਂ ਚੇਯਂ ਗੁਲਿਕਾ ਸ਼ਮਯੇਚ੍ਛਿਵਾ ਨਾਮ੍ਨਾ| ਵਸ੍ਯਾਯੁਸ੍ਯਾ ਧਨ੍ਯਾ ਕਾਨ੍ਤਿਯਸ਼ਃਸ਼੍ਰੀਵਿਬੋਧਿਨੀ ਮੇਧ੍ਯਾ| ਕੁਰੁਤੇ ਨਪਵਲ੍ਲਭਤਾਂ ਜਯਂ ਵਿਵਾਦੇ ਚ ਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਥਾ| ਜਿਤਖਲਤਿਵਲੀਪਲਿਤਾ ਜੀਵਯਤਿ ਸੁਖਂ ਸ਼ਤਦ੍ਵਯਂ ਸ਼ਰਦਾਮ੍| ਵਰ੍ਸਦ੍ਵਯਪ੍ਰਯੋਗਾਦ੍ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਚਤੁਸ੍ਟਯਂ ਜੀਵੇਤ੍||੧੬੯||
शिलाह्वात् षोडशपलं त्रिस्त्रिरेकत्र भावयेत्| वराया दशमूलस्य गुडूच्याः कर्कशस्य च| बलाया मधुयष्ट्याश्च रसे गव्ये च वारिणि| क्षीरे सकृत्क्रमेणैवं सप्तकृत्वस्तथा पुनः| काकोलियुग्मघनपुष्करवह्निरास्ना- मेदायुगर्द्धिचविकागजपिप्पलीनाम्| पाठाद्विजीवकनिकुम्भविदारियुग्म- वीरा वरी मधुफलांशुमतीद्वयानाम्| पालिकानामब्द्रोणे सिद्धानां पादशेषिते क्वाथे| भावितमित्थं गिरिजं द्विपलैश्चूर्णीकृतैर्युञ्ज्यात्| कर्कटशृङ्गीधात्रीव्योषैस्ताली सपन्नकुडवेन| चूर्णपलेन विदार्यास्त्वक्क्षीर्याः कर्षयुग्मेन| द्विपलेन चतुर्जातात्तैलघृतक्षौद्रशर्कराभिश्च| द्विपलादिद्विगुणाभिः कार्या गुलिकास्ततोऽक्षसमाः| ताः शुष्का नवकुम्भे जातीपुष्पाधिवासिते स्थाप्याः| तासामेकां खादेत् प्रतिदिनमनुपानमत्रेष्टम्| क्षीररसदाडिमाम्भो मार्द्वीकसुरासवान्यतमम्| जीर्णेऽन्नं लघु भोज्यं यूषपयःपिशितनिर्यूहैः| सप्ताहमात्रमेवम् सर्वान्नीनः क्रमाद्भवेत् परतः| भक्तस्यान्ते प्राग्वा गुलिका न विरुद्ध्यते सैषा| निरपाया भूरिफला परिहारसुखोपयोजिता जयति| प्रबलमपि वातशोणितमूरुस्तम्भं ज्वरं दीर्घम्| भगमूत्रशुक्रदोषप्लीहयकृद्रक्तपाण्डुहृद्रोगान्| वर्ध्मवमिगुल्मपीनसहिध्माकासारुचिश्वासान्| विद्रधिमुदरं कुष्ठं श्वित्रं जाड्यं क्षयं मदं मूर्च्छाम्| उन्मादमपस्मारं मुखनेत्रशिरोगदांस्तांस्तान्| आनाहमतीसारं हलीमकं कामलाग्रहणिरोगान्| ग्रन्थ्यर्बुदान् सपिटकान् भगन्दरं गण्डमालां च| अतिकार्श्यमतिस्थौल्यं स्वेदमथश्लीपदं गुदे कीलान्| दंष्ट्राविषं समूलं गरप्रयोगान् सुघोरांश्च| अभिचारमरातिकृतं दुःस्वप्नं भौतिकीं तथा बाधाम्| पाप्माऽलक्ष्मीं चेयं गुलिका शमयेच्छिवा नाम्ना| वृष्याऽऽयुष्या धन्या कान्तियशःश्रीविबोधिनी मेध्या| कुरुते नृपवल्लभतां जयं विवादे च वक्त्रस्था| जितखलतिवलीपलिता जीवयति सुखं शतद्वयं शरदाम्| वर्षद्वयप्रयोगाद्वर्षशतचतुष्टयं जीवेत्||१६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shilAjatukalpopasaMhAraH (170) · Śloka 170
ਨ ਸੋਸ੍ਤਿ ਰੋਗੋ ਭੁਵਿ ਸਾਧ੍ਯਰੂਪੋ ਜਤ੍ਵਸ਼ਮਜਂ ਯਂ ਨ ਜਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ| ਤਤ੍ਕਾਲਯੋਗੈਰ੍ਵਿਧਿਵਤ੍ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ਯ ਚੋਰ੍ਜਾਂ ਵਿਪੁਲਾਂ ਦਧਾਤਿ| ਅਮਰਮਨ੍ਦਿਰਮਨ੍ਦਰਸਮ੍ਭਵਾਤ੍ ਸ਼ਤਪਲਂ ਗਿਰਿਜਾਦੁਪੋਜਯ| ਯਦਿ ਜਰਾਮਯਦੁਃਖਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਂ ਸੁਚਿਰਮਿਚ੍ਛਸਿ ਜੀਵਿਤਸਨ੍ਤਤਿਮ੍| ਦਸ਼ਗੁਣਮੁਪਯੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਯਃ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੈਲਜਾਤਾਤ੍ ਲਘੁਹਿਤਮਿਤਭੋਜੀ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ ਵਰ੍ਜਨੀਯਾਨ੍| ਸਤਤਸਮਨੁਸਕ੍ਤਾਨ੍ ਵਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ ਵੈਦ੍ਯਵਨ੍ਦੈ ਰ੍ਵਿਧਮਤਿ ਸਗਦੌਘਾਨ੍ ਨੇਕ੍ਸਤੇ ਚਾਯੁਸੋਨ੍ਤਮ੍| ਸਮੁਦ੍ਬਭੂਵਾਮਤਮਨ੍ਥਨੋਤ੍ਥਃ ਸ੍ਵੇਦਃ ਸ਼ਿਲਾਭ੍ਯੋਮਤਵਾਨ੍ ਗਿਰੇਃ ਪ੍ਰਾਕ੍| ਯੋ ਮਨ੍ਦਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਭੁਵਾਹਿਤਾਯ ਨ੍ਯਸ੍ਤਃ ਸ ਸ਼ੈਲੇਸੁ ਸ਼ਿਲਾਜਰੂਪ੍||੧੭੦||
न सोऽस्ति रोगो भुवि साध्यरूपो ऽजत्वशमजं यं न जयेत् प्रसह्य| तत्कालयोगैर्विधिवत् प्रयुक्तं स्वस्थस्य चोर्जां विपुलां दधाति| अमरमन्दिरमन्दरसम्भवात् शतपलं गिरिजादुपोजय| यदि जरामयदुःखविवर्जितां सुचिरमिच्छसि जीवितसन्ततिम्| दशगुणमुपयुङ्क्ते यः शतं शैलजातात् लघुहितमितभोजी वर्जयन् वर्जनीयान्| सततसमनुषक्तान् वर्जितान् वैद्यवृन्दै र्विधमति सगदौघान् नेक्षते चायुषोऽन्तम्| समुद्बभूवामृतमन्थनोत्थः स्वेदः शिलाभ्योऽमृतवान् गिरेः प्राक्| यो मन्दरस्यात्मभुवाहिताय न्यस्तः स शैलेषु शिलाजरूप्||१७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha tApyakalpaH (171) · Śloka 171
ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼ੈਲਪ੍ਰਭਵੋ ਵਿਸ੍ਣੁਨਾ ਕਾਞ੍ਚਨੋ ਰਸਃ| ਤਾਪੀਕਿਰਾਤਚੀਨੇਸੁ ਯਵਨੇਸੁ ਚ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ| ਤਾਪ੍ਯਾਂ ਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਦਸ਼੍ਯਤੇ| ਮਧੁਰਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਭਾਸਃ ਸਾਮ੍ਲੋ ਰਜਤਸਨ੍ਨਿਭਃ| ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਸਾਯ ਉਭਯਃ ਸ਼ੀਤਃ ਪਾਕੇ ਕਟੁਰ੍ਲਘੁਃ| ਸ਼ਿਲਾਨਿਰ੍ਯਾਸਵਚ੍ਚਾਤ੍ਰ ਕੁਲਤ੍ਥਾਦੀਨ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍||੧੭੧||
सुवर्णशैलप्रभवो विष्णुना काञ्चनो रसः| तापीकिरातचीनेषु यवनेषु च निर्मितः| ताप्यां सूर्यांशुसन्तप्तो माधवे मासि दृश्यते| मधुरः काञ्चनाभासः साम्लो रजतसन्निभः| किञ्चित्कषाय उभयः शीतः पाके कटुर्लघुः| शिलानिर्यासवच्चात्र कुलत्थादीन् परित्यजेत्||१७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpattiH, svarUpaM guNAshca (172) · Śloka 172
ਨ ਤਨ੍ਨਿਸੇਵੀ ਜਰਸਾਭਿਭੂਯਤੇ ਨ ਪਨ੍ਨਗੈਰ੍ਨਾਪਿ ਗਰੈਰ੍ਨ ਵਸ਼੍ਚਿਕੈਃ| ਨ ਪਾਣ੍ਡੁਮੇਹਜ੍ਵਰਸ਼ੋਫਯਕ੍ਸ੍ਮਭਿ- ਰ੍ਨ ਕਣ੍ਠਨੇਤ੍ਰਸ਼੍ਰਵਣਤ੍ਵਗਾਮਯੈਃ||੧੭੨||
न तन्निषेवी जरसाभिभूयते न पन्नगैर्नापि गरैर्न वृश्चिकैः| न पाण्डुमेहज्वरशोफयक्ष्मभि- र्न कण्ठनेत्रश्रवणत्वगामयैः||१७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhAnupAnairupayogaH (173) · Śloka 173
ਸੋਦਸ਼੍ਵਿਤ੍ਕ੍ਕੋ ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਃ ਸਘਤੋ ਵਾ- ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੋ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤੋ ਵਾ| ਸਾਮ੍ਭਸ੍ਕੋ ਵਾ ਤੈਲਯੁਤੋ ਵਾ ਵਿਨਿਹਨ੍ਤਾ ਤ੍ਵਗ੍ਦੋਸਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵਵਿਸਾਣਾਂ ਸ ਗਰਾਣਾਮ੍||੧੭੩||
सोदश्वित्क्को माक्षिकधातुः सघृतो वा- सक्षौद्रो वा क्षौद्रघृताभ्यां सहितो वा| साम्भस्को वा तैलयुतो वा विनिहन्ता त्वग्दोषाणां सर्वविषाणां स गराणाम्||१७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDau akShAdibhiH prayogaH (174) · Śloka 174
ਅਕ੍ਸਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਯੋਮਲਮੁਸ੍ਤਾਮਲਕਾਨਾਂ ਸਵ੍ਯੋਸਾਣਾਂ ਪਰ੍ਵਤਨਿਰ੍ਯਾਸਯੁਤਾਨਾਮ੍| ਦਤ੍ਵਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਂ ਮਧੁਮਿਸ਼੍ਰਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਪਾਣ੍ਡੁਵ੍ਯਾਧ੍ਯਭਿਭੂਤਃ ਸ਼ਿਵਮਿਚ੍ਛਨ੍||੧੭੪||
अक्षद्राक्षायोमलमुस्तामलकानां सव्योषाणां पर्वतनिर्यासयुतानाम्| दत्वा तुल्यं माक्षिकधातुं मधुमिश्रं लिह्यात्पाण्डुव्याध्यभिभूतः शिवमिच्छन्||१७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDvAdau piNDI (175) · Śloka 175
ਅਂਸ਼ਃ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾ ਲੋਹਮਲਾਂਸ਼ੋ ਬਦਰਾਂਸ਼ਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਂਸ਼ੋ ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਰ੍ਦ੍ਧਿਗੁਣਾਂਸ਼ਃ| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਕਾਮਂ ਕਸ੍ਣਤਿਲਾਨਾਮਪਿ ਚਾਂਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ ਪਿਣ੍ਡੀ ਪਾਣ੍ਡੁਵਿਕਾਰਸ਼੍ਵਯਥੁਘ੍ਨੀ||੧੭੫||
अंशः शुण्ठ्या लोहमलांशो बदरांशः पिप्पल्यंशो माक्षिकधातुर्द्धिगुणांशः| क्षौद्रं कामं कृष्णतिलानामपि चांशः श्रेष्ठा पिण्डी पाण्डुविकारश्वयथुघ्नी||१७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoShaghnaH prayogaH (176) · Śloka 176
ਸਾਯਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਂ ਮਧੁਮਿਸ਼੍ਰਂ ਵ੍ਯੋਸੋਪੇਤਂ ਪਰ੍ਵਤਨਿਰ੍ਯਾਸਮਮੇਤਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਾਹਾਰੋ ਯੋਵਲਿਹਾਨਃ ਪ੍ਰਯਤਾਤ੍ਮਾ ਮਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਸ਼ੋਸਮਪੋਹਤ੍ਯਚਿਰੇਣ||੧੭੬||
सायश्चूर्णं माक्षिकधातुं मधुमिश्रं व्योषोपेतं पर्वतनिर्यासममेतम्| क्षीराहारो योऽवलिहानः प्रयतात्मा मृत्युद्वारं शोषमपोहत्यचिरेण||१७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cakShUrogAdiShUpayogaH (177) · Śloka 177
ਲੋਹਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਰ੍ਮਧੁਮਾਤ੍ਰਾ ਧਾਤ੍ਰੀਚੂਰ੍ਣਂ ਕੇਸਰਮਮ੍ਬੁਪ੍ਰਭਾਵਾਨਾਮ੍| ਯੋਗਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਸ ਸਿਤਾਭਾਗਵਿਮਿਸ਼੍ਰ ਸ਼੍ਚਕ੍ਸੁਰ੍ਘ੍ਰਾਣਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਰਸਜ੍ਞਾਨਵਿਬੋਧਮ੍||੧੭੭||
लोहं सर्पिर्माक्षिकधातुर्मधुमात्रा धात्रीचूर्णं केसरमम्बुप्रभावानाम्| योगं कुर्यादेष सिताभागविमिश्र श्चक्षुर्घ्राणश्रोत्ररसज्ञानविबोधम्||१७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vArddhakye prayogaH (178) · Śloka 178
ਕਤ੍ਵੈਕਸ੍ਥਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਚ ਭ੍ਰਾਸ੍ਟ੍ਰੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੇ ਸਹਨਿਸ੍ਕਂ ਵਿਲਿਹਨ੍ਤਿ| ਪਥ੍ਯਾਦਾਸ੍ਤਾਨ੍ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕਦੋਸਾ ਨ ਭਜਨ੍ਤੇ ਮਾਤੁਰ੍ਦੋਸਾਸ੍ਤਨ੍ਯਨਿਵਤ੍ਤਾਨਿਵ ਬਾਲਾਨ੍||੧੭੮||
कृत्वैकस्थं माक्षिकधातुं त्रिफलां च भ्राष्ट्रे पक्त्वा ये सहनिष्कं विलिहन्ति| पथ्यादास्तान् वार्द्धकदोषा न भजन्ते मातुर्दोषास्तन्यनिवृत्तानिव बालान्||१७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jarAnAshano yogaH (179) · Śloka 179
ਸਮਸ਼੍ਨਤੋ ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਚੂਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਰਜਸ਼੍ਚ| ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਰ੍ਯਾਤਿ ਜਰਾਵਿਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨ੍ਤਵਾਸਾਦਿਵ ਲੋਕਯਾਤ੍ਰਾ||੧੭੯||
समश्नतो माक्षिकधातुचूर्णं सर्पिर्मधुभ्यां त्रिफला रजश्च| शनैः शनैर्याति जराविनाशं प्रत्यन्तवासादिव लोकयात्रा||१७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuddhadArakakalpaH paricayo guNAshca (180) · Śloka 180
ਤ੍ਰਿਕੋਣਕਾਣ੍ਡਾ ਸੁਬਹੁਪ੍ਰਤਾਨਾ ਫਲੇਸੁ ਪੀਤਾ ਕੁਸੁਮੇਸੁ ਰਕ੍ਤਾ| ਪਤ੍ਰੈਃ ਸਦੁਗ੍ਧੈਰ੍ਮਦੁਰੋਮਵਦ੍ਧਿ ਸ੍ਤਮ੍ਬੂਲਤੁਲ੍ਯੈਰ੍ਘਨਕਨ੍ਦਮੂਲਾ| ਪਵਨਵਿਵਸ੍ਵਦਂਸ਼ੁਵਨਿਤਾਦਿਸੁ ਕਾਮਚਰਾ ਵਿਵਿਧਮਨਃ ਸ਼ਰੀਰਗਦਵਨ੍ਦਨਿਵਤ੍ਤਿਕਰੀ| ਭੁਵਿ ਪਰਮੌਸਧਿਰ੍ਮਹਿਸਵਲ੍ਲਰੀਤਿ ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਵਦ੍ਧਦਾਰਕ ਇਯਨ੍ਤ੍ਵਪਿ ਵੇਲ੍ਲਰਿਕਾ||੧੮੦||
त्रिकोणकाण्डा सुबहुप्रताना फलेषु पीता कुसुमेषु रक्ता| पत्रैः सदुग्धैर्मृदुरोमवद्धि स्तम्बूलतुल्यैर्घनकन्दमूला| पवनविवस्वदंशुवनितादिषु कामचरा विविधमनः शरीरगदवृन्दनिवृत्तिकरी| भुवि परमौषधिर्महिषवल्लरीति प्रथिता क्वचिदपि वृद्धदारक इयन्त्वपि वेल्लरिका||१८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayogaH (181) · Śloka 181
ਵਸਨ੍ਤੇ ਸਂਗਹੀਤਾਨਾਂ ਸ਼ੋਸਿਤਾਨਾਮਨਾਤਪੇ| ਵਦ੍ਧਾਦਾਰਕਮੂਲਾਨਾਂ ਤੁਲਾਂ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਆਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਘਤਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਾਂ ਧਾਨ੍ਯੇ ਪਕ੍ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਿਤਾਮ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਦਨੁਪਿਬੇਤ੍ਕ੍ਸੀਰਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਕ੍ਸੀਰਘਤਾਸ਼ਨਃ| ਤਤ੍ਪ੍ਰਯੋਗਾਜ੍ਜਰਾਜੀਰ੍ਣੇ ਵਦ੍ਧੋ ਦਾਰਕਤਾਮਿਯਾਤ੍| ਭਗ੍ਨਾਸ੍ਥਿਰ੍ਗਦ੍ਗਦਃ ਪਙ੍ਗੁਃ ਕਸ਼ੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵੋਨ੍ਯਰੂਪਤਾਮ੍| ਨਿਰਸ੍ਤਾਸ਼ੇਸਦੋਸੋਤ੍ਥਨਖਭੇਦਾਦ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਃ| ਅਪਸ੍ਮਾਰਗ੍ਰਹੋਨ੍ਮਾਦਪਾਪ੍ਮਾਲਕ੍ਸ੍ਮੀਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ| ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਬਲਵਾਨ੍ ਵਾਗ੍ਮੀ ਜੀਵੇਦ੍ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਾਨਿ ਸਟ੍||੧੮੧||
वसन्ते संगृहीतानां शोषितानामनातपे| वृद्धादारकमूलानां तुलां सञ्चूर्ण्य सर्पिषा| आप्लाव्य घृतपात्रस्थां धान्ये पक्षमुपेक्षिताम्| लिह्यादनुपिबेत्क्षीरं जीर्णे क्षीरघृताशनः| तत्प्रयोगाज्जराजीर्णे वृद्धो दारकतामियात्| भग्नास्थिर्गद्गदः पङ्गुः कृशो ह्रस्वोऽन्यरूपताम्| निरस्ताशेषदोषोत्थनखभेदाद्युपद्रवः| अपस्मारग्रहोन्मादपाप्मालक्ष्मीविवर्जितः| दीप्ताग्निर्बलवान् वाग्मी जीवेद्वर्षशतानि षट्||१८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvagandhAyA prayogaH (182) · Śloka 182
ਚੂਰ੍ਣਿਤੈਰਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਯਾਃ ਸਂਯੁਤਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਾ ਪਲੈਃ| ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਦਾਰਕਂ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਪਯਸਾ ਸਰ੍ਪਿਸਾਥਵਾ| ਜੀਰ੍ਣੇ ਪੂਰ੍ਵਵਦਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਯੋ ਜੀਵੇਤ੍ਸ ਸਮਾਃ ਸ਼ਤਮ੍| ਵਾਜਿਵੇਗੋ ਗਜਪ੍ਰਾਣਃ ਸੁਰੂਪੋ ਭਾਸ੍ਕਰਦ੍ਯੁਤਿਃ||੧੮੨||
चूर्णितैरश्वगन्धायाः संयुतं त्रिंशता पलैः| तत्तुल्यं दारकं प्राश्य पयसा सर्पिषाऽथवा| जीर्णे पूर्ववदश्नीयाद्यो जीवेत्स समाः शतम्| वाजिवेगो गजप्राणः सुरूपो भास्करद्युतिः||१८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varIgokShurakAbhyAM prayogau (183) · Śloka 183
ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧੇਨ ਸਂਯੋਜ੍ਯੌ ਵਰੀਗੋਕ੍ਸੁਰਕੌ ਪਥਕ੍||੧੮੩||
अश्वगन्धेन संयोज्यौ वरीगोक्षुरकौ पृथक्||१८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaryaH prayogaH (184) · Śloka 184
ਯੋ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਦ੍ਧਦਾਰਕਮੂਲਜਮ੍| ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਯੂਸਭਕ੍ਤਾਸ਼ੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ ਕਿਨ੍ਨਰਤੁਲ੍ਯਵਾਕ੍||੧੮੪||
यो लिह्यात् सर्पिषा चूर्णं वृद्धदारकमूलजम्| सप्ताहं यूषभक्ताशी स्यात्स किन्नरतुल्यवाक्||१८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatAyuHkarAH prayogAH (185) · Śloka 185
ਸ੍ਵਰਸੇਨ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਵਿਤਞ੍ਚ ਤਤ੍| ਲਿਹਾਨਃ ਪੂਰ੍ਵਵਨ੍ਮਾਸਂ ਸ਼ਤਂ ਜੀਵੇਨ੍ਮਹਾਮਤਿਃ| ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਧਾਤ੍ਰੀਸ੍ਵਰਸਭਾਵਿਤਮ੍| ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਵਾ ਪਿਵਨ੍ਮਾਸਂ ਸ਼ਤਂ ਜੀਵੇਦਰੁਕ੍ਸੁਧੀਃ| ਵਦ੍ਧਦਾਰਕਮੂਲਾਨਾਂ ਰਸਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਯਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾ ਸ ਜੀਵੇਨ੍ਨੀਰੁਜਃ ਸ਼ਤਮ੍||੧੮੫||
स्वरसेन शतावर्याः सप्ताहं भवितञ्च तत्| लिहानः पूर्ववन्मासं शतं जीवेन्महामतिः| लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां धात्रीस्वरसभावितम्| क्षीरेण वा पिवन्मासं शतं जीवेदरुक्सुधीः| वृद्धदारकमूलानां रसं क्षीरेण यः पिबेत्| तत्कल्कसिद्धं सर्पिर्वा स जीवेन्नीरुजः शतम्||१८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThAdighnaH prayogaH (186) · Śloka 186
ਪੀਤਂ ਵੇਲ੍ਲਰਿਕਾਮੂਲਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸਹੋਸਿਤਮ੍| ਕੁਸ੍ਠਗੁਲ੍ਮੋਦਰਗਰਸ਼੍ਲੀਪਦਾਰ੍ਸ਼ੋਪਚੀਰ੍ਜਯੇਤ੍||੧੮੬||
पीतं वेल्लरिकामूलं गोमूत्रेण सहोषितम्| कुष्ठगुल्मोदरगरश्लीपदार्शोऽपचीर्जयेत्||१८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlIpadAdighno yogaH (187) · Śloka 187
ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦਾਰ੍ਵੀ ਮਹੌਸਧਪੁਨਰ੍ਨਵਾਃ| ਪਥਗ੍ਦਸ਼ਪਲਾਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ੋ ਵਦ੍ਧਦਾਰਕਃ| ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਪੀਤਸ੍ਤਚ੍ਚੁਰ੍ਣੋ ਜੀਰ੍ਣੇ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਭੋਜਨਃ| ਸ਼੍ਲੀਪਦਾਮਮਰੁਦ੍ਵਰ੍ਧ੍ਮਗੁਲ੍ਮੋਦਰਗਰਾਨ੍ ਹਰੇਤ੍||੧੮੭||
पिप्पली त्रिफला दार्वी महौषधपुनर्नवाः| पृथग्दशपलाः सर्वैस्तुल्यांशो वृद्धदारकः| धान्याम्लपीतस्तच्चुर्णो जीर्णे स्वच्छन्दभोजनः| श्लीपदाममरुद्वर्ध्मगुल्मोदरगरान् हरेत्||१८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogAntaram (188) · Śloka 188
ਸ਼ੌਣ੍ਡੀ ਵਿਸ਼੍ਵਵਰਾਦ੍ਵੀਪਿਵੇਲ੍ਲਮੁਸ੍ਤਾਃ ਸਮਾਂਸ਼ਕਾਃ| ਤੁਲ੍ਯਵੇਲ੍ਲਰਿਕਾਮੂਲਾਃ ਸਾਜ੍ਯਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਗੁਣਾਃ||੧੮੮||
शौण्डी विश्ववराद्वीपिवेल्लमुस्ताः समांशकाः| तुल्यवेल्लरिकामूलाः साज्यक्षौद्रास्तथा गुणाः||१८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcashatavarShAyuHkaro yogaH (189) · Śloka 189
ਤਤ੍ਫਲਾਤ੍ ਸ੍ਵਰਸਂ ਕਰ੍ਸਂ ਲਿਹਂਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾਜ੍ਯਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਗਵ੍ਯਂ ਪਿਬੇਦਨੁ ਪਯੋ ਮਾਹਿਸਂ ਵਾ ਯਥੇਸ੍ਟਭੁਕ੍| ਪਞ੍ਚਾਹੇਨ ਜਯੇਤ੍ਕਾਸਾਨ੍ ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਤ੍ਵਗਾਮਯਾਨ੍| ਮਹਾਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਮਾਸੇਨ ਭਵੇਨ੍ਮਾਸਦ੍ਵਯੇਨ ਤੁ| ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਸਸ਼ਤਾਯੁਸ੍ਕੋ ਧੀਮੇਧਾਬਲਰੂਪਵਾਨ੍||੧੮੯||
तत्फलात् स्वरसं कर्षं लिहंस्तुल्याज्यमाक्षिकम्| गव्यं पिबेदनु पयो माहिषं वा यथेष्टभुक्| पञ्चाहेन जयेत्कासान् सप्ताहेन त्वगामयान्| महाकुष्ठानि मासेन भवेन्मासद्वयेन तु| पञ्चवर्षशतायुष्को धीमेधाबलरूपवान्||१८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sahasrAyuHkaro yogaH (190) · Śloka 190
ਵੇਲ੍ਲਰੀਫਲਮੂਲਾਨਾਂ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਮਂ ਰਜਃ| ਵੇਲ੍ਲਰੀਫਲਮੂਲੋਤ੍ਥਸ੍ਵਰਸੇਨੈਵ ਭਾਵਯੇਤ੍| ਅਮਤਾਯਾ ਰਸੇਨਾਨੁ ਤਤਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਘਤਾਪ੍ਲੁਤਮ੍| ਨਿਖਨੇਦ੍ ਘਤਕੁਮ੍ਭਸ੍ਥਂ ਕਰੀਸੇ ਬਹੁਸਞ੍ਚਯੇ| ਮਾਸਾਦੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਤਂ ਲੇਹਂ ਯੋ ਵਰ੍ਸਮੁਪਯੋਜਯੇਤ੍| ਸਹਸ੍ਰਾਯੁਃ ਸ ਜਰਸਾ ਸਹਸਾ ਨਾਭਿਭੂਯਤੇ||੧੯੦||
वेल्लरीफलमूलानां पिप्पल्याश्च समं रजः| वेल्लरीफलमूलोत्थस्वरसेनैव भावयेत्| अमृताया रसेनाऽनु ततः शुष्कं घृताप्लुतम्| निखनेद् घृतकुम्भस्थं करीषे बहुसञ्चये| मासादुद्धृत्य तं लेहं यो वर्षमुपयोजयेत्| सहस्रायुः स जरसा सहसा नाभिभूयते||१९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThasya rasAyanaprayogaH (191) · Śloka 191
ਕੁਸ੍ਠਚੂਰ੍ਣਤੁਲਾਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੁਲਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍| ਧਾਨ੍ਯਰਾਸ਼ੌ ਦਿਨਸ਼ਤਂ ਨਿਹਿਤਾਮੁਪਯੋਜਯੇਤ੍| ਸੁਗਨ੍ਧਿਕਾਯੋ ਦਕ੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸ੍ਵਰਵਰ੍ਣੇਸ੍ਵਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ| ਗਤਵ੍ਯਾਧਿਜਰੋ ਜੀਵੇਤ੍ ਸਪ੍ਤਵਰ੍ਸਸ਼ਤਾਨਿ ਨਾ||੧੯੧||
कुष्ठचूर्णतुलां क्षौद्रघृतस्य द्वितुलान्विताम्| धान्यराशौ दिनशतं निहितामुपयोजयेत्| सुगन्धिकायो दृक्श्रोत्रस्वरवर्णेष्वतीन्द्रियः| गतव्याधिजरो जीवेत् सप्तवर्षशतानि ना||१९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuTIprAveshikasyopasaMhAraH (192) · Śloka 192
ਕੁਟੀਪ੍ਰਵੇਸ਼ਃ ਕ੍ਸਣਿਨਾਂ ਪਰਿਚ੍ਛਦਵਤਾਂ ਹਿਤਃ| ਅਤੋਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਯੇ ਤੇਸਾਂ ਸੌਰ੍ਯਮਾਰੁਤਿਕੋ ਵਿਧਿਃ||੧੯੨||
कुटीप्रवेशः क्षणिनां परिच्छदवतां हितः| अतोऽन्यथा तु ये तेषां सौर्यमारुतिको विधिः||१९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAtapikAH yogAH (193) · Śloka 193
ਵਾਤਤਪਸਹਾ ਯੋਗਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇਤੋ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਸੁਖੋਪਚਾਰਾ ਭ੍ਰਂਸ਼ੇਪਿ ਯੇ ਨ ਦੇਹਸ੍ਯ ਬਾਧਕਾਃ||੧੯੩||
वाततपसहा योगा वक्ष्यन्तेऽतो विशेषतः| सुखोपचारा भ्रंशेऽपि ये न देहस्य बाधकाः||१९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhAH yogAH (194) · Śloka 194
ਸ਼ੀਤੋਦਕਂ ਪਯਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਘਤਮੇਕੈਕਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਸ਼ਃ| ਤ੍ਰਿਸ਼ਃ ਸਮਸ੍ਤਮਥਵਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਪੀਤਂ ਸ੍ਥਾਪੇਦ੍ਵਯਃ||੧੯੪||
शीतोदकं पयः क्षौद्रं घृतमेकैकशो द्विशः| त्रिशः समस्तमथवा प्राक्पीतं स्थापेद्वयः||१९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (195) · Śloka 195
ਹਰੀਤਕੀਮਾਗਧਿਕਾਕ੍ਸਧਾਤ੍ਰੀ ਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੀਕਤਾ ਲੋਹਰਜੋਵਿਮਿਸ਼੍ਰਾਃ| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਮਦਤਃ ਸ਼ਰੀਰਂ ਕਾਲਾਗ੍ਰਦੂਤੀ ਨ ਜਰਾ ਦੁਨੋਤਿ||੧੯੫||
हरीतकीमागधिकाक्षधात्री श्चूर्णीकृता लोहरजोविमिश्राः| सर्पिर्मधुभ्यामदतः शरीरं कालाग्रदूती न जरा दुनोति||१९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (196) · Śloka 196
ਹਰੀਤਕੀਮਾਗਧਿਕਾਵਿਡਙ੍ਗ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਲੇਖਾਮਲਕਚ੍ਛਾਵੀਨਾਮ੍| ਸਿਤੋਪਲਾਤੈਲਘਤਾਨ੍ਵਿਤਾਨਾਂ ਰੋਗਾ ਨ ਲੇਢਾਰਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ||੧੯੬||
हरीतकीमागधिकाविडङ्ग शशाङ्कलेखामलकच्छावीनाम्| सितोपलातैलघृतान्वितानां रोगा न लेढारमभिद्रवन्ति||१९६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (197) · Śloka 197
ਤ੍ਰਿਫਲਾਮਸਨੋਦਕੇਨ ਪਿਸ੍ਟਾਂ ਰਜਨੀਂ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤਾਮਯਃ ਕਪਾਲੇ| ਮਧੁਨਾ ਮਧੁਰਾਂ ਲਿਹਨ੍ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਸ੍ਥਵਿਮਾਨਂ ਜਰਸਂ ਗਦਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍||੧੯੭||
त्रिफलामसनोदकेन पिष्टां रजनीं पर्युषितामयः कपाले| मधुना मधुरां लिहन् हिनस्ति स्थविमानं जरसं गदांश्च सर्वान्||१९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (198) · Śloka 198
ਖਦਿਰਾਸਨਯੂਸਭਾਵਿਤਾਯਾ- ਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾ ਘਤਮਾਕ੍ਸਿਕਪ੍ਲੁਤਾਯਾਃ| ਨਿਯਮੇਨ ਨਰਾ ਨਿਸੇਵਿਤਾਰੋ ਯਦਿ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਜਰਾਃ ਕਿਮਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਮ੍||੧੯੮||
खदिरासनयूषभाविताया- स्त्रिफलाया घृतमाक्षिकप्लुतायाः| नियमेन नरा निषेवितारो यदि जीवन्त्यजराः किमत्र चित्रम्||१९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (199) · Śloka 199
ਅਸਨਸ੍ਵਰਸੇਨ ਭਾਵਿਤਾਨਾ ਮਭਯਾਨਾਂ ਸਵਿਡਙ੍ਗਤਣ੍ਡੁਲਾਨਾਮ੍| ਮਧੁਲੋਹਰਜੋਘਤਾਪ੍ਲੁਤਾਨਾਂ ਨ ਹਿ ਲੇਢਾਰਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਰੋਗਾਃ||੧੯੯||
असनस्वरसेन भाविताना मभयानां सविडङ्गतण्डुलानाम्| मधुलोहरजोघृताप्लुतानां न हि लेढारमभिद्रवन्ति रोगाः||१९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (200) · Śloka 200
ਬੀਜਕਸ੍ਯ ਰਸਮਙ੍ਗੁਲਿਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਘਤਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਚ| ਸ਼ੀਲਯਤ੍ਸੁ ਪੁਰੁਸੇਸੁ ਜਰਤ੍ਤਾ ਸ੍ਵਾਗਤਾਪਿ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤ ਏਵ||੨੦੦||
बीजकस्य रसमङ्गुलिहार्यं शर्करामधुघृतं त्रिफलां च| शीलयत्सु पुरुषेषु जरत्ता स्वागतापि विनिवर्त्तत एव||२००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (201) · Śloka 201
ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਕਸਾਯਃ ਸਿਤੋਪਲਾਤੈਲਮਧੁਪ੍ਰਗਾਢਃ| ਸਪ੍ਪਿਲੀਨਾਗਰਲੋਹਰੇਣੁ ਸ੍ਤਨੋਃ ਸਪਤ੍ਨਿਂ ਜਰਸਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ||੨੦੧||
दर्वीप्रलेपस्त्रिफलाकषायः सितोपलातैलमधुप्रगाढः| सप्पिलीनागरलोहरेणु स्तनोः सपत्निं जरसं निहन्ति||२०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (202) · Śloka 202
ਫਲਤ੍ਰਯਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਚੂਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤਾਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਸਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਚ| ਕ੍ਸੀਰਾਨੁਪਾਨਂ ਪੁਰੁਸਾ ਲਿਹਨ੍ਤੋ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਧੂਤਜਰਾਵਿਕਾਰਾਃ||੨੦੨||
फलत्रयत्र्यूषणचूर्णयुक्तां द्राक्षां ससर्पिर्मधुशर्करां च| क्षीरानुपानं पुरुषा लिहन्तो जीवन्ति निर्द्धूतजराविकाराः||२०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (203) · Śloka 203
ਹਰੀਤਕੀਂ ਸਰ੍ਪਿਸਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਪ੍ਤਾਯ ਸਮਸ਼੍ਨਤਸ੍ਤਤ੍ ਪਿਬਤੋ ਘਤਂ ਚ| ਭਵੇਚ੍ਚਿਰਸ੍ਥਾਯਿ ਬਲਂ ਸ਼ਰੀਰੇ ਸਕਤ੍ਕਤਂ ਸਾਧੁ ਯਥਾ ਕਤਜ੍ਞੇ||੨੦੩||
हरीतकीं सर्पिषि सम्प्रप्ताय समश्नतस्तत् पिबतो घृतं च| भवेच्चिरस्थायि बलं शरीरे सकृत्कृतं साधु यथा कृतज्ञे||२०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (204) · Śloka 204
ਆਰਾਚ੍ਚਿਤਾਨਾਂ ਕਲਸ਼ਂ ਪੁਰਾਣਂ ਧਤ੍ਰੀਫਲਾਨਾਂ ਮਧੁਨਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਣਮ੍| ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨਿਹਿਤਂ ਯਵੇਸੁ ਨਿਸੇਵਮਾਣੋ ਜਰਸਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ||੨੦੪||
आराच्चितानां कलशं पुराणं धत्रीफलानां मधुनश्च पूर्णम्| संवत्सरार्द्धं निहितं यवेषु निषेवमाणो जरसं निहन्ति||२०४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (205) · Śloka 205
ਧਾਤ੍ਰੀਕਮਿਘ੍ਨਾਸਨਸਾਰਚੂਰ੍ਣ ਸਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਲੋਹਰੇਣੁ| ਨਿਸੇਵਮਾਣਸ੍ਯ ਭਵੇਨ੍ਨਰਸ੍ਯ ਤਾਰੁਣ੍ਯਲਾਵਣ੍ਯਮਪਿ ਪ੍ਰਣਸ੍ਟਮ੍||੨੦੫||
धात्रीकृमिघ्नासनसारचूर्ण सतैलसर्पिर्मधुलोहरेणु| निषेवमाणस्य भवेन्नरस्य तारुण्यलावण्यमपि प्रणष्टम्||२०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (206) · Śloka 206
ਨਵਾਮਲਕਸ਼ੁਕ੍ਤਯੋ ਮਧੁ ਘਤਂ ਰਜਸ਼੍ਚਾਯਸਂ ਚਤੁਸ੍ਟਯਮਯੋਘਟਸ੍ਥਮਿਤਿ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਵਤ੍ਸਰਮ੍| ਕ੍ਰਮੇਣ ਲਿਹਤਃ ਪਯੋਨੁਪਿਬਤਸ਼੍ਚ ਪਥ੍ਯਾਸ਼ਿਨ ਸ਼੍ਚਿਰਂ ਭਵਤਿ ਜੀਵਿਤਂ ਕ੍ਸਯਮੁਪੈਤਿ ਪਥ੍ਵੀ ਜਰਾ||੨੦੬||
नवामलकशुक्तयो मधु घृतं रजश्चायसं चतुष्टयमयोघटस्थमिति चूर्णितं वत्सरम्| क्रमेण लिहतः पयोऽनुपिबतश्च पथ्याशिन श्चिरं भवति जीवितं क्षयमुपैति पृथ्वी जरा||२०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvadaMShTrAdicUrNam (207) · Śloka 207
ਚੂਰ੍ਣ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਮਲਕਾਮਤਾਨਾਂ ਲਿਹਨ੍ ਸਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭਾਗਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਵਸਸ੍ਥਿਰਃਸ਼ਾਨ੍ਤਵਿਕਾਰਦੁਃਖਃ ਸਮਾਃ ਸ਼ਤਂ ਜੀਵਤਿ ਕਸਣਕੇਸ਼ਃ||੨੦੭||
चूर्ण श्वदंष्ट्रामलकामृतानां लिहन् ससर्पिर्मधुभागयुक्तम्| वृषस्थिरःशान्तविकारदुःखः समाः शतं जीवति कृषणकेशः||२०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDa~ggaprayogAH (208) · Śloka 208
ਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰਂ ਮਧੁਕਂ ਚ ਪਿਸ੍ਟਂ ਭਲਾਤਕਕ੍ਵਾਥਮਧੁਪ੍ਰਗਾਢਮ੍| ਅਰ੍ਸ਼ਾਸਿ ਜਨ੍ਤੂਂਸ਼੍ਚ ਜਯਤ੍ਯੁਦੀਰ੍ਣਾਨ੍ ਵਹ੍ਨਿਂ ਚ ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਯਤਿ ਕ੍ਸਣੇਨ| ਵਿਡਙ੍ਗਭਲ੍ਲਾਤਕਚਿਤ੍ਰਕਾਣਾਂ ਗੁਡੋਤ੍ਤਰਾਣਾਮਭਯਾਨ੍ਵਿਤਾਨਾਮ੍| ਤੈਲੇਨ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਨਿਸੇਵਮਾਣਾਨ੍ ਸ਼ਰੀਰਿਣੋ ਨੋਪਤਪਨ੍ਤਿ ਰੋਗਾਃ| ਵਿਡਙ੍ਗਭਲ੍ਲਾਤਕਨਾਗਰਾਣਿ ਯੇਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਸਂਯੁਤਾਨਿ| ਜਰਾਨਦੀਂ ਰੋਗਤਰਙ੍ਗਿਣੀਂ ਤੇ ਲਾਵਣ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪੁਰੁਸਾਸ੍ਤਰਨ੍ਤਿ| ਵਿਡਙ੍ਗਕਲ੍ਕਂ ਸ੍ਵਰਸੇਨ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਪਿਬੇਨ੍ਨਰੋ ਯਃ| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਰਿਪ੍ਲੁਤਂ ਵਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਰੋਗਾਨ੍ ਸ ਭਵੇਚ੍ਛਤਾਯੁਃ||੨੦੮||
विडङ्गसारं मधुकं च पिष्टं भलातकक्वाथमधुप्रगाढम्| अर्शासि जन्तूंश्च जयत्युदीर्णान् वह्निं च सन्धुक्षयति क्षणेन| विडङ्गभल्लातकचित्रकाणां गुडोत्तराणामभयान्वितानाम्| तैलेन चूर्णानि निषेवमाणान् शरीरिणो नोपतपन्ति रोगाः| विडङ्गभल्लातकनागराणि येऽश्नन्ति सर्पिर्मधुसंयुतानि| जरानदीं रोगतरङ्गिणीं ते लावण्ययुक्ताः पुरुषास्तरन्ति| विडङ्गकल्कं स्वरसेन धात्र्याः क्षौद्रेण युक्तं च पिबेन्नरो यः| द्राक्षारसक्षौद्रपरिप्लुतं वा विजित्य रोगान् स भवेच्छतायुः||२०८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalItaNDulaprayogaH (209) · Śloka 209
ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਮਂ ਮਾਗਧਿਕਾਕਣਾਨਾਂ ਵਿਡਙ੍ਗਚੁਰ੍ਣੇਨ ਸਚਿਤ੍ਰਕੇਣ| ਨਿਸੇਵਮਾਣੋ ਮਧੁਰੈਲਮਿਸ਼੍ਰਂ ਵਯਃਪਰੀਣਾਮਜਲੇ ਨ ਮਜ੍ਜੇਤ੍||੨੦੯||
चूर्णं समं मागधिकाकणानां विडङ्गचुर्णेन सचित्रकेण| निषेवमाणो मधुरैलमिश्रं वयःपरीणामजले न मज्जेत्||२०९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paunarnavakalpaH mUrvAdayashca (210) · Śloka 210
ਪੁਨਰ੍ਨਵਸ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਧਪਲਂ ਪਲਂ ਵਾ ਪਿਸ੍ਟਂ ਪਿਬੇਦ੍ਯਃ ਪਯਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਮ੍| ਮਾਸਦ੍ਵਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਸਮਾਂ ਵਾ ਜੀਰ੍ਣੋਪਿ ਭੂਯਃ ਸਪੁਨਰ੍ਨਵਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਮੂਰ੍ਵਾਬਹਤ੍ਯਂਸ਼ੁਮਤੀਬਲਾਨਾ ਮੁਸ਼ੀਰਪਾਠਾਸਨਸ਼ਾਰਿਵਾਣਾਮ੍| ਕਾਲਾਨੁਸਾਰ੍ਯਾਗਰੁਚਨ੍ਦਨਾਨਾਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪੌਨਰ੍ਨਵਮੇਵ ਕਲ੍ਪਮ੍||੨੧੦||
पुनर्नवस्यार्द्धपलं पलं वा पिष्टं पिबेद्यः पयसार्द्धमासम्| मासद्वयं तत्त्रिगुणं समां वा जीर्णोऽपि भूयः सपुनर्नवः स्यात्| मूर्वाबृहत्यंशुमतीबलाना मुशीरपाठासनशारिवाणाम्| कालानुसार्यागरुचन्दनानां वदन्ति पौनर्नवमेव कल्पम्||२१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatAvarIghRutam (211) · Śloka 211
ਸ਼ਤਾਵਰੀਕਲ੍ਕਕਸਾਯਸਿਦ੍ਧਂ ਯੇ ਸਰ੍ਪਿਰਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਿਤਾਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍| ਤਾਨ੍ ਜੀਤਿਤਾਧ੍ਵਾਨਮਭਿਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਨ੍ ਨ ਵਿਪ੍ਰਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਵਿਕਾਰਚੋਰਾਃ||੨੧੧||
शतावरीकल्ककषायसिद्धं ये सर्पिरश्नन्ति सिताद्वितीयम्| तान् जीतिताध्वानमभिप्रपन्नान् न विप्रलुम्पन्ति विकारचोराः||२११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvagandhAprayogaH (212) · Śloka 212
ਪੀਤ੍ਵਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਪਯਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਂ ਘਤੇਨ ਤੈਲੇਨ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ ਵਾ| ਕਸ਼ਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਟਿਂ ਵਪੁਸੋ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਬਾਲਸ੍ਯ ਸਸ੍ਯਸ੍ਯ ਯਥਾ ਸੁਬਸ੍ਟਿਃ||੨੧੨||
पीत्वाश्वगन्धा पयसार्द्धमासं घृतेन तैलेन सुखाम्बुना वा| कृशस्य पुष्टिं वपुषो विधत्ते बालस्य सस्यस्य यथा सुबृष्टिः||२१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNatilaprayogaH (213) · Śloka 213
ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ ਕਸ੍ਣਤਿਲਪ੍ਰਕੁਞ੍ਚਂ ਸਮਸ਼੍ਨਤਃ ਸ਼ੀਤਜਲਾਨੁਪਾਨਮ੍| ਪੋਸਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਭਵਤ੍ਯਨਲ੍ਪੋ ਦਢੀਭਵਨ੍ਤ੍ਯਾਮਰਣਾਚ੍ਚ ਦਨ੍ਤਾਃ||੨੧੩||
दिने दिने कृष्णतिलप्रकुञ्चं समश्नतः शीतजलानुपानम्| पोषः शरीरस्य भवत्यनल्पो दृढीभवन्त्यामरणाच्च दन्ताः||२१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shilAjatukShaudrAdiprayogaH (214) · Śloka 214
ਸ਼ਿਲਾਜਤੁਕ੍ਸੌਦ੍ਰਵਿਡਙ੍ਗਸਰ੍ਪਿ ਰ੍ਲੋਹਾਭਯਾਪਾਰਦਤਾਪ੍ਯਭਕ੍ਸਃ| ਆਪੂਰ੍ਯਤੇ ਦੁਰ੍ਬਲਦੇਹਧਾਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰੇਣ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਃ||੨੧੪||
शिलाजतुक्षौद्रविडङ्गसर्पि र्लोहाभयापारदताप्यभक्षः| आपूर्यते दुर्बलदेहधातु स्त्रिपञ्चरात्रेण यथा शशाङ्कः||२१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shilAjatunaH prayogAntaram (215) · Śloka 215
ਮਧੁ ਮਧੁਰਸਾ ਲਾਜਾ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਮਧੂਕਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਕਮਲਕੁਸੁਮਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਸੀਰੀਭਿਃ ਸਮਂ ਜਤੁ ਪਾਰ੍ਵਤਮ੍| ਪ੍ਰਚੁਰਹਵਿਸਾ ਲੇਹਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਸਮਦ੍ਧਸਿਤੋਪਲਮ੍| ਸ਼ਿਥਿਲਜਰਸੋ ਮਨ੍ਦਾਤਙ੍ਕਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਿਰਾਯੁਸਃ||੨੧੫||
मधु मधुरसा लाजा भार्ङ्गी मधूकशतावरी| कमलकुसुमत्वक्क्षीरीभिः समं जतु पार्वतम्| प्रचुरहविषा लेहं लीढ्वा समृद्धसितोपलम्| शिथिलजरसो मन्दातङ्का भवन्ति चिरायुषः||२१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nArasiMhaghRutam (216) · Śloka 216
ਗਾਯਤ੍ਰੀਸ਼ਿਖਿਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਸਨਸ਼ਿਵਾ ਵੇਲ੍ਲਾਕ੍ਸਕਾਰੁਸ੍ਕਰਾਨ੍ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਸ੍ਟੌ ਦਸ਼ਸਡ੍ਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ ਧਤਾਨ੍ ਖਣ੍ਡੈਃ ਸਹਾਯੋਮਯੈਃ| ਪਾਤ੍ਰੇ ਲੋਹਕਤੇ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਰਵਿਕਰੈਰਾਲੋਡਯਨ੍ ਪਾਚਯੇ ਦਗ੍ਨੌ ਚਾਨੁਮਦੌ ਸਲੋਹਸ਼ਕਲਂ ਪਾਦਸ੍ਥਿਤਂ ਤਤ੍ਪਚੇਤ੍| ਪੂਤਸ੍ਯਾਂਸ਼ਃ ਕ੍ਸੀਰਤੋਂਸ਼ਸ੍ਤਥਾਂਸ਼ੌ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗਾਨ੍ਨਿਰ੍ਯਾਸਾਤ੍ ਪਿਵਰ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਂਸ਼ਾਃ| ਅਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਹੈਯਙਗਵੀਨਾ ਦੇਕੀਕਤ੍ਯੈਤਤ੍ਸਾਧਯੇਤ੍ ਕਸ੍ਣਲੌਹੇ| ਵਿਮਲਯਾ ਸਿਤਯਾ ਮਧੁਨਾਥਵਾ ਯੁਕ੍ਤਮਯੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਯਦਿ ਵਾ ਘਤਮ੍| ਸ੍ਵਰੁਚਿਭੋਜਨਪਾਨਵਿਚੇਸ੍ਟਿਤੋ ਭਵਤਿ ਨਾ ਪਲਸ਼ਃ ਪਰਿਸ਼ੀਲਯਨ੍| ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਧੂਤਪਾਪ੍ਮਾ ਵਨਮਹਿਸਬਲੋ ਵਾਜਿਵੇਗਃ ਸ੍ਥਿਰਾਙ੍ਗੋ ਕੇਸ਼ੈਰ੍ਭਙ੍ਗਾਙ੍ਗਨੀਲੈਰ੍ਮਧੁਸੁਰਭਿਮੁਖੋ ਨੈਕਯੋਸਿਨ੍ਨਿਸੇਵੀ| ਵਾਙ੍ਮੇਧਾਧੀਸਮਦ੍ਧਃ ਸੁਪਟੁ ਹਤਵਹੋ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰੋਪਯੋਗਾ ਦ੍ਧਤ੍ਤੇਸੌ ਨਾਰਸਿਂਹ ਵਪੁਰਨਲਸ਼ਿਖਾਤਪ੍ਤਚਾਮੀਕਰਾਭਮ੍||੨੧੬||
गायत्रीशिखिशिंशपासनशिवा वेल्लाक्षकारुष्करान् पिष्ट्वाष्टौ दशषड्गुणेम्भसि धृतान् खण्डैः सहायोमयैः| पात्रे लोहकृते त्र्यहं रविकरैरालोडयन् पाचये दग्नौ चानुमृदौ सलोहशकलं पादस्थितं तत्पचेत्| पूतस्यांशः क्षीरतोंऽशस्तथांशौ भार्ङ्गान्निर्यासात् पिवर्यास्त्रयोंऽशाः| अंशाश्चत्वारस्तत्र हैयङगवीना देकीकृत्यैतत्साधयेत् कृष्णलौहे| विमलया सितया मधुनाथवा युक्तमयुक्तमिदं यदि वा घृतम्| स्वरुचिभोजनपानविचेष्टितो भवति ना पलशः परिशीलयन्| श्रीमान् निर्धूतपाप्मा वनमहिषबलो वाजिवेगः स्थिराङ्गो केशैर्भृङ्गाङ्गनीलैर्मधुसुरभिमुखो नैकयोषिन्निषेवी| वाङ्मेधाधीसमृद्धः सुपटु हृतवहो मासमात्रोपयोगा द्धत्तेऽसौ नारसिंह वपुरनलशिखातप्तचामीकराभम्||२१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nArasiMhaghRutaprashaMsA (217) · Śloka 217
ਹਵਿਰਿਦਮਤਿਪ੍ਰਭਾਵਂ ਸ੍ਵਮਿਵ ਵਪੁਰ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਨਸਿਂਹੇਨ| ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਭੀਤਾ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾਧਿਜਰਾਸੁਰਾ ਦੂਰਾਤ੍| ਭਙ੍ਗਪ੍ਰਵਾਲਾਨਮੁਨੈਵ ਭਸ੍ਟਾਨ੍ ਘਤੇਨ ਯਃ ਖਾਦਤਿ ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਤ੍ਮਾ| ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕੋਸ੍ਠੋਸਨਸਾਰਸਿਦ੍ਧਦੁਗ੍ਧਾਨੁਪਸ੍ਤਤ੍ਕਤਭੋਜਨਾਰ੍ਥਃ| ਮਾਸੋਪਯੋਗਾਤ੍ ਸਸੁਖੀ ਜੀਵਤ੍ਯਬ੍ਦਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍| ਗਹ੍ਣਾਤਿ ਸਕਦਪ੍ਯੁਕ੍ਤਮਵਿਲੁਪ੍ਤਸ੍ਮਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ||੨੧੭||
हविरिदमतिप्रभावं स्वमिव वपुर्निर्मितं नृसिंहेन| नश्यन्ति यतो भीता व्याध्याधिजरासुरा दूरात्| भृङ्गप्रवालानमुनैव भृष्टान् घृतेन यः खादति यन्त्रितात्मा| विशुद्धकोष्ठोऽसनसारसिद्धदुग्धानुपस्तत्कृतभोजनार्थः| मासोपयोगात् ससुखी जीवत्यब्दशतत्रयम्| गृह्णाति सकृदप्युक्तमविलुप्तस्मृतीन्द्रियः||२१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena tailavidhAnam (218) · Śloka 218
ਅਨੇਨੈਵ ਚ ਕਲ੍ਪੇਨ ਯਸ੍ਤੈਲਮੁਪਯੋਜਯੇਤ੍| ਤਾਨੇਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ ਗੁਣਾਨ੍ ਕਸ੍ਣਕੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ||੨੧੮||
अनेनैव च कल्पेन यस्तैलमुपयोजयेत्| तानेवाऽऽप्नोति स गुणान् कृष्णकेशश्च जायते||२१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAshmarIphalaprayogaH (219) · Śloka 219
ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਣਾਂ ਤੁਲਾਂ ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਮਧੁਘਤੋਕ੍ਸਿਤਾਮ੍| ਉਪਯੁਜ੍ਯ ਪਯੋਨ੍ਨਾਸ਼ੀ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨ੍||੨੧੯||
काश्मर्याणां तुलां मासं स्थितां मधुघृतोक्षिताम्| उपयुज्य पयोऽन्नाशी चिरं जीवति कान्तिमान्||२१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktarasAyanopasaMhAraH (220) · Śloka 220
ਉਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਕ੍ਯਾਨਿ ਫਲਾਨ੍ਵਿਤਾਨਿ ਯੁਗਾਨੁਰੂਪਾਣਿ ਰਸਾਯਨਾਨਿ| ਮਹਾਨੁਸ਼ਂਸਾਨ੍ਯਪਿ ਚਾਪਰਾਣਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਸ੍ਟਾਨਿ ਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨਿ| ਅਮਾਨੁਸਾਣਾਮਤਿਵਿਸ੍ਮਯਾਨਾਂ ਸਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਯਦ੍ਯਪਿ ਤਨਿ ਹੇਤੁਃ| ਸਮੂਲਕਾਸਂ ਤੁ ਕਸਨ੍ਤਿ ਦੇਹਂ ਭ੍ਰਂਸ਼ਾਦ੍ਵਿਧੇਸ੍ਤੇਨ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਨਿ||੨੨੦||
उक्तानि शक्यानि फलान्वितानि युगानुरूपाणि रसायनानि| महानुशंसान्यपि चापराणि प्राप्त्यादिकष्टानि न कीर्तितानि| अमानुषाणामतिविस्मयानां सत्कर्मणां यद्यपि तनि हेतुः| समूलकाषं तु कषन्ति देहं भ्रंशाद्विधेस्तेन विवर्जितानि||२२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanAnyavashyaM niShevaNIyAni (221) · Śloka 221
ਯੁਗਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ਯਦਿ ਚੌਸਧੀਨਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਸੁ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯਤੇਲ੍ਪਾ| ਆਯੁਰ੍ਬਲਾਦਿਸਵਪਿ ਸਾ ਤਥੇਤਿ ਯਤ੍ਨਾਨ੍ਨਿਸੇਵ੍ਯਾਣਿ ਰਸਾਯਨਾਨਿ| ਨ ਚੌਸਧੀਨਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਪ੍ਰਭਾਵਹਾਨਿਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਨੀਾ| ਫਲਂ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸਤਃ ਕਸ੍ਯ ਨ ਸਿਦ੍ਧਮੇਤਤ੍||੨੨੧||
युगस्वभावाद्यदि चौषधीनां क्रियासु शक्तिः परिकल्पयतेऽल्पा| आयुर्बलादिषवपि सा तथेति यत्नान्निषेव्याणि रसायनानि| न चौषधीनामपि सर्वथैव प्रभावहानिः परिकल्पनीय़ा| फलं प्रयात्यूर्ध्वमधस्त्रिवृत्तु प्रत्यक्षतः कस्य न सिद्धमेतत्||२२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanAnAM samyagvidhAnaM kAryam (222) · Śloka 222
ਅਦੇਸ਼ਕਾਲੋਪਹਿਤਾਨ੍ਯਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾ ਨ੍ਯਤ੍ਯੁਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨਿ ਯਥੌਸਧਾਨਿ| ਨਾਸ਼ਂ ਨਯਨ੍ਤੇ ਸਹਸੈਵ ਦੇਹਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਤਥੈਵ ਵਦ੍ਧਿਮ੍| ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨ੍ ਸੁਦੁਸ੍ਟਾਨ੍ ਕਾਲੋਪੇਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੋ ਯਥਾਵਤ੍| ਆਯੁਃਪ੍ਰਜ੍ਞਾਤੇਜਸਾਂ ਯਦ੍ਵਿਵਧ੍ਯੈ ਵੀਰ੍ਯੋਪੇਤਂ ਸ਼ੀਲਯੇਦੌਸਧਂ ਤਤ੍||੨੨੨||
अदेशकालोपहितान्यसात्म्या न्यत्युष्णतीक्ष्णानि यथौषधानि| नाशं नयन्ते सहसैव देहं सम्यक्प्रयुक्तानि तथैव वृद्धिम्| जित्वा तस्मादिन्द्रियादीन् सुदुष्टान् कालोपेतः श्रद्दधानो यथावत्| आयुःप्रज्ञातेजसां यद्विवृध्यै वीर्योपेतं शीलयेदौषधं तत्||२२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanayoge niyamaparatvam (223) · Śloka 223
ਉਤ੍ਸਾਹਵੀਰੈਰਪਿ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਨਰੈਰਗਮ੍ਯਾਨਿ ਤਪੋਦਰਿਦ੍ਰੈਃ| ਮਹਾਰ੍ਣਵਾਨਾਮਿਵ ਦੁਸ੍ਤਰਾਣਾਂ ਪਾਰਾਣ੍ਯਪਾਰਾਣਿ ਰਸਾਯਨਾਨਾਮ੍| ਰਸਾਯਨਾਨਾਮੁਪਯੋਗਸਮ੍ਪਦਾ ਕਤਪ੍ਰਸਾਦੈਰ੍ਮਲਦੋਸਧਾਤੁਭਿਃ| ਸ੍ਥਿਰਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਂ ਕੁਲਂ ਯਥਾ ਸਤ੍ਪੁਰੁਸੈਰਧਿਸ੍ਠਿਤਮ੍| ਦਾਨ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਣ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਯਥਾਵਦਨੁਤਿਸ੍ਠਤਾ| ਕਿਯਦ੍ਵਾ ਦੀਰ੍ਘਦਰ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍||੨੨੩||
उत्साहवीरैरपि सर्वकालं नरैरगम्यानि तपोदरिद्रैः| महार्णवानामिव दुस्तराणां पाराण्यपाराणि रसायनानाम्| रसायनानामुपयोगसम्पदा कृतप्रसादैर्मलदोषधातुभिः| स्थिरं शरीरं क्रियते शरीरिणां कुलं यथा सत्पुरुषैरधिष्ठितम्| दान्तेन्द्रियेण शास्त्रार्थं यथावदनुतिष्ठता| कियद्वा दीर्घदर्शित्वं नेन्द्रत्वमपि दुर्ल्लभम्||२२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayoge vyAdhipratikAraH (224) · Śloka 224
ਰਸਾਯਨਵਿਧਿਭ੍ਰਂਸ਼ਾਜ੍ਜਾਯੇਰਨ੍ ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਯਦਿ| ਯਥਾਸ੍ਵਮੌਸਧਂ ਤੇਸਾਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਸਾਯਨਮ੍||੨੨੪||
रसायनविधिभ्रंशाज्जायेरन् व्याधयो यदि| यथास्वमौषधं तेषां कार्यं मुक्त्वा रसायनम्||२२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnimUlameva lAbhaH (225) · Śloka 225
ਅਧ੍ਯਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਯੇਮ੍ਲਪਟੁਕ੍ਸਾਰਕਟੂਸ੍ਣੈ ਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਃ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾ ਤੇਸੁ ਜਰਤ੍ਤਾ| ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸ੍ਯੋਗ੍ਨਿਸ੍ਤੈਰੁਪਜਾਤੇ ਚ ਵਿਵਰ੍ਜ੍ਯਾ ਯੋਗਾਸ੍ਤੇਗ੍ਨੌ ਧਾਤੁਸਮਦ੍ਧੇਃ ਸ ਹਿ ਮੂਲਮ੍| ਆਯੁਰ੍ਯੋਗਾਃ ਸਾਧ੍ਵਪਿ ਯੁਕ੍ਤ ਮਦੁਵਹ੍ਨੌ ਨੈਰਰ੍ਥਕ੍ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਤਘ੍ਨੇਪ੍ਯੁਪਕਾਰਾਃ| ਦੀਪ੍ਤੇ ਵਹ੍ਨੌ ਤੇ ਤੁ ਗਣੌਘੈਰਪਿ ਤੁਚ੍ਛਾ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਾਤ੍ਰਨਿਸਸ੍ਟਾ ਇਵ ਭੋਗਾਃ||੨੨੫||
अध्याक्रान्ता येऽम्लपटुक्षारकटूष्णै र्द्रव्यैस्तीक्ष्णैः सन्निहिता तेषु जरत्ता| सन्धुक्ष्योऽग्निस्तैरुपजाते च विवर्ज्या योगास्तेऽग्नौ धातुसमृद्धेः स हि मूलम्| आयुर्योगाः साध्वपि युक्त मृदुवह्नौ नैरर्थक्यं यान्ति कृतघ्नेऽप्युपकाराः| दीप्ते वह्नौ ते तु गणौघैरपि तुच्छा विस्तीर्यन्ते पात्रनिसृष्टा इव भोगाः||२२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AcArarasAyanam (226) · Śloka 226
ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮਕ੍ਰੋਧਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਪ੍ਰਵਣੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍| ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਤਨਿਰਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਰਸਾਯਨਮ੍| ਗੁਣੈਰੇਭਿਃ ਸਮੁਦਿਤਃ ਸੇਵਤੇ ਯੋ ਰਸਾਯਨਮ੍| ਤ ਨਿਰ੍ਵਤਾਤ੍ਮਾ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਃ ਪਰਤ੍ਰੇਹ ਚ ਮੋਦਤੇ| ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰਿਣੀ ਚਰ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਜ੍ਞਾਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਃ| ਬੁਦ੍ਧਿਰਸ੍ਖਲਿਤਾਰ੍ਥੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਰਸਾਯਨਮ੍||੨੨੬||
सत्यवादिनमक्रोधमध्यात्मप्रवणेन्द्रियम्| शान्तं सद्दृत्तनिरतं विद्यान्नित्यरसायनम्| गुणैरेभिः समुदितः सेवते यो रसायनम्| त निर्वृतात्मा दीर्घायुः परत्रेह च मोदते| शास्त्रानुसारिणी चर्या चित्तज्ञाः पार्श्ववर्त्तिनः| बुद्धिरस्खलितार्थेषु परिपूर्णं रसायनम्||२२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana goShThe rasAyanasiddhiH (227-49) · Śloka 49
ਗਵਾਮਜੁਤ੍ਵੇਨ ਕਤਾਨੁਕਾਰੈ ਰਨਯਵਾਗਾਸ਼ਯਦੇਹਚੇਸ੍ਟੈਃ| ਸ੍ਥਿਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਯੁਰ੍ਜ੍ਵਲਨੈਃ ਸੁਸ਼ੀਲੈਃ ਸੁਵਦ੍ਧਗੋਪੈਃ ਸਮਧਿਸ੍ਥਿਤੇਸੁ| ਪ੍ਰਾਜ੍ਯਾਜ੍ਯਦੁਗ੍ਧੌਸਧਿਪਾਦਪੇਸੁ ਹ੍ਯੁਮ੍ਭਾਰਵੈਰ੍ਵਲ੍ਗਿਤਵਤ੍ਸਕੇਸੁ| ਕਠਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਬ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਗੋਸ੍ਠੇਸੁ ਰਸਾਯਨਾਨਿ||੨੨੭|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾ ਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਰਸਾਯਨ ਵਿਧਿਨੀਮੈਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪੯||
गवामृजुत्वेन कृतानुकारै रनयवागाशयदेहचेष्टैः| स्थिरेन्द्रियायुर्ज्वलनैः सुशीलैः सुवृद्धगोपैः समधिष्थितेषु| प्राज्याज्यदुग्धौषधिपादपेषु ह्युम्भारवैर्वल्गितवत्सकेषु| कठप्रवेशेन विनापि सिद्धिं ब्रजन्ति गोष्ठेषु रसायनानि||२२७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे रसायन विधिनीमैकोनपञ्चाशोऽध्यायः||४९||
🔊 Audio coming soon