Adhikarana atha rasAyanavidhirnAmaikonapa~jcAsho~adhyAyaH , adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥತೋ ರಸಾಯನವಿಧಿಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथतो रसायनविधिं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayojanam (2) · Śloka 2
ದೀರ್ಘಮಾಯುಃ ಸ್ಮೃತಿಂ ಮೇಧಾಮಾರೋಗ್ಯಂ ತರುಣಂ ವಯಃ| ಪ್ರಭಾ ವರ್ಣಸ್ವರೌದಾರ್ಯಂ ದೇಹೇನ್ದ್ರಿಯಬಲೋದಯಮ್| ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಿಂ ವೃಷತಾಂ ಕಾನ್ತಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ರಸಾಯನಾತ್| ಲಾಭೋಪಾಯೋ ಹಿ ಶಸ್ತಾನಾಂ ರಸಾದೀನಾಂ ರಸಾಯನಮ್||೨||
दीर्घमायुः स्मृतिं मेधामारोग्यं तरुणं वयः| प्रभा वर्णस्वरौदार्यं देहेन्द्रियबलोदयम्| वाक्सिद्धिं वृषतां कान्तिमवाप्नोति रसायनात्| लाभोपायो हि शस्तानां रसादीनां रसायनम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanAdhikAriNaH (3) · Śloka 3
ಪೂರ್ವೇ ವಯಸಿ ಮಧ್ಯೇ ವಾ ತತ್ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ಜಿತಾತ್ಮನಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸ್ರುತರಕ್ತಸ್ಯ ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಚ ಸರ್ವಥಾ||೩||
पूर्वे वयसि मध्ये वा तत्प्रयोज्यं जितात्मनः| स्निग्धस्य स्रुतरक्तस्य विशुद्धस्य च सर्वथा||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avishuddhasya rasAyanaM vyartham (4) · Śloka 4
ಅವಿಶುದ್ಧೇ ಶರೀರೇ ಹಿ ಯುಕ್ತೋ ರಾಸಾಯನೋ ವಿಧಿಃ| ನ ಭಾತಿ ಮಲಸಂಸೃಷ್ಟೇ ವಸ್ತ್ರೇ ರಾಗ ಇವಾರ್ಪಿತಃ| ಯುಕ್ತಂ ಸಂಸ್ಕಾರಹೀನಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗಪ್ಯಪ್ರಮಾದಿನಃ| ಯಥೈವ ಪೌರುಷಂ ತದ್ವನ್ನ ಸಿಧ್ಯತಿ ರಸಾಯನಮ್||೪||
अविशुद्धे शरीरे हि युक्तो रासायनो विधिः| न भाति मलसंसृष्टे वस्त्रे राग इवार्पितः| युक्तं संस्कारहीनस्य सम्यगप्यप्रमादिनः| यथैव पौरुषं तद्वन्न सिध्यति रसायनम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grAmyAhArAdInAM sarvadoShaprakopatvam (5) · Śloka 5
ಸರ್ವೇ ಚ ದೋಷಾ ಭವನ್ತಿ ಗ್ರಾಮ್ಯಾದಾಹಾರಾದಮ್ಲಲವಣಕಟುಕಕ್ಷಾರ ವಿರುದ್ಧಾಸಾತ್ಮ್ಯರೂಕ್ಷಾಭಿಷ್ಯನ್ದಿಕ್ಲಿನ್ನಗುರುಪೂತಿಪರ್ಯುಷಿತನವಧಾನ್ಯ ಶುಷ್ಕಶಾಕಾಽಮಮಾಂಸತಿಲಕುಲತ್ಥದಧಿಶುಕ್ತಕಾಞ್ಜಿಕಪಿಷ್ಟಾ ನ್ನವಿರೂಢಕನಿಷೇವಿಣಾಂ ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಸ್ತ್ರೀಮದ್ಯನಿತ್ಯಾನಾಂ ವಿಷಮಾ ತಿಮಾತ್ರವ್ಯಾಯಾಮಾಯಾಮಸಙ್ಕ್ಷೋಭಿರವಪುಷಾಂ ಕ್ರೋಧಲೋಭಭಯಶೋ ಕಾಯಾಸಬಹುಲಾನಾಂ ಪಾಪಕರ್ಮಣಾಮಸಮಞ್ಜಸಾಹಾರವಿಹಾರನಿರ್ಹಾರ ನಿರತಾನಾಮ್| ಅತೋ ನಿಮಿತ್ತಂ ಹ್ಯವಿಶುದ್ಧಃ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ರಸೋ ವಿದಹ್ಯತೇ ರಕ್ತಂ ಶಿಥಿಲೀಭವನ್ತಿ ಮಾಂಸಾನಿ ವಿಷ್ಯನ್ದತೇ ಮೇದೋ ದೂಷ್ಯನ್ತೇ ದೋಷಾ ವಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಸನ್ಧಯೋ ನ ಸನ್ಧೀಯನ್ತೇಽಸ್ಥಿಷು ಮಜ್ಜಾನೋ ನಾಪ್ಯಾ ಯತೇ ಶುಕ್ರಂ ನೌಜೋ ನ ಬಲಂ ನ ವೀರ್ಯಮ್| ತತಃ ಸ ಏವಮ್ಭೂತೋ ಗ್ಲಾಯತಿ ಸೀದತಿ ನಿದ್ರಾತನ್ದ್ರಾಲಸ್ಯ ಸಮನ್ವಿತಃ ಖಿದ್ಯತೇ ನಿರ್ವಿದ್ಯತೇ ನಿರುತ್ಸಾಹೋಽಸಮರ್ಥಃ ಶಾರೀರ ಮಾನಸಾನಾಂ ವಿಶಿಷ್ಟಾನಾಂ ಚೇಷ್ಟಾನಾಂ ಭ್ರಷ್ಟಚ್ಛಾಯೋ ನಷ್ಟಸ್ಮೃತಿರಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿರಸಮ್ಪಾದ್ಯಮಾನಾಭಿಲಷಿತಾರ್ಥೋಽಹರ್ನಿಶಮನಿಶಮನಿಶಂ ನಿಃ ಶ್ವಶ್ವಸನ್ನಧಿಷ್ಠಾನಭೂತೋ ರೋಗಾಣಾಂ ನೋಪಾತ್ತಮಪಿ ಸರ್ವಮಾಯುರ ವಾಪ್ನೋತಿ||೫||
सर्वे च दोषा भवन्ति ग्राम्यादाहारादम्ललवणकटुकक्षार विरुद्धासात्म्यरूक्षाभिष्यन्दिक्लिन्नगुरुपूतिपर्युषितनवधान्य शुष्कशाकाऽममांसतिलकुलत्थदधिशुक्तकाञ्जिकपिष्टा न्नविरूढकनिषेविणां दिवास्वप्नस्त्रीमद्यनित्यानां विषमा तिमात्रव्यायामायामसङ्क्षोभिरवपुषां क्रोधलोभभयशो कायासबहुलानां पापकर्मणामसमञ्जसाहारविहारनिर्हार निरतानाम्| अतो निमित्तं ह्यविशुद्धः सञ्जायते रसो विदह्यते रक्तं शिथिलीभवन्ति मांसानि विष्यन्दते मेदो दूष्यन्ते दोषा विमुच्यन्ते सन्धयो न सन्धीयन्तेऽस्थिषु मज्जानो नाप्या यते शुक्रं नौजो न बलं न वीर्यम्| ततः स एवम्भूतो ग्लायति सीदति निद्रातन्द्रालस्य समन्वितः खिद्यते निर्विद्यते निरुत्साहोऽसमर्थः शारीर मानसानां विशिष्टानां चेष्टानां भ्रष्टच्छायो नष्टस्मृतिरल्प बुद्धिरसम्पाद्यमानाभिलषितार्थोऽहर्निशमनिशमनिशं निः श्वश्वसन्नधिष्ठानभूतो रोगाणां नोपात्तमपि सर्वमायुर वाप्नोति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanasevanakAle doShAn pariharet (6) · Śloka 6
ತಸ್ಮಾದ್ ಬುದ್ಧಿಮಾನಪಾಸ್ಯ ಯಥೋಕ್ತಾನಾಹಾರಾದಿದೋಷಾನ್ ನಿರ್ವಾಹ್ಯ ಚ ಪೂರ್ವೋಪಚಿತಾನ್ ರಸಾಯನಂ ವಿಧಿವಿಹಿತಮುಪಸೇವೇತ||೬||
तस्माद् बुद्धिमानपास्य यथोक्तानाहारादिदोषान् निर्वाह्य च पूर्वोपचितान् रसायनं विधिविहितमुपसेवेत||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanadvaividhyam (7) · Śloka 7
ತತ್ತು ದ್ವಿವಿಧಂ ಕುಟೀಪ್ರಾವೇಶಿಕಂ ವಾತಾತಪಿಕಂ ಚ| ತತ್ರ ವೀರ್ಯ ಪ್ರಭಾವಪ್ರಯೋಗಪರಿಹಾರಗುರುತ್ವಾತ್ ಕುಟೀಪ್ರಾವೇಶಿಕಂ ಮಹಾಫಲ ತರಮ್||೭||
तत्तु द्विविधं कुटीप्रावेशिकं वातातपिकं च| तत्र वीर्य प्रभावप्रयोगपरिहारगुरुत्वात् कुटीप्रावेशिकं महाफल तरम्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuTIprAveshikavidhiH kuTInirmANam (8) · Śloka 8
ತಸ್ಯ ವಿಧಿಃ ಕ್ಷೇಮಸುಭಿಕ್ಷಧಾರ್ಮಿಕಶ್ರದ್ದಧಾನಜನನೃಪವೈದ್ಯವಿಪ್ರೇ ಸುಲಭಮಹೌಷಧಿಘೃತಕ್ಷೀರಪಥ್ಯಭೋಜನೋಪಕರಣೇ ಗ್ರಾಮೇ ನಗರೇ ವಾ ಪೂರ್ವೋತ್ತರಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಪ್ರಾಗುದಕ್ಪ್ರವಣೇ ಸುವಿಭಕ್ತವಿಹಾರೋದ್ದೇಶೇ ದೇಶೇ ದೃಢಘನಸುಮೃಷ್ಟಭಿತ್ತಿಮುತ್ಸೇಧವಿಸ್ತಾರಸಮ್ಪನ್ನಾಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಲೋಚನಾಂ ತ್ರಿ ಗರ್ಭಾಮೃತುಸುಖಾಂ ನಿರ್ವಾತಾಂ ಪ್ರವಾತೈಕದೇಶಾಂ ಪ್ರಾಗ್ದ್ವಾರಾಮುದಗ್ದ್ವಾರಾಂ ವಾ ಶಮೀಬಿಲ್ವಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಪರಿಗೃಹೀತಾಮನಿಷ್ಟೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥವಾತಾತಪರಜೋ ಧೂಮಸ್ವೇದಕ್ಲೇದದಂಶಮಶಕಸರೀಸೃಪವ್ಯಾಲಬಾಲಸ್ತ್ರೀದಾಸಾನ್ತಾ ವಸಾಯಿನಾಮಗಮ್ಯಾಂ ಸನ್ನಿಹಿತಸದ್ವೈದ್ಯಪರಿಚಾರಕೋಪಕರಣಾಂ ಕುಟೀಂ ಕಾರಯೇತ್||೮||
तस्य विधिः क्षेमसुभिक्षधार्मिकश्रद्दधानजननृपवैद्यविप्रे सुलभमहौषधिघृतक्षीरपथ्यभोजनोपकरणे ग्रामे नगरे वा पूर्वोत्तरस्यां दिशि प्रागुदक्प्रवणे सुविभक्तविहारोद्देशे देशे दृढघनसुमृष्टभित्तिमुत्सेधविस्तारसम्पन्नां सूक्ष्मलोचनां त्रि गर्भामृतुसुखां निर्वातां प्रवातैकदेशां प्राग्द्वारामुदग्द्वारां वा शमीबिल्वक्षीरिवृक्षपरिगृहीतामनिष्टेन्द्रियार्थवातातपरजो धूमस्वेदक्लेददंशमशकसरीसृपव्यालबालस्त्रीदासान्ता वसायिनामगम्यां सन्निहितसद्वैद्यपरिचारकोपकरणां कुटीं कारयेत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra praveshaH (9) · Śloka 9
ತಸ್ಯಾಂ ರಸಾಯನಾರ್ಥೀ ಶರದಿ ವಸನ್ತೇ ವಾ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ಪ್ರಶಸ್ತೇ ಅಹನಿ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಯಥಾರ್ಹಂ ದೇವಗುರುವಿಪ್ರಾನ್ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮದಕ್ಷಾ ಶ್ವಿಪ್ರಭೃತೀನ್ ಪರಿಮೃಶ್ಯ ಸುವರ್ಣಘೃತಮಧುಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಪ್ರಿಯಙ್ಗುರೋ ಚನಾಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ಗೋಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನುಪ್ರವಿಶೇತ್||೯||
तस्यां रसायनार्थी शरदि वसन्ते वा शुक्लपक्षे प्रशस्ते अहनि पूजयित्वा यथार्हं देवगुरुविप्रान् प्रणम्य ब्रह्मदक्षा श्विप्रभृतीन् परिमृश्य सुवर्णघृतमधुसिद्धार्थकप्रियङ्गुरो चनाः प्रदक्षिणीकृत्य गोब्राह्मणानुप्रविशेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prAkkRutyaM niyamapAlana~jca (10) · Śloka 10
ತತ್ರ ಸಂಶೋಧನೈಃ ಶುದ್ಧಃ ಸುಖೀ ಜಾತಬಲಃ ಪುನಃ| ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಧೃತಿಯುತಃ ಶ್ರದ್ದಧಾನೋ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ| ದಾನಶೀಲದಯಾಸತ್ಯವ್ರತಧರ್ಮಪರಾಯಣಃ| ದೇವತಾನು ಸ್ಮೃತೌ ಯುಕ್ತೋ ಯುಕ್ತಸ್ವಪ್ನಪ್ರಜಾಗರಃ| ಪ್ರಿಯೌಷಧಃ ಪೇಶಲವಾಗಾರಭೇತ ರಸಾಯನಮ್||೧೦||
तत्र संशोधनैः शुद्धः सुखी जातबलः पुनः| ब्रह्मचारी धृतियुतः श्रद्दधानो जितेन्द्रियः| दानशीलदयासत्यव्रतधर्मपरायणः| देवतानु स्मृतौ युक्तो युक्तस्वप्नप्रजागरः| प्रियौषधः पेशलवागारभेत रसायनम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanArthaM yogaH (11) · Śloka 11
ಹರೀತಕೀಮಾಮಲಕಂ ಸೈನ್ಧವಂ ನಾಗರಂ ವಚಾಮ್| ಹರಿದ್ರಾಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ವೇಲ್ಲಂ ಗುಡಂ ಚೋಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ಪಿಬೇತ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನೋ ನರಃ ಪೂರ್ವಂ ತೇನ ಸಾಧು ವಿರಿಚ್ಯತೇ||೧೧||
हरीतकीमामलकं सैन्धवं नागरं वचाम्| हरिद्रां पिप्पलीं वेल्लं गुडं चोष्णाम्बुना पिबेत्| स्निग्धस्विन्नो नरः पूर्वं तेन साधु विरिच्यते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tato yAvakam (12) · Śloka 12
ತತಃ ಶುದ್ಧಶರೀರಾಯ ಕೃತಸಂಸರ್ಜನಾಯ ಚ| ತ್ರಿರಾತ್ರಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ವಾ ಸಪ್ತಾಹಂ ವಾ ಘೃತಾನ್ವಿತಮ್| ದದ್ಯಾದ್ಯಾವಕಮಾಶುದ್ಧೇಃ ಪುರಾಣಶಕೃತೋಽಥವಾ||೧೨||
ततः शुद्धशरीराय कृतसंसर्जनाय च| त्रिरात्रं पञ्चरात्रं वा सप्ताहं वा घृतान्वितम्| दद्याद्यावकमाशुद्धेः पुराणशकृतोऽथवा||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yaugikarasAyanasevanam (13) · Śloka 13
ಇತ್ಥಂ ಸಂಸ್ಕೃತಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ರಸಾಯನಮುಪಾಹರೇತ್| ಯಸ್ಯ ಯದ್ಯೌಗಿಕಂ ಪಶ್ಯೇತ್ಸರ್ವಮಾಲೋಚ್ಯ ಸಾತ್ಮ್ಯವಿತ್||೧೩||
इत्थं संस्कृतकोष्ठस्य रसायनमुपाहरेत्| यस्य यद्यौगिकं पश्येत्सर्वमालोच्य सात्म्यवित्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana harItakyAdi saMj~jAnirvacanam (14) · Śloka 14
ಹರಣಾತ್ ಸರ್ವರೋಗಾಣಾಂ ಯಾಸಾವುಕ್ತಾ ಹರೀತಕೀ| ಪಥ್ಯತ್ವಾತ್ ಸರ್ವಧಾತೂನಾಂ ಪಥ್ಯಾ ಶಿವತಯಾ ಶಿವಾ| ಯಸ್ಮಾದ್ವಿಜಯತೇ ವ್ಯಾಧೀನ್ ಸಮಗ್ರಾನ್ ವಿಜಯಾ ತತಃ| ಅಭಯಂ ಸರ್ವರೋಗೇಭ್ಯೋ ಭವತ್ಯಾಯುಶ್ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್| ಯತಃ ಶೀಲಯತಾಮೇನಾಂ ತೇನೇಯಮಭಯಾ ಸ್ಮೃತಾ||೧೪||
हरणात् सर्वरोगाणां यासावुक्ता हरीतकी| पथ्यत्वात् सर्वधातूनां पथ्या शिवतया शिवा| यस्माद्विजयते व्याधीन् समग्रान् विजया ततः| अभयं सर्वरोगेभ्यो भवत्यायुश्च शाश्वतम्| यतः शीलयतामेनां तेनेयमभया स्मृता||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana harItakIguNAH anupAnAni ca (15) · Śloka 15
ನವಾ ವೃತ್ತಾ ಘನಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಗುರ್ವೀ ಮಜ್ಜತಿ ಚಾಪ್ಸು ಯಾ| ಸಾಲಸ್ಯ ಸಾ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಾ ನವನೀತಸಮನ್ವಿತಾ| ವಾತೇ ಸಸರ್ಪಿರ್ಲವಣಾ ಪಿತ್ತೇ ಸಗುಡಶರ್ಕರಾ| ಕಫೇ ಸಪಿಪ್ಪಲೀ ಕ್ಷೌದ್ರಾ ಸರ್ವದಾ ಸಾ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೧೫||
नवा वृत्ता घना स्निग्धा गुर्वी मज्जति चाप्सु या| सालस्य सा प्रयोक्तव्या नवनीतसमन्विता| वाते ससर्पिर्लवणा पित्ते सगुडशर्करा| कफे सपिप्पली क्षौद्रा सर्वदा सा प्रशस्यते||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana harItakIrasAyanam (16) · Śloka 16
ಅಥ ಹರೀತಕೀನಾಂ ಹಿಮವಚ್ಛೈಲಸಮ್ಭವಾನಾಂ ಕಾಲಜಾತಾನಾಮಾ ಪೂರ್ಣರಸವೀರ್ಯಾಣಾಮನಾಮಯಾನಾಂ ದ್ವಿಶಸ್ತ್ರಿಶೋ ವಾ ಶಕಲಿತಾ ನಾಮನಸ್ಥ್ನಾಮಾಢಕಂ ಚತುರ್ಗುಣೇನ ಪಯಸಾ ಸಂಸ್ವೇದ್ಯ ಮೃದುಭೂತ ಮವತಾರ್ಯ ಶೀತಂ ಸರ್ಪಿರ್ಮಧ್ವಾಢಕಾಭ್ಯಾಂ ಸಂಸೃಜ್ಯ ಸುಗುಪ್ತಂ ಸ್ಥಾ ಪಯೇತ್| ತತಸ್ತ್ರಿರಾತ್ರಾದೂರ್ಧ್ವಮಹಾರಾನುಪರೋಧಿನೀಂ ಮಾತ್ರಾಂ ಪ್ರತ್ಯಹ ಮುಪಯೋಜಯೇತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಂ ಪಯಸಾ ಭುಞ್ಜೀತ| ಪ್ರಯೋ ಗಾನ್ತೇ ಚ ತಾವನ್ತಮೇವ ಕಾಲಮ್| ಅಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾದ್ವರ್ಷಶತಮಜರೋ ನಿರ್ವಲೀಖಲತಿಪಲಿತಾಮಯಃ ಶ್ರುತಿಸ್ಮೃತಿಸಮ್ಪನ್ನಃ ಸಮಿದ್ಧಾನ ಲಶ್ಚ ಪುರುಷೋ ಭವತಿ| ಬೃಹಚ್ಛರೀರಂ ಗಿರಿಸಾರಸಾರಂ ಸ್ವರೋ ಘನೌಘಸ್ತನಿತಾನುಕಾರೀ| ಭವತ್ಯಪತ್ಯಂ ವಿಪುಲಂ ಸ್ಥಿರಞ್ಚ ಸಮಶ್ನತೋ ಯೋಗಮಿಮಂ ಪ್ರಯತ್ನಾತ್||೧೬||
अथ हरीतकीनां हिमवच्छैलसम्भवानां कालजातानामा पूर्णरसवीर्याणामनामयानां द्विशस्त्रिशो वा शकलिता नामनस्थ्नामाढकं चतुर्गुणेन पयसा संस्वेद्य मृदुभूत मवतार्य शीतं सर्पिर्मध्वाढकाभ्यां संसृज्य सुगुप्तं स्था पयेत्| ततस्त्रिरात्रादूर्ध्वमहारानुपरोधिनीं मात्रां प्रत्यह मुपयोजयेत्| जीर्णे शालिषष्टिकं पयसा भुञ्जीत| प्रयो गान्ते च तावन्तमेव कालम्| अस्य प्रयोगाद्वर्षशतमजरो निर्वलीखलतिपलितामयः श्रुतिस्मृतिसम्पन्नः समिद्धान लश्च पुरुषो भवति| बृहच्छरीरं गिरिसारसारं स्वरो घनौघस्तनितानुकारी| भवत्यपत्यं विपुलं स्थिरञ्च समश्नतो योगमिमं प्रयत्नात्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmaM rasAyanam (17) · Śloka 17
ಪಥ್ಯಾಸಹಸ್ರಂ ತ್ರಿಗುಣಧಾತ್ರೀಫಲಸಮನ್ವಿತಮ್| ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಾನಾಂ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಪಲಶತದ್ವಯಮ್| ಜಲೇ ದಶಗುಣೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ದಶಭಾಗಸ್ಥಿತೇ ರಸೇ| ಆಪೋಥ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ವ್ಯಸ್ಥೀನಿ ವಿಜಯಾಮಲಕಾನ್ಯಥಾ| ವಿನೀಯ ತಸ್ಮಿನ್ನಿರ್ಯೂಹೇ ಯೋಜಯೇತ್ ಕುಡವಾಂಶಕಮ್| ತ್ವಗೇಲಾಮುಸ್ತರಜನೀಪಿಪ್ಪಲ್ಯಗರುಚನ್ದನಮ್| ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣೀಕನಕಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀವಚಾಪ್ಲವಮ್| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಯಂ ವಿಡಙ್ಗಂ ಚ ಚೂರ್ಣಿತಂ ತುಲಯಾಧಿಕಮ್| ಸಿತೋಪಲಾರ್ದ್ಧಭಾರಂ ಚ ಪಾತ್ರಾಣಿ ತ್ರೀಣಿ ಸರ್ಪಿಷಃ| ದ್ವೇ ಚ ತೈಲಾತ್ಪಚೇತ್ಸರ್ವಂ ತದಗ್ನೌ ಲೇಹತಾಂ ಗತಮ್| ಅವತೀರ್ಣಂ ಹಿಮಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ವಿಂಶೈಃ ಕ್ಷೌದ್ರಶತೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ| ತತಃ ಖಜೇನ ಮಥಿತಂ ವಿದಧ್ಯಾದ್ ಘೃತಭಾಜನೇ| ಏತದ್ರಸಾಯನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಸಮಂ ಪೂರ್ವೇಣ ಸರ್ವಥಾ| ವೈಖಾನಸಾ ಬಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ನವಂ ವಯಃ| ಆರೋಗ್ಯಮಮಿತಂ ಚಾಯುರ್ವೀತತನ್ದ್ರಾಶ್ರಮಕ್ಲಮಾಃ||೧೭||
पथ्यासहस्रं त्रिगुणधात्रीफलसमन्वितम्| पञ्चानां पञ्चमूलानां सार्द्धं पलशतद्वयम्| जले दशगुणे पक्त्वा दशभागस्थिते रसे| आपोथ्य कृत्वा व्यस्थीनि विजयामलकान्यथा| विनीय तस्मिन्निर्यूहे योजयेत् कुडवांशकम्| त्वगेलामुस्तरजनीपिप्पल्यगरुचन्दनम्| मण्डूकपर्णीकनकशङ्खपुष्पीवचाप्लवम्| यष्ट्याह्वयं विडङ्गं च चूर्णितं तुलयाधिकम्| सितोपलार्द्धभारं च पात्राणि त्रीणि सर्पिषः| द्वे च तैलात्पचेत्सर्वं तदग्नौ लेहतां गतम्| अवतीर्णं हिमं युञ्ज्याद्विंशैः क्षौद्रशतैस्त्रिभिः| ततः खजेन मथितं विदध्याद् घृतभाजने| एतद्रसायनं ब्राह्मं समं पूर्वेण सर्वथा| वैखानसा बालखिल्याः प्राश्य प्राप्ता नवं वयः| आरोग्यममितं चायुर्वीततन्द्राश्रमक्लमाः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhayAmalakAdi ghRutam (18) · Śloka 18
ಅಭಯಾಮಲಕವಿಭೀತಕಪಞ್ಚಾತ್ಮಕಪಞ್ಚಮೂಲನಿರ್ಯೂಹೇ| ವಲ್ಲೀಪಲಾಶಕರಸೇ ದ್ವಿಗುಣೇ ಕ್ಷೀರೇಽಷ್ಟಗುಣೇ ಚ ವಿಪಚೇತ್| ಘೃತಸ್ಯ ಕುಮ್ಭಂ ಮಧುಕಂ ಮಧೂಕಂ ಕಾಕೋಲಿಯುಗ್ಮಞ್ಚ ಬಲಾಂ ಸ್ವಗುಪ್ತಾಮ್| ಸಕ್ಷೀರಶುಕ್ಲಾಮೃಷಭಂ ಸಜೀವಂ ಸುಖಾಮ್ಬುಪಸ್ತಚ್ಚ ಪಿಬೇದ್ಗುಣಾಢ್ಯಮ್||೧೮||
अभयामलकविभीतकपञ्चात्मकपञ्चमूलनिर्यूहे| वल्लीपलाशकरसे द्विगुणे क्षीरेऽष्टगुणे च विपचेत्| घृतस्य कुम्भं मधुकं मधूकं काकोलियुग्मञ्च बलां स्वगुप्ताम्| सक्षीरशुक्लामृषभं सजीवं सुखाम्बुपस्तच्च पिबेद्गुणाढ्यम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakarasAyanam (19) · Śloka 19
ಆಮಲಕಸಹಸ್ರಂ ಪಿಷ್ಟಸ್ವೇದನವಿಧಾನೇನ ಕ್ಷೀರೋಷ್ಮಣಾ ಸುಸ್ವಿನ್ನ ಮನಾತಪಶುಷ್ಕಮನಸ್ಥಿ ಚೂರ್ಣಯೇತ್| ತದಾಮಲಕಸಹಸ್ರಸ್ವರಸ ಪರಿಪೀತಂ ಸ್ಥಿರಾಜೀವನ್ತೀಪುನರ್ನವನಾಗಬಲಾಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣೀಬ್ರಹ್ಮ ಸುವರ್ಚಲಾಭೀರುಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀವಚಾಪಿಪ್ಪಲೀವಿಡಙ್ಗಸ್ವಗುಪ್ತಾಮೃತಾಗ ರುಚನ್ದನಮಧುಕಮಧೂಕಪುಷ್ಪಪದ್ಮೋತ್ಪಲನವಮಾಲಿಕಾಯುವತಿಯೂಥಿ ಕಾಚೂರ್ಣಾಷ್ಟಭಾಗಸಂಪೃಕ್ತಂ ಪುನರ್ನಾಗಬಲಾಪಲಸಹಸ್ರಸ್ವರಸಪ ರಿಪೀತಂ ಛಾಯೋಪಶೋಷಿತಂ ದ್ವಿಗುಣಿತಸರ್ಪಿಷಾ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಕ್ಷುದ್ರಗುಡಾ ಕೃತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಘೃತಭಾಜನಸ್ಥಂ ಭಸ್ಮರಾಶೇರಧಃ ಸ್ಥಾಪಯೇದನ್ತರ್ಭೂಮೇಃ ಪಕ್ಷಮಥರ್ವವೇದವಿದಾಕೃತರಕ್ಷಂ ಪಕ್ಷಾತ್ಯಯೇ ಚೋದ್ಧೃತ್ಯ ಕನಕ ರಜತತಾಮ್ರಪ್ರವಾಲಕಾಲಾಯಶ್ಚೂರ್ಣಾಷ್ಟಭಾಗಸಂಯುಕ್ತಮರ್ದ್ಧಕರ್ಷಾಭಿ ವೃದ್ಧ್ಯಾ ಯಥಾಗ್ನಿ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಯೋಜಯೇದಿತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೧೯||
आमलकसहस्रं पिष्टस्वेदनविधानेन क्षीरोष्मणा सुस्विन्न मनातपशुष्कमनस्थि चूर्णयेत्| तदामलकसहस्रस्वरस परिपीतं स्थिराजीवन्तीपुनर्नवनागबलामण्डूकपर्णीब्रह्म सुवर्चलाभीरुशङ्खपुष्पीवचापिप्पलीविडङ्गस्वगुप्तामृताग रुचन्दनमधुकमधूकपुष्पपद्मोत्पलनवमालिकायुवतियूथि काचूर्णाष्टभागसंपृक्तं पुनर्नागबलापलसहस्रस्वरसप रिपीतं छायोपशोषितं द्विगुणितसर्पिषा क्षौद्रेण क्षुद्रगुडा कृतिं कृत्वा घृतभाजनस्थं भस्मराशेरधः स्थापयेदन्तर्भूमेः पक्षमथर्ववेदविदाकृतरक्षं पक्षात्यये चोद्धृत्य कनक रजतताम्रप्रवालकालायश्चूर्णाष्टभागसंयुक्तमर्द्धकर्षाभि वृद्ध्या यथाग्नि प्रातः प्रातः प्रयोजयेदिति समानं पूर्वेण||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakarasAyanamaparam (20) · Śloka 20
ಆಮಲಕಸಹಸ್ರಮಾರ್ದ್ರಪಲಾಶದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ಸಾಪಿಧಾನಾಯಾಂ ವಾಷ್ಪಮನು ದ್ವಮನ್ತ್ಯಾಮಾರಣ್ಯಗೋಮಯಾಗ್ನಿಭಿರುಪಸ್ವೇದಯೇತ್| ತಾನಿ ಸುಸ್ವಿ ನ್ನಶೀತಾನ್ಯುದ್ಧೃತ್ಯ ನಿಷ್ಕುಲೀಕೃತಾನ್ಯಾಪೋಥ್ಯ ಪಿಪ್ಪಲೀವಿಡಙ್ಗ ತಣ್ಡುಲಾನಾಂ ಪೃಥಗಾಢಕೇನಾಧ್ಯರ್ದ್ಧೇನ ಶರ್ಕರಾಯಾಃ ಷಡ್ಭಿರ್ಮಧುಘೃತ ತೈಲಾನಾಂ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಘೃತಕುಮ್ಭೇ ಸ್ಥಾಪಯೇದ್ವಿಂಶತಿರಾತ್ರಂ ಪರಂ ಚೋಪ ಯೋಜಯೇದಿತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೨೦||
आमलकसहस्रमार्द्रपलाशद्रोण्यां सापिधानायां वाष्पमनु द्वमन्त्यामारण्यगोमयाग्निभिरुपस्वेदयेत्| तानि सुस्वि न्नशीतान्युद्धृत्य निष्कुलीकृतान्यापोथ्य पिप्पलीविडङ्ग तण्डुलानां पृथगाढकेनाध्यर्द्धेन शर्करायाः षड्भिर्मधुघृत तैलानां संयोज्य घृतकुम्भे स्थापयेद्विंशतिरात्रं परं चोप योजयेदिति समानं पूर्वेण||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhayAmalakAdi rasAyanam (21) · Śloka 21
ಅಭಯಾಮಲಕಸಹಸ್ರಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಸಹಸ್ರಯುಕ್ತಂ ತರುಣಪಲಾಶಕ್ಷಾ ರೋದಕೇನಾಪ್ಲಾವ್ಯ ಶುಚೌ ಭಾಣ್ಡೇ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್| ತತೋಽನುಗತಕ್ಷಾರ ಮನಾತಪಶುಷ್ಕಮಸ್ಥಿರಹಿತಂ ಚೂರ್ಣಯಿತ್ವಾ ಸಿತೋಪಲಾಪಾದೇನ ಚತುರ್ಗುಣಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಂ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಘೃತಭಾಜನೇ ಷಣ್ಮಾ ಸಾನನ್ತರ್ಭೂಮೇಃ ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ಪರತೋ ಯಥಾಗ್ನಿಬಲಮುಪಯುಞ್ಜೀತೇತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೨೧||
अभयामलकसहस्रं पिप्पलीसहस्रयुक्तं तरुणपलाशक्षा रोदकेनाप्लाव्य शुचौ भाण्डे स्थापयेत्| ततोऽनुगतक्षार मनातपशुष्कमस्थिरहितं चूर्णयित्वा सितोपलापादेन चतुर्गुणाभ्यां च मधुघृताभ्यां संयोज्य घृतभाजने षण्मा सानन्तर्भूमेः स्थापयित्वा परतो यथाग्निबलमुपयुञ्जीतेति समानं पूर्वेण||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakacUrNarasAyanam (22) · Śloka 22
ಆಮಲಕಚೂರ್ಣಾಢಕಮೇಕವಿಂಶತಿರಾತ್ರಮಾಮಲಕಸ್ವರಸಭಾವಿತಂ ಮಧುಘೃತಾಢಕಾಭ್ಯಾಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಾಷ್ಟ ಭಾಗೇನ ಶರ್ಕರಾಚತುರ್ಭಾಗೇನ ಚ ಸಂಸೃಷ್ಟಂ ಘೃತಭಾಜನಸ್ಥಂ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಭಸ್ಮಾರಾಶೌ ನಿದಧ್ಯಾತ್| ತಚ್ಛರದಿ ಚೋಪಯೋಜಯೇದಿತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೨೨||
आमलकचूर्णाढकमेकविंशतिरात्रमामलकस्वरसभावितं मधुघृताढकाभ्यां पिप्पलीचूर्णाष्ट भागेन शर्कराचतुर्भागेन च संसृष्टं घृतभाजनस्थं प्रावृषि भस्माराशौ निदध्यात्| तच्छरदि चोपयोजयेदिति समानं पूर्वेण||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDa~ggataNDularasAyanam (23) · Śloka 23
ವಿಡಙ್ಗತಣ್ಡುಲಾನಾಮಾಢಕಮಾಢಕಂ ಪಿಪ್ಪಲೀತಣ್ಡುಲಾನಾಮಾಧ್ಯರ್ದ್ದಂ ಸಿತೋಪಲಾನಾಂ ಮಧುಘೃತೈಲಾಢಕೈಃ ಷಡ್ಭಿರೇಕೀಕೃತಂ ಘೃತಭಾಜ ನಸ್ಥಂ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಭಸ್ಮರಾಶಾವಿತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೨೩||
विडङ्गतण्डुलानामाढकमाढकं पिप्पलीतण्डुलानामाध्यर्द्दं सितोपलानां मधुघृतैलाढकैः षड्भिरेकीकृतं घृतभाज नस्थं प्रावृषि भस्मराशाविति समानं पूर्वेण||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anargalatriphalAprayogaH (24) · Śloka 24
ಅಭಯಾಮಲಕವಿಭೀತಕಾನಾಂ ದ್ವಿಶಸ್ತ್ರಿಶೋ ವಾ ಸಂಯೋಜಿತಾನಾಂ ಪಲಾಶತ್ವಗವನದ್ಧಾನಾಂ ಮೃದಾವಲಿಪ್ತಾನಾಂ ಕುಕೂಲಸ್ವಿನ್ನಾನಾಂ ನಿರಸ್ಥಿಕೃತಾನಾಂ ಪಲಸಹಸ್ರಮುಲೂಖಲೇ ಸಙ್ಕ್ಷುದ್ಯ ದಧಿಮಧುಘೃತ ತೈಲಪಲಲಶರ್ಕರಾಸಮ್ಪೃಕ್ತಂ ಭಕ್ಷಯೇದನನ್ನಭುಗ್ಯಥೋಕ್ತೇನ ವಿ ಧಿನಾ| ಪ್ರಯೋಗಾನ್ತೇ ತತೋ ದ್ವಿಗುಣಂ ಕಾಲಂ ಯವಾಗೂಯೂಷಕ್ಷೀರಘೃತ ಷಷ್ಟಿಕಾನ್ನಮಾಹಾರೋಽಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಸರ್ಪಿರುದ್ವರ್ತನಂ ಯವಚೂರ್ಣಮಿತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣಾಭ್ಯಧಿಕಫಲಂ ವಾ||೨೪||
अभयामलकविभीतकानां द्विशस्त्रिशो वा संयोजितानां पलाशत्वगवनद्धानां मृदावलिप्तानां कुकूलस्विन्नानां निरस्थिकृतानां पलसहस्रमुलूखले सङ्क्षुद्य दधिमधुघृत तैलपललशर्करासम्पृक्तं भक्षयेदनन्नभुग्यथोक्तेन वि धिना| प्रयोगान्ते ततो द्विगुणं कालं यवागूयूषक्षीरघृत षष्टिकान्नमाहारोऽभ्यञ्जनं सर्पिरुद्वर्तनं यवचूर्णमिति समानं पूर्वेणाभ्यधिकफलं वा||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cyavanaprAshaH (25) · Śloka 25
ದಶಮೂಲಬಲಾಮುಸ್ತಜೀವಕರ್ಷಭಕೋತ್ಪಲಮ್| ಪರ್ಣಿನ್ಯೌ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಶೃಙ್ಗೀ ಮೇದಾ ತಾಮಲಕೀ ತ್ರುಟಿಃ| ಜೀವನ್ತೀ ಜೋಙ್ಗಕಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಪೌಷ್ಕರಂ ಚನ್ದನಂ ಶಠೀ| ಪುನರ್ನವಾ ದ್ವಿಕಾಕೋಲೀ ಕಾಕನಾಸಾಮೃತಾದ್ವಯಮ್| ವಿದಾರೀ ವೃಷಮೂಲಂ ಚ ತದೈಕಧ್ಯಂ ಪಲೋನ್ಮಿತಮ್| ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪಚೇತ್ ಪಞ್ಚಧಾತ್ರೀಫಲಶತಾನಿ ಚ| ಪಾದಶೇಷಂ ರಸಂ ತಸ್ಮಾದ್ವ್ಯಸ್ಥೀನ್ಯಾಮಲಕಾನಿ ಚ| ಗೃಹೀತ್ವಾ ಭರ್ಜಯೇತ್ತೈಲಘೃತಾದ್ವಾದಶಭಿಃ ಪಲೈಃ| ಮತ್ಸ್ಯಣ್ಡಿಕಾತುಲಾರ್ದ್ಧೇನ ಯುಕ್ತಂ ತಲ್ಲೇಹವತ್ಪಚೇತ್| ಸ್ನೇಹಾರ್ದ್ಧಂ ಮಧುನಃ ಶೀತೇ ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಶ್ಚತುಃಪಲಮ್| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾ ದ್ವೇ ಪಲೇ ದದ್ಯಾಚ್ಚತುರ್ಜಾತಂ ಕಣಾರ್ದ್ಧಿಕಮ್| ಅತೋಽವಲೇಹಯೇನ್ಮಾತ್ರಾಂ ಕುಟೀಸ್ಥಂ ಪಥ್ಯಭೋಜಿನಮ್| ಇತ್ಯೇಷಶ್ಚ್ಯವನಪ್ರಾಶೋ ಯಂ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಚ್ಯವನೋ ಮುನಿಃ| ಜರಾಜರ್ಜರಿತೋಽಪ್ಯಾಸೀನ್ನಾರೀನಯನನನ್ದನಃ| ಕಾಸಂ ಶ್ವಾಸಂ ಜ್ವರಂ ಶೋಷಂ ಹೃದ್ರೋಗಂ ವಾತಶೋಣಿತಮ್| ಮೂತ್ರಶುಕ್ರಾಶಯಾನ್ ದೋಷಾನ್ ವೈಸ್ವರ್ಯಂ ಚ ವ್ಯಪೋಹತಿ| ಬಾಲವೃದ್ಧಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಕೃಶಾನಾಮಙ್ಗವರ್ದ್ಧನಃ| ಮೇಧಾಂ ಸ್ಮೃತಿಂ ಕಾನ್ತಿಮನಾಮಯತ್ವ ಮಾಯುಃ ಪ್ರಕರ್ಷಂ ಪವನಾಽನುಲೋಭ್ಯಮ್| ಸ್ತ್ರೀಷು ಪ್ರಹರ್ಷಂ ಬಲಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾ ಮಗ್ನೇಶ್ಚ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಧಿನೋಪಯುಕ್ತಃ||೨೫||
दशमूलबलामुस्तजीवकर्षभकोत्पलम्| पर्णिन्यौ पिप्पली शृङ्गी मेदा तामलकी त्रुटिः| जीवन्ती जोङ्गकं द्राक्षा पौष्करं चन्दनं शठी| पुनर्नवा द्विकाकोली काकनासामृताद्वयम्| विदारी वृषमूलं च तदैकध्यं पलोन्मितम्| जलद्रोणे पचेत् पञ्चधात्रीफलशतानि च| पादशेषं रसं तस्माद्व्यस्थीन्यामलकानि च| गृहीत्वा भर्जयेत्तैलघृताद्वादशभिः पलैः| मत्स्यण्डिकातुलार्द्धेन युक्तं तल्लेहवत्पचेत्| स्नेहार्द्धं मधुनः शीते तुगाक्षीर्याश्चतुःपलम्| पिप्पल्या द्वे पले दद्याच्चतुर्जातं कणार्द्धिकम्| अतोऽवलेहयेन्मात्रां कुटीस्थं पथ्यभोजिनम्| इत्येषश्च्यवनप्राशो यं प्राश्य च्यवनो मुनिः| जराजर्जरितोऽप्यासीन्नारीनयननन्दनः| कासं श्वासं ज्वरं शोषं हृद्रोगं वातशोणितम्| मूत्रशुक्राशयान् दोषान् वैस्वर्यं च व्यपोहति| बालवृद्धक्षतक्षीणकृशानामङ्गवर्द्धनः| मेधां स्मृतिं कान्तिमनामयत्व मायुः प्रकर्षं पवनाऽनुलोभ्यम्| स्त्रीषु प्रहर्षं बलमिन्द्रियाणा मग्नेश्च कुर्याद्विधिनोपयुक्तः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana triphalAprayogAH (26) · Śloka 26
ಮಧುಕೇನ ತವಕ್ಷೀರ್ಯಾ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾ ಸಿನ್ಧುಜನ್ಮನಾ| ಪೃಥಗ್ಲೋಹೈಃ ಸುವರ್ಣೇನ ವಚಯಾ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ| ಸಿತಯಾ ವಾ ಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಸಮಾಯುಕ್ತಾ ರಸಾಯನಮ್| ತ್ರಿಫಲಾ ಸರ್ವರೋಗಘ್ನೀ ಮೇಧಾಯುಃ ಸ್ಮೃತಿಬುದ್ಧಿದಾ| ತ್ರೈಫಲೇನಾಯಸೀಂ ಪಾತ್ರೀಂ ಕಲ್ಕೇನಾಲೇಪಯೇನ್ನವಮ್| ತಮಹೋರಾತ್ರಿಕಂ ಲೇಪಂ ಪಿಬೇತ್ಕ್ಷೌದ್ರೋದಕಾಪ್ಲುತಮ್| ಪ್ರಭೂತಸ್ನೇಹಶಮನಂ ಜೀರ್ಣೇ ತತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಜೀವತ್ಯರುಗ್ಜ್ವರಸ್ತಸ್ಯ ಸಮಾಭ್ಯಾಸಾತ್ಸಮಾಃ ಶತಮ್| ವರ್ಷಂ ಖಾದೇತ್ಪ್ರಾಣದಾಂ ಪ್ರಾತರೇಕಾ ಮಶ್ನನ್ನನ್ನಾತ್ ಪೂರ್ವಮಕ್ಷದ್ವಯಂ ಚ| ಸಾಜ್ಯಕ್ಷೌದ್ರಂ ಭೋಜನಾನ್ತೇ ಚತುಷ್ಕಂ ಧಾತ್ರೀಕಾನಾಂ ತದ್ವಯಸ್ಥಾಪನೇಲಮ್||೨೬||
मधुकेन तवक्षीर्या पिप्पल्या सिन्धुजन्मना| पृथग्लोहैः सुवर्णेन वचया मधुसर्पिषा| सितया वा समायुक्ता समायुक्ता रसायनम्| त्रिफला सर्वरोगघ्नी मेधायुः स्मृतिबुद्धिदा| त्रैफलेनायसीं पात्रीं कल्केनालेपयेन्नवम्| तमहोरात्रिकं लेपं पिबेत्क्षौद्रोदकाप्लुतम्| प्रभूतस्नेहशमनं जीर्णे तत्र प्रशस्यते| जीवत्यरुग्ज्वरस्तस्य समाभ्यासात्समाः शतम्| वर्षं खादेत्प्राणदां प्रातरेका मश्नन्नन्नात् पूर्वमक्षद्वयं च| साज्यक्षौद्रं भोजनान्ते चतुष्कं धात्रीकानां तद्वयस्थापनेलम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ayorasAyanam (27) · Śloka 27
ಅಥಾಯಸಾನಿ ಚತುರಙ್ಗಲದೀರ್ಘವಿಸ್ತೃತಾನಿ ತಿಲೋತ್ಸೇಧಾನಿ ಪತ್ರಾ ಣಿ ಕಾರಯೇತ್| ತಾನ್ಯಗ್ನಿವರ್ಣಾನಿ ಕೃತ್ವಾಽಮಲಕಸ್ವರಸೇ ನಿರ್ವಾಪಯೇದೇಕವಿಂಶತಿಕೃತ್ವಃ| ತೇಷಾಂ ತಾದೃಶಾನಾಂ ಪಲಶತಮಾ ಯಸ್ಯಾಂ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯಾಮಲಕಸ್ವರಸೋತ್ತರಂ ಕೃತ್ವಾ ಸುಪಿಹಿತಂ ಭಸ್ಮರಾಶೌ ನಿಖನೇತ್| ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಚೋದ್ಧೃತ್ಯಾಯಸೇನ ದಣ್ಡೇನ ಘಟ್ಟಯೇತ್| ಶುಷ್ಯತ್ಯಾಮಲಕಸ್ವರಸಂ ಪೂರ್ವವದಾವಪೇತ್| ಏವಂ ತಾನಿ ಲೋಹಪತ್ರಾಣಿ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ದ್ರವೀಭವನ್ತಿ| ತತಶ್ಚೋತ್ತರಕಾಲಂ ಕೃತ್ವಾ ವಮನವಿರೇಚನಂ ಸ್ನಿಗ್ಧತನುರೇವ ಕೇವಲಂ ಸಮನ್ತತೋಽ ಙ್ಗುಷ್ಠಪರ್ವಮಾತ್ರಮುಖೇನಾಯಸೇನ ಸ್ರುವೇಣಾಯಸ ಏವ ಭಾಜನೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಕಲ್ಕೀಕೃತಾತ್ ಸ್ರುವಮೇಕಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಂ ಪೃಥಕ್ ಸ್ರುವೇಣ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಕ್ಷೀರರಸಯೂಷಾಣಾಮನ್ಯ ತಮೇನ ಸರ್ಪಿರ್ಮಿಶ್ರಂ ನವಂ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಮಶ್ನೀಯಾತ್| ಅನೇನ ವಿಧಿನಾ ವರ್ಷಮುಪಯುಜ್ಯ ವರ್ಷಮೇವ ಚಾನ್ಯದಪ್ಯುದ್ವಿಷ್ಟಾಹಾರೋ ಯನ್ತ್ರಿತಾತ್ಮಾ ಕುಟೀಂ ಸಮಧಿವಸೇತ್| ತತಃ ಸರ್ವೋಪತಾಪಾನ್ ಜಿತ್ವಾ ವ್ಯಾಧಿಜರಾಮ ಮರಣಶಸ್ತ್ರಾಗ್ನಿತೋಯವಿಷಾಣಾಮಗಮ್ಯಃ ಸರ್ವಭಾವೇಷ್ವತೀನ್ದ್ರಿಯೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರದ್ವಯಂ ಜೀವತಿ| ವಾಜಿವೇಗೋ ಗಜಪ್ರಾಣೋ ಭವೇಚ್ಚ ಸ್ಮೃತಿಬುದ್ಧಿಮಾನ್| ವಾಗ್ಮೀ ವೃಷಃ ಶ್ರುತಧರೋ ಮಹಾಭೋಗೋ ಮಹಾಧನಃ||೨೭||
अथायसानि चतुरङ्गलदीर्घविस्तृतानि तिलोत्सेधानि पत्रा णि कारयेत्| तान्यग्निवर्णानि कृत्वाऽमलकस्वरसे निर्वापयेदेकविंशतिकृत्वः| तेषां तादृशानां पलशतमा यस्यां स्थाल्यां प्रक्षिप्यामलकस्वरसोत्तरं कृत्वा सुपिहितं भस्मराशौ निखनेत्| मासि मासि चोद्धृत्यायसेन दण्डेन घट्टयेत्| शुष्यत्यामलकस्वरसं पूर्ववदावपेत्| एवं तानि लोहपत्राणि संवत्सराद् द्रवीभवन्ति| ततश्चोत्तरकालं कृत्वा वमनविरेचनं स्निग्धतनुरेव केवलं समन्ततोऽ ङ्गुष्ठपर्वमात्रमुखेनायसेन स्रुवेणायस एव भाजने तस्मात् कल्कीकृतात् स्रुवमेकं गृहीत्वा मधुघृताभ्यां पृथक् स्रुवेण संयोज्य प्राश्नीयात्| जीर्णे क्षीररसयूषाणामन्य तमेन सर्पिर्मिश्रं नवं षष्टिकौदनमश्नीयात्| अनेन विधिना वर्षमुपयुज्य वर्षमेव चान्यदप्युद्विष्टाहारो यन्त्रितात्मा कुटीं समधिवसेत्| ततः सर्वोपतापान् जित्वा व्याधिजराम मरणशस्त्राग्नितोयविषाणामगम्यः सर्वभावेष्वतीन्द्रियो वर्षसहस्रद्वयं जीवति| वाजिवेगो गजप्राणो भवेच्च स्मृतिबुद्धिमान्| वाग्मी वृषः श्रुतधरो महाभोगो महाधनः||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena tAmrAdiprayogAH (28) · Śloka 28
ತಾಮ್ರರೂಪ್ಯಸುವರ್ಣಾನಾಮಯಮೇವ ಪೃಥಗ್ವಿಧಿಃ| ದ್ವಿಗುಣಂ ತದ್ಗುಣೋತ್ಕರ್ಷಂ ಜಾನೀಯಾದುತ್ತರೋತ್ತರಮ್||೨೮||
ताम्ररूप्यसुवर्णानामयमेव पृथग्विधिः| द्विगुणं तद्गुणोत्कर्षं जानीयादुत्तरोत्तरम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (29) · Śloka 29
ಹೇಮಧಾತ್ರೀಫಲಕ್ಷೌದ್ರಂ ಗಾಯತ್ರೀಪರಿಮನ್ತ್ರಿತಮ್| ಲಿಹನ್ನನುಪಿಬನ್ ಕ್ಷೀರಂ ದೃಷ್ಟರಿಷ್ಟೋಽಪಿ ಜೀವತಿ||೨೯||
हेमधात्रीफलक्षौद्रं गायत्रीपरिमन्त्रितम्| लिहन्ननुपिबन् क्षीरं दृष्टरिष्टोऽपि जीवति||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (30) · Śloka 30
ಸುವರ್ಣಂ ಪದ್ಮಬೀಜಾನಿ ಮಧುಲಾಜಾಃ ಪ್ರಿಯಙ್ಗವಃ| ಕ್ಷೀರೇಣ ಪೀತಂ ಪರಮಮಲಕ್ಷ್ಮವಿನಿವಾರಣಮ್||೩೦||
सुवर्णं पद्मबीजानि मधुलाजाः प्रियङ्गवः| क्षीरेण पीतं परममलक्ष्मविनिवारणम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (31) · Śloka 31
ಸಪದ್ಮಬೀಜಾಮಲಕಾಭಯಾಕ್ಷಂ ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಭ್ಯಾಂ ಕನಕಂ ಲಿಹನ್ತಃ| ದೀರ್ಘಾಯುಷೋ ಮನ್ದಜರೋಪತಾಯಾಃ ಸರೀಸೃಪಾಣಾಂ ಚ ಭವನ್ತ್ಯಗಮ್ಯಾಃ||೩೧||
सपद्मबीजामलकाभयाक्षं सर्पिर्मधुभ्यां कनकं लिहन्तः| दीर्घायुषो मन्दजरोपतायाः सरीसृपाणां च भवन्त्यगम्याः||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (32) · Śloka 32
ಮಧುಮಾಗಧಿಕಾವಿಡಙ್ಗಸಾರ ತ್ರಿಫಲಾಹೇಮಘೃತಂ ಸಿತಾಂ ಚ ಖಾದನ್| ಜರಸಾ ನವಲೀಢದೇಹಕಾನ್ತಿಃ ಸಮಧಾತುಶ್ಚ ಸಮಾಃ ಶತಂ ಚ ಜೀವೇತ್| ಹೇಮಬಿಲ್ವವಚಾಸರ್ಪಿರೈಕಧ್ಯಮುಪಯೋಜಿತಮ್| ಮೇಧ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಮಾರೋಗ್ಯಕಾನ್ತಿಸೌಭಾಗ್ಯಪುಷ್ಟಿದಮ್||೩೨||
मधुमागधिकाविडङ्गसार त्रिफलाहेमघृतं सितां च खादन्| जरसा नवलीढदेहकान्तिः समधातुश्च समाः शतं च जीवेत्| हेमबिल्ववचासर्पिरैकध्यमुपयोजितम्| मेध्यमायुष्यमारोग्यकान्तिसौभाग्यपुष्टिदम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (33) · Śloka 33
ಶತಾವರೀಘೃತಂ ಲೀಢಂ ಸಸುವರ್ಣಂ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ಕರೋತಿ ಚಿರಜೀವಿತ್ವಂ ರಾಜಾನಂ ಚ ವಶಾನುಗಮ್||೩೩||
शतावरीघृतं लीढं ससुवर्णं समाक्षिकम्| करोति चिरजीवित्वं राजानं च वशानुगम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNasyAnye prayogAH (34) · Śloka 34
ಆಯುಷ್ಕಾಮಃ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪ್ಯಾ ಸಮೇತಂ ಮೇಧಾಕಾಮಃ ಕಾಞ್ಚನಂ ಸೋಗ್ರಗನ್ಧಮ್| ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಮಃ ಪದ್ಮಕಿಞ್ಜಲ್ಕಯುಕ್ತಂ ಯುಕ್ತಂ ಖಾದೇತ್ ಕಾಮಕಾಮೋ ವಿದಾರ್ಯಾ||೩೪||
आयुष्कामः शङ्खपुष्प्या समेतं मेधाकामः काञ्चनं सोग्रगन्धम्| लक्ष्मीकामः पद्मकिञ्जल्कयुक्तं युक्तं खादेत् कामकामो विदार्या||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDUkaparNyAdi pa~jca rasAyanAni (35) · Śloka 35
ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ್ಯಾಃ ಸ್ವರಸಂ ಯಥಾಗ್ನಿ ಕ್ಷೀರೇಣ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಸ್ಯ ಚೂರ್ಣಮ್| ರಸಂ ಗುಡೂಚ್ಯಾಃ ಸಹ ಮೂಲಪುಷ್ಪ್ಯಾಃ ಕಲ್ಕಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಚ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪ್ಯಾಃ| ಆಯುಃ ಪ್ರದಾನ್ಯಾಮಯನಾಶನಾನಿ ಬಲಾಗ್ನಿವರ್ಣಸ್ವರವರ್ದ್ಧನಾನಿ ಮೇಧ್ಯಾನಿ ಚೈತಾನಿ ರಸಾಯನಾನಿ ಮೇಧ್ಯಾ ವಿಶೇಷೇಣ ತು ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀ||೩೫||
मण्डूकपर्ण्याः स्वरसं यथाग्नि क्षीरेण यष्टीमधुकस्य चूर्णम्| रसं गुडूच्याः सह मूलपुष्प्याः कल्कं प्रयुञ्जीत च शङ्खपुष्प्याः| आयुः प्रदान्यामयनाशनानि बलाग्निवर्णस्वरवर्द्धनानि मेध्यानि चैतानि रसायनानि मेध्या विशेषेण तु शङ्खपुष्पी||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sha~gkhapuShpIghRutam (36) · Śloka 36
ನಲದಂ ಕಟುರೋಹಿಣೀ ಪಯಸ್ಯಾ ಮಧುಕಂ ಚನ್ದನಸಾರಿವೋಗ್ರಗನ್ಧಾಃ| ತ್ರಿಫಲಾಕಟುಕತ್ರಯಂ ಹರಿದ್ರೇ ಸಪಟೋಲಂ ಲವಣಂ ಚ ತೈಃ ಸುಪಿಷ್ಟೈಃ| ತ್ರಿಗುಣೇನ ರಸೇನ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪ್ಯಾಃ ಸಪಯಸ್ಕಂ ಘೃತನಲ್ವಣಂ ವಿಪಕ್ವಮ್| ಉಪಯುಜ್ಯ ಭವೇಜ್ಜಡೋಽಪಿ ವಾಗ್ಮೀ ಶೃತಧಾರೀ ಪ್ರತಿಭಾನವಾನರೋಗಃ||೩೬||
नलदं कटुरोहिणी पयस्या मधुकं चन्दनसारिवोग्रगन्धाः| त्रिफलाकटुकत्रयं हरिद्रे सपटोलं लवणं च तैः सुपिष्टैः| त्रिगुणेन रसेन शङ्खपुष्प्याः सपयस्कं घृतनल्वणं विपक्वम्| उपयुज्य भवेज्जडोऽपि वाग्मी शृतधारी प्रतिभानवानरोगः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcAravindaghRutam (37) · Śloka 37
ಪೇಷ್ಯೈರ್ಮೃಣಾಲಬಿಸಕೇಸರಪತ್ರಬೀಜೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಸಹೇಮಶಕಲಂ ಪಯಸಾ ಚ ಸರ್ಪಿಃ| ಪಞ್ಚಾರವಿನ್ದಮಿತಿ ತತ್ಪ್ರಥಿತಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪ್ರಭ್ರಷ್ಟಪೌರುಷಬಲಪ್ರತಿಭೈರ್ನಿಷೇವ್ಯಮ್||೩೭||
पेष्यैर्मृणालबिसकेसरपत्रबीजैः सिद्धं सहेमशकलं पयसा च सर्पिः| पञ्चारविन्दमिति तत्प्रथितं पृथिव्यां प्रभ्रष्टपौरुषबलप्रतिभैर्निषेव्यम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana catuShkuvalayaM sarpiH (38) · Śloka 38
ಯನ್ನಾಲಕನ್ದದಲಕೇಸರವದ್ವಿಪಕ್ವಂ ನೀಲೋತ್ಪಲಸ್ಯ ತದಪಿ ಪ್ರಥಿತಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್| ಸರ್ಪಿಶ್ಚತುಷ್ಕುವಲಯಂ ಸಹಿರಣ್ಯಪತ್ರಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಗವಾಮಪಿ ಭವೇತ್ಕಿಮು ಮಾನುಷಾಣಾಮ್||೩೮||
यन्नालकन्ददलकेसरवद्विपक्वं नीलोत्पलस्य तदपि प्रथितं पृथिव्याम्| सर्पिश्चतुष्कुवलयं सहिरण्यपत्रं मेध्यं गवामपि भवेत्किमु मानुषाणाम्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmIrasAyanam (39) · Śloka 39
ಬ್ರಾಹ್ಮೀವಚಾಸೈನ್ಧವಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀ ಮತ್ಸ್ಯಾಕ್ಷಕಬ್ರಹ್ಮಸುವರ್ಚಲೈನ್ಧ್ರಃ| ವೈದೇಹಿಕಾ ಚ ತ್ರಿಯವಾಃ ಪೃಥಕ್ಸ್ಯು ರ್ಯವೌ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ತಿಲೋ ವಿಷಸ್ಯ| ಸರ್ಪಿಷಶ್ಚ ಪಲಮೇಕತ ಏತದ್ಯೋಜಯೇತ್ ಪರಿಣತೇ ಚ ಘೃತಾಢ್ಯಮ್| ಭೋಜನಂ ಸಮಧುವತ್ಸರಮೇವಂ ಶೀಲಯನ್ನಧಿಕಧೀಸ್ಮೃತಿಮೇಧಾಃ| ಅತಿಕ್ರಾನ್ತಜರಾವ್ಯಾಧಿತನ್ದ್ರಾಽಽಲಸ್ಯಶ್ರಮಕ್ಲಮಃ| ಜೀವತ್ಯಬ್ದಶತಂ ಪೂರ್ಣಂ ಶ್ರೀತೇಜಃ ಕಾನ್ತಿದೀಪ್ತಿಮಾನ್| ವಿಶೇಷತಃ ಕುಷ್ಠಕಿಲಾಸಗುಲ್ಮ ವಿಷಜ್ವರೋನ್ಮಾದಗರೋದರಾಣೀ| ಅಥರ್ವಮನ್ತ್ರಾದಿಕೃತಾಶ್ಚ ಕೃತ್ಯಾಃ ಶಾಮ್ಯನ್ತ್ಯನೇನಾತಿಬಲಾಶ್ಚ ವಾತಾಃ||೩೯||
ब्राह्मीवचासैन्धवशङ्खपुष्पी मत्स्याक्षकब्रह्मसुवर्चलैन्ध्रः| वैदेहिका च त्रियवाः पृथक्स्यु र्यवौ सुवर्णस्य तिलो विषस्य| सर्पिषश्च पलमेकत एतद्योजयेत् परिणते च घृताढ्यम्| भोजनं समधुवत्सरमेवं शीलयन्नधिकधीस्मृतिमेधाः| अतिक्रान्तजराव्याधितन्द्राऽऽलस्यश्रमक्लमः| जीवत्यब्दशतं पूर्णं श्रीतेजः कान्तिदीप्तिमान्| विशेषतः कुष्ठकिलासगुल्म विषज्वरोन्मादगरोदराणी| अथर्वमन्त्रादिकृताश्च कृत्याः शाम्यन्त्यनेनातिबलाश्च वाताः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAgabalArasAyanam (40) · Śloka 40
ಯಥೋಕ್ತಗುಣಾಯಾಂ ಭೂಮೌ ಜಾತಾಮಬಾಲಾಮಜೀರ್ಣಾಂ ಶೀರ್ಣಪುರಾಣ ಪರ್ಣಾಮಸಞ್ಜಾತಾನ್ಯಪರ್ಣಾಂ ತಪೇ ತಪಸ್ಯೇ ವಾ ಮಾಸೇ ಯಥೋಕ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಪುಷ್ಯಯುಕ್ತೇ ಚನ್ದ್ರಮಸಿ ಸುಮುರ್ಹೂರ್ತ್ತೇ ನಾಗಬಲಾಂ ಸಮೂಲಾ ಮುದ್ಧರೇತ್| ತಸ್ಯ ಮೂಲಾನಾಂ ತ್ವಕ್ಪಿಣ್ಡಮಾಮ್ರಮಾತ್ರಮಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ವಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟಮವಚೂರ್ಣಿತಂ ವಾ ಪಯಸಾ ಪಿಬೇನ್ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಕ್ಷೀರವೃತ್ತಿರೇವ ಸ್ಯಾತ್| ಕ್ಷೀರೇಣೈವ ವಾ ಸಸ ರ್ಪಿಷ್ಕಂ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಮಶ್ನೀಯಾತ್| ಏವಂ ಸಂವತ್ಸರಪ್ರಯೋಗಾ ದ್ವರ್ಷಶತಮಜರ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೪೦||
यथोक्तगुणायां भूमौ जातामबालामजीर्णां शीर्णपुराण पर्णामसञ्जातान्यपर्णां तपे तपस्ये वा मासे यथोक्तेन विधिना पुष्ययुक्ते चन्द्रमसि सुमुर्हूर्त्ते नागबलां समूला मुद्धरेत्| तस्य मूलानां त्वक्पिण्डमाम्रमात्रमक्षमात्रं वा श्लक्ष्णपिष्टमवचूर्णितं वा पयसा पिबेन्मधुघृताभ्यां वा लिह्यात्| जीर्णे क्षीरवृत्तिरेव स्यात्| क्षीरेणैव वा सस र्पिष्कं शालिषष्टिकमश्नीयात्| एवं संवत्सरप्रयोगा द्वर्षशतमजर इत्यादि समानं पूर्वेण||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena balAdirasAyanAni (41) · Śloka 41
ಬಲಾತಿಬಲಾಚನ್ದನಾಗರುಧವತಿನಿಶಖದಿರಕದರಶಾಕಶಿಂಶ ಪಾಸನಸುರಸಾಪುನರ್ನವಾನನ್ತಾಶ್ಚ ವಯಸ್ಥಾಪನೋಕ್ತ ದಶೌಷಧಯಃ ಸವಿದಾರೀಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಶ್ವಗನ್ಧಾವಾರಾಹೀಶತಾವರ್ಯೋ ನಾಗಬಲಯಾ ವ್ಯಾ ಖ್ಯಾತಾಃ||೪೧||
बलातिबलाचन्दनागरुधवतिनिशखदिरकदरशाकशिंश पासनसुरसापुनर्नवानन्ताश्च वयस्थापनोक्त दशौषधयः सविदारीश्वदंष्ट्राश्वगन्धावाराहीशतावर्यो नागबलया व्या ख्याताः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAravRukShANAM svarasagrahaNe vidhiH (42) · Śloka 42
ತತ್ರ ಸಾರವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸ್ವರಸಾರ್ಥೀ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ ಖದಿರಕಲ್ಪಮೀಕ್ಷೇತ| ಆರ್ದ್ರವೃಕ್ಷಾಸಮ್ಭವೇ ತು ಸಾರಶಕಲಾನಿ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾನಿ ತನೂನಿ ಚತುರ್ಗುಣೇಽಮ್ಭಸ್ಯಾಪ್ಲಾವ್ಯಾತಪೇ ತ್ರಿ ರಾತ್ರಂ ಸ್ಥಾಪಯೇತ| ತತಸ್ತಾನ್ಯುದ್ಧೃತ್ಯಾನ್ಯಾನಿ ತತ್ರ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ತ್ರಿರಾ ತ್ರಾಚ್ಚ ಪುನರನ್ಯಾನ್ಯೇವಂ ನವರಾತ್ರೇಣ ತ್ರಿಃಪ್ರಕ್ಷೇಪಣೋದ್ಭಾರೇಣ ಚ ಸ್ವರಸಃ ಪರಿಕಲ್ಪಿತೋ ಭವತಿ||೪೨||
तत्र सारवृक्षाणां सर्वेषां स्वरसार्थी कुष्ठचिकित्सिते खदिरकल्पमीक्षेत| आर्द्रवृक्षासम्भवे तु सारशकलानि द्व्यङ्गुलत्र्यङ्गुलानि तनूनि चतुर्गुणेऽम्भस्याप्लाव्यातपे त्रि रात्रं स्थापयेत| ततस्तान्युद्धृत्यान्यानि तत्र क्षिपेत्| त्रिरा त्राच्च पुनरन्यान्येवं नवरात्रेण त्रिःप्रक्षेपणोद्भारेण च स्वरसः परिकल्पितो भवति||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana phalAdInAM svarasagrahaNe vidhiH (43) · Śloka 43
ಫಲಾನಾಂ ಪುನರ್ವೀರುದೌಷಧೀನಾಞ್ಚ ಯನ್ತ್ರೇಣೋಲೂಖಲೇನ ವಾ ಸಙ್ಕ್ಷುದ್ಯ ನಿಷ್ಪೀಡ್ಯ ಸ್ವರಸಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್||೪೩||
फलानां पुनर्वीरुदौषधीनाञ्च यन्त्रेणोलूखलेन वा सङ्क्षुद्य निष्पीड्य स्वरसं गृह्णीयात्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parishuShkANAM svarasagrahaNe vidhiH (44) · Śloka 44
ಪರಿಶುಷ್ಕಾಣಾಂ ತು ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾನಾಮಾಢಕಮುದಕಸ್ಯಾಹೋರಾತ್ರಸ್ಥಿತಂ ವಿಮೃದಿತಪೂತಂ ಸ್ವರಸವತ್ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್| ತುವರಕಭಲ್ಲಾತಕಾ ದೀನಾಂ ಪುನಃ ಪೃಥಗೇವೋಪದೇಶಃ||೪೪||
परिशुष्काणां तु चूर्णीकृतानामाढकमुदकस्याहोरात्रस्थितं विमृदितपूतं स्वरसवत् प्रयोज्यम्| तुवरकभल्लातका दीनां पुनः पृथगेवोपदेशः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tuvarakakalpaH (tuvarakatailam) (45) · Śloka 45
ವೃಕ್ಷಾಸ್ತುವರಕಾ ನಾಮ ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಣವತೀರಜಾಃ| ವೀಚೀತರಙ್ಗವಿಕ್ಷೋಭಮಾರುತೋದ್ಭೂತಪಲ್ಲವಾಃ| ತೇಭ್ಯಃ ಫಲಾನ್ಯಾದದೀತ ಸುಪಕ್ವಾನ್ಯಮ್ಬುದಾಗಮೇ| ಮಜ್ಜ್ಞಃ ಫಲೇಭ್ಯಶ್ಚಾದಾಯ ಶೋಷಯಿತ್ವಾವಚೂರ್ಣ್ಯ ಚ| ತಿಲವತ್ಪೀಡಯೇದ್ದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ಕ್ವಾಥಯೇದ್ವಾ ಕುಸುಮ್ಭವತ್| ತತ್ತೈಲಂ ಸಮ್ಭೃತಂ ಭೂಯಃ ಪಚೇದಾಸಲಿಲಕ್ಷಯಾತ್| ಅವತಾರ್ಯ ಕರೀಷೇ ಚ ಪಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನೋ ಹೃತಮಲಃ ಪಕ್ಷಾದುದ್ಧೃತ್ಯ ಯತ್ನವಾನ್| ಚತುರ್ಥಭಕ್ತಾನ್ತರಿತಃ ಪ್ರಾತಃ ಪಾಣಿತಲಂ ಪಿಬೇತ್| ಮನ್ತ್ರೇಣಾನೇನ ಪೂತಸ್ಯ ತೈಲಸ್ಯ ದಿವಸೇ ಶುಭೇ| 'ಮಜ್ಜಾಸಾರ ಮಹಾವೀರ್ಯ ಸರ್ವಾನ್ ಧಾತೂನ್ ವಿಶೋಧಯ| ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಪಾಣೀಸ್ತ್ವಾಮಾಜ್ಞಾಪಯತೇಽಚ್ಯುತಃ| ' ತೇನಾಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಮಧಸ್ತಾಚ್ಚ ದೋಷಾ ಯಾನ್ತ್ಯಸಕೃತ್ತತಃ| ಸಾಯಮಸ್ನೇಹಲವಣಾಂ ಯವಾಗೂಂ ಶೀತಲಾಂ ಪಿಬೇತ್| ಪಞ್ಚಾಹಾನಿ ಪಿಬೇತ್ತೈಲಮಿತ್ಥಂ ವರ್ಜ್ಯಾನಿ ವರ್ಜಯೇತ್| ಪಕ್ಷಂ ಮುದ್ಗರಸಾನ್ನಾಶೀ ಸರ್ವಕುಷ್ಠೈರ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ||೪೫||
वृक्षास्तुवरका नाम पश्चिमार्णवतीरजाः| वीचीतरङ्गविक्षोभमारुतोद्भूतपल्लवाः| तेभ्यः फलान्याददीत सुपक्वान्यम्बुदागमे| मज्ज्ञः फलेभ्यश्चादाय शोषयित्वावचूर्ण्य च| तिलवत्पीडयेद्द्रोण्यां क्वाथयेद्वा कुसुम्भवत्| तत्तैलं सम्भृतं भूयः पचेदासलिलक्षयात्| अवतार्य करीषे च पक्षमात्रं निधापयेत्| स्निग्धस्विन्नो हृतमलः पक्षादुद्धृत्य यत्नवान्| चतुर्थभक्तान्तरितः प्रातः पाणितलं पिबेत्| मन्त्रेणानेन पूतस्य तैलस्य दिवसे शुभे| 'मज्जासार महावीर्य सर्वान् धातून् विशोधय| शङ्खचक्रगदापाणीस्त्वामाज्ञापयतेऽच्युतः| ' तेनास्योर्ध्वमधस्ताच्च दोषा यान्त्यसकृत्ततः| सायमस्नेहलवणां यवागूं शीतलां पिबेत्| पञ्चाहानि पिबेत्तैलमित्थं वर्ज्यानि वर्जयेत्| पक्षं मुद्गरसान्नाशी सर्वकुष्ठैर्विमुच्यते||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadireNa tuvarakatailopayogaH (46) · Śloka 46
ತದೇವ ಖದಿರಕ್ವಾಥೇ ತ್ರಿಗುಣೇ ಸಾಧು ಸಾಧಿತಮ್| ನಿಹಿತಂ ಪೂರ್ವವತ್ ಪಕ್ಷಂ ಪಿಬೇನ್ಮಾಸಂ ಸುಯನ್ತ್ರಿತಃ| ತೇನಾಭ್ಯಕ್ತಶರೀರಶ್ಚ ಕುರ್ವನ್ನಾಹಾರಮೀರಿತಮ್| ಭಿನ್ನಸ್ವರಂ ರಕ್ತನೇತ್ರಂ ಶೀರ್ಣಾಙ್ಗಂ ಕೃಮಿಭಿಕ್ಷಿತಮ್| ಅನೇನಾಶು ಪ್ರಯೋಗೇಣ ಸಾಧಯೇತ್ ಕುಷ್ಠಿನಂ ನರಮ್||೪೬||
तदेव खदिरक्वाथे त्रिगुणे साधु साधितम्| निहितं पूर्ववत् पक्षं पिबेन्मासं सुयन्त्रितः| तेनाभ्यक्तशरीरश्च कुर्वन्नाहारमीरितम्| भिन्नस्वरं रक्तनेत्रं शीर्णाङ्गं कृमिभिक्षितम्| अनेनाशु प्रयोगेण साधयेत् कुष्ठिनं नरम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tasyaiva sarpirmadhubhyAM prayogaH (47) · Śloka 47
ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಯುತಂ ಪೀತಂ ತದೇವ ಖದಿರಾದ್ವಿನಾ| ಪಕ್ಷಂ ಮಾಂಸರಸಾಹಾರಂ ಕರೋತಿ ದ್ವಿಶತಾಯುಷಮ್| ತದೇವ ನಸ್ಯೇ ಪಞ್ಚಾಶದ್ದಿವಸಾನುಪಯೋಜಿತಮ್| ವಲೀಪಲಿತನಿರ್ಭುಕ್ತಸ್ಥಿರಸ್ಮೃತಿಕಚದ್ವಿಜಮ್| ವಪುಷ್ಯನ್ತಂ ಶ್ರುತಧರಂ ಕರೋತಿ ತ್ರಿಶತಾಯುಷಮ್||೪೭||
सर्पिर्मधुयुतं पीतं तदेव खदिराद्विना| पक्षं मांसरसाहारं करोति द्विशतायुषम्| तदेव नस्ये पञ्चाशद्दिवसानुपयोजितम्| वलीपलितनिर्भुक्तस्थिरस्मृतिकचद्विजम्| वपुष्यन्तं श्रुतधरं करोति त्रिशतायुषम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tuvarakamajj~jopayogaH (48) · Śloka 48
ಅನ್ತರ್ಧೂಮಂ ತಸ್ಯ ಮಜ್ಜಾ ಸುದಗ್ಧಃ ಕ್ಷಿಪ್ತಸ್ತೈಲೇ ಸೈನ್ಧವಂ ಚಾಗ್ನಿವರ್ಣಮ್| ತುಲ್ಯಂ ಹನ್ಯಾದರ್ಮನಕ್ತಾನ್ಧ್ಯಕಾಚಾನ್ ನೀಲೀರೋಗಂ ತೈಮಿರಂ ಚಾಞ್ಜನೇನ||೪೮||
अन्तर्धूमं तस्य मज्जा सुदग्धः क्षिप्तस्तैले सैन्धवं चाग्निवर्णम्| तुल्यं हन्यादर्मनक्तान्ध्यकाचान् नीलीरोगं तैमिरं चाञ्जनेन||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ekAntarastuvarakatailaprayogaH (49) · Śloka 49
ಏಕಾನ್ತರಂ ತೌವರಕಂ ಚ ತೈಲಂ ಪಿಬೇದ್ಧಿತಾಶೀ ನಿಯಮೇನ ಮಾಸಮ್| ಪ್ರಭಿನ್ನಕೋಷ್ಠೋ ಗಲಿತಾಙ್ಗದೇಶ ಸ್ತ್ವಚಂ ತ್ಯಜೇತ್ಸರ್ಪ ಇವಾಶು ಜೀರ್ಣಾಮ್||೪೯||
एकान्तरं तौवरकं च तैलं पिबेद्धिताशी नियमेन मासम्| प्रभिन्नकोष्ठो गलिताङ्गदेश स्त्वचं त्यजेत्सर्प इवाशु जीर्णाम्||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tuvarakaprayogAntaram (50) · Śloka 50
ಸಾಧಯೇತ್ ಷೋಡಶಗುಣೇ ಸಲಿಲೇ ತುವರಾಢಕಮ್| ಅಷ್ಟಾಂಶಶೇಷೇ ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಸಙ್ಕ್ಷುದ್ಯೋಲೂಖಲೇ ತತಃ| ಶುಷ್ಕಾರಗ್ವಧವಲ್ಕಪಾದರಜಸಾ ವ್ಯಾಮಿಶ್ರಿತಂ ಕಲ್ಕಿತಂ ತಸ್ಯ ಕ್ವಾಥಜಲೈರುದುಮ್ಬರಸಮಾನ್ ಛಾಯಾವಿಶುಷ್ಕಾನ್ ಗುಡಾನ್| ಕುರ್ಯಾದೇಕತಮಞ್ಚ ಸಾರ್ದ್ಧಮಥವಾ ಗೋವಾರಿಣಾಲೋಡಿತಂ ಕುಷ್ಠೀ ತದ್ದಿವಸಸ್ಥಿತೋ ನಿರಶನಃ ಸೂರ್ಯೇ ಗತೇಽಸ್ತಂ ಪಿಬೇತ್| ತಾವದೇವ ಚ ತಥೈವ ಚ ಭೂಯಃ ಪಾಯಯೇತ್ತಮರುಣೋದಯಕಾಲೇ| ಅಪ್ಯಜೀರ್ಣಮವಿಚಿನ್ತ್ಯವಮಿಂ ವಾ ಭೇಷಜಂ ಪುರುಷದೋಷಬಲಜ್ಞಃ| ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇದ್ಯಾದ್ಭೂರಿ ನಿಷ್ಪಾವತೈಲಂ ಕಙ್ಗೂಕೂರಂ ಶಿಗ್ರುಕನ್ದೋಪದಂಶಮ್| ದಧ್ನಾಯುಕ್ತಂ ಸ್ವಲ್ಪಸಿನ್ಧೂತ್ಥಚೂರ್ಣಂ ಗವ್ಯೇನಾನುಸ್ತೋಕತಕ್ರಾಮ್ಬುಪಾಯೀ| ತೈಲಾಕ್ತಗಾತ್ರೋ ದಿವಸಾನ್ತರಂ ಚ ಕಙ್ಗ್ವಿಷ್ಟಿಕಾಚೂರ್ಣಕೃತಪ್ರಘರ್ಷಃ| ಸ್ನಾಯಾತ್ ಸುಖಾಮ್ಭೋಽಭಿರಮದ್ಯಮಾಂಸ ಸ್ತ್ರೀಸಙ್ಗತಿಃ ಸ್ಯಾತ್ತ್ರಿಗುಣಂ ಚ ಯೋಗಾತ್| ಉಪಯುಜ್ಯ ಯೋಗಮಖಿಲಂ ಪ್ರತಿದಿನಮೇವ ದ್ವಿಕಾಲಮಭಿಯುಕ್ತಃ| ಕುಷ್ಠೀ ಕುಷ್ಠಮಪೋಹತಿ ವಿಶೀರ್ಣಕರ್ಣೌಷ್ಠನಾಸಮಪಿ||೫೦||
साधयेत् षोडशगुणे सलिले तुवराढकम्| अष्टांशशेषे विस्राव्य सङ्क्षुद्योलूखले ततः| शुष्कारग्वधवल्कपादरजसा व्यामिश्रितं कल्कितं तस्य क्वाथजलैरुदुम्बरसमान् छायाविशुष्कान् गुडान्| कुर्यादेकतमञ्च सार्द्धमथवा गोवारिणालोडितं कुष्ठी तद्दिवसस्थितो निरशनः सूर्ये गतेऽस्तं पिबेत्| तावदेव च तथैव च भूयः पाययेत्तमरुणोदयकाले| अप्यजीर्णमविचिन्त्यवमिं वा भेषजं पुरुषदोषबलज्ञः| मध्याह्नेद्याद्भूरि निष्पावतैलं कङ्गूकूरं शिग्रुकन्दोपदंशम्| दध्नायुक्तं स्वल्पसिन्धूत्थचूर्णं गव्येनानुस्तोकतक्राम्बुपायी| तैलाक्तगात्रो दिवसान्तरं च कङ्ग्विष्टिकाचूर्णकृतप्रघर्षः| स्नायात् सुखाम्भोऽभिरमद्यमांस स्त्रीसङ्गतिः स्यात्त्रिगुणं च योगात्| उपयुज्य योगमखिलं प्रतिदिनमेव द्विकालमभियुक्तः| कुष्ठी कुष्ठमपोहति विशीर्णकर्णौष्ठनासमपि||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakakalpaH sahasrabhallAtakaprayogaH (51) · Śloka 51
ಅಥ ಭಲ್ಲಾತಕಾನ್ಯನುಪಹತಾನ್ಯನಾಮಯಾನ್ಯಾಪೂರ್ಣರಸಪ್ರಮಾಣವೀ ರ್ಯಾಣಿ ಪಕ್ವಜಾಮ್ಬವಪ್ರಕಾಶಾನಿ ಶುಚೌ ಶುಕ್ಲೇ ವಾ ಮಾಸೇ ಸಂಗೃಹ್ಯ ಯವಪಲ್ಲೇ ಮಾಷಪಲ್ಲೇ ವಾ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ತಾನಿ ಚತುರ್ಮಾಸಸ್ಥಿ ತಾನಿ ಸಹೇ ಸಹಸ್ಯೇ ವಾ ಮಾಸೇ ಪ್ರಯೋಕ್ತುಮಾರಭೇತ| ಶೀತಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಧುರೋಪಸ್ಕೃತಶರೀರಃ ಪೂರ್ವಂ ದಶ ಭಲ್ಲಾತಕಾನ್ಯಾಪೋಥ್ಯಾಷ್ಟ ಗುಣೇನಾಮ್ಭಸಾ ಸಾಧು ಸಾಧಯೇತ್| ತೇಷಾಂ ರಸಮಷ್ಟಭಾಗಾವಶಿಷ್ಟ ಮನುಷ್ಣಂ ಸಪಯಸ್ಕಂ ಸರ್ಪಿರ್ಗಣ್ಡೂಷಾಭ್ಯಕ್ತೌಷ್ಠತಾಲುಜಿಹ್ವಃ ಪ್ರಾತಃ ಪಿಬೇತ್| ಏವಮೇತಾನಿ ದಶಭಲ್ಲಾತಕಾನ್ಯೇಕೈಕೋತ್ಕರ್ಷಾಪಕರ್ಷೇ ಣಾತ್ರಿಂಶತ್ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾನಿ| ವಿಧಿನಾನೇನ ಸಹಸ್ರಪ್ರಯೋಗಸ್ತ್ರಿಗುಣಶ್ಚ ಕಾಲೋ ಘೃತಕ್ಷೀರಾಭ್ಯಾಂ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಮಶನಮೇವಂ ವಿಶೇಷಾ ದ್ವಿಗತಕುಷ್ಠದುರ್ನ್ನಾಮಕೃಮಿಪ್ರಮೇಹಮೇದೋದೋಷೋ ವರ್ಷಶತಮಜರ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೫೧||
अथ भल्लातकान्यनुपहतान्यनामयान्यापूर्णरसप्रमाणवी र्याणि पक्वजाम्बवप्रकाशानि शुचौ शुक्ले वा मासे संगृह्य यवपल्ले माषपल्ले वा निधापयेत्| तानि चतुर्मासस्थि तानि सहे सहस्ये वा मासे प्रयोक्तुमारभेत| शीतस्निग्ध मधुरोपस्कृतशरीरः पूर्वं दश भल्लातकान्यापोथ्याष्ट गुणेनाम्भसा साधु साधयेत्| तेषां रसमष्टभागावशिष्ट मनुष्णं सपयस्कं सर्पिर्गण्डूषाभ्यक्तौष्ठतालुजिह्वः प्रातः पिबेत्| एवमेतानि दशभल्लातकान्येकैकोत्कर्षापकर्षे णात्रिंशत्प्रयोज्यानि| विधिनानेन सहस्रप्रयोगस्त्रिगुणश्च कालो घृतक्षीराभ्यां शालिषष्टिकमशनमेवं विशेषा द्विगतकुष्ठदुर्न्नामकृमिप्रमेहमेदोदोषो वर्षशतमजर इत्यादि समानं पूर्वेण||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidhyantaram (52) · Śloka 52
ಪೂರ್ವಮೇಕೈಕಭಲ್ಲಾತಕಕ್ವಾಥಂ ಸಪಯಸ್ಕಂ ಪಿಬೇದೇಕೈಕಂ ಚ ಭಲ್ಲಾತಕಮಭಿವರ್ದ್ಧಯೇದ್ಯಾವತ್ ಪಞ್ಚ| ತತಃ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚ ವರ್ದ್ಧಯೇ ದ್ಯಾವತ್ ಸಪ್ತತಿಃ| ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚ ಸಪ್ತತಿಮಪಕರ್ಷಯೇತ್| ಭೂಯಃ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚ ಯಾವತ್ ಪಞ್ಚ| ಪಞ್ಚಭ್ಯಶ್ಚೈಕೈಕಂ ಯಾವದೇಕಮ್| ವಿಧಿ ನಾನೇನ ಸಹಸ್ರಂ ಪ್ರಯೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೫೨||
पूर्वमेकैकभल्लातकक्वाथं सपयस्कं पिबेदेकैकं च भल्लातकमभिवर्द्धयेद्यावत् पञ्च| ततः पञ्च पञ्च वर्द्धये द्यावत् सप्ततिः| प्राप्य च सप्ततिमपकर्षयेत्| भूयः पञ्च पञ्च यावत् पञ्च| पञ्चभ्यश्चैकैकं यावदेकम्| विधि नानेन सहस्रं प्रयोग इत्यादि समानं पूर्वेण||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvisahasrabhallAtakaprayogaH (53) · Śloka 53
ಸಪ್ತತಿವಚ್ಚ ಶತಮುಪಯುಞ್ಜೀತ| ತಥಾ ಚ ಸಹಸ್ರದ್ವಯಮ್| ಪ್ರಯೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ ದ್ವಿಗುಣಸ್ತ್ವಾಯುಷಃ ಕಾಲಃ||೫೩||
सप्ततिवच्च शतमुपयुञ्जीत| तथा च सहस्रद्वयम्| प्रयोग इत्यादि समानं पूर्वेण द्विगुणस्त्वायुषः कालः||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakatailaprayogaH (54) · Śloka 54
ಭಲ್ಲಾತಕಾನಾಂ ಜರ್ಜರೀಕೃತಾನಾಂ ಪಿಷ್ಟಸ್ವೇದನಂ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಭೂಮಾ ವಾಕಣ್ಠನಿಖಾತಸ್ಯ ಸ್ನೇಹಭವಿತಸ್ಯ ದೃಢಸ್ಯೋಪರಿ ಕುಮ್ಭ ಸ್ಯಾರೋಪ್ಯೋಡುಪೇನಾಪಿಧಾಯ ಕೃಷ್ಣಮೃದಾವಲಿಪ್ತಂ ಗೋಮಯಾಗ್ನಿನೋ ಪಸ್ವೇದಯೇತ್| ತೇಷಾಂ ಯಃ ಸ್ವರಸಃ ಕುಮ್ಭಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ತಮಷ್ಟಭಾಗ ಮಧುಸಂಯುಕ್ತಂ ದ್ವಿಗುಣಿತಘೃತಮದ್ಯಾತ್| ತ್ರಿಗುಣಶ್ಚ ಕಾಲೋ ಘೃತ ಕ್ಷೀರಾಭ್ಯಾಮಿತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೫೪||
भल्लातकानां जर्जरीकृतानां पिष्टस्वेदनं पूरयित्वा भूमा वाकण्ठनिखातस्य स्नेहभवितस्य दृढस्योपरि कुम्भ स्यारोप्योडुपेनापिधाय कृष्णमृदावलिप्तं गोमयाग्निनो पस्वेदयेत्| तेषां यः स्वरसः कुम्भं प्रपद्यते तमष्टभाग मधुसंयुक्तं द्विगुणितघृतमद्यात्| त्रिगुणश्च कालो घृत क्षीराभ्यामित्यादि समानं पूर्वेण||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidhyatideshaH (55) · Śloka 55
ಅನೇನೈವ ವಿಧಿನಾ ಭಲ್ಲಾತಕಸ್ಯ ರಸಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಕೇವಲಮೇವ ಮಾಸಮೇಕಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ತ್ರಿಗುಣಶ್ಚ ಕಾಲ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ| ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ವರ್ಷಶತಮಾಯುಷೋಽಭಿವೃದ್ಧಿಃ| ಏವಂ ದಶ ಮಾಸಾನುಪಯುಜ್ಯ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಮಾಯುರ್ಭವತಿ||೫೫||
अनेनैव विधिना भल्लातकस्य रसं गृहीत्वा केवलमेव मासमेकं प्रयुञ्जीत| त्रिगुणश्च काल इत्यादि समानं पूर्वेण| मासि मासि वर्षशतमायुषोऽभिवृद्धिः| एवं दश मासानुपयुज्य वर्षसहस्रमायुर्भवति||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatapAkaM bhallAtakatailam (56) · Śloka 56
ಭಲ್ಲಾತಕತೈಲಪಾತ್ರಂ ಸಪಯಸ್ಕಂ ಮಧುಕಾಕ್ಷಮಾತ್ರೇಣ ಶತಪಾಕ ಮುಪಯುಞ್ಜೀತ| ತ್ರಿಗುಣಞ್ಚ ಕಾಲ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೫೬||
भल्लातकतैलपात्रं सपयस्कं मधुकाक्षमात्रेण शतपाक मुपयुञ्जीत| त्रिगुणञ्च काल इत्यादि समानं पूर्वेण||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakatailapAkaH (57) · Śloka 57
ಭಲ್ಲಾತಕತೈಲಂ ಕೃಷ್ಣತಿಲತೈಲಂ ಸರ್ಪಿರಾಮಲಕರಸೋಽಸ ನಾದಿಸಾರಕಷಾಯ ಇತ್ಯೇಷಾಂ ದ್ರೋಣಂ ದ್ರೋಣಂ ತ್ರಿಫಲಾತ್ರಿಕಟುಕ ವಿಡಙ್ಗಸಾರಚಿತ್ರಕಹರಿದ್ರಾದ್ವಯತ್ರಿವೃದ್ದನ್ತೀನ್ದ್ರಯವಯಷ್ಟೀಮಧುಕವಿ ಷಾತಿವಿಷಾರಸಾಞ್ಜನಪ್ರಿಯಙ್ಗೂನಾಂ ಪಾಲಿಕಾಭಾಗಾಸ್ತದೈಕಧ್ಯಂ ಸ್ನೇಹ ಪಾಕವಿಧಿನಾ ವಿಪಾಚ್ಯಾವತಾರ್ಯ ಪರಿಪೂಯ ಚಾನುಗುಪ್ತಂ ನಿದಧ್ಯಾತ್| ತತ ಉಪಸ್ಕೃತಶರೀರಃ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಃ ಪಾಣಿಶುಕ್ತಿಮಾತ್ರಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಪ್ರತಿಸಂಸೃಜ್ಯೋಪಯುಞ್ಜೀತ| ಜೀರ್ಣೇ ಮುದ್ಗಾಮಲಕಯೂಷೇಣಾಲವಣೇನ ಸರ್ಪಿಷ್ಮತಾ ಖದಿರೋದಕಸಿದ್ಧಂ ಮೃದುಮೋದನಮಶ್ನೀಯಾತ್| ಖದಿ ರೋದಕೇನೋದಕಕಾರ್ಯಾಣೀತ್ಯೇವಮತೋ ದ್ರೋಣಮುಪಯುಜ್ಯ ವಿಗತಕು ಷ್ಠದುರ್ನಾಮೇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೫೭||
भल्लातकतैलं कृष्णतिलतैलं सर्पिरामलकरसोऽस नादिसारकषाय इत्येषां द्रोणं द्रोणं त्रिफलात्रिकटुक विडङ्गसारचित्रकहरिद्राद्वयत्रिवृद्दन्तीन्द्रयवयष्टीमधुकवि षातिविषारसाञ्जनप्रियङ्गूनां पालिकाभागास्तदैकध्यं स्नेह पाकविधिना विपाच्यावतार्य परिपूय चानुगुप्तं निदध्यात्| तत उपस्कृतशरीरः प्रातः प्रातः पाणिशुक्तिमात्रक्षौद्रेण प्रतिसंसृज्योपयुञ्जीत| जीर्णे मुद्गामलकयूषेणालवणेन सर्पिष्मता खदिरोदकसिद्धं मृदुमोदनमश्नीयात्| खदि रोदकेनोदककार्याणीत्येवमतो द्रोणमुपयुज्य विगतकु ष्ठदुर्नामेत्यादि समानं पूर्वेण||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakaghRutaprAshaH (58) · Śloka 58
ಪುಷ್ಟಾನಿ ಪಾಕೇನ ಪರಿಚ್ಯುತಾನಿ ಭಲ್ಲಾತಕಾನ್ಯಾಢಕಸಮ್ಮಿತಾನಿ| ಘೃಷ್ಟ್ವೇಷ್ಟಿಕಾಚೂರ್ಣಕಣೈರ್ಜಲೇನ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಸಂಶೋಷ್ಯ ಚ ಮಾರುತೇನ| ಜರ್ಜರಾಣಿ ವಿಪಚೇಜ್ಜಲಕುಮ್ಭೇ ಪಾದಶೇಷಘೃತಗಾಲಿತಶೀತಮ್| ತದ್ರಸಂ ಪುನರಪಿ ಶ್ರಪಯೇತ ಕ್ಷೀರಕುಮ್ಭಸಹಿತಂ ಚರಣಸ್ಥೇ| ಸರ್ಪಿಃ ಪಕ್ವಂ ತೇನ ತುಲ್ಯಪ್ರಮಾಣಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ ಸ್ವೇಚ್ಛಂ ಶರ್ಕರಾಯಾ ರಜೋಭಿಃ| ಏಕೀಭೂತಂ ತತ್ಖಜಕ್ಷೋಭಣೇನ ಸ್ಥಾಪ್ಯಂ ಧಾನ್ಯೇ ಸಪ್ತರಾತ್ರಂ ಸುಗುಪ್ತಮ್| ತಮಮೃತರಸಪಾಕಂ ಯಃ ಪ್ರಗೇ ಪ್ರಾಶಮಶ್ನ ನ್ನನುಪಿಬತಿ ಯಥೇಷ್ಟಂ ವಾದಿ ದುಗ್ಧಂ ರಸಂ ವಾ| ಸ್ಮೃತಿಮತಿಬಲಮೇಧಾಸತ್ತ್ವಸಾರೈರುಪೇತಃ ಕನಕನಿಕಷಗೌರಃ ಸೋಽಶ್ನುತೇ ದೀರ್ಘಮಾಯುಃ||೫೮||
पुष्टानि पाकेन परिच्युतानि भल्लातकान्याढकसम्मितानि| घृष्ट्वेष्टिकाचूर्णकणैर्जलेन प्रक्षाल्य संशोष्य च मारुतेन| जर्जराणि विपचेज्जलकुम्भे पादशेषघृतगालितशीतम्| तद्रसं पुनरपि श्रपयेत क्षीरकुम्भसहितं चरणस्थे| सर्पिः पक्वं तेन तुल्यप्रमाणं युञ्ज्यात् स्वेच्छं शर्कराया रजोभिः| एकीभूतं तत्खजक्षोभणेन स्थाप्यं धान्ये सप्तरात्रं सुगुप्तम्| तममृतरसपाकं यः प्रगे प्राशमश्न न्ननुपिबति यथेष्टं वादि दुग्धं रसं वा| स्मृतिमतिबलमेधासत्त्वसारैरुपेतः कनकनिकषगौरः सोऽश्नुते दीर्घमायुः||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhatailam (58) · Śloka 50
ದ್ರೋಣೇಽಮ್ಭಸೋ ವ್ರಣಕೃತಾಂ ತ್ರಿಶತಾದ್ವಿಪಕ್ವಾತ್ ಕ್ವಾಥಾಢಕೇ ಪಲಸಮೈಸ್ತಿಲತೈಲಪಾತ್ರಮ್| ತಿಕ್ತಾವಿಷಾದ್ವಯವರಾಗಿರಿಜನ್ಮತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಪರಂ ನಿಖಿಲಕುಷ್ಠನಿಷೂದನಾಯ||೫೦||
द्रोणेऽम्भसो व्रणकृतां त्रिशताद्विपक्वात् क्वाथाढके पलसमैस्तिलतैलपात्रम्| तिक्ताविषाद्वयवरागिरिजन्मतार्क्ष्यैः सिद्धं परं निखिलकुष्ठनिषूदनाय||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmalakAdiBiH prayogaH (59) · Śloka 59
ಸಹಾಮಲಕಶುಕ್ತಿಭಿರ್ದಧಿಸರೇಣ ತೈಲೇನ ವಾ ಗುಡೇನ ಪಯಸಾ ಘೃತೇನ ಯವಸಕ್ತುಭಿರ್ವಾ ಸಹ| ತಿಲೇನ ಸಹ ಮಾಕ್ಷಿಕೇಣ ಪಲಲೇನ ಸೂಪೇನ ವಾ ವಪುಷ್ಕರಮರುಷ್ಕರಂ ಪರಮಮೇಧ್ಯಮಾಯುಷ್ಕರಮ್||೫೯||
सहामलकशुक्तिभिर्दधिसरेण तैलेन वा गुडेन पयसा घृतेन यवसक्तुभिर्वा सह| तिलेन सह माक्षिकेण पललेन सूपेन वा वपुष्करमरुष्करं परममेध्यमायुष्करम्||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakakalpaprashaMsA (60) · Śloka 60
ಭಲ್ಲಾತಕಾನಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಾನಿ ಪಾಕೀನ್ಯಗ್ನಿಸಮಾನಿ ಚ| ಭವನ್ತ್ಯಮೃತಕಲ್ಪಾನಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ಯಥಾವಿಧಿ| ಕಫಜೋ ನ ಸ ರೋಗೋಽಸ್ತಿ ನ ವಿಬನ್ಧೋಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚನ| ಯಂ ನ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ಹನ್ಯಾಚ್ಛೀಘ್ರಮಗ್ನಿಬಲಪ್ರದಮ್| ವಾತಾತಪವಿಧಾನೇಽಪಿ ವಿಶೇಷೇಣ ವಿವರ್ಜಯೇತ್| ಕುಲತ್ಥದಧಿಶುಕ್ತಾನಿ ತೈಲಾಭ್ಯಙ್ಗಾಗ್ನಿಸೇವನಮ್||೬೦||
भल्लातकानि तीक्ष्णानि पाकीन्यग्निसमानि च| भवन्त्यमृतकल्पानि प्रयुक्तानि यथाविधि| कफजो न स रोगोऽस्ति न विबन्धोऽस्ति कश्चन| यं न भल्लातकं हन्याच्छीघ्रमग्निबलप्रदम्| वातातपविधानेऽपि विशेषेण विवर्जयेत्| कुलत्थदधिशुक्तानि तैलाभ्यङ्गाग्निसेवनम्||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalIrasAyanam prathamaH prayogaH (61) · Śloka 61
ಪಞ್ಚಾಷ್ಟೌ ಸಪ್ತ ದಶ ವಾ ಪಿಪ್ಪಲೀರ್ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ| ರಸಾಯನಗುಣಾನ್ವೇಷೀ ಸಮಾಮೇಕಾಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೬೧||
पञ्चाष्टौ सप्त दश वा पिप्पलीर्मधुसर्पिषा| रसायनगुणान्वेषी समामेकां प्रयोजयेत्||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaprayogaH (62) · Śloka 62
ತಿಸ್ರಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತು ಪೂರ್ವಾಹ್ನೇ ಭುಕ್ತ್ವಾಽಗ್ರೇ ಭೋಜನಸ್ಯ ಚ| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ ಕಿಂಶುಕಕ್ಷಾರಭಾವಿತಾ ಘೃತಭರ್ಜಿತಾಃ| ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾ ಮಧುಸಮ್ಮಿಶ್ರಾ ರಸಾಯನಗುಣೈಷಿಣಾ||೬೨||
तिस्रस्तिस्रस्तु पूर्वाह्ने भुक्त्वाऽग्रे भोजनस्य च| पिप्पल्यः किंशुकक्षारभाविता घृतभर्जिताः| प्रयोज्या मधुसम्मिश्रा रसायनगुणैषिणा||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sahasrapippalIprayogaH (63) · Śloka 63
ಕ್ರಮವೃಶ್ಯಾ ದಶಾಹಾನಿ ದಶಪೈಪ್ಪಲಿಕಂ ದಿನಮ್| ವರ್ದ್ಧಯೇತ್ ಪಯಸಾ ಸಾರ್ದ್ಧ ತಥೈವಾಪನಯೇತ್ ಪುನಃ| ಜೀರ್ಣೌಷಧಶ್ಚ ಭುಞ್ಜೀತ ಷಷ್ಟಿಕಂ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ| ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಂ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗೋಽಯಂ ರಸಾಯನಮ್| ಪಿಷ್ಟಾಸ್ತಾ ಬಲಿಭಿಃ ಪೇಯಾಃ ಶೃತಾ ಮಧ್ಯಬಲೈರ್ನರೈಃ| ಶೀತೀಕೃತಾ ಹ್ರಸ್ವಬಲೈರ್ಯೋಜ್ಯಾ ದೋಷಾಮಯಾನ್ ಪ್ರತಿ||೬೩||
क्रमवृश्या दशाहानि दशपैप्पलिकं दिनम्| वर्द्धयेत् पयसा सार्द्ध तथैवापनयेत् पुनः| जीर्णौषधश्च भुञ्जीत षष्टिकं क्षीरसर्पिषा| पिप्पलीनां सहस्रस्य प्रयोगोऽयं रसायनम्| पिष्टास्ता बलिभिः पेयाः शृता मध्यबलैर्नरैः| शीतीकृता ह्रस्वबलैर्योज्या दोषामयान् प्रति||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvisahasrapippalIprayogaH (64) · Śloka 64
ತದ್ವಚ್ಚ ಛಾಗದುಗ್ಧೇನ ದ್ವೇ ಸಹಸ್ರೇ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೬೪||
तद्वच्च छागदुग्धेन द्वे सहस्रे प्रयोजयेत्||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalIrasAyanaphalam (65) · Śloka 65
ಏಭಿಃ ಪ್ರಯೋಗೈಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ ಕಾಸಶ್ವಾಸಗಲಗ್ರಹಾನ್| ಯಕ್ಷ್ಮಮೇಹಗ್ರಹಣ್ಯರ್ಶಃ ಪಾಣ್ಡುತ್ವವಿಷಮಜ್ವರಾನ್| ಘ್ನನ್ತಿ ಶೋಫಂ ವಮಿಂ ಹಿಧ್ಮಾಂ ಪ್ಲೀಹಾನಂ ವಾತಶೋಣಿತಮ್||೬೫||
एभिः प्रयोगैः पिप्पल्यः कासश्वासगलग्रहान्| यक्ष्ममेहग्रहण्यर्शः पाण्डुत्वविषमज्वरान्| घ्नन्ति शोफं वमिं हिध्मां प्लीहानं वातशोणितम्||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDa~ggarasAyanam (66) · Śloka 66
ವಿಡಙ್ಗಚೂರ್ಣಂ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಚೂರ್ಣಯುಕ್ತಂ ಶೀತತೋಯೇನ ಸಮಾಂಶಮುಪ ಯುಞ್ಜೀತ| ಜೀರ್ಣಂ ಮುದ್ಗಯೂಷೇಣಾಲವಣೇನ ಸಘೃತಮೋದನಮಶ್ನೀಯಾತ್| ತೇನ ವಿಶೇಷಾದ್ವಿಗತಕೃಮಿದುರ್ನಾಮಕುಷ್ಠಪ್ರಮೇಹಮೇದೋದೋಷೋ ವರ್ಷಶತ ಮಜರ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ| ವಿಡಙ್ಗಚುರ್ಣಂ ಕ್ಷೌದ್ರಭಲ್ಲಾ ತಕಕ್ವಾಥಾಭ್ಯಾಂ ಮಧ್ವಾಮಲಕರಸಾಭ್ಯಾಂ ಗುಡೂಚೀಕ್ವಾಥೇನ ಚ| ಏತಾಂಶ್ಚತುರೋ ಯೋಗಾನ್ ಮಾಸಮುಪಯುಞ್ಜೀತೇತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ| ಸರ್ವೇಷು ಚ ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ವರ್ಷಶತಮಾಯುಷೋಽಭಿವೃದ್ಧಿಃ||೬೬||
विडङ्गचूर्णं यष्टीमधुकचूर्णयुक्तं शीततोयेन समांशमुप युञ्जीत| जीर्णं मुद्गयूषेणालवणेन सघृतमोदनमश्नीयात्| तेन विशेषाद्विगतकृमिदुर्नामकुष्ठप्रमेहमेदोदोषो वर्षशत मजर इत्यादि समानं पूर्वेण| विडङ्गचुर्णं क्षौद्रभल्ला तकक्वाथाभ्यां मध्वामलकरसाभ्यां गुडूचीक्वाथेन च| एतांश्चतुरो योगान् मासमुपयुञ्जीतेति समानं पूर्वेण| सर्वेषु च मासि मासि वर्षशतमायुषोऽभिवृद्धिः||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alambusAkalpaH (67) · Śloka 67
ಅಲಮ್ಬಸಾಂ ಸ್ವೇನ ರಸೇನ ಭಾವಿತಾಂ ಪೃಥಗ್ಘೃತಕ್ಷೀರಮಧೂಷ್ಣವಾರಿಭಿಃ| ಪಿಬೇತ್ತಥಾ ಕಾಞ್ಜಿಕತಕ್ರಮಸ್ತುಭಿ ರ್ಭಗನ್ದರೋರುಗ್ರಹಗುಲ್ಮಕಾಸವಾನ್| ಉಷ್ಣಾ ವಿಪಾಕೇ ಕಟುಕಾ ಕಷಾಯಮಧುರಾ ರಸೇ| ಅತ್ಯನ್ತದೀಪನೀ ಮೇಧ್ಯಾ ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಾ ಚ ಸಾ| ವರ್ಷೋಪಯೋಗಾತ್ ಕುರುತೇ ನರಂ ವರ್ಷಶತಾಯುಷಮ್| ದೃಢೇನ್ದ್ರಿಯಾನಲಬಲಂ ನಿರ್ವಲೀಪಲಿತಾಮಯಮ್||೬೭||
अलम्बसां स्वेन रसेन भावितां पृथग्घृतक्षीरमधूष्णवारिभिः| पिबेत्तथा काञ्जिकतक्रमस्तुभि र्भगन्दरोरुग्रहगुल्मकासवान्| उष्णा विपाके कटुका कषायमधुरा रसे| अत्यन्तदीपनी मेध्या वातश्लेष्महरा च सा| वर्षोपयोगात् कुरुते नरं वर्षशतायुषम्| दृढेन्द्रियानलबलं निर्वलीपलितामयम्||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana somarAjIkalpaH prathamaH prayogaH (68) · Śloka 68
ಶ್ವೇತಾವಲ್ಗುಜಫಲಾನ್ಯಾತಪಶುಷ್ಕಾಣಿ ಚೂರ್ಣಯಿತ್ವಾ ತತ್ತುಲ್ಯಗುಡೇನ ಸಙ್ಕ್ಷುದ್ಯ ಘೃತಕುಮ್ಭೇ ಧಾನ್ಯರಾಶೌ ಸಪ್ತರಾತ್ರಂ ನಿದಧ್ಯಾತ್| ತತೋಽ ನುದಿತೇ ಭಾಸ್ವತಿ ಯಥಾಬಲಂ ಮಾತ್ರಾಂ ಸುಖೋದಕಾನುಪಾನಾಮುಪಯೋಜ ಯೇತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಸುಖಾಮ್ಬುಪರಿಷಿಕ್ತಾಃ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕೌದನಂ ಸಶ ರ್ಕರೇಣ ಪಯಸಾಽಶ್ನೀಯಾತ್| ತಸ್ಯ ಮಾಸಪ್ರಯೋಗಾದ್ವಿಶೇಷೇಣ ವಿಗ ತಕುಷ್ಠೋ ಗ್ರಹಣಧಾರಣವಾನ್ ವರ್ಷಶತಮಜರ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ| ಪ್ರಯೋಗಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ದ್ವಿಗುಣಂ ಪರಿಹಾರಃ||೬೮||
श्वेतावल्गुजफलान्यातपशुष्काणि चूर्णयित्वा तत्तुल्यगुडेन सङ्क्षुद्य घृतकुम्भे धान्यराशौ सप्तरात्रं निदध्यात्| ततोऽ नुदिते भास्वति यथाबलं मात्रां सुखोदकानुपानामुपयोज येत्| जीर्णे सुखाम्बुपरिषिक्ताः शालिषष्टिकौदनं सश र्करेण पयसाऽश्नीयात्| तस्य मासप्रयोगाद्विशेषेण विग तकुष्ठो ग्रहणधारणवान् वर्षशतमजर इत्यादि समानं पूर्वेण| प्रयोगश्चोर्ध्वं द्विगुणं परिहारः||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaH prayogaH (69) · Śloka 69
ವಾಕುಚಿಕಾ ಕರ್ಷಚೂರ್ಣಂ ಸುಖಾಮ್ಬುನಾ ಪಿಬೇತ್| ಪೀತ್ವಾ ಚಾತಪೇ ನಿರ್ವಾತೋಷ್ಣೇ ವಾ ಗರ್ಭಗೃಹೇ ತಿಷ್ಠೇದಪರಾಹ್ಣೇ ತದ್ವದೇವ ಸ್ನಾನಮಶನಂ ಚ| ಯೂಷರಸಾಭ್ಯಾಂ ವಾ| ತಸ್ಯ ತ್ರಿಸಪ್ತರಾತ್ರಪ್ರಯೋಗಾದ್ವಿಗತಕುಷ್ಠ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ| ತ್ವಗ್ರೋಮಕೇಶದಶನಾನ್ ನಖಾಂಶ್ಚ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಪುನರ್ನವಾನ್ ಲಭತೇ| ಸ್ವರವರ್ಣಬಲೋತ್ಸಾಹಂ ನವಂ ವಯೋ ನಷ್ಟಪಲಿತಂ ಚ||೬೯||
वाकुचिका कर्षचूर्णं सुखाम्बुना पिबेत्| पीत्वा चातपे निर्वातोष्णे वा गर्भगृहे तिष्ठेदपराह्णे तद्वदेव स्नानमशनं च| यूषरसाभ्यां वा| तस्य त्रिसप्तरात्रप्रयोगाद्विगतकुष्ठ इत्यादि समानं पूर्वेण| त्वग्रोमकेशदशनान् नखांश्च मुक्त्वा पुनर्नवान् लभते| स्वरवर्णबलोत्साहं नवं वयो नष्टपलितं च||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyaH prayogaH (70) · Śloka 70
ಪಲಾನಿ ದಶ ಬಾಕುಚ್ಯಾ ದಶೈವ ಚ ಫಲತ್ರಯಾತ್| ಸಪ್ತ ಕ್ರಿಮಿಘ್ನಾದಯಸಸ್ತ್ರೀಣಿ ದ್ವೇ ಗಿರಿಸಮ್ಭವಾತ್| ಪುರುಪುಷ್ಕರಮೂಲಾಭ್ಯಾಮಾಹರೇತ ಪಲಂ ಪಲಮ್| ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾರ್ದ್ಧಪಲಂ ವ್ಯೋಷಘನಕೇಸರಕುಙ್ಕುಮಮ್| ಲೋಧ್ರತ್ವಕ್ಪತ್ರಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಚಿತ್ರಕಂ ಕಾರ್ಷಿಕಂ ಪೃಥಕ್| ಶತಂ ಭಲ್ಲಾತಕಾನಾಂ ಚ ಸರ್ವಂ ಖಣ್ಡಸಮಾಂಶಕಮ್| ಚೂರ್ಣಯೇದಥ ತನ್ಮಾತ್ರಾಂ ಭಕ್ಷಯೇತ್ ಪಾಲಿಕೀಂ ಪರಾಮ್| ಯಥೇಷ್ಟಚೇಷ್ಟೋ ಲಭತೇ ವರ್ಷಾದ್ರಾಸಾಯನಾನ್ ಗುಣಾನ್| ಸರ್ವರೋಗಾನ್ ವಿಜಯತೇ ತ್ವಗ್ವಿಕಾರಾನ್ ವಿಶೇಷತಃ| ಅರ್ಶೋಭಗನ್ದರಶ್ವಾಸಕಾಸಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಕ್ರಿಮೀನ್| ಗುಲ್ಮಪ್ಲೀಹಾಶ್ಮರೀವರ್ಧ್ಮಪ್ರಮೇಹಾರುಚಿಪೀನಸಾನ್| ಮನ್ದಾನಲತ್ವಂ ಕೃಶತಾಂ ಶೋಫಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಾನಪಿ||೭೦||
पलानि दश बाकुच्या दशैव च फलत्रयात्| सप्त क्रिमिघ्नादयसस्त्रीणि द्वे गिरिसम्भवात्| पुरुपुष्करमूलाभ्यामाहरेत पलं पलम्| सूक्ष्मैलार्द्धपलं व्योषघनकेसरकुङ्कुमम्| लोध्रत्वक्पत्रयष्ट्याह्वचित्रकं कार्षिकं पृथक्| शतं भल्लातकानां च सर्वं खण्डसमांशकम्| चूर्णयेदथ तन्मात्रां भक्षयेत् पालिकीं पराम्| यथेष्टचेष्टो लभते वर्षाद्रासायनान् गुणान्| सर्वरोगान् विजयते त्वग्विकारान् विशेषतः| अर्शोभगन्दरश्वासकासपाण्ड्वामयक्रिमीन्| गुल्मप्लीहाश्मरीवर्ध्मप्रमेहारुचिपीनसान्| मन्दानलत्वं कृशतां शोफग्रन्थ्यर्बुदानपि||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthaH prayogaH (71) · Śloka 71
ವಾಕುಚಿಕಾಫಲಾನಿ ಗೋಮೂತ್ರೇ ಸಪ್ತರಾತ್ರಂ ವಾಸಯೇತ್| ತತೋ ನಿಸ್ತು ಷೀಕೃತ್ಯ ಛಾಯಾಯಾಂ ವಿಶೋಷಯಿತ್ವಾ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಚ ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ತ್ರ್ಯಹಂ ತ್ರ್ಯಹಂ ಕ್ರಮಶೋ ಭಾವಯೇತ್ ತ್ರಿಫಲಾಕ್ವಾಥೇನ ಕಾರವಲ್ಲೀವಾಸಾ ಗುಡೂಚೀಭೃಙ್ಗರಾಜಸ್ವರಸೈಃ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ಖದಿರಾಸನರಾಜವೃಕ್ಷ ಪಿಚುಮನ್ದಕ್ವಾಥೈಃ| ತಸ್ಯ ಪೀತಃ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಧಾತ್ರೀಫಲರಸಾಪ್ಲುತಃ| ಕರ್ಷಃ ಸರ್ವಾಮಯಾನ್ ಹನ್ತಿ ತ್ವಗ್ವಿಕಾರಾನ್ವಿಶೇಷತಃ||೭೧||
वाकुचिकाफलानि गोमूत्रे सप्तरात्रं वासयेत्| ततो निस्तु षीकृत्य छायायां विशोषयित्वा सुसूक्ष्मं च सञ्चूर्ण्य त्र्यहं त्र्यहं क्रमशो भावयेत् त्रिफलाक्वाथेन कारवल्लीवासा गुडूचीभृङ्गराजस्वरसैः पृथक् पृथक् खदिरासनराजवृक्ष पिचुमन्दक्वाथैः| तस्य पीतः प्रतिदिनं धात्रीफलरसाप्लुतः| कर्षः सर्वामयान् हन्ति त्वग्विकारान्विशेषतः||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamaH prayogaH (72) · Śloka 72
ಅಸನಖದಿರಯೂಷೈರ್ಭಾವಿತಾಂ ಸೋಮರಾಜೀಂ ಮಧುಘೃತಶಿಖಿಪಥ್ಯಾಲೋಹಚೂರ್ಣೈರುಪೇತಾಮ್| ಶರದಮವಲಿಹಾನಃ ಪಾರಿಣಾಮಾನ್ ವಿಕಾರಾಂ ಸ್ತ್ಯಜತಿ ಮಿತಹಿತಾಶೀ ತದ್ವದಾಹಾರಜಾತಾನ್||೭೨||
असनखदिरयूषैर्भावितां सोमराजीं मधुघृतशिखिपथ्यालोहचूर्णैरुपेताम्| शरदमवलिहानः पारिणामान् विकारां स्त्यजति मितहिताशी तद्वदाहारजातान्||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThaH prayogaH (73) · Śloka 73
ತೀವ್ರೇಣ ಕುಷ್ಠೇನ ಪರೀತಮೂರ್ತಿ ರ್ಯಃ ಸೋಮರಾಜೀಂ ನಿಯಮೇನ ಖಾದೇತ್| ಸಂವತ್ಸರಂ ಕೃಷ್ಣತಿಲದ್ವಿತೀಯಾಂ ಸ ಸೋಮರಾಜೀಂ ವಪುಷಾಽತಿಶೇತೇ||೭೩||
तीव्रेण कुष्ठेन परीतमूर्ति र्यः सोमराजीं नियमेन खादेत्| संवत्सरं कृष्णतिलद्वितीयां स सोमराजीं वपुषाऽतिशेते||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamaH prayogaH (74) · Śloka 74
ಯೇ ಸೋಮರಾಜ್ಯಾ ವಿತುಷೀಕೃತಾಯಾ ಶ್ಚೂರ್ಣೈರುಪೇತಾತ್ ಪಯಸಃ ಸುಜಾತಾತ್| ಉದ್ಧೃತ್ಯ ಸಾರಂ ಮಧುನಾ ಲಿಹನ್ತಿ ತಕ್ರಂ ತದೇವಾನು ಪಿಬನ್ತಿ ಚಾನ್ತೇ| ತೇ ಕುಷ್ಠಿನಃ ಪಕ್ಷ್ಮದರಿದ್ರನೇತ್ರಾ ವಿಶೀರ್ಣಕರ್ಣಾಙ್ಗಲಿನಾಸಿಕಾ ವಾ| ವಿಹಾಯ ವೈರೂಪ್ಯಮಪಾಸ್ಯ ರೂಪಂ ಪುನಃ ಪ್ರರೂಢಾ ಇವ ಭಾನ್ತಿ ವೃಕ್ಷಾಃ||೭೪||
ये सोमराज्या वितुषीकृताया श्चूर्णैरुपेतात् पयसः सुजातात्| उद्धृत्य सारं मधुना लिहन्ति तक्रं तदेवानु पिबन्ति चान्ते| ते कुष्ठिनः पक्ष्मदरिद्रनेत्रा विशीर्णकर्णाङ्गलिनासिका वा| विहाय वैरूप्यमपास्य रूपं पुनः प्ररूढा इव भान्ति वृक्षाः||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamaH prayogaH (75) · Śloka 75
ಖದಿರಾಮ್ಭಸಾ ಪಿಬೇದ್ವಾ ರವಿಸೇವೀ ತಾಂ ತಯಾ ಯವಾಗೂಂ ವಾ| ಗಾಯತ್ರೀಜಲಸಿದ್ಧಾಂ ಕುಷ್ಠೀ ತತ್ತೋಯಕಾರ್ಯಕರಃ||೭೫||
खदिराम्भसा पिबेद्वा रविसेवी तां तया यवागूं वा| गायत्रीजलसिद्धां कुष्ठी तत्तोयकार्यकरः||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navamaH prayogaH (76) · Śloka 76
ಗಜಲಿಣ್ಡಕ್ಷಾರಯುತಾ ತತ್ಕ್ಷಾರಪಾಯಿನೋ ವಿಲೇಪಿ ಭುಜಃ| ಶ್ವಿತ್ರಾಣಿ ಸೋಮರಾಜೀ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಹನ್ಯಾತ ಪ್ರಲೇಪಾಚ್ಚ||೭೬||
गजलिण्डक्षारयुता तत्क्षारपायिनो विलेपि भुजः| श्वित्राणि सोमराजी प्रसह्य हन्यात प्रलेपाच्च||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamaH prayogaH (77) · Śloka 77
ಗೋಮೂತ್ರೇ ಸಪ್ತರಾತ್ರಂ ಶಶಿಶಕಲಫಲಂ ವಾಸಿತಂ ಲೋಡಯಿತ್ವಾ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛಾಯಾವಿಶುಷ್ಕಂ ಪೃಥಗಿತಿ ಚ ಫಲಂ ಪ್ರಪುನ್ನಾಟಞ್ಚ ಶುಷ್ಕಮ್| ಅಂಶಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ತಥಾಂಶಃ ಕ್ರಿಮಿರಿಪುದಹನಸ್ಫೋಟಕೃದ್ಭಯಃ ಸಚೂರ್ಣೌ ಗೋಮೂತ್ರೇಣೋಪಯುಕ್ತಃ ಪ್ರಮಿತಹಿತಭುಜಃ ಶ್ವಿತ್ರಮಾಶ್ವೇವ ಹನ್ತಿ||೭೭||
गोमूत्रे सप्तरात्रं शशिशकलफलं वासितं लोडयित्वा कुर्याच्छायाविशुष्कं पृथगिति च फलं प्रपुन्नाटञ्च शुष्कम्| अंशस्ताभ्यां तथांशः क्रिमिरिपुदहनस्फोटकृद्भयः सचूर्णौ गोमूत्रेणोपयुक्तः प्रमितहितभुजः श्वित्रमाश्वेव हन्ति||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashmaryAM prayogaH (78) · Śloka 78
ಇಕ್ಷುರಗೋಕ್ಷುರಸಿಂಹೀ ವ್ಯಾಘ್ರೀಪಞ್ಚಾಙ್ಗುಲಾಮ್ಬುನಾ ಪೀತಾ| ಉಪಲಮಘನಂ ಘನಂ ವಾ ರಸಾಶಿನಾಂ ಹನ್ತಿ ಬಾಕುಚಿಕಾ||೭೮||
इक्षुरगोक्षुरसिंही व्याघ्रीपञ्चाङ्गुलाम्बुना पीता| उपलमघनं घनं वा रसाशिनां हन्ति बाकुचिका||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gulme prayogaH (79) · Śloka 79
ಉಷ್ಣೋದಕೇನ ಪಿಷ್ಟಾ ಪೀತಾ ಚ ಘೃತಾನ್ವಿತಾ ಜಯೇದ್ಗುಲ್ಮಮ್| ಲಘುಪಞ್ಚಮೂಲಸಿದ್ಧಾಂ ಪೇಯಾಮುಪಯೋಜಯೇಜ್ಜೀರ್ಣೇ||೭೯||
उष्णोदकेन पिष्टा पीता च घृतान्विता जयेद्गुल्मम्| लघुपञ्चमूलसिद्धां पेयामुपयोजयेज्जीर्णे||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshobhagandarameheShu prayogaH (80) · Śloka 80
ಕಟ್ವಙ್ಗಕುಟಜಯೂಷೈರರ್ಶಾಸಿ ಭಗನ್ದರಞ್ಚ ನಾಶಯತಿ| ಮೇಹಾನ್ ಮದ್ಯೈರ್ನಿಗದೈರ್ನಿಷೇವಿತಾ ಬಾಕುಚೀ ಪ್ರಬಲಾನ್||೮೦||
कट्वङ्गकुटजयूषैरर्शासि भगन्दरञ्च नाशयति| मेहान् मद्यैर्निगदैर्निषेविता बाकुची प्रबलान्||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apatantrakAyAmayoH prayogaH (81) · Śloka 81
ವಿಷ್ಕಿರರಸೇನ ಪೀತಾ ದಶಮೂಲರಸೇನ ವಾ ಗುಡೂಚ್ಯಾ ವಾ| ಅಪತನ್ತ್ರಕಂ ನಿಹನ್ಯಾದಾಯಾಮಂ ವಾ ರಸಾನ್ನಭುಜಃ||೮೧||
विष्किररसेन पीता दशमूलरसेन वा गुडूच्या वा| अपतन्त्रकं निहन्यादायामं वा रसान्नभुजः||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udarashophapANDurogeShu prayogaH (82) · Śloka 82
ಜಠರೇಷು ಪಿಬೇನ್ಮೂತ್ರೈರ್ಜಲೋದರೇ ತ್ರೈವೃತೇನ ಯೂಷೇಣ| ಶೋಫೇ ಪಾಣ್ಡುವ್ಯಾಧಾವವಲ್ಗುಜಂ ಸೀಧ್ವರಿಷ್ಟಾಭ್ಯಾಮ್||೮೨||
जठरेषु पिबेन्मूत्रैर्जलोदरे त्रैवृतेन यूषेण| शोफे पाण्डुव्याधाववल्गुजं सीध्वरिष्टाभ्याम्||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vardhmAdiShu prayogaH (83) · Śloka 83
ಇಕ್ಷುಕಾದಿಕ್ವಾಥೈರ್ವರ್ಧ್ಮನಿ ಮೂತ್ರೇಣ ವಾ ಗವಾಂ ಶಸ್ತಃ| ಧಾರೋಷ್ಣೇನ ತು ಪಯಸಾ ಯುಕ್ತಃ ಶೋಫಜ್ವರೌ ಹನ್ತಿ| ಉಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ಪ್ರಯೋಜ್ಯೋ ಲೂತಾಕೀಟಾಖುಸರ್ಪದಷ್ಟೇಷು| ಕೃಮಿಹರಚತುರಙ್ಗುಲಯೋಃ ಕ್ವಾಥಃ ಕೋಷ್ಣೈಃ ಕ್ರಿಮಿಣಕೋಷ್ಠೇಷು||೮೩||
इक्षुकादिक्वाथैर्वर्ध्मनि मूत्रेण वा गवां शस्तः| धारोष्णेन तु पयसा युक्तः शोफज्वरौ हन्ति| उष्णाम्बुना प्रयोज्यो लूताकीटाखुसर्पदष्टेषु| कृमिहरचतुरङ्गुलयोः क्वाथः कोष्णैः क्रिमिणकोष्ठेषु||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putradaH prayogaH (84) · Śloka 84
ಲೇಖಾಮಿನ್ದೋ ಸಘೃತಾಂ ಸುಖಾಮ್ಬುನಾ ಪುತ್ರಿಣೀ ಭವತಿ ಪೀತ್ವಾ| ಪುಷ್ಪೋದಯೇಽಶ್ವಗನ್ಧಾ ಶೃತೇನ ಪಯಸಾ ಚ ಭುಞ್ಜಾನಾ||೮೪||
लेखामिन्दो सघृतां सुखाम्बुना पुत्रिणी भवति पीत्वा| पुष्पोदयेऽश्वगन्धा शृतेन पयसा च भुञ्जाना||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putradaprayogaprashaMsA (85) · Śloka 85
ವನ್ಧ್ಯಾಪಿ ಸಪ್ತಾಹಮಿಮಂ ಪ್ರಯೋಗಂ ಕರೋತಿ ಯಾ ಹರ್ಷವತೀ ಸುಗನ್ಧಿಃ| ಪ್ರಿಯಂವದಾ ಸದ್ವ್ರತಶೌಚಯುಕ್ತಾ ಸೂತೇ ಸುತಾನ್ ಸಾ ನಿಯಮಾತ್ ಗುಣಢ್ಯಾನ್||೮೫||
वन्ध्यापि सप्ताहमिमं प्रयोगं करोति या हर्षवती सुगन्धिः| प्रियंवदा सद्व्रतशौचयुक्ता सूते सुतान् सा नियमात् गुणढ्यान्||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM prayogaH (86) · Śloka 86
ಸ್ನಿಗ್ಧೈರುಷ್ಣೈರ್ಮಧುರೈರ್ಹರತಿ ಗದಾನ್ ವಾತಜಾನ್ ಯುತಾ ಪೈತ್ತಾನ್| ತಿಕ್ತಕಮಧುರಕಷಾಯೈಃ ಕಫಜಾಸ್ತ್ರಿಫಲಾರಸಮಧುಭ್ಯಾಞ್ಚ||೮೬||
स्निग्धैरुष्णैर्मधुरैर्हरति गदान् वातजान् युता पैत्तान्| तिक्तकमधुरकषायैः कफजास्त्रिफलारसमधुभ्याञ्च||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana somarAjIkalpaprashaMsA (87) · Śloka 87
ಇತಿ ಶಮನೀ ಧನ್ಯೇಯಂ ವಿಷಗರಭೂತೋಪಸರ್ಗಪಾಪ್ಮಘ್ನೀ| ಗೇಹೇ ಸ್ಥಿತಾಪಿ ರೇಖಾ ಚಾನ್ದ್ರಮಸೀ ಕಿಮುತ ಕೋಷ್ಠಸ್ಥಾ| ಮನುಷ್ಯಮಪ್ಯಾಗತಮೃತ್ಯುಶಾಸನಂ ಪ್ರಣಷ್ಟಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಮಲ್ಪಚೇತಸಮ್| ಅವಲ್ಗುಜೋ ಮೋಕ್ಷಯತೇ ಮಹಾಭಯಾ ಚ್ಛ್ರಿಯಞ್ಚ ಮೇಧಾಞ್ಚ ದದಾತಿ ಪುಷ್ಕಲಾಮ್||೮೭||
इति शमनी धन्येयं विषगरभूतोपसर्गपाप्मघ्नी| गेहे स्थितापि रेखा चान्द्रमसी किमुत कोष्ठस्था| मनुष्यमप्यागतमृत्युशासनं प्रणष्टबुद्धीन्द्रियमल्पचेतसम्| अवल्गुजो मोक्षयते महाभया च्छ्रियञ्च मेधाञ्च ददाति पुष्कलाम्||८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vacAkalpaH haimavatIvacAkalpaH (88) · Śloka 88
ಹೈಮವತ್ಯಾ ವಚಾಯಾಃ ಪಿಣ್ಡಮಾಮಲಕಮಾತ್ರಂ ಪಯಸಾಽಽಲೋಡ್ಯ ಪಿಬೇಜ್ಜೀರ್ಣೇ ಪಯಸ್ಸರ್ಪಿರೋದನ ಇತ್ಯಾಹಾರಃ| ಏವಂ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇಣ ಮೇಧಾವೀ ಭವತಿ| ಸಪ್ತಭಿಃ ಸಪ್ತರಾತ್ರೈಃ ಶ್ರುತಧರೋ ವರ್ಷಶತಮಜರ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪುರ್ವೇಣ||೮೮||
हैमवत्या वचायाः पिण्डमामलकमात्रं पयसाऽऽलोड्य पिबेज्जीर्णे पयस्सर्पिरोदन इत्याहारः| एवं सप्तरात्रेण मेधावी भवति| सप्तभिः सप्तरात्रैः श्रुतधरो वर्षशतमजर इत्यादि समानं पुर्वेण||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNavacAkalpaH (89) · Śloka 89
ಇತರಸ್ಯಾ ಅಪಿ ವಚಾಯಾ ದ್ವಿಪಲಕ್ವಾಥಂ ಪಿಬೇತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಪಯಃ ಸರ್ಪಿರಿತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ| ತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ವಾ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಯಥಾಬಲಮವಲಿಹ್ಯಾತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಪಯಃಸರ್ಪಿರಿತ್ಯಾದಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೮೯||
इतरस्या अपि वचाया द्विपलक्वाथं पिबेत्| जीर्णे पयः सर्पिरित्यादि समानं पूर्वेण| तच्चूर्णं वा क्षौद्रसर्पिर्भ्यां यथाबलमवलिह्यात्| जीर्णे पयःसर्पिरित्यादि समानं पूर्वेण||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vacAshatapAkaghRutam (90) · Śloka 90
ವಚಾ ಕಲ್ಕಶತಪಾಕಂ ಘೃತದ್ರೋಣಮುಪಯುಜ್ಯ ವಿಶೇಷಾತ್ ಗ್ರಹೋನ್ಮಾ ದಾಪಸ್ಮಾರಗಲಗಣ್ಡಮಾಲಾಶ್ಲೀಪದಸ್ವರಭೇದವಿಮುಕ್ತಃ ಸರ್ವಾರ್ಥೇಷು ಸಿದ್ಧಿಮಾನ್ ವರ್ಷಶತಾಯುರ್ಭವತಿ||೯೦||
वचा कल्कशतपाकं घृतद्रोणमुपयुज्य विशेषात् ग्रहोन्मा दापस्मारगलगण्डमालाश्लीपदस्वरभेदविमुक्तः सर्वार्थेषु सिद्धिमान् वर्षशतायुर्भवति||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunakalpaH tatrAdhikAritvam (91) · Śloka 91
ಶೀತವಾತಹಿಮದಗ್ಧತನೂನಾಂ ಸ್ತಬ್ಧಭಗ್ನಕುಟಿಲವ್ಯಥಿತಾಸ್ಥ್ನಾಮ್| ಭೇಷಜಸ್ಯ ಪವನೋಪಹತಾನಾಂ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ವಿಧಿರತೋ ಲಶುನಸ್ಯ||೯೧||
शीतवातहिमदग्धतनूनां स्तब्धभग्नकुटिलव्यथितास्थ्नाम्| भेषजस्य पवनोपहतानां वक्ष्यते विधिरतो लशुनस्य||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prashastAprashastatve hetunirdeshaH (92) · Śloka 92
ರಾಹೋರಮೃತಚೌರ್ಯೇಣ ಲೂನಾದ್ಯೇ ಪತಿತಾ ಗಲಾತ್| ಅಮೃತಸ್ಯ ಕಣಾ ಭೂಮೌ ತೇ ರಸೋನತ್ವಮಾಗತಾಃ| ದ್ವಿಜಾ ನಾಶ್ನನ್ತಿ ತಮತೋ ದೈತ್ಯದೇಹಸಮುದ್ಭವಮ್| ಸಾಕ್ಷಾದಮೃತಸಮ್ಭೂತೇರ್ಗ್ರಾಮಣೀಃ ಸ ರಸಾಯನಮ್||೯೨||
राहोरमृतचौर्येण लूनाद्ये पतिता गलात्| अमृतस्य कणा भूमौ ते रसोनत्वमागताः| द्विजा नाश्नन्ति तमतो दैत्यदेहसमुद्भवम्| साक्षादमृतसम्भूतेर्ग्रामणीः स रसायनम्||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM sevanakAlaH (93) · Śloka 93
ಶೀಲಯೇಲ್ಲಶುನಂ ಶೀತೇ ವಸನ್ತೇ ಚ ಕಫೋಲ್ಬಣಃ| ಘನೋದಯೇಽಪಿ ವಾತಾರ್ತ್ತಃ ಸದಾ ವಾ ಗ್ರೀಷ್ಮಲೀಲಯಾ| ರಕ್ತಪಿತ್ತಭವಾ ರೋಗಾ ಜಾಯನ್ತೇ ರಕ್ತಪಿತ್ತಿನಃ||೯೩||
शीलयेल्लशुनं शीते वसन्ते च कफोल्बणः| घनोदयेऽपि वातार्त्तः सदा वा ग्रीष्मलीलया| रक्तपित्तभवा रोगा जायन्ते रक्तपित्तिनः||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayogakAlamaryAdA (94) · Śloka 94
ಮಾಸಃ ಪರೋಽಸ್ಯ ರಸಕಲ್ಕನಿಷೇವಣಾಯ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಮಪ್ಯುಪದಿಶನ್ತಿ ವಿಮರ್ದಕೈಸ್ತು| ಷಣ್ಮಾಸಮನ್ಯವಿಧಿನಾ ನ ತು ಶಸ್ತಮಾಹುಃ ಪಕ್ಷಪ್ರಯೋಗಮಪಿ ಹೀನತರಂ ರಸೋನೇ||೯೪||
मासः परोऽस्य रसकल्कनिषेवणाय स्वच्छन्दमप्युपदिशन्ति विमर्दकैस्तु| षण्मासमन्यविधिना न तु शस्तमाहुः पक्षप्रयोगमपि हीनतरं रसोने||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogastaduttarakRutya~jca (96) · Śloka 95
ಸ್ನಿಗ್ಧಶುದ್ಧತನುಃ ಶೀತಮಧುರೋಪಸ್ಕೃತಾಶಯಃ| ತದುತ್ತಂಸಾವತಂಸಾಭ್ಯಾಂ ಚರ್ಚಿತಾನುಚರಾಜಿರಃ| ತಸ್ಯ ಕನ್ದಾನ್ವಸನ್ತಾನ್ತೇ ಹಿಮವಚ್ಛಕದೇಶಜಾನ್| ಅಪನೀತತ್ವಚೋ ರಾತ್ರೌ ನಿಮಯೇನ್ಮದಿರಾಭಿಃ| ತತ್ಕಲ್ಕಸ್ವರಸಂ ಪ್ರಾತಃ ಶುಚಿತಾನ್ತವಪೀಡಿತಮ್| ಮದಿರಾಯಾಃ ಸುರೂಢಾಯಾಸ್ತ್ರಿಭಾಗೇನ ಸಮನ್ವಿತಮ್| ಮದ್ಯಸ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ತಕ್ರಸ್ಯ ಮಸ್ತುನಃ ಕಾಞ್ಜಿಕಸ್ಯ ವಾ| ತತ್ಕಾಲ ಏವ ವಾ ಯುಕ್ತ ಯುಕ್ತಯಾಲೋಚ್ಯ ಮಾತ್ರಯಾ| ತೈಲಸರ್ಪಿರ್ವಸಾಮಜ್ಜಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸೈಃ ಪೃಥಕ್| ಕ್ವಾಥೇನ ವಾ ಯಥಾವ್ಯಾಧಿ ರಸಂ ಕೇವಲಮೇವ ವಾ| ಪಿಬೇದ್ ಗಣ್ಡೂಷಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಾಕ್ಕಣ್ಠನಾಡೀವಿಶುದ್ಧಯೇ| ಪ್ರತತಂ ಸ್ವೇದನಂ ಚಾನು ವೇದನಾಯಾಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಶೀತಾಮ್ಬುಸೇಕಃ ಸಹಸಾ ವಮಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಯೋರ್ಮುಖೇ| ಶೇಷಂ ಪಿಬೇತ್ ಕ್ಲಮಾಪಾಯೇ ಸ್ಥಿರತಾಂ ಗತ ಓಜಸಿ| ವಿದಾಹಪರಿಹಾರಾಯ ಪರಂ ಶೀತಾನುಲೇಪನಃ| ಧಾರಯೇತ್ಸಾಮ್ಬುಕಣಿಕಾ ಮುಕ್ತಾಕರ್ಪೂರಮಾಲಿಕಾಃ| ಸಹಿಮಸಲಿಲಗರ್ಭಾಶ್ಚನ್ದ್ರಶುಭ್ರಾಮೃಣಾಲೀಃ ಕುವಲಯದಲಮಾಲಾಹಾರಯಷ್ಟೀಶ್ಚ ಲೋಲಾಃ ಸ್ತನತಟವಿನಿವಿಷ್ಟಾಶ್ಚಾರುಗಾತ್ರ್ಯೋ ದಧಾನಾ ಸ್ತನುಸರಸವಿಲಿಪ್ತಾ ಗಾಢಮೇನಂ ಸ್ವಜೇರನ್| ನಲಿನೀದಲತಾಲವೃನ್ತವಾತೈಃ ಪ್ರಗಲದ್ವಾರಿಲವೈರ್ಜಲಾರ್ದ್ರಯಾ ಚ| ದಯಿತಾಕರಪಲ್ಲವೈಶ್ಚ ಶೀತೈ ರ್ಲಶುನಸ್ವೇದಕೃತಂ ಕ್ಲಮಂ ಹರೇಯುಃ|೯೫|
स्निग्धशुद्धतनुः शीतमधुरोपस्कृताशयः| तदुत्तंसावतंसाभ्यां चर्चितानुचराजिरः| तस्य कन्दान्वसन्तान्ते हिमवच्छकदेशजान्| अपनीतत्वचो रात्रौ निमयेन्मदिराभिः| तत्कल्कस्वरसं प्रातः शुचितान्तवपीडितम्| मदिरायाः सुरूढायास्त्रिभागेन समन्वितम्| मद्यस्यान्यस्य तक्रस्य मस्तुनः काञ्जिकस्य वा| तत्काल एव वा युक्त युक्तयालोच्य मात्रया| तैलसर्पिर्वसामज्जक्षीरमांसरसैः पृथक्| क्वाथेन वा यथाव्याधि रसं केवलमेव वा| पिबेद् गण्डूषमात्रं प्राक्कण्ठनाडीविशुद्धये| प्रततं स्वेदनं चानु वेदनायां प्रशस्यते| शीताम्बुसेकः सहसा वमिमूर्च्छाययोर्मुखे| शेषं पिबेत् क्लमापाये स्थिरतां गत ओजसि| विदाहपरिहाराय परं शीतानुलेपनः| धारयेत्साम्बुकणिका मुक्ताकर्पूरमालिकाः| सहिमसलिलगर्भाश्चन्द्रशुभ्रामृणालीः कुवलयदलमालाहारयष्टीश्च लोलाः स्तनतटविनिविष्टाश्चारुगात्र्यो दधाना स्तनुसरसविलिप्ता गाढमेनं स्वजेरन्| नलिनीदलतालवृन्तवातैः प्रगलद्वारिलवैर्जलार्द्रया च| दयिताकरपल्लवैश्च शीतै र्लशुनस्वेदकृतं क्लमं हरेयुः|९५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogastaduttarakRutya~jca (96) · Śloka 95
ಸ್ನಿಗ್ಧಶುದ್ಧತನುಃ ಶೀತಮಧುರೋಪಸ್ಕೃತಾಶಯಃ| ತದುತ್ತಂಸಾವತಂಸಾಭ್ಯಾಂ ಚರ್ಚಿತಾನುಚರಾಜಿರಃ| ತಸ್ಯ ಕನ್ದಾನ್ವಸನ್ತಾನ್ತೇ ಹಿಮವಚ್ಛಕದೇಶಜಾನ್| ಅಪನೀತತ್ವಚೋ ರಾತ್ರೌ ನಿಮಯೇನ್ಮದಿರಾಭಿಃ| ತತ್ಕಲ್ಕಸ್ವರಸಂ ಪ್ರಾತಃ ಶುಚಿತಾನ್ತವಪೀಡಿತಮ್| ಮದಿರಾಯಾಃ ಸುರೂಢಾಯಾಸ್ತ್ರಿಭಾಗೇನ ಸಮನ್ವಿತಮ್| ಮದ್ಯಸ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ತಕ್ರಸ್ಯ ಮಸ್ತುನಃ ಕಾಞ್ಜಿಕಸ್ಯ ವಾ| ತತ್ಕಾಲ ಏವ ವಾ ಯುಕ್ತ ಯುಕ್ತಯಾಲೋಚ್ಯ ಮಾತ್ರಯಾ| ತೈಲಸರ್ಪಿರ್ವಸಾಮಜ್ಜಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸೈಃ ಪೃಥಕ್| ಕ್ವಾಥೇನ ವಾ ಯಥಾವ್ಯಾಧಿ ರಸಂ ಕೇವಲಮೇವ ವಾ| ಪಿಬೇದ್ ಗಣ್ಡೂಷಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಾಕ್ಕಣ್ಠನಾಡೀವಿಶುದ್ಧಯೇ| ಪ್ರತತಂ ಸ್ವೇದನಂ ಚಾನು ವೇದನಾಯಾಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಶೀತಾಮ್ಬುಸೇಕಃ ಸಹಸಾ ವಮಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಯೋರ್ಮುಖೇ| ಶೇಷಂ ಪಿಬೇತ್ ಕ್ಲಮಾಪಾಯೇ ಸ್ಥಿರತಾಂ ಗತ ಓಜಸಿ| ವಿದಾಹಪರಿಹಾರಾಯ ಪರಂ ಶೀತಾನುಲೇಪನಃ| ಧಾರಯೇತ್ಸಾಮ್ಬುಕಣಿಕಾ ಮುಕ್ತಾಕರ್ಪೂರಮಾಲಿಕಾಃ| ಸಹಿಮಸಲಿಲಗರ್ಭಾಶ್ಚನ್ದ್ರಶುಭ್ರಾಮೃಣಾಲೀಃ ಕುವಲಯದಲಮಾಲಾಹಾರಯಷ್ಟೀಶ್ಚ ಲೋಲಾಃ ಸ್ತನತಟವಿನಿವಿಷ್ಟಾಶ್ಚಾರುಗಾತ್ರ್ಯೋ ದಧಾನಾ ಸ್ತನುಸರಸವಿಲಿಪ್ತಾ ಗಾಢಮೇನಂ ಸ್ವಜೇರನ್| ನಲಿನೀದಲತಾಲವೃನ್ತವಾತೈಃ ಪ್ರಗಲದ್ವಾರಿಲವೈರ್ಜಲಾರ್ದ್ರಯಾ ಚ| ದಯಿತಾಕರಪಲ್ಲವೈಶ್ಚ ಶೀತೈ ರ್ಲಶುನಸ್ವೇದಕೃತಂ ಕ್ಲಮಂ ಹರೇಯುಃ||೯೫||
स्निग्धशुद्धतनुः शीतमधुरोपस्कृताशयः| तदुत्तंसावतंसाभ्यां चर्चितानुचराजिरः| तस्य कन्दान्वसन्तान्ते हिमवच्छकदेशजान्| अपनीतत्वचो रात्रौ निमयेन्मदिराभिः| तत्कल्कस्वरसं प्रातः शुचितान्तवपीडितम्| मदिरायाः सुरूढायास्त्रिभागेन समन्वितम्| मद्यस्यान्यस्य तक्रस्य मस्तुनः काञ्जिकस्य वा| तत्काल एव वा युक्त युक्तयालोच्य मात्रया| तैलसर्पिर्वसामज्जक्षीरमांसरसैः पृथक्| क्वाथेन वा यथाव्याधि रसं केवलमेव वा| पिबेद् गण्डूषमात्रं प्राक्कण्ठनाडीविशुद्धये| प्रततं स्वेदनं चानु वेदनायां प्रशस्यते| शीताम्बुसेकः सहसा वमिमूर्च्छाययोर्मुखे| शेषं पिबेत् क्लमापाये स्थिरतां गत ओजसि| विदाहपरिहाराय परं शीतानुलेपनः| धारयेत्साम्बुकणिका मुक्ताकर्पूरमालिकाः| सहिमसलिलगर्भाश्चन्द्रशुभ्रामृणालीः कुवलयदलमालाहारयष्टीश्च लोलाः स्तनतटविनिविष्टाश्चारुगात्र्यो दधाना स्तनुसरसविलिप्ता गाढमेनं स्वजेरन्| नलिनीदलतालवृन्तवातैः प्रगलद्वारिलवैर्जलार्द्रया च| दयिताकरपल्लवैश्च शीतै र्लशुनस्वेदकृतं क्लमं हरेयुः||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogastaduttarakRutya~jca (98) · Śloka 98
ರಸೋಽಗ್ನಿಕಲ್ಪೋ ಮೃದುನೌಜಸಾ ಹಿ ಸಂಯುಜ್ಯಮಾನಃ ಸಹಸೈವ ತಸ್ಯ| ದಾಹಾತಿಸಾರಾರತಿಚಿತ್ತನಾಶಾನ್ ಕುರ್ಯಾದತಸ್ತಂ ತ್ವರಿತೋ ನ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್||೯೮||
रसोऽग्निकल्पो मृदुनौजसा हि संयुज्यमानः सहसैव तस्य| दाहातिसारारतिचित्तनाशान् कुर्यादतस्तं त्वरितो न युञ्ज्यात्||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNe bhojanam (99) · Śloka 99
ಜೀರ್ಣಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಜೀರ್ಣೇ ಶಙ್ಖಕುನ್ದೇನ್ದುಪಾಣ್ಡುರಮ್| ಭುಞ್ಜೀತ ಯೂಷೈಃ ಪಯಸಾ ರಸೈರ್ವಾ ಧನ್ವಚಾರಿಣಾಮ್| ದೀಪ್ತಾಗ್ನಿರ್ಮಣ್ಡಕಾನ್ ಖಾದೇತ್ ಸರ್ಪಿರ್ಮಣ್ಡೋಪಸೇಚನಾನ್| ಅಖಣ್ಡಮಣ್ಡಲೇನ್ದ್ವಾಭಾನಿಣ್ಡರೀಖಣ್ಡಮಣ್ಡಿತಾನ್| ರಾಜಿಕಾಶುಕ್ತಸಮ್ಪರ್ಕವಿನಿವರ್ತಿತಗೌರವೈಃ| ಪಿಷ್ಟಕಾಚೂರ್ಣಧವಲೈರ್ವಧ್ರೈಃ ಸೌಕರಕೈರ್ಯುತಾನ್||೯೯||
जीर्णशाल्योदनं जीर्णे शङ्खकुन्देन्दुपाण्डुरम्| भुञ्जीत यूषैः पयसा रसैर्वा धन्वचारिणाम्| दीप्ताग्निर्मण्डकान् खादेत् सर्पिर्मण्डोपसेचनान्| अखण्डमण्डलेन्द्वाभानिण्डरीखण्डमण्डितान्| राजिकाशुक्तसम्पर्कविनिवर्तितगौरवैः| पिष्टकाचूर्णधवलैर्वध्रैः सौकरकैर्युतान्||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNe pAnam (100) · Śloka 100
ಮದ್ಯಮೇಕಂ ಪಿಬೇತ್ತತ್ತು ತೃಟ್ಪ್ರಬನ್ಧೇ ಜಲಾನ್ವಿತಮ್| ಗನ್ಧಮತ್ತಕ್ವಣದಲಿಪ್ರಿಯಾವಕ್ತ್ರೇನ್ದುಬೋಧಿತಮ್| ಅಮದ್ಯಪೋ ಯಸ್ತು ಫಲಾಮಬುತಕ್ರ ಮವನ್ತಿಸೋಮಂ ಚ ಸುಗನ್ಧಿ ಶೀತಮ್| ಸೌವೀರಕಂ ಜಾಙ್ಗಲಜಂ ರಸಂ ವಾ ತುಷೋದಕಂ ವಾ ಪರಿಸಿಕ್ಥಿಕಾಂ ವಾ||೧೦೦||
मद्यमेकं पिबेत्तत्तु तृट्प्रबन्धे जलान्वितम्| गन्धमत्तक्वणदलिप्रियावक्त्रेन्दुबोधितम्| अमद्यपो यस्तु फलामबुतक्र मवन्तिसोमं च सुगन्धि शीतम्| सौवीरकं जाङ्गलजं रसं वा तुषोदकं वा परिसिक्थिकां वा||१००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogAntarANi prathama prayogaH (101) · Śloka 101
ತತ್ಕಲ್ಕಂ ವಾ ಸಮಘೃತಂ ಘೃತಪಾತ್ರೇ ಖಜಾಹತಮ್| ಸ್ಥಿತಂ ದಶಾಹಾದಶ್ನೀಯಾತ್ತದ್ವದ್ವಾ ವಸಯಾ ಸಮಮ್||೧೦೧||
तत्कल्कं वा समघृतं घृतपात्रे खजाहतम्| स्थितं दशाहादश्नीयात्तद्वद्वा वसया समम्||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaprayogaH (102) · Śloka 102
ಸದ್ಯಃ ಪಿಷ್ಟಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸಂಯುತಂ ವಾ ನಿರ್ಯಾಸೇನ ಸ್ವೇನ ಯುಕ್ತಂ ಚ ಕಾಮಮ್| ಯುಞ್ಜೀತೈನಂ ಪೂರ್ವಕೈರೇವ ಪಾನೈಃ ಕೋಷ್ಣಾಮ್ಭೋಭಿರ್ವೈಷಕಲ್ಪೋಽತೀವೀರ್ಯಃ||೧೦೨||
सद्यः पिष्टं सर्पिषा संयुतं वा निर्यासेन स्वेन युक्तं च कामम्| युञ्जीतैनं पूर्वकैरेव पानैः कोष्णाम्भोभिर्वैषकल्पोऽतीवीर्यः||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyaprayogaH (103) · Śloka 103
ರಸೋನಕಲ್ಕಃ ಸದೃಶಾಽಜಸರ್ಪಿಃ ಷಣ್ಮಾಸಮುರ್ವ್ಯಾಮುಷಿತೋ ನಿಹನ್ತಿ| ಅಭ್ಯಙ್ಗಪಾನಾಞ್ಜನನಸ್ಯಯುಕ್ತೋ ಮನೋವಿಕಾರಾನ್ ವಿಷಮಜ್ವರಂ ಚ||೧೦೩||
रसोनकल्कः सदृशाऽजसर्पिः षण्मासमुर्व्यामुषितो निहन्ति| अभ्यङ्गपानाञ्जननस्ययुक्तो मनोविकारान् विषमज्वरं च||१०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthaH prayogaH (104) · Śloka 104
ಸಮತೈಲಂ ಸಶುಕ್ತಂ ವಾ ಯವಾರಾಶೌ ಸಮಾ ಸ್ಥಿತಮ್| ವಾತರೋಗಾನ್ ಜಯೇತ್ ಖಾದನ್ ಘೃತಮಾಂಸೋತ್ತರಾಶನಃ||೧೦೪||
समतैलं सशुक्तं वा यवाराशौ समा स्थितम्| वातरोगान् जयेत् खादन् घृतमांसोत्तराशनः||१०४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamaH prayogaH (105) · Śloka 105
ತೈಲಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಸಿತಾಃ ಪೃಥಕ್ಕುರ್ಯಾತ್ತುಲೋನ್ಮಿತಾಃ| ದ್ವೇ ತುಲೇ ಲಶುನಾಚ್ಛುದ್ಧಾತ್ತ್ರ್ಯೂಷಣಾತ್ ಕುಡವತ್ರಯಮ್| ಪಲಂ ತ್ವಚಶ್ಚ ತಚ್ಛಾಲಕ್ಷ್ಣಂ ನಿಹಿತಂ ಘೃತಭಾಜನೇ| ದ್ವೇ ಸಮೇ ಯವಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಪೂರ್ವಸ್ಮಾದಧಿಕಂ ಗುಣೈಃ||೧೦೫||
तैलसर्पिर्गुडसिताः पृथक्कुर्यात्तुलोन्मिताः| द्वे तुले लशुनाच्छुद्धात्त्र्यूषणात् कुडवत्रयम्| पलं त्वचश्च तच्छालक्ष्णं निहितं घृतभाजने| द्वे समे यवमध्यस्थं पूर्वस्मादधिकं गुणैः||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThaH prayogaH (106) · Śloka 106
ಕ್ಷುಣ್ಣಾಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ಕನ್ದತುಲಾಂ ತಕ್ರಸ್ಯ ಪಲವಿಂಶತೌ| ಗತೇ ಚ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇ ತು ತುಲಾರ್ದ್ಧಮಸಿತಾತ್ತಿಲಾತ್| ಧೌತಕ್ಷುಣ್ಣಾತ್ಪೃಥಕ್ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಶುಣ್ಡೀ ಚತುಷ್ಪಲಮ್| ಅಜಾಜೀಚವ್ಯಧಾನ್ಯಾಗ್ನಿದ್ವಿಕೃಷ್ಣಾಗ್ರನ್ಥಿದೀಪ್ಯಕಾನ್| ಪಲೋನ್ಮಿತಾಂಶ್ಚತುರ್ಜಾತಾತ್ ಪಲಮೇಕಂ ಸುಚೂರ್ಣಿತಮ್| ಪೃಥಕ್ಪಲಾಷ್ಟಕಂ ತೈಲಾದ್ಧೃತಾತ್ಕ್ಷುಣ್ಣಾಚ್ಚ ಸರ್ಷಪಾತ್| ಪಟೂನಿ ಪಞ್ಚ ಕ್ಷಾರೌ ದ್ವೌ ದದ್ಯಾತ್ತತ್ರಾಕ್ಷಮಾನತಃ| ಏಕಾದಶಾಹಂ ತದ್ಧಾನ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಮಶ್ನನ್ ಪ್ರಗೇ ಪ್ರಗೇ| ಗುಣಾನ್ ರಾಸಾಯನಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಸ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ನಿರಾಮಯಃ||೧೦೬||
क्षुण्णां क्षिपेत् कन्दतुलां तक्रस्य पलविंशतौ| गते च सप्तरात्रे तु तुलार्द्धमसितात्तिलात्| धौतक्षुण्णात्पृथक्क्षौद्रघृतशुण्डी चतुष्पलम्| अजाजीचव्यधान्याग्निद्विकृष्णाग्रन्थिदीप्यकान्| पलोन्मितांश्चतुर्जातात् पलमेकं सुचूर्णितम्| पृथक्पलाष्टकं तैलाद्धृतात्क्षुण्णाच्च सर्षपात्| पटूनि पञ्च क्षारौ द्वौ दद्यात्तत्राक्षमानतः| एकादशाहं तद्धान्ये स्थितमश्नन् प्रगे प्रगे| गुणान् रासायनान्सर्वान्स प्राप्नोति निरामयः||१०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamaH prayogaH (107) · Śloka 107
ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲನಿಷ್ಕ್ವಾಥೇ ನಲ್ವಣೇ ಲಶುನಾಢಕಮ್| ಪಿಷ್ಟಂ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ವರ್ಷಂ ಹನ್ತಿ ವಾತಕಫಾಮಯಾನ್||೧೦೭||
द्विपञ्चमूलनिष्क्वाथे नल्वणे लशुनाढकम्| पिष्टं पर्युषितं वर्षं हन्ति वातकफामयान्||१०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamaH prayogaH (108) · Śloka 108
ತತ್ಕನ್ದಕಲ್ಕಸ್ವರಸೇ ಘೃತತೈಲಂ ಪೃಥಕ್ಪಚೇತ್| ಶೀಲಯೇಚ್ಚ ಯಥಾಸಾತ್ಮ್ಯಂ ದಾರುಣಾನಿಲಪೀಡಿತಃ||೧೦೮||
तत्कन्दकल्कस्वरसे घृततैलं पृथक्पचेत्| शीलयेच्च यथासात्म्यं दारुणानिलपीडितः||१०८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navamaH prayogaH (109) · Śloka 109
ನವನೀತಸಮಾಂಶಂ ವಾ ಖಾದೇತ್ತತ್ಕಲ್ಕಮರ್ದಿತೀ||೧೦೯||
नवनीतसमांशं वा खादेत्तत्कल्कमर्दिती||१०९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamaH prayogaH (110) · Śloka 110
ವಿಕಞ್ಚುಕಪ್ರಾಜ್ಯರಸೋನಗರ್ಭಾನ್ ಸಶೂಲ್ಯಮಾಂಸಾನ್ ವಿವಿಧೋಪದಂಶಾನ್| ನಿಮರ್ದಕಾನ್ ವಾ ಘೃತಶುಕ್ತಯುಕ್ತಾನ್ ಪ್ರಕಾಮಮದ್ಯಾಲ್ಲಘುತುಚ್ಛಮಶ್ನನ್| ಕುಸ್ತುಮ್ಬರೀ ಜೀರಕಭೃಷ್ಟಮುದ್ಗ- ಸೌವರ್ಚಲಶ್ಲಕ್ಷ್ಣರಜೋಽವಕೀರ್ಣೈಃ| ರಸೋನಕನ್ದಾಙ್ಕುರಪತ್ರಚಿತ್ರೈಃ ಸವ್ಯಞ್ಜನೈರ್ನೈಕರಸಾನುಯಾತೈಃ| ತತ್ಕನ್ದಸಿದ್ಧಾನ್ ಕ್ರಮಶೋ ಯೂಷಕ್ಷೀರರಸಾನ್ ಪಿಬೇತ್| ಕಫಪಿತ್ತಾನಿಲಾಶಙ್ಕೀ ಯಥಾಸ್ವೌಷಧಸಂಸ್ಕೃತಾನ್||೧೧೦||
विकञ्चुकप्राज्यरसोनगर्भान् सशूल्यमांसान् विविधोपदंशान्| निमर्दकान् वा घृतशुक्तयुक्तान् प्रकाममद्याल्लघुतुच्छमश्नन्| कुस्तुम्बरी जीरकभृष्टमुद्ग- सौवर्चलश्लक्ष्णरजोऽवकीर्णैः| रसोनकन्दाङ्कुरपत्रचित्रैः सव्यञ्जनैर्नैकरसानुयातैः| तत्कन्दसिद्धान् क्रमशो यूषक्षीररसान् पिबेत्| कफपित्तानिलाशङ्की यथास्वौषधसंस्कृतान्||११०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunasya vividhAmayaghnatvam (111) · Śloka 111
ಕೃಶೋಽಶ್ವಗನ್ಧೋದ್ಭವಚೂರ್ಣಕೀರ್ಣ ಸನ್ನಸ್ವರೋ ಯಷ್ಟಿಮಧೂಪಧಾನಮ್| ತೈಲೇನ ಗುಲ್ಮೀ ಖದಿರೇಣ ಕುಷ್ಠೀ ಖಾದೇತ್ ಕೃಮಿಘ್ನೈಃ ಕೃಮಿಮಾನ್ ರಸೋನಮ್| ಮಾಂಸಾದಮಾಂಸೈರ್ಯಕ್ಷ್ಮಾಣಮರ್ಶಾಂಸಿ ಕುಟಜತ್ವಚಾ| ಹನ್ತಿ ಸಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಯಾ ಮೇಹಕಾಸಶ್ವಾಸವಿಲಮ್ಬಿಕಃ| ಅನ್ನಸ್ವರೂಪವಿಜ್ಞಾನಾತ್ ಸ್ವರೂಪಮುಪಲಭ್ಯ ಚ| ಯಥಾಯಥಂ ಪ್ರಯೋಗೋಽಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಸ್ತಂ ತಂ ಗದಂ ಪ್ರತಿ||೧೧೧||
कृशोऽश्वगन्धोद्भवचूर्णकीर्ण सन्नस्वरो यष्टिमधूपधानम्| तैलेन गुल्मी खदिरेण कुष्ठी खादेत् कृमिघ्नैः कृमिमान् रसोनम्| मांसादमांसैर्यक्ष्माणमर्शांसि कुटजत्वचा| हन्ति सः श्रेष्ठया मेहकासश्वासविलम्बिकः| अन्नस्वरूपविज्ञानात् स्वरूपमुपलभ्य च| यथायथं प्रयोगोऽस्य कार्यस्तं तं गदं प्रति||१११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunasurA (112) · Śloka 112
ಲಶುನಸ್ವರಸಾತ್ ಪ್ರಸ್ಥಾನ್ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ತಿಲತೈಲತಃ| ದ್ವಾವಪೇತ ಮಲಾತ್ಕಿಣ್ವಾದಷ್ಟೌ ಪಿಷ್ಟಾಚ್ಚ ಷಡ್ಯವಾತ್| ಮೇಷಶೃಙ್ಗೀಭವಾತ್ ಕ್ವಾಥಾದ್ದ್ರೋಣಂ ಪೂತಾಚ್ಚ ಶೀತಲಾತ್| ಸ್ನೇಹಪಾತ್ರೇ ತದೈಕಧ್ಯಂ ನಿದಧ್ಯಾಚ್ಚ ಶುಚೌ ದೃಢೇ| ಕ್ರಮಾತ್ತತ್ರ ಪುನರ್ದದ್ಯಾತ್ ಪಿಷ್ಟಂ ಪ್ರಸ್ಥಚತುಷ್ಟಯಮ್| ಪಕ್ಷಾತ್ಪರಮಿಯಂ ಪೇಯಾ ಸುರಾ ವಾತವಿಕಾರಿಭಿಃ||೧೧೨||
लशुनस्वरसात् प्रस्थान् द्वात्रिंशत्तिलतैलतः| द्वावपेत मलात्किण्वादष्टौ पिष्टाच्च षड्यवात्| मेषशृङ्गीभवात् क्वाथाद्द्रोणं पूताच्च शीतलात्| स्नेहपात्रे तदैकध्यं निदध्याच्च शुचौ दृढे| क्रमात्तत्र पुनर्दद्यात् पिष्टं प्रस्थचतुष्टयम्| पक्षात्परमियं पेया सुरा वातविकारिभिः||११२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sevanArthaM prAshastyApAdanaprakAraH (113) · Śloka 113
ತ್ರಿರಾತ್ರಮುಷಿತಂ ಧೇನುಂ ಲಶುನಂ ಖಾದಯೇತ್ತತಃ| ಕ್ಷೀರದಧ್ಯಾಜ್ಯಮಥಿತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್ಯಾಪಿ ಶಸ್ಯತೇ||೧೧೩||
त्रिरात्रमुषितं धेनुं लशुनं खादयेत्ततः| क्षीरदध्याज्यमथितं ब्राह्मणास्यापि शस्यते||११३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunasya visheShAdhikAraH (114) · Śloka 114
ಪಿತ್ತರಕ್ತವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಸಮಸ್ತಾವರಣಾವೃತೇ| ಶುದ್ಧೇ ವಾ ವಿದ್ಯತೇ ವಾಯೌ ನ ದ್ರವ್ಯಂ ಲಶುನಾತ್ಪರಮ್||೧೧೪||
पित्तरक्तविनिर्मुक्तसमस्तावरणावृते| शुद्धे वा विद्यते वायौ न द्रव्यं लशुनात्परम्||११४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunAsavasya visheShAdhikAraH (115) · Śloka 115
ಸುಖಾತ್ಮನಾಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಯೋಜ್ಯೋ ಲಶುನಾಸವಃ| ನಾರದೇನೋದ್ಧವಸ್ಯೈಷ ವಾತಮಗ್ನಸ್ಯ ಕಲ್ಪಿತಃ||೧೧೫||
सुखात्मनां विशेषेण प्रयोज्यो लशुनासवः| नारदेनोद्धवस्यैष वातमग्नस्य कल्पितः||११५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayoge apathyam (116) · Śloka 116
ಆಮಾಮ್ಬುಪಾನೇಕ್ಷುವಿಕಾರಮತ್ಸ್ಯ ಯಾನಾಧ್ವವಾತಾತಪಭಾಷ್ಯಚಿನ್ತಃ| ಸ್ವಪ್ನಂ ದಿವಾ ಜಾಗರಣಂ ನಿಶಾಸು ಪಿಷ್ಟಂ ವ್ಯವಾಯಂ ದಧಿ ಚಾತ್ರ ನೇಚ್ಛೇತ್||೧೧೬||
आमाम्बुपानेक्षुविकारमत्स्य यानाध्ववातातपभाष्यचिन्तः| स्वप्नं दिवा जागरणं निशासु पिष्टं व्यवायं दधि चात्र नेच्छेत्||११६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunasya snehasahitopayukttA (117) · Śloka 117
ಸ್ನೇಹಕಲ್ಪವಿಧಾನೇನ ಸ್ನೇಹಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಲಶುನಣ್ ಸ್ನೇಹಸಂಯೋಗಾದ್ಗರೀಯಾನ್ ಜಾಯತೇ ಹಿ ಸಃ||೧೧೭||
स्नेहकल्पविधानेन स्नेहयुक्तं प्रयोजयेत्| लशुनण् स्नेहसंयोगाद्गरीयान् जायते हि सः||११७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogAnte mRuduvirecanam (118) · Śloka 118
ಪಿತ್ತಕೋಪಭಯಾದನ್ತೇ ಯುಞ್ಯಾನ್ಮೃದುವಿರೇಚನಮ್| ರಸಾಯನಗುಣಾನೇವಂ ಪರಿಪೂರ್ಣಾನ್ ಸಮಶ್ನುತೇ||೧೧೮||
पित्तकोपभयादन्ते युञ्यान्मृदुविरेचनम्| रसायनगुणानेवं परिपूर्णान् समश्नुते||११८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogavyApadi hetavaH (119) · Śloka 119
ಪ್ರಿಯಾಮ್ಬುಗುಡದಗ್ಧಸ್ಯ ಮಾಂಸಮದ್ಯಾಮ್ಲವಿದ್ವಿಷಃ| ಅತಿತಿಕ್ಷೋರಜೀರ್ಣಂ ಚ ರಸೋನೋ ವ್ಯಾಪದೇ ಧ್ರುವಮ್||೧೧೯||
प्रियाम्बुगुडदग्धस्य मांसमद्याम्लविद्विषः| अतितिक्षोरजीर्णं च रसोनो व्यापदे ध्रुवम्||११९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaprayogasya varjanIyatvam (120) · Śloka 120
ಪಾಣ್ಡೂದರೋರಃಕ್ಷತಶೋಫತೃಷ್ಣಾ ಪಾನಾತ್ಯಯಚ್ಛರ್ದಿವಿಷವ್ರಣೇಷು| ಪೈತ್ತೇ ವಿಕಾರೇಽಕ್ಷಿಗದೇಽತಿಸಾರೇ ಕ್ಷಾಮೇ ಶರೀರೇ ಚ ಸ ವರ್ಜನೀಯಃ||೧೨೦||
पाण्डूदरोरःक्षतशोफतृष्णा पानात्ययच्छर्दिविषव्रणेषु| पैत्ते विकारेऽक्षिगदेऽतिसारे क्षामे शरीरे च स वर्जनीयः||१२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunakalpaprashaMsA (121) · Śloka 121
ಶೀಲಿತ ಏಷ ಕರೋತಿ ದುರಾಪಂ ವಹ್ನಿಶರೀರಬಲಂ ಸಮಮೇವ| ವಾಙ್ಗತಿರೂಪಗುಣಾಢ್ಯಸುತೇಪ್ಸೋ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷಸ್ಯ ಚ ಬೀಜವಿಶುದ್ಧಿಮ್| ಅಮೃತಕಣಸಮುತ್ಥಂ ಯೋ ರಸೋನಂ ರಸೋನಂ ವಿಧಿಯುತಮಿತಿ ಖಾದೇಚ್ಛೀತಕಾಲೇ ಸದೈವ| ಸ ನಯತಿ ಶತಜೀವೀ ಸ್ತ್ರೀಸಹಾಯೋ ಜರಾನ್ತಂ ಕನಕರುಚಿರವರ್ಣೋ ನೀರುಜಸ್ತುಷ್ಟಿಜುಷ್ಟಃ||೧೨೧||
शीलित एष करोति दुरापं वह्निशरीरबलं सममेव| वाङ्गतिरूपगुणाढ्यसुतेप्सो स्त्रीपुरुषस्य च बीजविशुद्धिम्| अमृतकणसमुत्थं यो रसोनं रसोनं विधियुतमिति खादेच्छीतकाले सदैव| स नयति शतजीवी स्त्रीसहायो जरान्तं कनकरुचिरवर्णो नीरुजस्तुष्टिजुष्टः||१२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palANDukalpaH kalpaprashaMsA (122) · Śloka 122
ರಸೋನಾನ್ತರಂ ವಾಯೋಃ ಪಲಾಣ್ಡುಃ ಪರಮೌಷಧಮ್| ಸಾಕ್ಷಾದಿವ ಸ್ಥಿತಂ ಯತ್ರ ಶಕಾಧಿಪತಿಜೀವಿತಮ್| ಯಸ್ಯೋಪಯೋಗೇನ ಶಕಾಙ್ಗನಾನಾಂ ಲಾವಣ್ಯಸಾರಾದಿವಿನಿರ್ಮಿತಾನಾಮ್| ಕಪೋಲಕಾನ್ತ್ಯಾ ವಿಜಿತಃ ಶಶಙ್ಕೋ ರಸಾತಲಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಿರ್ವಿದೇವ||೧೨೨||
रसोनान्तरं वायोः पलाण्डुः परमौषधम्| साक्षादिव स्थितं यत्र शकाधिपतिजीवितम्| यस्योपयोगेन शकाङ्गनानां लावण्यसारादिविनिर्मितानाम्| कपोलकान्त्या विजितः शशङ्को रसातलं गच्छति निर्विदेव||१२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palANDukalpaguNAH (123) · Śloka 123
ಸ್ನಿಗ್ಧಾಙ್ಗತ್ವಂ ಗೌರತಾ ಕಾನ್ತಿಮತ್ತಾ ವಹ್ನೇರ್ದೀಪ್ತಿರ್ವರ್ಷ್ಮಪುಷ್ಟಿರ್ವೃಷತ್ವಮ್| ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ್ನ್ತೇ ಯನ್ತ್ರಣೋದ್ವೇಗಮುಕ್ತೈ ರ್ಯಸ್ಯಾಭ್ಯಾಸಾದ್ಧಾರಿ ದೀರ್ಘಂ ಸುಖಂ ಚ||೧೨೩||
स्निग्धाङ्गत्वं गौरता कान्तिमत्ता वह्नेर्दीप्तिर्वर्ष्मपुष्टिर्वृषत्वम्| सम्प्राप्य्न्ते यन्त्रणोद्वेगमुक्तै र्यस्याभ्यासाद्धारि दीर्घं सुखं च||१२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AhAre dIrghakAlamupayogaphalam (124) · Śloka 124
ಅಪ್ಯಾಹಾರೇ ಶೀಲಿತೋ ದೀರ್ಘರಾತ್ರಂ ಬಲ್ಯಶ್ಚಕ್ಷುಷ್ಯಸ್ತರ್ಪಣಃ ಸ್ಥೈರ್ಯಕಾರೀ| ತೈಸ್ತೈರ್ಯೋಗೈರ್ಯೋಜಿತೋಽಯಂ ಪಲಾಣ್ಡು ಸ್ತಾಂಸ್ತಾನಾತಙ್ಕಾನ್ ಮೇಹಿನಾಮುಚ್ಛಿನತ್ತಿ||೧೨೪||
अप्याहारे शीलितो दीर्घरात्रं बल्यश्चक्षुष्यस्तर्पणः स्थैर्यकारी| तैस्तैर्योगैर्योजितोऽयं पलाण्डु स्तांस्तानातङ्कान् मेहिनामुच्छिनत्ति||१२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palANDurasaprayogaH (125) · Śloka 125
ರಸಂ ರಸೋನವತ್ತಸ್ಯ ಪೀತ್ವಾಶ್ನೀಯಾತ್ತಥೈವ ಚ| ಸ ಬೀಜಪೂರಸ್ವರಸಮದಿರಾಮಧುಸೀಧುಪಃ||೧೨೫||
रसं रसोनवत्तस्य पीत्वाश्नीयात्तथैव च| स बीजपूरस्वरसमदिरामधुसीधुपः||१२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhojane prayogavidhiH (126) · Śloka 126
ಮರಕತಮಣಿನೀಲಂ ನಾಲಮತ್ಸ್ಯಾತಿಬಾಲ ಪರಿಣತಶಶಿಗೌರಂ ಯಚ್ಚ ಬೀಜಂ ಸುಪಿಷ್ಟಮ್| ಸಸುರಸಸುಮುಖಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಜ್ಯಮಾಂಸಂ ಸಶುಕ್ತಂ ಮೃದುಧವಲಸುವೃತ್ತೈರ್ಮಣ್ಡಕೈರಾತ್ತಮೂರ್ತಿಮ್| ಬಹುಶಃ ಶೋಭಿತಂ ಶುಭ್ರೈಃ ಶಶಾಙ್ಕಶಕಲೋಪಮೈಃ| ಘಾರಿಕೇಣ್ಡರಿಕಾವಲ್ಲೈಃ ಕ್ಷೀರೋದಾವಯವೈರಿವ| ಯವಮುದ್ಗಮಾಷಗೋಧೂಮಬಹುವಿಧವಿಕಾರವಿಕಲ್ಪಿತಾನ್ ಭಕ್ಷ್ಯಾನ್| ಕಾಮ್ಬಲಿಕಾರಾಗಷಾಡವಸಟ್ಟಕಖಲಕಾನ್ ಸಫಲಸಾರಾನ್| ಪಟುಸುರಭಿಮಧುರಗನ್ಧಾನ್ ಧವಲಾಕ್ಷಕಧವಲಬಹುಲರಸಾನ್| ಖರ್ಜೂರದಾಡಿಮಸಿತಾದ್ರಾಕ್ಷಾಪಾನಾನುಪೋಽಭ್ಯಸ್ಯೇತ್||೧೨೬||
मरकतमणिनीलं नालमत्स्यातिबाल परिणतशशिगौरं यच्च बीजं सुपिष्टम्| ससुरससुमुखाभ्यां प्रज्यमांसं सशुक्तं मृदुधवलसुवृत्तैर्मण्डकैरात्तमूर्तिम्| बहुशः शोभितं शुभ्रैः शशाङ्कशकलोपमैः| घारिकेण्डरिकावल्लैः क्षीरोदावयवैरिव| यवमुद्गमाषगोधूमबहुविधविकारविकल्पितान् भक्ष्यान्| काम्बलिकारागषाडवसट्टकखलकान् सफलसारान्| पटुसुरभिमधुरगन्धान् धवलाक्षकधवलबहुलरसान्| खर्जूरदाडिमसिताद्राक्षापानानुपोऽभ्यस्येत्||१२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasapAne guNAH (127) · Śloka 127
ಲಭತೇ ಬಲವರ್ಣೌಜೋ ವೀರ್ಯಸ್ವರಸೌಮನಸ್ಯತೇಜಾಂಸಿ| ಕ್ಷೀಣಶಕೃದ್ರುಧಿರೋಽಪಿ ಚ ರಸೋನವತ್ತದ್ರಸಂ ಪೀತ್ವಾ||೧೨೭||
लभते बलवर्णौजो वीर्यस्वरसौमनस्यतेजांसि| क्षीणशकृद्रुधिरोऽपि च रसोनवत्तद्रसं पीत्वा||१२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukkuTIkalpaH prAgutpattirlakShaNaM guNAshca (128) · Śloka 128
ಸುರಾಸುರೈಃ ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರಮನ್ಥೇ ಗತಾಸ್ತಟಾನ್ ಯೇಽಮೃತವಿಪ್ರುಷಃ ಪುರಾ| ಬಭೂವ ತೇಭ್ಯಃ ಕಿಲ ಕುಕ್ಕುಟೀ ಯಯಾ ವ್ರಜನ್ತಿ ದೇವತ್ವಮಿವಾದ್ಯಮಾನುಷಾಃ| ಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡನಿಭೈಃ ಕನ್ದೈಃ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಟುಪಿಚ್ಛಿಲೈಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧೈರ್ಮರಕತಚ್ಛಾಯೈಃ ದ್ಧರ್ಜೂರಸದೃಶೈಚ್ಛದೈಃ| ನಿಖಿಲರೋಗಹರಾಪಿ ವಿಶೇಷತೋ ಜಯತಿ ದಾರುಣಮಪ್ಯನಿಲಮಯಮ್| ಗುದಜಗುಲ್ಮತಮೋ ವಿಷನಾಶಿನೀ ಜನಯತಿ ಸ್ಥಿರತಾಂ ವಪುಷಃ ಪರಾಮ್||೧೨೮||
सुरासुरैः क्षीरसमुद्रमन्थे गतास्तटान् येऽमृतविप्रुषः पुरा| बभूव तेभ्यः किल कुक्कुटी यया व्रजन्ति देवत्वमिवाद्यमानुषाः| कुक्कुटाण्डनिभैः कन्दैः किञ्चित्कटुपिच्छिलैः| स्निग्धैर्मरकतच्छायैः द्धर्जूरसदृशैच्छदैः| निखिलरोगहरापि विशेषतो जयति दारुणमप्यनिलमयम्| गुदजगुल्मतमो विषनाशिनी जनयति स्थिरतां वपुषः पराम्||१२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prathamaH prayogaH (129) · Śloka 129
ಕುಟೀಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ತತ್ಕನ್ದಾನ್ ಭಕ್ಷಯೇದ್ ಘೃತಭರ್ಜಿತಾನ್| ಪಯೋಽನುಪಾನಂ ಧಾರೋಷ್ಣಂ ತತ್ರೇಷ್ಟಮಸನಾಮ್ಬು ವಾ| ತನ್ಮಾತ್ರವೃತ್ತಿಸ್ತು ಭವೇದ್ದಶಾಹಂ ವಿಂಶತ್ಯಹಂ ಸ್ವಾದುಭುಗಪ್ರಮಾದೀ ಜತ್ರೂರ್ಧ್ವಕೋಷ್ಠತ್ರಿಕಸನ್ಧಿವಾತ ಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಾಯಾರ್ಶಸ್ತಿಮಿರಾಣಿ ಜಿತ್ವಾ| ವಲೀಪಲಿತನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಸ್ಥಿರೇಕೇಶದ್ವಿಜಶ್ರುತಿಃ| ಮೇಧಾಮತಿಸ್ಮೃತಿಯುತೋ ಜೀವೇದ್ವರ್ಷಶತದ್ವಯಮ್||೧೨೯||
कुटीं प्रविश्य तत्कन्दान् भक्षयेद् घृतभर्जितान्| पयोऽनुपानं धारोष्णं तत्रेष्टमसनाम्बु वा| तन्मात्रवृत्तिस्तु भवेद्दशाहं विंशत्यहं स्वादुभुगप्रमादी जत्रूर्ध्वकोष्ठत्रिकसन्धिवात पाण्ड्वामायार्शस्तिमिराणि जित्वा| वलीपलितनिर्मुक्तः स्थिरेकेशद्विजश्रुतिः| मेधामतिस्मृतियुतो जीवेद्वर्षशतद्वयम्||१२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vardhamAnakukkuTIprayogaH (130) · Śloka 130
ಆಪೂರ್ಯಮಾಣಚನ್ದ್ರಪ್ರತಿಪದಮಾರಭ್ಯ ವರ್ದ್ಧಯೇತ್ಕನ್ದಮ್| ಏಕೈಕಂ ಘೃತಭೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ತಂ ಪಥ್ಯಭುಕ್ಖಾದೇತ್ ಭುಞ್ಜೀತಾಲ್ಪತರಂ ದಿನಾರ್ದಿತಮೃಷಿಃ ಪಕ್ಷಕ್ಷಯೇ ಭಕ್ಷಯನ್| ಕ್ಷೀರಂ ಬೀಜಕವಾರಿತಕ್ರಮಥವಾ ಪೀತ್ವಾ ಸ್ಥಿತಿಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ಮಾಸಂ ಪ್ರಾಶ್ಯ ತಥಾ ನಖದ್ವಿಜಕಚೈಃ ಶೀರ್ಣೋತ್ಥಿತೈಃ ಕಾನ್ತಿಮಾನ್| ಜೀವತ್ಯಬ್ದಶತತ್ರಯಂ ಧೃತಿಮತಿಸ್ಮೃತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಭೂಷಿತಃ||೧೩೦||
आपूर्यमाणचन्द्रप्रतिपदमारभ्य वर्द्धयेत्कन्दम्| एकैकं घृतभृष्टं प्राग्भक्तं पथ्यभुक्खादेत् भुञ्जीताल्पतरं दिनार्दितमृषिः पक्षक्षये भक्षयन्| क्षीरं बीजकवारितक्रमथवा पीत्वा स्थितिं कल्पयेत्| मासं प्राश्य तथा नखद्विजकचैः शीर्णोत्थितैः कान्तिमान्| जीवत्यब्दशतत्रयं धृतिमतिस्मृत्यादिभिर्भूषितः||१३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kandacUrNaprayogaH (131) · Śloka 131
ಕ್ಷೀರೇಣ ಕನ್ದಚೂರ್ಣಂ ಪಿಬನ್ಯವಾಗೂಞ್ಚ ಪರಿಣತೇ ಮಾಸಮ್| ಲವಣಸ್ನೇಹವಿಹೀನಾಂ ದೃಢದೃಗ್ಜೀವೇಚ್ಛರದ್ ದ್ವಿಶತಮ್| ತಿಮಿರಂ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಾಭ್ಯಾಂ ಪಥ್ಯಭುಜಸ್ತದ್ರಜೋ ಜಯೇನ್ಮಾಸಾತ್| ಕನ್ದತ್ರಯಂ ಚ ಭೃಷ್ಟಂ ಘೃತೇಽಶ್ನತೋ ಭಕ್ಷಿತಂ ವಾತಾನ್| ತತ್ಕನ್ದಸೂಕ್ಷ್ಮರಜಸಾ ತ್ರಿಭಾಗಗೋಧೂಮಚೂರ್ಣಮಿಶ್ರೇಣ| ಪಯಸಾ ಪಕ್ತ್ವಾ ಖಾದೇತ್ ಘೃತಪೂರಾನಾನ್ತ್ರವೃದ್ಧಿಹರಾನ್| ತ್ರೀನ್ ಕನ್ದಕಾಂಶ್ಚ ನಿಶಿ ಭಕ್ಷಯತಾಜ್ಯಭೃಷ್ಟಾನ್ ಧಾತ್ರೀಫಲಾಮ್ಬುಸಸಿತಂ ಛಗಲೀಪಯೋ ವಾ| ಪೇಯಂ ದೃಗಾಮಯಜಯಾಯ ವಿಷೇವಿತವ್ಯಾ ಕಾಮಞ್ಚ ರೋಗಶಮಮಾತ್ರ ಫಲಾರ್ಥಿಭಿಃ ಸಾ||೧೩೧||
क्षीरेण कन्दचूर्णं पिबन्यवागूञ्च परिणते मासम्| लवणस्नेहविहीनां दृढदृग्जीवेच्छरद् द्विशतम्| तिमिरं क्षौद्रघृताभ्यां पथ्यभुजस्तद्रजो जयेन्मासात्| कन्दत्रयं च भृष्टं घृतेऽश्नतो भक्षितं वातान्| तत्कन्दसूक्ष्मरजसा त्रिभागगोधूमचूर्णमिश्रेण| पयसा पक्त्वा खादेत् घृतपूरानान्त्रवृद्धिहरान्| त्रीन् कन्दकांश्च निशि भक्षयताज्यभृष्टान् धात्रीफलाम्बुससितं छगलीपयो वा| पेयं दृगामयजयाय विषेवितव्या कामञ्च रोगशममात्र फलार्थिभिः सा||१३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ka~jcukIkalpaH lakShaNam (132) · Śloka 132
ಕ್ಷೀನ್ವಿತಾಮೂಲಕತುಲ್ಯಕನ್ದಾ ಸಪ್ತಾಷ್ಟಪತ್ರಾಸಿತರಕ್ತಕಾಣ್ಡಾ| ಬಿಭರ್ತ್ತಿ ಯಾ ಪಲ್ಲವಮಬ್ದಶಬ್ದಾನ್ ಸಾ ಕಞ್ಚುಕೀ ಶ್ವೇತಪುರ್ವರೇಣ್ಯಾ||೧೩೨||
क्षीन्वितामूलकतुल्यकन्दा सप्ताष्टपत्रासितरक्तकाण्डा| बिभर्त्ति या पल्लवमब्दशब्दान् सा कञ्चुकी श्वेतपुर्वरेण्या||१३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuTIpraveshaprayogaH (133) · Śloka 133
ಆಷಾಢೇ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇ ವಾಽತಂ ತತ್ಕನ್ದಂ ಶೀತಲೇ ಸ್ಥಿತಮ್| ಅಙ್ಗುಷ್ಠಪರ್ವದ್ವಯಸಮ್ಪಿಷ್ಟಂ ಕ್ಷೀರಪಲಾಷ್ಟಕೇ| ಕುಟೀಪ್ರವೇಶಸ್ತಂ ಪೀತ್ವಾ ಕ್ಷೀರಮೇವ ಪಿಬೇದನು| ಕ್ಷೀರಮೇವ ಚ ಜೀರ್ಣೋಽಪಿ ಪೇಯಾಂ ವಾ ಸ್ನೇಹಭರ್ಜಿತಾನ್| ಕಿಞ್ಚಿದುಷ್ಣಾಮಲವಣಾಂ ಸ್ಪೃಶೇದುಷ್ಣಾಮ್ಬುನೋ ಹಿಮಮ್| ಏಕೇನ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇಣ ಕುಷ್ಠಾನ್ಯೇವಂ ನಿಯಚ್ಛತಿ| ಸರ್ವವ್ಯಾಧೀನ್ ದ್ವಿತೀಯೇನ ತೃತೀಯೇನ ತು ಸರ್ಪವತ್| ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ತ್ವಚಂ ತತೋ ಜೀರ್ಣಾಂ ಕೇಶದನ್ತನಖಾನಪಿ| ಧೀಮೇಧಾರೂಪವಾನ್ ಜೀವೇತ್ ಪಞ್ಚವರ್ಷಶತಾನಿ ಚ||೧೩೩||
आषाढे कार्त्तिके वाऽतं तत्कन्दं शीतले स्थितम्| अङ्गुष्ठपर्वद्वयसम्पिष्टं क्षीरपलाष्टके| कुटीप्रवेशस्तं पीत्वा क्षीरमेव पिबेदनु| क्षीरमेव च जीर्णोऽपि पेयां वा स्नेहभर्जितान्| किञ्चिदुष्णामलवणां स्पृशेदुष्णाम्बुनो हिमम्| एकेन सप्तरात्रेण कुष्ठान्येवं नियच्छति| सर्वव्याधीन् द्वितीयेन तृतीयेन तु सर्पवत्| त्यक्त्वा त्वचं ततो जीर्णां केशदन्तनखानपि| धीमेधारूपवान् जीवेत् पञ्चवर्षशतानि च||१३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogAntarANi prathamaH prayogaH (134) · Śloka 134
ಕಞ್ಚುಕೀಕನ್ದಚೂರ್ಣಂ ವಾ ಸ್ವೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ಭಾವಿತಮ್| ಗೋಕ್ಷೀರಕುಡವೇ ನ್ಯಸ್ತಂ ಕರ್ಷಂ ಖಣ್ಡಪಲಾನ್ವಿತಮ್| ಪೀತಂ ಸರ್ವಾಮಯಾನ್ ಹನ್ತಿ ನಖಕೇಶಸ್ಥಿತಾನಪಿ||೧೩೪||
कञ्चुकीकन्दचूर्णं वा स्वेन क्षीरेण भावितम्| गोक्षीरकुडवे न्यस्तं कर्षं खण्डपलान्वितम्| पीतं सर्वामयान् हन्ति नखकेशस्थितानपि||१३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaH prayogaH (135) · Śloka 135
ಪೀತಂ ತತ್ಸ್ವರಸಂ ಚೂರ್ಣಂ ತಸ್ಯಾ ಮಧುಘೃತಾನ್ವಿತಮ್| ಖಾದನ್ ಹಿತಾಶೀ ಸಪ್ತಾಹಂ ತ್ವಗ್ದೋಷಾಂಸ್ತಿಮಿರಞ್ಜಯೇತ್||೧೩೫||
पीतं तत्स्वरसं चूर्णं तस्या मधुघृतान्वितम्| खादन् हिताशी सप्ताहं त्वग्दोषांस्तिमिरञ्जयेत्||१३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptAmRutaH (136) · Śloka 136
ವಿಡಙ್ಗತಾಪ್ಯತ್ರಿಫಲಾ ಲೋಹಕಞ್ಚುಕಿಜಂ ರಜಃ| ಸಪ್ತರಾತ್ರತ್ರಯಂ ಲಿಹ್ಯಾನ್ಮಧುನಾ ಸಂಯೋತೇನ್ದ್ರಿಯಃ| ಕ್ಷೀರೇಣ ಭೋಜನಂ ಜೀರ್ಣೇ ಶಾಲೇರ್ಲಾವರಸೇನ ವಾ| ತಥಾಸ್ಯ ಕಾಚತಿಮಿರೇ ಸುಕೃಚ್ಛ್ರಾಃ ಶಿರಸೋ ಗದಾಃ| ಮೇಧಾವಿನಃ ಪ್ರಣಶ್ಯನ್ತಿ ಗಾತ್ರಂ ಸುಪ್ತಂ ಚ ಬುಧ್ಯತೇ| ಏಷ ಸಪ್ತಾಮೃತಶ್ಚೂರ್ಣಃ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಷು ಪೂಜಿತಃ||೧೩೬||
विडङ्गताप्यत्रिफला लोहकञ्चुकिजं रजः| सप्तरात्रत्रयं लिह्यान्मधुना संयोतेन्द्रियः| क्षीरेण भोजनं जीर्णे शालेर्लावरसेन वा| तथास्य काचतिमिरे सुकृच्छ्राः शिरसो गदाः| मेधाविनः प्रणश्यन्ति गात्रं सुप्तं च बुध्यते| एष सप्तामृतश्चूर्णः सर्वव्याधिषु पूजितः||१३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthaH prayogaH (137) · Śloka 137
ಪಲಂ ಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಕಞ್ಚುಕ್ಯಾಃ ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥೇ ಸಮಾವಪೇತ್| ಸ್ನೇಹಂ ದಧ್ನಸ್ತತೋ ಲಿಹ್ಯಾಜ್ಜಿತಾತ್ಮಾ ಸಸಿತಾ ಮಧು| ಶಾಲೇರನ್ನಂ ಪಯಃ ಪಾನಂ ಮಾಸಮೇವಮ್ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಚತುರ್ಗುಣಃ ಪರೀಹಾರಃ ಷೋಡಶಾಬ್ದಸಮದ್ಯುತಿಃ| ಶತನಿ ಪಞ್ಚವರ್ಷಾಣಾಂ ಜೀವೇದ್ದೇವ ಇವೋರ್ಜಿತಃ||೧೩೭||
पलं चूर्णस्य कञ्चुक्याः क्षीरप्रस्थे समावपेत्| स्नेहं दध्नस्ततो लिह्याज्जितात्मा ससिता मधु| शालेरन्नं पयः पानं मासमेवम् प्रयोजयेत्| चतुर्गुणः परीहारः षोडशाब्दसमद्युतिः| शतनि पञ्चवर्षाणां जीवेद्देव इवोर्जितः||१३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana martyAmRutaM ghRutam (138) · Śloka 138
ಪಚೇತ್ಪಲಾನಿ ದ್ರೋಣೇಽಪಾಂ ಕಞ್ಚುಕ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಃ| ಅಷ್ಟಾಂಶಶಿಷ್ಟೇ ತು ಘೃತಾತ್ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷೀರಸಮಂ ಪಚೇತ್| ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀವಚಾಕುಷ್ಠತ್ರಿವೃತಾಮರದಾರುಭಿಃ| ವರಾಯಷ್ಟೀಸಿತಾದ್ರಾಕ್ಷಾಮಹಿಷಾಕ್ಷೈಃ ಪಲಾಂಶಿಕೈಃ| ಯುಕ್ತೈಃ ಕಮಲಕಿಞ್ಜಲ್ಕತ್ರಿಪಲೇನ ಹಿಮೇಽತ್ರ ಚ| ಕ್ಷೌದ್ರಾಚ್ಚ್ತುಷ್ಪಲಂ ದದ್ಯಾದೇತನ್ಮರ್ತ್ಯಾಮೃತಾಹ್ವಯಮ್| ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಬೃಂಹಣಂ ಮೇಧ್ಯಂ ವರ್ಣ್ಯಂ ವರ್ಷಶತಪ್ರದಮ್||೧೩೮||
पचेत्पलानि द्रोणेऽपां कञ्चुक्याः पञ्चविंशतिः| अष्टांशशिष्टे तु घृतात् प्रस्थं क्षीरसमं पचेत्| शङ्खपुष्पीवचाकुष्ठत्रिवृतामरदारुभिः| वरायष्टीसिताद्राक्षामहिषाक्षैः पलांशिकैः| युक्तैः कमलकिञ्जल्कत्रिपलेन हिमेऽत्र च| क्षौद्राच्च्तुष्पलं दद्यादेतन्मर्त्यामृताह्वयम्| चक्षुष्यं बृंहणं मेध्यं वर्ण्यं वर्षशतप्रदम्||१३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana somAmRutaM ghRutam (139) · Śloka 139
ಪಚೇತ್ಪಲಾನಿ ಕಞ್ಚುಕ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಣಿ ಲೋಹಾತ್ಸುಚೂರ್ಣಿತಾತ್| ಪಲಾಶಬೀಜಾಚ್ಚತ್ವಾರಿ ದಶ ದ್ವೇ ಚ ಫಲತ್ರಯಾತ್| ಅಷ್ಟಾದಶ ಶತಾವರ್ಯಾ ಬೀಜಕಸ್ಯೈಕವೀಂಶತಿಃ| ಜೀವನ್ತ್ಯಾಃ ಷೋಡಶೈಕಧ್ಯಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ವಹೇಯಾಂ ಪಾದಶೇಶೇ ಚ ಪೃಥಗರ್ದ್ಧಾಢಕೇನ ಚ| ಪಚೇತ್ ಕಾಞ್ಜಿಕಮಸ್ತುಭ್ಯಾಂ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಿಚೂನ್ಮಿತೈಃ| ಶತಾಹ್ವಾರುಷ್ಕರವಚಾಕುಷ್ಠೈಲಾವಿಡ್~ಹಿಙ್ಗುಭಿಃ| ಸೌವರ್ಚಲಾನ್ವಿತೈಃ ಪದ್ಮಕೇಸರಾಚ್ಚ ತ್ರಿಭಿಃ ಪಲೈಃ| ಪಞ್ಚಭಿಃ ಪದ್ಮಬೀಜಾನಾಂ ಪದ್ಮದ್ವಾದಶಕೇನ ಚ| ಏತತ್ ಸೋಮಾಮೃತಂ ಪೀತ್ವಾ ಯತ್ಸೋಮೋಽದ್ಯಾಪಿ ರಾಜತೇ| ಇದಮುಪಯುಜ್ಯ ಸರ್ಪಿರತಿವೀರ್ಯಮುದಾರಗುಣಂ ಭವತಿ ಸುವಾಕ್ಸುಧೀಃ ಸುದೃಢಸುಬಲಃ ಸುಭಗಃ| ಗ್ರಹಮರಕೋಪಸರ್ಗವಿಷಭೀತಿಭಿರಧೃಷ್ಯವಪು ರ್ವಿಜಿತಜರಾಜ್ವರೋ ನಯತಿ ವರ್ಷಶತದ್ವಿತಯಮ್||೧೩೯||
पचेत्पलानि कञ्चुक्यास्त्रीणि लोहात्सुचूर्णितात्| पलाशबीजाच्चत्वारि दश द्वे च फलत्रयात्| अष्टादश शतावर्या बीजकस्यैकवींशतिः| जीवन्त्याः षोडशैकध्यं पौर्णमास्यां विपाचयेत्| वहेयां पादशेशे च पृथगर्द्धाढकेन च| पचेत् काञ्जिकमस्तुभ्यां घृतप्रस्थं पिचून्मितैः| शताह्वारुष्करवचाकुष्ठैलाविड्~हिङ्गुभिः| सौवर्चलान्वितैः पद्मकेसराच्च त्रिभिः पलैः| पञ्चभिः पद्मबीजानां पद्मद्वादशकेन च| एतत् सोमामृतं पीत्वा यत्सोमोऽद्यापि राजते| इदमुपयुज्य सर्पिरतिवीर्यमुदारगुणं भवति सुवाक्सुधीः सुदृढसुबलः सुभगः| ग्रहमरकोपसर्गविषभीतिभिरधृष्यवपु र्विजितजराज्वरो नयति वर्षशतद्वितयम्||१३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guggulukalpaH prAgutpattiH (140) · Śloka 140
ದಾನವೇನ್ದ್ರವಿಜಿತಾನ್ ಪುರಾ ಸುರಾನ್ ಭ್ರಷ್ಟಕಾನ್ತಿಧೃತಿಧೈರ್ಯತೇಜಸಃ| ವೀಕ್ಷ್ಯ ವಿಷ್ಣುರಮೃತಂ ಕಿಲಾಸೃಜತ್ ಗುಗ್ಗುಲುಂ ಬಲವಪುರ್ಜಯಪ್ರದಮ್| ಅದ್ಯಾಪ್ಯತಃ ಸುರಗಣಾಃ ಕಿಲ ಧೂಪಮುಖ್ಯಾನ್ ಹಿತ್ವಾ ವರಾಗರುತುರುಷ್ಕಹಿಮೇನ್ದುದರ್ಪಾನ್| ನಿರ್ದಹ್ಯಮಾನವಪುಷೋಽಪಿ ಶಿಖಾಂ ಪಿಬನ್ತೋ ಗನ್ಧೇನ ಯಸ್ಯ ಮುದಿತಾ ದಧತಿ ಪ್ರಸಾದಮ್||೧೪೦||
दानवेन्द्रविजितान् पुरा सुरान् भ्रष्टकान्तिधृतिधैर्यतेजसः| वीक्ष्य विष्णुरमृतं किलासृजत् गुग्गुलुं बलवपुर्जयप्रदम्| अद्याप्यतः सुरगणाः किल धूपमुख्यान् हित्वा वरागरुतुरुष्कहिमेन्दुदर्पान्| निर्दह्यमानवपुषोऽपि शिखां पिबन्तो गन्धेन यस्य मुदिता दधति प्रसादम्||१४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gugguluguNA (141) · Śloka 141
ಸ ಯೋಗವಾಹೀ ಸಶಿವಃ ಸಸಾರ್ವಃ ಸರ್ವರ್ತುಸೇವ್ಯಃ ಸುಖಶೀಲನೀಯಃ| ಹನ್ತಾ ಜರಾಪಾಪ್ಮಮಲಾಮಯಾನಾಂ ಕರ್ತ್ತಾಽಗ್ನಿಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಪಾಟವಾನಾಮ್||೧೪೧||
स योगवाही सशिवः ससार्वः सर्वर्तुसेव्यः सुखशीलनीयः| हन्ता जरापाप्ममलामयानां कर्त्ताऽग्निमेधास्मृतिपाटवानाम्||१४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shreShThatAlakShaNam (142) · Śloka 142
ಗನ್ಧೋತ್ಕಟಃ ಸದಾಹೇ ಸ್ನಿಗ್ಧದ್ರವಪಿಚ್ಛಿಲೋ ವಿಗತಶಲ್ಯಃ| ಮಹಿಷಾಕ್ಷಃ ಪುಷ್ಪರಾಗಸ್ಫಟಿಕಾಸಿತನೀರದಚ್ಛಾಯಃ| ಯಃ ಪದ್ಮರಾಗರಾಗೋ ಯಃ ಕನಕಚ್ಛೇದಪಾಟಲೋ ಯೋ ವ| ಜಯತೀನ್ದ್ರನೀಲಮಮಲಂ ಭಗ್ನೋಽಪ್ಯತಿಕಾನ್ತಿಮತ್ವೇನ||೧೪೨||
गन्धोत्कटः सदाहे स्निग्धद्रवपिच्छिलो विगतशल्यः| महिषाक्षः पुष्परागस्फटिकासितनीरदच्छायः| यः पद्मरागरागो यः कनकच्छेदपाटलो यो व| जयतीन्द्रनीलममलं भग्नोऽप्यतिकान्तिमत्वेन||१४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shreShThA mAtrA (143) · Śloka 143
ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪ್ರಯೋಗೋಽಸ್ಯ ತುಲಾ ಪಲಾತ್ರೈವಾಧಿಕಂ ಪಿಬೇತ್||೧೪೩||
श्रेष्ठः प्रयोगोऽस्य तुला पलात्रैवाधिकं पिबेत्||१४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAnakAle prayojyo mantraH (144) · Śloka 144
ಆತ್ರೇಯಮುನಿಗೀತಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರೋಽಯಂ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಿಕೃತ್| ಭಗವಾನ್ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷೋ ದೇವಾಶ್ಚ ಸಪುರನ್ದರಾಃ| ಆಜ್ಞಾಪಯನ್ತಿ ಸಮ್ಯಕ್ತ್ವಾಂ ಪ್ರಭಾವಂ ಚಾದಿಶನ್ತಿ ತೇ| ಜರಾಮರಣದುಃಖೇಭ್ಯೋ ಯಥಾ ತೇಭ್ಯುತ್ಥಿತಃ ಸುರಾಃ| ಉಪಯೋಕ್ತುಸ್ತಥೈವಾಸ್ಯ ಭವ ತ್ವಂ ಹಿ ಮಹಾಬಲ||೧೪೪||
आत्रेयमुनिगीतश्च मन्त्रोऽयं कर्मसिद्धिकृत्| भगवान् पुण्डरीकाक्षो देवाश्च सपुरन्दराः| आज्ञापयन्ति सम्यक्त्वां प्रभावं चादिशन्ति ते| जरामरणदुःखेभ्यो यथा तेभ्युत्थितः सुराः| उपयोक्तुस्तथैवास्य भव त्वं हि महाबल||१४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtakaphAmayeShu prayogaH (145) · Śloka 145
ಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ಮಹತಃ ಕ್ವಾಥೇನ ಹಿತಭೋಜಿನಾ| ಗುಗ್ಗುಲುಃ ಶೀಲಿತೋ ಹನ್ತಿ ಸರ್ವಾನ್ ವಾತಕಫಾಮಯಾನ್| ಲಘೀಯಸೋಽಪಿ ತದ್ವಚ್ಚ ಸುಖೋಷ್ಣೇನ ಜಲೇನ ವಾ| ಮಸ್ತುಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಮದ್ಯೈರ್ವಾ ವಚಾದೇಃ ಸಲಿಲೇನ ವಾ||೧೪೫||
पञ्चमूलस्य महतः क्वाथेन हितभोजिना| गुग्गुलुः शीलितो हन्ति सर्वान् वातकफामयान्| लघीयसोऽपि तद्वच्च सुखोष्णेन जलेन वा| मस्तुधान्याम्लमद्यैर्वा वचादेः सलिलेन वा||१४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAdhiryAdiShu prayogaH (146) · Śloka 146
ವರಣಾದೇಸ್ತು ಬಾಧಿರ್ಯದನ್ತಕರ್ಣಶಿರೋರುಜಃ| ಸ್ವರಭೇದೋದರಶ್ವಾಸವರ್ಧ್ಮಾನ್ತರ್ಗುಲ್ಮವಿದ್ರಧೀನ್||೧೪೬||
वरणादेस्तु बाधिर्यदन्तकर्णशिरोरुजः| स्वरभेदोदरश्वासवर्ध्मान्तर्गुल्मविद्रधीन्||१४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapittAsrarogeShu prayogaH (147) · Śloka 147
ವಾತಪಿತ್ತಾಸ್ರರೋಗೇಷು ಬೃಂಹಣಾರ್ಥಿನಿ ಚೇಷ್ಯತೇ| ಕ್ವಾಥೇನ ವಾಜಿಗನ್ಧಾಯಾ ಜೀವನೀಯಗಣಸ್ಯ ವಾ||೧೪೭||
वातपित्तास्ररोगेषु बृंहणार्थिनि चेष्यते| क्वाथेन वाजिगन्धाया जीवनीयगणस्य वा||१४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapitte prayogaH (148) · Śloka 148
ಕ್ವಾಥೇನೋತ್ಪಲಮೃದ್ವೀಕಾ ರಕ್ತಚನ್ದನಜನ್ಮನಾ| ವಾತಪಿತ್ತಂ ನಿಹನ್ತ್ಯೇಶ ಪದ್ಮಕಾದಿಗಣಸ್ಯ ವಾ||೧೪೮||
क्वाथेनोत्पलमृद्वीका रक्तचन्दनजन्मना| वातपित्तं निहन्त्येश पद्मकादिगणस्य वा||१४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPavAte prayogaH (149) · Śloka 149
ಚವ್ಯಕುಷ್ಠವಿಡಙ್ಗನಾಂ ಯವಾನ್ಯಾ ನಾಗರಸ್ಯ ವಾ| ಪ್ರಸಾರಿಣ್ಯಾಶ್ಚ ತೋಯೇನ ಗುಗ್ಗುಲುಃ ಕಫವಾತಜಿತ್||೧೪೯||
चव्यकुष्ठविडङ्गनां यवान्या नागरस्य वा| प्रसारिण्याश्च तोयेन गुग्गुलुः कफवातजित्||१४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphavAtamedodoShe prayogaH (150) · Śloka 150
ತ್ರ್ಯೂಷಣಾಗ್ನಿಘನವೇಲ್ಲವರಾಭಿ ರ್ಭಕ್ಷಯನ್ ಸಮಘೃತಂ ಮಹಿಷಾಕ್ಷಮ್| ಆಶು ಹನ್ತಿ ಕಫಮಾರುತಮೇದೋ ದೋಷಜಾನ್ ಬಲವತೋಽಪಿ ವಿಕಾರಾನ್||೧೫೦||
त्र्यूषणाग्निघनवेल्लवराभि र्भक्षयन् समघृतं महिषाक्षम्| आशु हन्ति कफमारुतमेदो दोषजान् बलवतोऽपि विकारान्||१५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphapittarogeShu prayogaH (151) · Śloka 151
ಪಟೋಲನಿಮ್ಬತ್ರಿಪುಲಾಗುಡೂಚೀ ಗಾಯತ್ರಿರಾತ್ರಿದ್ವಯಬೀಜಕಾನಾಮ್| ಕ್ವಾಥೈಃ ಪೃಥಕ್ಪಥ್ಯಪರಸ್ಯ ಹನ್ತಿ ಮಾಸೇನ ಘೋರಾನ್ ಕಫಪಿತ್ತರೋಗನ್| ವಿಶೇಷಾಚ್ಛೋಫವೀಸರ್ಪದುಷ್ಟವ್ರಣಭಗನ್ದರಾನ್| ಶುಕ್ರಾರ್ತ್ತವಮನೋದೋಷಪ್ರಮೇಹಶ್ವಿತ್ರಪಾಣ್ಡುತಾಃ||೧೫೧||
पटोलनिम्बत्रिपुलागुडूची गायत्रिरात्रिद्वयबीजकानाम्| क्वाथैः पृथक्पथ्यपरस्य हन्ति मासेन घोरान् कफपित्तरोगन्| विशेषाच्छोफवीसर्पदुष्टव्रणभगन्दरान्| शुक्रार्त्तवमनोदोषप्रमेहश्वित्रपाण्डुताः||१५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana galarogAdiShu prayogaH (152) · Śloka 152
ಪಟೋಲಾರಿಷ್ಟನಿರ್ಯೂಹಪಿಷ್ಟಸ್ತುಲ್ಯರಸಾಞ್ಜನಃ| ಗಲರೋಗಾಪಚೀವ್ಯಙ್ಗಗ್ರನ್ಥಿಸ್ಥೌಲ್ಯಕೃಮಿಪ್ರಣುತ್||೧೫೨||
पटोलारिष्टनिर्यूहपिष्टस्तुल्यरसाञ्जनः| गलरोगापचीव्यङ्गग्रन्थिस्थौल्यकृमिप्रणुत्||१५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtashoNite prayogaH (153) · Śloka 153
ಶಿಲಾಜತುಸಮಃ ಪೀತಃ ಪಯಸಾ ವಾತಶೋಣಿತಮ್| ನಿವರ್ತಯತ್ಯತಿಬಲಂ ಕ್ಷೀರಮಾಂಸಘೃತಾಶಿನಃ||೧೫೩||
शिलाजतुसमः पीतः पयसा वातशोणितम्| निवर्तयत्यतिबलं क्षीरमांसघृताशिनः||१५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapittakapheShu prayogaH (154) · Śloka 154
ರಸೇನ ಪಯಸಾ ಮೂತ್ರೈರ್ವಾತಪಿತ್ತಕಫಾಪಹಃ||೧೫೪||
रसेन पयसा मूत्रैर्वातपित्तकफापहः||१५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medhAdikRutyaprayogaH (155) · Śloka 155
ಬ್ರಾಹ್ಮೀಮಣ್ಡೂಕಶಙ್ಖಾನಾಂ ಪೃಥಙ್ಮೇಧಾದಿಕೃದ್ರಸೈಃ||೧೫೫||
ब्राह्मीमण्डूकशङ्खानां पृथङ्मेधादिकृद्रसैः||१५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvAmayaghnaprayogaH (156) · Śloka 156
ಮಾಗಧಿಕಾಗ್ನಿಕಲಿಙ್ಗವಿಡಙ್ಗೈ ರ್ಬಿಲ್ವಘೃತೈಃ ಸವರಾಪಲಷಟ್ಕೈಃ| ಗುಗ್ಗುಲುನಾ ಸದೃಶೇನ ಸಮೇತೈಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತೈಃ ಸಕಲಾಮಯನಾಶಃ||೧೫೬||
मागधिकाग्निकलिङ्गविडङ्गै र्बिल्वघृतैः सवरापलषट्कैः| गुग्गुलुना सदृशेन समेतैः क्षौद्रयुतैः सकलामयनाशः||१५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyopadeshaH (157) · Śloka 157
ಪಿಬೇತ್ ಪಲಶತಂ ಯೋಽಸ್ಯ ವಿಧಿನಾ ನಿಯತೋ ಯತಿಃ| ನಾಕಾಲಮೃತ್ಯೋರ್ನ ವ್ಯಾಧೇರ್ನ ತಸ್ಯ ಜರಸೋ ಭಯಮ್| ಕಲ್ಪಯೇದೌಷಧೈಃ ಸ್ವೈ-ಸ್ವೈರ್ವ್ಯಾಧಿಷು ವ್ಯಾಧಿನಾಶನೈಃ| ಶಿಲಾಜತುವಿಧಾನಞ್ಚ ಗುಗ್ಗುಲೋಃ ಸರ್ವಮಿಷ್ಯತೇ||೧೫೭||
पिबेत् पलशतं योऽस्य विधिना नियतो यतिः| नाकालमृत्योर्न व्याधेर्न तस्य जरसो भयम्| कल्पयेदौषधैः स्वै-स्वैर्व्याधिषु व्याधिनाशनैः| शिलाजतुविधानञ्च गुग्गुलोः सर्वमिष्यते||१५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atimAtraprayogadoShAH (148) · Śloka 148
ಗುಣನಿಧಿರಪಿ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸೋಽತಿಮಾತ್ರೋಪಯುಕ್ತ ಸ್ತಿಮಿರವದನಶೋಷಕ್ಲೀಬತಾಕಾರ್ಶ್ಯಮೋಹಾನ್| ಶಮಲಶಿಥಿಲಭಾವಂ ದೇಹರೌಕ್ಷ್ಯಂ ಚ ತಸ್ಮಾದ್ ರಜನಿಚರನಿಷೇವೀ ಸ್ಯಾನ್ನ ರೋಗೇಷ್ವಮೀಷು||೧೪೮||
गुणनिधिरपि कुर्यात् सोऽतिमात्रोपयुक्त स्तिमिरवदनशोषक्लीबताकार्श्यमोहान्| शमलशिथिलभावं देहरौक्ष्यं च तस्माद् रजनिचरनिषेवी स्यान्न रोगेष्वमीषु||१४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shilAjatukalpaH paricayaH guNAshca (159) · Śloka 159
ಗ್ರೀಷ್ಮೇಽರ್ಕತಪ್ತಾ ಗಿರಯೋ ಜತುತುಲ್ಯಂ ವಮನ್ತಿ ಯತ್| ಹೇಮಾದಿಷಡ್ಧಾತುರಸಂ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ತಚ್ಛಿಲಾಜತು| ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಶಮನಂ ಸರ್ವರೋಗವಿನಾಶನಮ್| ಶಿಲಾಭ್ಯೋ ಯಸ್ಯ ಯಜ್ಜಾತಂ ಧಾತೋಸ್ತತ್ತದ್ಗುಣಂ ವದೇತ್||೧೫೯||
ग्रीष्मेऽर्कतप्ता गिरयो जतुतुल्यं वमन्ति यत्| हेमादिषड्धातुरसं प्रोच्यते तच्छिलाजतु| सर्वदोषप्रशमनं सर्वरोगविनाशनम्| शिलाभ्यो यस्य यज्जातं धातोस्तत्तद्गुणं वदेत्||१५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shreShThashilAjatulakShaNam (160) · Śloka 160
ಸರ್ವಂ ಚ ತಿಕ್ತಕಟುಕಂ ನಾತ್ಯುಷ್ಣಂ ಕಟುಪಾಕತಃ| ಛೇದನಂ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಲೌಹಂ ತತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಗೋಮೂತ್ರಗನ್ಧಿ ಕೃಷ್ಣಂ ಗುಗ್ಗುಲ್ವಾಭಂ ವಿಶರ್ಕರಂ ಮೃತ್ಸ್ನಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಮನಮ್ಲಕಷಾಯಂ ಮೃದು ಗುರು ಚ ಶಿಲಾಜತು ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್||೧೬೦||
सर्वं च तिक्तकटुकं नात्युष्णं कटुपाकतः| छेदनं च विशेषेण लौहं तत्र प्रशस्यते| गोमूत्रगन्धि कृष्णं गुग्गुल्वाभं विशर्करं मृत्स्नम्| स्निग्धमनम्लकषायं मृदु गुरु च शिलाजतु श्रेष्ठम्||१६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM bhAvanam (161) · Śloka 161
ರಾಸ್ನಾದಶಮೂಲಬಲಾಪುನರ್ನವೈರಣ್ಡಶುಣ್ಠಿಮಧುಕಾನಾಮ್| ಕ್ವಾಥೇನ ಭಾವಿತಂ ತದ್ವಿಶೇಷತೋ ವಾತರೋಗಘ್ನಮ್| ದ್ರಾಕ್ಷಾಭೀರುಪಟೋಲತ್ರಾಯನ್ತಿಗುಡೂಚಿಜೀವನೀಯಾನಾಮ್| ನಿರ್ಯೂಹೇಣ ಸುಭಿನ್ನಂ ಶಸ್ತಂ ಪಿತ್ತಮಯೇ ಸುತರಾಮ್| ಕ್ರಿಮಿಜಿದ್ವಚಾಫಲತ್ರಯಕರಞ್ಜಘನಮುಖ್ಯಪಞ್ಚಮೂಲಾನಾಮ್| ಸಹಪಞ್ಚಕೋಲಕಾನಾಂ ಕ್ವಾಥೇನ ಕಫಾಮಯೇ ಭಾವ್ಯಮ್| ಲಘುಪಞ್ಚಮೂಲಶುಣ್ಠೀದ್ರಾಕ್ಷಾಕಾಶ್ಮರ್ಯವಾಜಿಗನ್ಧಾನಾಮ್| ಸಗುಡೂಚಿಶರಬಲಾನಾಂ ರಸೇನ ಪಿತ್ತಾನಿಲಗದೇಷು| ಘನಕುಷ್ಠವಚಾತ್ರಿಫಲಾಸುರದಾರುವಿಡಙ್ಗಪಞ್ಚಕೋಲಾನಾಮ್| ರಜನೀಮರಿಚಾತಿವಿಷಾಯುಕ್ತಾನಾಂ ವಾತಕಫಜೇಷು| ಪಾಠಾಪಟೋಲನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಘನಕುಟಜಸಪ್ತಪರ್ಣಾನಮ್| ತ್ರಾಯನ್ತ್ಯಮೃತಾತಿವಿಷಾಸಹಿತಾನಾಂ ಪಿತ್ತಕಫಜೇಷು||೧೬೧||
रास्नादशमूलबलापुनर्नवैरण्डशुण्ठिमधुकानाम्| क्वाथेन भावितं तद्विशेषतो वातरोगघ्नम्| द्राक्षाभीरुपटोलत्रायन्तिगुडूचिजीवनीयानाम्| निर्यूहेण सुभिन्नं शस्तं पित्तमये सुतराम्| क्रिमिजिद्वचाफलत्रयकरञ्जघनमुख्यपञ्चमूलानाम्| सहपञ्चकोलकानां क्वाथेन कफामये भाव्यम्| लघुपञ्चमूलशुण्ठीद्राक्षाकाश्मर्यवाजिगन्धानाम्| सगुडूचिशरबलानां रसेन पित्तानिलगदेषु| घनकुष्ठवचात्रिफलासुरदारुविडङ्गपञ्चकोलानाम्| रजनीमरिचातिविषायुक्तानां वातकफजेषु| पाठापटोलनिम्बत्रिफलाघनकुटजसप्तपर्णानम्| त्रायन्त्यमृतातिविषासहितानां पित्तकफजेषु||१६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nicaye bhAvanAvyavasthA (162) · Śloka 162
ನಿಚಯೇಽಪಿ ದೋಷಬಲತೋ ಯೋಗಾನೇತಾನ್ ವಿಕಲ್ಪ್ಯ ಯುಞ್ಜೀತ| ವಿವಿಧಗಣಸಂಗ್ರಹೋಕ್ತೈಸ್ತೈಸ್ತೈಶ್ಚ ಗಣೈರ್ಗಿರೇಸ್ಸಾರಮ್| ವ್ಯಾಧಿವ್ಯಾಧಿತಸಾತ್ಮ್ಯಂ ಸಮನುಸರನ್ ಭಾವಯೇದಯಃಪಾತ್ರೇ| ಪ್ರಾಕ್ಕೇವಲಜಲಧೌತಂ ಶುಷ್ಕಂ ಕ್ವಾಥೈಸ್ತತೋ ಭಾವ್ಯಮ್||೧೬೨||
निचयेऽपि दोषबलतो योगानेतान् विकल्प्य युञ्जीत| विविधगणसंग्रहोक्तैस्तैस्तैश्च गणैर्गिरेस्सारम्| व्याधिव्याधितसात्म्यं समनुसरन् भावयेदयःपात्रे| प्राक्केवलजलधौतं शुष्कं क्वाथैस्ततो भाव्यम्||१६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhAvanAvidhAnam (163) · Śloka 163
ಸಮಗಿರಿಜಮಷ್ಟಗುಣಿತೇ ನಿಷ್ಕ್ವಾಥ್ಯಂ ಭಾವನೌಷಧಂ ತೋಯೇ| ತನ್ನಿರ್ಯೂಹೇಽಷ್ಟಾಂಶೇ ಪೂತೋಷ್ಣೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್ ಗಿರಿಜಮ್| ತತ್ಸಮರಸತಾಂ ಯಾತಂ ಸಂಶುಷ್ಕಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇದ್ರಸೇ ಭೂಯಃ| ಸ್ವೈಸ್ಸ್ವೈರೇವಂ ಕ್ವಾಥೈರ್ಭಾವ್ಯಂ ವಾರಾನ್ ಭವೇತ್ ಸಪ್ತ||೧೬೩||
समगिरिजमष्टगुणिते निष्क्वाथ्यं भावनौषधं तोये| तन्निर्यूहेऽष्टांशे पूतोष्णे प्रक्षिपेत् गिरिजम्| तत्समरसतां यातं संशुष्कं प्रक्षिपेद्रसे भूयः| स्वैस्स्वैरेवं क्वाथैर्भाव्यं वारान् भवेत् सप्त||१६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upayogakramaH (164) · Śloka 164
ಅಥ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಘೃತಂ ತಿಕ್ತಕಸಾಧಿತಮ್| ತ್ರ್ಯಹಂ ಯುಞ್ಜೀತ ಗಿರಿಜಮೇಕೈಕೇನ ತಥಾ ತ್ರ್ಯಹಮ್| ಫಲತ್ರಯಸ್ಯ ಯೂಷೇಣ ಪಟೋಲ್ಯಾ ಮಧುಕಸ್ಯ ಚ| ಯೋಗಯೋಗ್ಯಂ ತತಸ್ತಸ್ಯ ಕಾಲಾಪೇಕ್ಷಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಶಿಲಾಜಮೇವ ದೇಹಸ್ಯ ಭವತ್ಯತ್ಯುಪಕಾರಕಮ್| ಗುಣಾನ್ ಸಮಗ್ರಾನ್ ಕುರುತೇ ಸಹಸಾ ವ್ಯಾಪದಶ್ಚ ನ||೧೬೪||
अथ स्निग्धस्य शुद्धस्य घृतं तिक्तकसाधितम्| त्र्यहं युञ्जीत गिरिजमेकैकेन तथा त्र्यहम्| फलत्रयस्य यूषेण पटोल्या मधुकस्य च| योगयोग्यं ततस्तस्य कालापेक्षं प्रयोजयेत्| शिलाजमेव देहस्य भवत्यत्युपकारकम्| गुणान् समग्रान् कुरुते सहसा व्यापदश्च न||१६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAtrAbhedAH (165) · Śloka 165
ಏಕತ್ರಿಸಪ್ತಸಪ್ತಾಹಂ ಕರ್ಶಮರ್ದ್ಧಪಲಂ ಪಲಮ್| ಹೀನಮಧ್ಯೋತ್ತಮೋ ಯೋಗಃ ಶಿಲಾಜಸ್ಯ ಕ್ರಮಾನ್ಮತಃ||೧೬೫||
एकत्रिसप्तसप्ताहं कर्शमर्द्धपलं पलम्| हीनमध्योत्तमो योगः शिलाजस्य क्रमान्मतः||१६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAmrAdibhiH prayogaH (166) · Śloka 166
ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಸಂಸ್ಕೃತೇ ದೇಹೇ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಗಿರಿಜಾಹ್ವಯಮ್| ಯುಕ್ತಂ ವ್ಯಸ್ತೈಃ ಸಮಸ್ತೈರ್ವಾ ತಾಮ್ರಾಯೋರೂಪ್ಯಹೇಮಭಿಃ| ಕ್ಷೀರೇಣಾಲೋಡಿತಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೀಘ್ರಂ ರಾಸಾಯನಂ ಫಲಮ್| ಹನ್ಯಾದ್ರೋಗಾನಶೇಷಾಂಶ್ಚ ಜೀರ್ಣೇ ಹಿತಮಿತಾಶಿನಃ||೧೬೬||
संस्कृतं संस्कृते देहे प्रयुक्तं गिरिजाह्वयम्| युक्तं व्यस्तैः समस्तैर्वा ताम्रायोरूप्यहेमभिः| क्षीरेणालोडितं कुर्याच्छीघ्रं रासायनं फलम्| हन्याद्रोगानशेषांश्च जीर्णे हितमिताशिनः||१६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parihAryANi (167) · Śloka 167
ವ್ಯಾಯಾಮಾತಪಮಾರುತಚೇತಃಸನ್ತಾಪಗುರುವಿದಾಹ್ಯಾದಿ| ಉಪಯೋಗಾದಪಿ ಪರತೋ ದ್ವಿಗುಣಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ಕಾಲಮ್| ಕುಲತ್ಥಾನ್ ಕಾಕಮಾಚೀಞ್ಚ ಕಪೋತಾಂಶ್ಚ ಸದಾ ತ್ಯಜೇತ್| ಪಿಬೇನ್ಮಾಹೇನ್ದ್ರಮುದಕಂ ಕೌಪಂ ಪ್ರಾಸ್ರವಣಾಮ್ಬು ವಾ||೧೬೭||
व्यायामातपमारुतचेतःसन्तापगुरुविदाह्यादि| उपयोगादपि परतो द्विगुणं परिवर्जयेत्कालम्| कुलत्थान् काकमाचीञ्च कपोतांश्च सदा त्यजेत्| पिबेन्माहेन्द्रमुदकं कौपं प्रास्रवणाम्बु वा||१६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rogabhedAnusAramanupAnabhedAH (168) · Śloka 168
ಜ್ವರೀ ಜ್ವರಘ್ನಾಮ್ಬುದಪರ್ಪಟಾದಿ ಕ್ವಾಥೇನ ರಕ್ತೀ ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾಯಾಃ| ಶೋಷೀ ರಸೈಃ ಕ್ರವ್ಯಭುಗಾಮಿಷೋತ್ಥೈ ರ್ಮಾಯೂರಮಾಂಸೈಃ ಪಯಸಾ ಚ ಕಾರ್ಶ್ಯೇ| ಮಧ್ವಮ್ಬುನಾ ಮೇದಸಿ ಸಮ್ಪ್ರವೃದ್ಧೇ ಕ್ಷೀರೇಣ ಪರ್ಯಾಕುಲಬುದ್ಧಿಸತ್ತ್ವಃ| ಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಾರ್ತ್ತಾವುದರೇ ಸಶೋಫೇ ಪಿಬೇಚ್ಛಿಲಾಜಂ ಮಹಿಷೀಜಲೇನ| ಅಶ್ಮ ವೀರತರಾದ್ಯೇನ ಕುಷ್ಠಂ ಖದಿರವಾರಿಣಾ| ವಿಷಂ ವಿಷಘ್ನೈರಗದೈರ್ಹನ್ತ್ಯೇವಂ ತದ್ಯಥಾಮಯಮ್| ಶೈಲಜತ್ರಿಕಟುಕ್ಷೌದ್ರಂ ಕ್ಷೌದ್ರಧಾತೂನ್ ನಿಷೇವತೇ| ಕ್ಷೀರೌದನಾಶೀ ಯೋ ಜೀರ್ಣೇ ಯಕ್ಷ್ಮಣಾ ನ ಸ ಬಾಧ್ಯತೇ| ಸುಭಾವಿತಾತ್ಮಾರಗಣೈಸ್ತುಲಾಂ ಪೀತ್ವಾ ಶಿಲೋದ್ಭವಾತ್| ಸಾರಾಮ್ಬುನೈವ ಭುಞ್ಜಾನಃ ಶಾಲಿಂ ಜಾಙ್ಗಲಜೈ ರಸೈಃ| ವ್ಯಪೋಹ್ಯ ಮಧುಮೇಹಾಖ್ಯಮನ್ತಕಂ ರೋಗಸಙ್ಕರಮ್| ವಪುರ್ವರ್ಣಬಲೋಪೇತಃ ಶತಂ ಜೀವತ್ಯನಾಮಯಃ||೧೬೮||
ज्वरी ज्वरघ्नाम्बुदपर्पटादि क्वाथेन रक्ती मधुयष्टिकायाः| शोषी रसैः क्रव्यभुगामिषोत्थै र्मायूरमांसैः पयसा च कार्श्ये| मध्वम्बुना मेदसि सम्प्रवृद्धे क्षीरेण पर्याकुलबुद्धिसत्त्वः| पाण्ड्वामयार्त्तावुदरे सशोफे पिबेच्छिलाजं महिषीजलेन| अश्म वीरतराद्येन कुष्ठं खदिरवारिणा| विषं विषघ्नैरगदैर्हन्त्येवं तद्यथामयम्| शैलजत्रिकटुक्षौद्रं क्षौद्रधातून् निषेवते| क्षीरौदनाशी यो जीर्णे यक्ष्मणा न स बाध्यते| सुभावितात्मारगणैस्तुलां पीत्वा शिलोद्भवात्| साराम्बुनैव भुञ्जानः शालिं जाङ्गलजै रसैः| व्यपोह्य मधुमेहाख्यमन्तकं रोगसङ्करम्| वपुर्वर्णबलोपेतः शतं जीवत्यनामयः||१६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shivAgulikA (169) · Śloka 169
ಶಿಲಾಹ್ವಾತ್ ಷೋಡಶಪಲಂ ತ್ರಿಸ್ತ್ರಿರೇಕತ್ರ ಭಾವಯೇತ್| ವರಾಯಾ ದಶಮೂಲಸ್ಯ ಗುಡೂಚ್ಯಾಃ ಕರ್ಕಶಸ್ಯ ಚ| ಬಲಾಯಾ ಮಧುಯಷ್ಟ್ಯಾಶ್ಚ ರಸೇ ಗವ್ಯೇ ಚ ವಾರಿಣಿ| ಕ್ಷೀರೇ ಸಕೃತ್ಕ್ರಮೇಣೈವಂ ಸಪ್ತಕೃತ್ವಸ್ತಥಾ ಪುನಃ| ಕಾಕೋಲಿಯುಗ್ಮಘನಪುಷ್ಕರವಹ್ನಿರಾಸ್ನಾ- ಮೇದಾಯುಗರ್ದ್ಧಿಚವಿಕಾಗಜಪಿಪ್ಪಲೀನಾಮ್| ಪಾಠಾದ್ವಿಜೀವಕನಿಕುಮ್ಭವಿದಾರಿಯುಗ್ಮ- ವೀರಾ ವರೀ ಮಧುಫಲಾಂಶುಮತೀದ್ವಯಾನಾಮ್| ಪಾಲಿಕಾನಾಮಬ್ದ್ರೋಣೇ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಪಾದಶೇಷಿತೇ ಕ್ವಾಥೇ| ಭಾವಿತಮಿತ್ಥಂ ಗಿರಿಜಂ ದ್ವಿಪಲೈಶ್ಚೂರ್ಣೀಕೃತೈರ್ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್| ಕರ್ಕಟಶೃಙ್ಗೀಧಾತ್ರೀವ್ಯೋಷೈಸ್ತಾಲೀ ಸಪನ್ನಕುಡವೇನ| ಚೂರ್ಣಪಲೇನ ವಿದಾರ್ಯಾಸ್ತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರ್ಯಾಃ ಕರ್ಷಯುಗ್ಮೇನ| ದ್ವಿಪಲೇನ ಚತುರ್ಜಾತಾತ್ತೈಲಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಾಭಿಶ್ಚ| ದ್ವಿಪಲಾದಿದ್ವಿಗುಣಾಭಿಃ ಕಾರ್ಯಾ ಗುಲಿಕಾಸ್ತತೋಽಕ್ಷಸಮಾಃ| ತಾಃ ಶುಷ್ಕಾ ನವಕುಮ್ಭೇ ಜಾತೀಪುಷ್ಪಾಧಿವಾಸಿತೇ ಸ್ಥಾಪ್ಯಾಃ| ತಾಸಾಮೇಕಾಂ ಖಾದೇತ್ ಪ್ರತಿದಿನಮನುಪಾನಮತ್ರೇಷ್ಟಮ್| ಕ್ಷೀರರಸದಾಡಿಮಾಮ್ಭೋ ಮಾರ್ದ್ವೀಕಸುರಾಸವಾನ್ಯತಮಮ್| ಜೀರ್ಣೇಽನ್ನಂ ಲಘು ಭೋಜ್ಯಂ ಯೂಷಪಯಃಪಿಶಿತನಿರ್ಯೂಹೈಃ| ಸಪ್ತಾಹಮಾತ್ರಮೇವಮ್ ಸರ್ವಾನ್ನೀನಃ ಕ್ರಮಾದ್ಭವೇತ್ ಪರತಃ| ಭಕ್ತಸ್ಯಾನ್ತೇ ಪ್ರಾಗ್ವಾ ಗುಲಿಕಾ ನ ವಿರುದ್ಧ್ಯತೇ ಸೈಷಾ| ನಿರಪಾಯಾ ಭೂರಿಫಲಾ ಪರಿಹಾರಸುಖೋಪಯೋಜಿತಾ ಜಯತಿ| ಪ್ರಬಲಮಪಿ ವಾತಶೋಣಿತಮೂರುಸ್ತಮ್ಭಂ ಜ್ವರಂ ದೀರ್ಘಮ್| ಭಗಮೂತ್ರಶುಕ್ರದೋಷಪ್ಲೀಹಯಕೃದ್ರಕ್ತಪಾಣ್ಡುಹೃದ್ರೋಗಾನ್| ವರ್ಧ್ಮವಮಿಗುಲ್ಮಪೀನಸಹಿಧ್ಮಾಕಾಸಾರುಚಿಶ್ವಾಸಾನ್| ವಿದ್ರಧಿಮುದರಂ ಕುಷ್ಠಂ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಜಾಡ್ಯಂ ಕ್ಷಯಂ ಮದಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಮ್| ಉನ್ಮಾದಮಪಸ್ಮಾರಂ ಮುಖನೇತ್ರಶಿರೋಗದಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತಾನ್| ಆನಾಹಮತೀಸಾರಂ ಹಲೀಮಕಂ ಕಾಮಲಾಗ್ರಹಣಿರೋಗಾನ್| ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಾನ್ ಸಪಿಟಕಾನ್ ಭಗನ್ದರಂ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಂ ಚ| ಅತಿಕಾರ್ಶ್ಯಮತಿಸ್ಥೌಲ್ಯಂ ಸ್ವೇದಮಥಶ್ಲೀಪದಂ ಗುದೇ ಕೀಲಾನ್| ದಂಷ್ಟ್ರಾವಿಷಂ ಸಮೂಲಂ ಗರಪ್ರಯೋಗಾನ್ ಸುಘೋರಾಂಶ್ಚ| ಅಭಿಚಾರಮರಾತಿಕೃತಂ ದುಃಸ್ವಪ್ನಂ ಭೌತಿಕೀಂ ತಥಾ ಬಾಧಾಮ್| ಪಾಪ್ಮಾಽಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಚೇಯಂ ಗುಲಿಕಾ ಶಮಯೇಚ್ಛಿವಾ ನಾಮ್ನಾ| ವೃಷ್ಯಾಽಽಯುಷ್ಯಾ ಧನ್ಯಾ ಕಾನ್ತಿಯಶಃಶ್ರೀವಿಬೋಧಿನೀ ಮೇಧ್ಯಾ| ಕುರುತೇ ನೃಪವಲ್ಲಭತಾಂ ಜಯಂ ವಿವಾದೇ ಚ ವಕ್ತ್ರಸ್ಥಾ| ಜಿತಖಲತಿವಲೀಪಲಿತಾ ಜೀವಯತಿ ಸುಖಂ ಶತದ್ವಯಂ ಶರದಾಮ್| ವರ್ಷದ್ವಯಪ್ರಯೋಗಾದ್ವರ್ಷಶತಚತುಷ್ಟಯಂ ಜೀವೇತ್||೧೬೯||
शिलाह्वात् षोडशपलं त्रिस्त्रिरेकत्र भावयेत्| वराया दशमूलस्य गुडूच्याः कर्कशस्य च| बलाया मधुयष्ट्याश्च रसे गव्ये च वारिणि| क्षीरे सकृत्क्रमेणैवं सप्तकृत्वस्तथा पुनः| काकोलियुग्मघनपुष्करवह्निरास्ना- मेदायुगर्द्धिचविकागजपिप्पलीनाम्| पाठाद्विजीवकनिकुम्भविदारियुग्म- वीरा वरी मधुफलांशुमतीद्वयानाम्| पालिकानामब्द्रोणे सिद्धानां पादशेषिते क्वाथे| भावितमित्थं गिरिजं द्विपलैश्चूर्णीकृतैर्युञ्ज्यात्| कर्कटशृङ्गीधात्रीव्योषैस्ताली सपन्नकुडवेन| चूर्णपलेन विदार्यास्त्वक्क्षीर्याः कर्षयुग्मेन| द्विपलेन चतुर्जातात्तैलघृतक्षौद्रशर्कराभिश्च| द्विपलादिद्विगुणाभिः कार्या गुलिकास्ततोऽक्षसमाः| ताः शुष्का नवकुम्भे जातीपुष्पाधिवासिते स्थाप्याः| तासामेकां खादेत् प्रतिदिनमनुपानमत्रेष्टम्| क्षीररसदाडिमाम्भो मार्द्वीकसुरासवान्यतमम्| जीर्णेऽन्नं लघु भोज्यं यूषपयःपिशितनिर्यूहैः| सप्ताहमात्रमेवम् सर्वान्नीनः क्रमाद्भवेत् परतः| भक्तस्यान्ते प्राग्वा गुलिका न विरुद्ध्यते सैषा| निरपाया भूरिफला परिहारसुखोपयोजिता जयति| प्रबलमपि वातशोणितमूरुस्तम्भं ज्वरं दीर्घम्| भगमूत्रशुक्रदोषप्लीहयकृद्रक्तपाण्डुहृद्रोगान्| वर्ध्मवमिगुल्मपीनसहिध्माकासारुचिश्वासान्| विद्रधिमुदरं कुष्ठं श्वित्रं जाड्यं क्षयं मदं मूर्च्छाम्| उन्मादमपस्मारं मुखनेत्रशिरोगदांस्तांस्तान्| आनाहमतीसारं हलीमकं कामलाग्रहणिरोगान्| ग्रन्थ्यर्बुदान् सपिटकान् भगन्दरं गण्डमालां च| अतिकार्श्यमतिस्थौल्यं स्वेदमथश्लीपदं गुदे कीलान्| दंष्ट्राविषं समूलं गरप्रयोगान् सुघोरांश्च| अभिचारमरातिकृतं दुःस्वप्नं भौतिकीं तथा बाधाम्| पाप्माऽलक्ष्मीं चेयं गुलिका शमयेच्छिवा नाम्ना| वृष्याऽऽयुष्या धन्या कान्तियशःश्रीविबोधिनी मेध्या| कुरुते नृपवल्लभतां जयं विवादे च वक्त्रस्था| जितखलतिवलीपलिता जीवयति सुखं शतद्वयं शरदाम्| वर्षद्वयप्रयोगाद्वर्षशतचतुष्टयं जीवेत्||१६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shilAjatukalpopasaMhAraH (170) · Śloka 170
ನ ಸೋಽಸ್ತಿ ರೋಗೋ ಭುವಿ ಸಾಧ್ಯರೂಪೋ ಽಜತ್ವಶಮಜಂ ಯಂ ನ ಜಯೇತ್ ಪ್ರಸಹ್ಯ| ತತ್ಕಾಲಯೋಗೈರ್ವಿಧಿವತ್ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯ ಚೋರ್ಜಾಂ ವಿಪುಲಾಂ ದಧಾತಿ| ಅಮರಮನ್ದಿರಮನ್ದರಸಮ್ಭವಾತ್ ಶತಪಲಂ ಗಿರಿಜಾದುಪೋಜಯ| ಯದಿ ಜರಾಮಯದುಃಖವಿವರ್ಜಿತಾಂ ಸುಚಿರಮಿಚ್ಛಸಿ ಜೀವಿತಸನ್ತತಿಮ್| ದಶಗುಣಮುಪಯುಙ್ಕ್ತೇ ಯಃ ಶತಂ ಶೈಲಜಾತಾತ್ ಲಘುಹಿತಮಿತಭೋಜೀ ವರ್ಜಯನ್ ವರ್ಜನೀಯಾನ್| ಸತತಸಮನುಷಕ್ತಾನ್ ವರ್ಜಿತಾನ್ ವೈದ್ಯವೃನ್ದೈ ರ್ವಿಧಮತಿ ಸಗದೌಘಾನ್ ನೇಕ್ಷತೇ ಚಾಯುಷೋಽನ್ತಮ್| ಸಮುದ್ಬಭೂವಾಮೃತಮನ್ಥನೋತ್ಥಃ ಸ್ವೇದಃ ಶಿಲಾಭ್ಯೋಽಮೃತವಾನ್ ಗಿರೇಃ ಪ್ರಾಕ್| ಯೋ ಮನ್ದರಸ್ಯಾತ್ಮಭುವಾಹಿತಾಯ ನ್ಯಸ್ತಃ ಸ ಶೈಲೇಷು ಶಿಲಾಜರೂಪ್||೧೭೦||
न सोऽस्ति रोगो भुवि साध्यरूपो ऽजत्वशमजं यं न जयेत् प्रसह्य| तत्कालयोगैर्विधिवत् प्रयुक्तं स्वस्थस्य चोर्जां विपुलां दधाति| अमरमन्दिरमन्दरसम्भवात् शतपलं गिरिजादुपोजय| यदि जरामयदुःखविवर्जितां सुचिरमिच्छसि जीवितसन्ततिम्| दशगुणमुपयुङ्क्ते यः शतं शैलजातात् लघुहितमितभोजी वर्जयन् वर्जनीयान्| सततसमनुषक्तान् वर्जितान् वैद्यवृन्दै र्विधमति सगदौघान् नेक्षते चायुषोऽन्तम्| समुद्बभूवामृतमन्थनोत्थः स्वेदः शिलाभ्योऽमृतवान् गिरेः प्राक्| यो मन्दरस्यात्मभुवाहिताय न्यस्तः स शैलेषु शिलाजरूप्||१७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha tApyakalpaH (171) · Śloka 171
ಸುವರ್ಣಶೈಲಪ್ರಭವೋ ವಿಷ್ಣುನಾ ಕಾಞ್ಚನೋ ರಸಃ| ತಾಪೀಕಿರಾತಚೀನೇಷು ಯವನೇಷು ಚ ನಿರ್ಮಿತಃ| ತಾಪ್ಯಾಂ ಸೂರ್ಯಾಂಶುಸನ್ತಪ್ತೋ ಮಾಧವೇ ಮಾಸಿ ದೃಶ್ಯತೇ| ಮಧುರಃ ಕಾಞ್ಚನಾಭಾಸಃ ಸಾಮ್ಲೋ ರಜತಸನ್ನಿಭಃ| ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಷಾಯ ಉಭಯಃ ಶೀತಃ ಪಾಕೇ ಕಟುರ್ಲಘುಃ| ಶಿಲಾನಿರ್ಯಾಸವಚ್ಚಾತ್ರ ಕುಲತ್ಥಾದೀನ್ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್||೧೭೧||
सुवर्णशैलप्रभवो विष्णुना काञ्चनो रसः| तापीकिरातचीनेषु यवनेषु च निर्मितः| ताप्यां सूर्यांशुसन्तप्तो माधवे मासि दृश्यते| मधुरः काञ्चनाभासः साम्लो रजतसन्निभः| किञ्चित्कषाय उभयः शीतः पाके कटुर्लघुः| शिलानिर्यासवच्चात्र कुलत्थादीन् परित्यजेत्||१७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpattiH, svarUpaM guNAshca (172) · Śloka 172
ನ ತನ್ನಿಷೇವೀ ಜರಸಾಭಿಭೂಯತೇ ನ ಪನ್ನಗೈರ್ನಾಪಿ ಗರೈರ್ನ ವೃಶ್ಚಿಕೈಃ| ನ ಪಾಣ್ಡುಮೇಹಜ್ವರಶೋಫಯಕ್ಷ್ಮಭಿ- ರ್ನ ಕಣ್ಠನೇತ್ರಶ್ರವಣತ್ವಗಾಮಯೈಃ||೧೭೨||
न तन्निषेवी जरसाभिभूयते न पन्नगैर्नापि गरैर्न वृश्चिकैः| न पाण्डुमेहज्वरशोफयक्ष्मभि- र्न कण्ठनेत्रश्रवणत्वगामयैः||१७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhAnupAnairupayogaH (173) · Śloka 173
ಸೋದಶ್ವಿತ್ಕ್ಕೋ ಮಾಕ್ಷಿಕಧಾತುಃ ಸಘೃತೋ ವಾ- ಸಕ್ಷೌದ್ರೋ ವಾ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಾಭ್ಯಾಂ ಸಹಿತೋ ವಾ| ಸಾಮ್ಭಸ್ಕೋ ವಾ ತೈಲಯುತೋ ವಾ ವಿನಿಹನ್ತಾ ತ್ವಗ್ದೋಷಾಣಾಂ ಸರ್ವವಿಷಾಣಾಂ ಸ ಗರಾಣಾಮ್||೧೭೩||
सोदश्वित्क्को माक्षिकधातुः सघृतो वा- सक्षौद्रो वा क्षौद्रघृताभ्यां सहितो वा| साम्भस्को वा तैलयुतो वा विनिहन्ता त्वग्दोषाणां सर्वविषाणां स गराणाम्||१७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDau akShAdibhiH prayogaH (174) · Śloka 174
ಅಕ್ಷದ್ರಾಕ್ಷಾಯೋಮಲಮುಸ್ತಾಮಲಕಾನಾಂ ಸವ್ಯೋಷಾಣಾಂ ಪರ್ವತನಿರ್ಯಾಸಯುತಾನಾಮ್| ದತ್ವಾ ತುಲ್ಯಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಧಾತುಂ ಮಧುಮಿಶ್ರಂ ಲಿಹ್ಯಾತ್ಪಾಣ್ಡುವ್ಯಾಧ್ಯಭಿಭೂತಃ ಶಿವಮಿಚ್ಛನ್||೧೭೪||
अक्षद्राक्षायोमलमुस्तामलकानां सव्योषाणां पर्वतनिर्यासयुतानाम्| दत्वा तुल्यं माक्षिकधातुं मधुमिश्रं लिह्यात्पाण्डुव्याध्यभिभूतः शिवमिच्छन्||१७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDvAdau piNDI (175) · Śloka 175
ಅಂಶಃ ಶುಣ್ಠ್ಯಾ ಲೋಹಮಲಾಂಶೋ ಬದರಾಂಶಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಂಶೋ ಮಾಕ್ಷಿಕಧಾತುರ್ದ್ಧಿಗುಣಾಂಶಃ| ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಕಾಮಂ ಕೃಷ್ಣತಿಲಾನಾಮಪಿ ಚಾಂಶಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಪಿಣ್ಡೀ ಪಾಣ್ಡುವಿಕಾರಶ್ವಯಥುಘ್ನೀ||೧೭೫||
अंशः शुण्ठ्या लोहमलांशो बदरांशः पिप्पल्यंशो माक्षिकधातुर्द्धिगुणांशः| क्षौद्रं कामं कृष्णतिलानामपि चांशः श्रेष्ठा पिण्डी पाण्डुविकारश्वयथुघ्नी||१७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoShaghnaH prayogaH (176) · Śloka 176
ಸಾಯಶ್ಚೂರ್ಣಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಧಾತುಂ ಮಧುಮಿಶ್ರಂ ವ್ಯೋಷೋಪೇತಂ ಪರ್ವತನಿರ್ಯಾಸಮಮೇತಮ್| ಕ್ಷೀರಾಹಾರೋ ಯೋಽವಲಿಹಾನಃ ಪ್ರಯತಾತ್ಮಾ ಮೃತ್ಯುದ್ವಾರಂ ಶೋಷಮಪೋಹತ್ಯಚಿರೇಣ||೧೭೬||
सायश्चूर्णं माक्षिकधातुं मधुमिश्रं व्योषोपेतं पर्वतनिर्यासममेतम्| क्षीराहारो योऽवलिहानः प्रयतात्मा मृत्युद्वारं शोषमपोहत्यचिरेण||१७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cakShUrogAdiShUpayogaH (177) · Śloka 177
ಲೋಹಂ ಸರ್ಪಿರ್ಮಾಕ್ಷಿಕಧಾತುರ್ಮಧುಮಾತ್ರಾ ಧಾತ್ರೀಚೂರ್ಣಂ ಕೇಸರಮಮ್ಬುಪ್ರಭಾವಾನಾಮ್| ಯೋಗಂ ಕುರ್ಯಾದೇಷ ಸಿತಾಭಾಗವಿಮಿಶ್ರ ಶ್ಚಕ್ಷುರ್ಘ್ರಾಣಶ್ರೋತ್ರರಸಜ್ಞಾನವಿಬೋಧಮ್||೧೭೭||
लोहं सर्पिर्माक्षिकधातुर्मधुमात्रा धात्रीचूर्णं केसरमम्बुप्रभावानाम्| योगं कुर्यादेष सिताभागविमिश्र श्चक्षुर्घ्राणश्रोत्ररसज्ञानविबोधम्||१७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vArddhakye prayogaH (178) · Śloka 178
ಕೃತ್ವೈಕಸ್ಥಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಧಾತುಂ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಚ ಭ್ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ಯೇ ಸಹನಿಷ್ಕಂ ವಿಲಿಹನ್ತಿ| ಪಥ್ಯಾದಾಸ್ತಾನ್ ವಾರ್ದ್ಧಕದೋಷಾ ನ ಭಜನ್ತೇ ಮಾತುರ್ದೋಷಾಸ್ತನ್ಯನಿವೃತ್ತಾನಿವ ಬಾಲಾನ್||೧೭೮||
कृत्वैकस्थं माक्षिकधातुं त्रिफलां च भ्राष्ट्रे पक्त्वा ये सहनिष्कं विलिहन्ति| पथ्यादास्तान् वार्द्धकदोषा न भजन्ते मातुर्दोषास्तन्यनिवृत्तानिव बालान्||१७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jarAnAshano yogaH (179) · Śloka 179
ಸಮಶ್ನತೋ ಮಾಕ್ಷಿಕಧಾತುಚೂರ್ಣಂ ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಭ್ಯಾಂ ತ್ರಿಫಲಾ ರಜಶ್ಚ| ಶನೈಃ ಶನೈರ್ಯಾತಿ ಜರಾವಿನಾಶಂ ಪ್ರತ್ಯನ್ತವಾಸಾದಿವ ಲೋಕಯಾತ್ರಾ||೧೭೯||
समश्नतो माक्षिकधातुचूर्णं सर्पिर्मधुभ्यां त्रिफला रजश्च| शनैः शनैर्याति जराविनाशं प्रत्यन्तवासादिव लोकयात्रा||१७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuddhadArakakalpaH paricayo guNAshca (180) · Śloka 180
ತ್ರಿಕೋಣಕಾಣ್ಡಾ ಸುಬಹುಪ್ರತಾನಾ ಫಲೇಷು ಪೀತಾ ಕುಸುಮೇಷು ರಕ್ತಾ| ಪತ್ರೈಃ ಸದುಗ್ಧೈರ್ಮೃದುರೋಮವದ್ಧಿ ಸ್ತಮ್ಬೂಲತುಲ್ಯೈರ್ಘನಕನ್ದಮೂಲಾ| ಪವನವಿವಸ್ವದಂಶುವನಿತಾದಿಷು ಕಾಮಚರಾ ವಿವಿಧಮನಃ ಶರೀರಗದವೃನ್ದನಿವೃತ್ತಿಕರೀ| ಭುವಿ ಪರಮೌಷಧಿರ್ಮಹಿಷವಲ್ಲರೀತಿ ಪ್ರಥಿತಾ ಕ್ವಚಿದಪಿ ವೃದ್ಧದಾರಕ ಇಯನ್ತ್ವಪಿ ವೇಲ್ಲರಿಕಾ||೧೮೦||
त्रिकोणकाण्डा सुबहुप्रताना फलेषु पीता कुसुमेषु रक्ता| पत्रैः सदुग्धैर्मृदुरोमवद्धि स्तम्बूलतुल्यैर्घनकन्दमूला| पवनविवस्वदंशुवनितादिषु कामचरा विविधमनः शरीरगदवृन्दनिवृत्तिकरी| भुवि परमौषधिर्महिषवल्लरीति प्रथिता क्वचिदपि वृद्धदारक इयन्त्वपि वेल्लरिका||१८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayogaH (181) · Śloka 181
ವಸನ್ತೇ ಸಂಗೃಹೀತಾನಾಂ ಶೋಷಿತಾನಾಮನಾತಪೇ| ವೃದ್ಧಾದಾರಕಮೂಲಾನಾಂ ತುಲಾಂ ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಸರ್ಪಿಷಾ| ಆಪ್ಲಾವ್ಯ ಘೃತಪಾತ್ರಸ್ಥಾಂ ಧಾನ್ಯೇ ಪಕ್ಷಮುಪೇಕ್ಷಿತಾಮ್| ಲಿಹ್ಯಾದನುಪಿಬೇತ್ಕ್ಷೀರಂ ಜೀರ್ಣೇ ಕ್ಷೀರಘೃತಾಶನಃ| ತತ್ಪ್ರಯೋಗಾಜ್ಜರಾಜೀರ್ಣೇ ವೃದ್ಧೋ ದಾರಕತಾಮಿಯಾತ್| ಭಗ್ನಾಸ್ಥಿರ್ಗದ್ಗದಃ ಪಙ್ಗುಃ ಕೃಶೋ ಹ್ರಸ್ವೋಽನ್ಯರೂಪತಾಮ್| ನಿರಸ್ತಾಶೇಷದೋಷೋತ್ಥನಖಭೇದಾದ್ಯುಪದ್ರವಃ| ಅಪಸ್ಮಾರಗ್ರಹೋನ್ಮಾದಪಾಪ್ಮಾಲಕ್ಷ್ಮೀವಿವರ್ಜಿತಃ| ದೀಪ್ತಾಗ್ನಿರ್ಬಲವಾನ್ ವಾಗ್ಮೀ ಜೀವೇದ್ವರ್ಷಶತಾನಿ ಷಟ್||೧೮೧||
वसन्ते संगृहीतानां शोषितानामनातपे| वृद्धादारकमूलानां तुलां सञ्चूर्ण्य सर्पिषा| आप्लाव्य घृतपात्रस्थां धान्ये पक्षमुपेक्षिताम्| लिह्यादनुपिबेत्क्षीरं जीर्णे क्षीरघृताशनः| तत्प्रयोगाज्जराजीर्णे वृद्धो दारकतामियात्| भग्नास्थिर्गद्गदः पङ्गुः कृशो ह्रस्वोऽन्यरूपताम्| निरस्ताशेषदोषोत्थनखभेदाद्युपद्रवः| अपस्मारग्रहोन्मादपाप्मालक्ष्मीविवर्जितः| दीप्ताग्निर्बलवान् वाग्मी जीवेद्वर्षशतानि षट्||१८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvagandhAyA prayogaH (182) · Śloka 182
ಚೂರ್ಣಿತೈರಶ್ವಗನ್ಧಾಯಾಃ ಸಂಯುತಂ ತ್ರಿಂಶತಾ ಪಲೈಃ| ತತ್ತುಲ್ಯಂ ದಾರಕಂ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಪಯಸಾ ಸರ್ಪಿಷಾಽಥವಾ| ಜೀರ್ಣೇ ಪೂರ್ವವದಶ್ನೀಯಾದ್ಯೋ ಜೀವೇತ್ಸ ಸಮಾಃ ಶತಮ್| ವಾಜಿವೇಗೋ ಗಜಪ್ರಾಣಃ ಸುರೂಪೋ ಭಾಸ್ಕರದ್ಯುತಿಃ||೧೮೨||
चूर्णितैरश्वगन्धायाः संयुतं त्रिंशता पलैः| तत्तुल्यं दारकं प्राश्य पयसा सर्पिषाऽथवा| जीर्णे पूर्ववदश्नीयाद्यो जीवेत्स समाः शतम्| वाजिवेगो गजप्राणः सुरूपो भास्करद्युतिः||१८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varIgokShurakAbhyAM prayogau (183) · Śloka 183
ಅಶ್ವಗನ್ಧೇನ ಸಂಯೋಜ್ಯೌ ವರೀಗೋಕ್ಷುರಕೌ ಪೃಥಕ್||೧೮೩||
अश्वगन्धेन संयोज्यौ वरीगोक्षुरकौ पृथक्||१८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaryaH prayogaH (184) · Śloka 184
ಯೋ ಲಿಹ್ಯಾತ್ ಸರ್ಪಿಷಾ ಚೂರ್ಣಂ ವೃದ್ಧದಾರಕಮೂಲಜಮ್| ಸಪ್ತಾಹಂ ಯೂಷಭಕ್ತಾಶೀ ಸ್ಯಾತ್ಸ ಕಿನ್ನರತುಲ್ಯವಾಕ್||೧೮೪||
यो लिह्यात् सर्पिषा चूर्णं वृद्धदारकमूलजम्| सप्ताहं यूषभक्ताशी स्यात्स किन्नरतुल्यवाक्||१८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatAyuHkarAH prayogAH (185) · Śloka 185
ಸ್ವರಸೇನ ಶತಾವರ್ಯಾಃ ಸಪ್ತಾಹಂ ಭವಿತಞ್ಚ ತತ್| ಲಿಹಾನಃ ಪೂರ್ವವನ್ಮಾಸಂ ಶತಂ ಜೀವೇನ್ಮಹಾಮತಿಃ| ಲಿಹ್ಯಾದ್ವಾ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಧಾತ್ರೀಸ್ವರಸಭಾವಿತಮ್| ಕ್ಷೀರೇಣ ವಾ ಪಿವನ್ಮಾಸಂ ಶತಂ ಜೀವೇದರುಕ್ಸುಧೀಃ| ವೃದ್ಧದಾರಕಮೂಲಾನಾಂ ರಸಂ ಕ್ಷೀರೇಣ ಯಃ ಪಿಬೇತ್| ತತ್ಕಲ್ಕಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿರ್ವಾ ಸ ಜೀವೇನ್ನೀರುಜಃ ಶತಮ್||೧೮೫||
स्वरसेन शतावर्याः सप्ताहं भवितञ्च तत्| लिहानः पूर्ववन्मासं शतं जीवेन्महामतिः| लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां धात्रीस्वरसभावितम्| क्षीरेण वा पिवन्मासं शतं जीवेदरुक्सुधीः| वृद्धदारकमूलानां रसं क्षीरेण यः पिबेत्| तत्कल्कसिद्धं सर्पिर्वा स जीवेन्नीरुजः शतम्||१८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThAdighnaH prayogaH (186) · Śloka 186
ಪೀತಂ ವೇಲ್ಲರಿಕಾಮೂಲಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಸಹೋಷಿತಮ್| ಕುಷ್ಠಗುಲ್ಮೋದರಗರಶ್ಲೀಪದಾರ್ಶೋಽಪಚೀರ್ಜಯೇತ್||೧೮೬||
पीतं वेल्लरिकामूलं गोमूत्रेण सहोषितम्| कुष्ठगुल्मोदरगरश्लीपदार्शोऽपचीर्जयेत्||१८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlIpadAdighno yogaH (187) · Śloka 187
ಪಿಪ್ಪಲೀ ತ್ರಿಫಲಾ ದಾರ್ವೀ ಮಹೌಷಧಪುನರ್ನವಾಃ| ಪೃಥಗ್ದಶಪಲಾಃ ಸರ್ವೈಸ್ತುಲ್ಯಾಂಶೋ ವೃದ್ಧದಾರಕಃ| ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಪೀತಸ್ತಚ್ಚುರ್ಣೋ ಜೀರ್ಣೇ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಭೋಜನಃ| ಶ್ಲೀಪದಾಮಮರುದ್ವರ್ಧ್ಮಗುಲ್ಮೋದರಗರಾನ್ ಹರೇತ್||೧೮೭||
पिप्पली त्रिफला दार्वी महौषधपुनर्नवाः| पृथग्दशपलाः सर्वैस्तुल्यांशो वृद्धदारकः| धान्याम्लपीतस्तच्चुर्णो जीर्णे स्वच्छन्दभोजनः| श्लीपदाममरुद्वर्ध्मगुल्मोदरगरान् हरेत्||१८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogAntaram (188) · Śloka 188
ಶೌಣ್ಡೀ ವಿಶ್ವವರಾದ್ವೀಪಿವೇಲ್ಲಮುಸ್ತಾಃ ಸಮಾಂಶಕಾಃ| ತುಲ್ಯವೇಲ್ಲರಿಕಾಮೂಲಾಃ ಸಾಜ್ಯಕ್ಷೌದ್ರಾಸ್ತಥಾ ಗುಣಾಃ||೧೮೮||
शौण्डी विश्ववराद्वीपिवेल्लमुस्ताः समांशकाः| तुल्यवेल्लरिकामूलाः साज्यक्षौद्रास्तथा गुणाः||१८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcashatavarShAyuHkaro yogaH (189) · Śloka 189
ತತ್ಫಲಾತ್ ಸ್ವರಸಂ ಕರ್ಷಂ ಲಿಹಂಸ್ತುಲ್ಯಾಜ್ಯಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ಗವ್ಯಂ ಪಿಬೇದನು ಪಯೋ ಮಾಹಿಷಂ ವಾ ಯಥೇಷ್ಟಭುಕ್| ಪಞ್ಚಾಹೇನ ಜಯೇತ್ಕಾಸಾನ್ ಸಪ್ತಾಹೇನ ತ್ವಗಾಮಯಾನ್| ಮಹಾಕುಷ್ಠಾನಿ ಮಾಸೇನ ಭವೇನ್ಮಾಸದ್ವಯೇನ ತು| ಪಞ್ಚವರ್ಷಶತಾಯುಷ್ಕೋ ಧೀಮೇಧಾಬಲರೂಪವಾನ್||೧೮೯||
तत्फलात् स्वरसं कर्षं लिहंस्तुल्याज्यमाक्षिकम्| गव्यं पिबेदनु पयो माहिषं वा यथेष्टभुक्| पञ्चाहेन जयेत्कासान् सप्ताहेन त्वगामयान्| महाकुष्ठानि मासेन भवेन्मासद्वयेन तु| पञ्चवर्षशतायुष्को धीमेधाबलरूपवान्||१८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sahasrAyuHkaro yogaH (190) · Śloka 190
ವೇಲ್ಲರೀಫಲಮೂಲಾನಾಂ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಶ್ಚ ಸಮಂ ರಜಃ| ವೇಲ್ಲರೀಫಲಮೂಲೋತ್ಥಸ್ವರಸೇನೈವ ಭಾವಯೇತ್| ಅಮೃತಾಯಾ ರಸೇನಾಽನು ತತಃ ಶುಷ್ಕಂ ಘೃತಾಪ್ಲುತಮ್| ನಿಖನೇದ್ ಘೃತಕುಮ್ಭಸ್ಥಂ ಕರೀಷೇ ಬಹುಸಞ್ಚಯೇ| ಮಾಸಾದುದ್ಧೃತ್ಯ ತಂ ಲೇಹಂ ಯೋ ವರ್ಷಮುಪಯೋಜಯೇತ್| ಸಹಸ್ರಾಯುಃ ಸ ಜರಸಾ ಸಹಸಾ ನಾಭಿಭೂಯತೇ||೧೯೦||
वेल्लरीफलमूलानां पिप्पल्याश्च समं रजः| वेल्लरीफलमूलोत्थस्वरसेनैव भावयेत्| अमृताया रसेनाऽनु ततः शुष्कं घृताप्लुतम्| निखनेद् घृतकुम्भस्थं करीषे बहुसञ्चये| मासादुद्धृत्य तं लेहं यो वर्षमुपयोजयेत्| सहस्रायुः स जरसा सहसा नाभिभूयते||१९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThasya rasAyanaprayogaH (191) · Śloka 191
ಕುಷ್ಠಚೂರ್ಣತುಲಾಂ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಸ್ಯ ದ್ವಿತುಲಾನ್ವಿತಾಮ್| ಧಾನ್ಯರಾಶೌ ದಿನಶತಂ ನಿಹಿತಾಮುಪಯೋಜಯೇತ್| ಸುಗನ್ಧಿಕಾಯೋ ದೃಕ್ಶ್ರೋತ್ರಸ್ವರವರ್ಣೇಷ್ವತೀನ್ದ್ರಿಯಃ| ಗತವ್ಯಾಧಿಜರೋ ಜೀವೇತ್ ಸಪ್ತವರ್ಷಶತಾನಿ ನಾ||೧೯೧||
कुष्ठचूर्णतुलां क्षौद्रघृतस्य द्वितुलान्विताम्| धान्यराशौ दिनशतं निहितामुपयोजयेत्| सुगन्धिकायो दृक्श्रोत्रस्वरवर्णेष्वतीन्द्रियः| गतव्याधिजरो जीवेत् सप्तवर्षशतानि ना||१९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuTIprAveshikasyopasaMhAraH (192) · Śloka 192
ಕುಟೀಪ್ರವೇಶಃ ಕ್ಷಣಿನಾಂ ಪರಿಚ್ಛದವತಾಂ ಹಿತಃ| ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ತು ಯೇ ತೇಷಾಂ ಸೌರ್ಯಮಾರುತಿಕೋ ವಿಧಿಃ||೧೯೨||
कुटीप्रवेशः क्षणिनां परिच्छदवतां हितः| अतोऽन्यथा तु ये तेषां सौर्यमारुतिको विधिः||१९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAtapikAH yogAH (193) · Śloka 193
ವಾತತಪಸಹಾ ಯೋಗಾ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇಽತೋ ವಿಶೇಷತಃ| ಸುಖೋಪಚಾರಾ ಭ್ರಂಶೇಽಪಿ ಯೇ ನ ದೇಹಸ್ಯ ಬಾಧಕಾಃ||೧೯೩||
वाततपसहा योगा वक्ष्यन्तेऽतो विशेषतः| सुखोपचारा भ्रंशेऽपि ये न देहस्य बाधकाः||१९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhAH yogAH (194) · Śloka 194
ಶೀತೋದಕಂ ಪಯಃ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಘೃತಮೇಕೈಕಶೋ ದ್ವಿಶಃ| ತ್ರಿಶಃ ಸಮಸ್ತಮಥವಾ ಪ್ರಾಕ್ಪೀತಂ ಸ್ಥಾಪೇದ್ವಯಃ||೧೯೪||
शीतोदकं पयः क्षौद्रं घृतमेकैकशो द्विशः| त्रिशः समस्तमथवा प्राक्पीतं स्थापेद्वयः||१९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (195) · Śloka 195
ಹರೀತಕೀಮಾಗಧಿಕಾಕ್ಷಧಾತ್ರೀ ಶ್ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾ ಲೋಹರಜೋವಿಮಿಶ್ರಾಃ| ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಭ್ಯಾಮದತಃ ಶರೀರಂ ಕಾಲಾಗ್ರದೂತೀ ನ ಜರಾ ದುನೋತಿ||೧೯೫||
हरीतकीमागधिकाक्षधात्री श्चूर्णीकृता लोहरजोविमिश्राः| सर्पिर्मधुभ्यामदतः शरीरं कालाग्रदूती न जरा दुनोति||१९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (196) · Śloka 196
ಹರೀತಕೀಮಾಗಧಿಕಾವಿಡಙ್ಗ ಶಶಾಙ್ಕಲೇಖಾಮಲಕಚ್ಛಾವೀನಾಮ್| ಸಿತೋಪಲಾತೈಲಘೃತಾನ್ವಿತಾನಾಂ ರೋಗಾ ನ ಲೇಢಾರಮಭಿದ್ರವನ್ತಿ||೧೯೬||
हरीतकीमागधिकाविडङ्ग शशाङ्कलेखामलकच्छावीनाम्| सितोपलातैलघृतान्वितानां रोगा न लेढारमभिद्रवन्ति||१९६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (197) · Śloka 197
ತ್ರಿಫಲಾಮಸನೋದಕೇನ ಪಿಷ್ಟಾಂ ರಜನೀಂ ಪರ್ಯುಷಿತಾಮಯಃ ಕಪಾಲೇ| ಮಧುನಾ ಮಧುರಾಂ ಲಿಹನ್ ಹಿನಸ್ತಿ ಸ್ಥವಿಮಾನಂ ಜರಸಂ ಗದಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಾನ್||೧೯೭||
त्रिफलामसनोदकेन पिष्टां रजनीं पर्युषितामयः कपाले| मधुना मधुरां लिहन् हिनस्ति स्थविमानं जरसं गदांश्च सर्वान्||१९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (198) · Śloka 198
ಖದಿರಾಸನಯೂಷಭಾವಿತಾಯಾ- ಸ್ತ್ರಿಫಲಾಯಾ ಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಪ್ಲುತಾಯಾಃ| ನಿಯಮೇನ ನರಾ ನಿಷೇವಿತಾರೋ ಯದಿ ಜೀವನ್ತ್ಯಜರಾಃ ಕಿಮತ್ರ ಚಿತ್ರಮ್||೧೯೮||
खदिरासनयूषभाविताया- स्त्रिफलाया घृतमाक्षिकप्लुतायाः| नियमेन नरा निषेवितारो यदि जीवन्त्यजराः किमत्र चित्रम्||१९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (199) · Śloka 199
ಅಸನಸ್ವರಸೇನ ಭಾವಿತಾನಾ ಮಭಯಾನಾಂ ಸವಿಡಙ್ಗತಣ್ಡುಲಾನಾಮ್| ಮಧುಲೋಹರಜೋಘೃತಾಪ್ಲುತಾನಾಂ ನ ಹಿ ಲೇಢಾರಮಭಿದ್ರವನ್ತಿ ರೋಗಾಃ||೧೯೯||
असनस्वरसेन भाविताना मभयानां सविडङ्गतण्डुलानाम्| मधुलोहरजोघृताप्लुतानां न हि लेढारमभिद्रवन्ति रोगाः||१९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (200) · Śloka 200
ಬೀಜಕಸ್ಯ ರಸಮಙ್ಗುಲಿಹಾರ್ಯಂ ಶರ್ಕರಾಮಧುಘೃತಂ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಚ| ಶೀಲಯತ್ಸು ಪುರುಷೇಷು ಜರತ್ತಾ ಸ್ವಾಗತಾಪಿ ವಿನಿವರ್ತ್ತತ ಏವ||೨೦೦||
बीजकस्य रसमङ्गुलिहार्यं शर्करामधुघृतं त्रिफलां च| शीलयत्सु पुरुषेषु जरत्ता स्वागतापि विनिवर्त्तत एव||२००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (201) · Śloka 201
ದರ್ವೀಪ್ರಲೇಪಸ್ತ್ರಿಫಲಾಕಷಾಯಃ ಸಿತೋಪಲಾತೈಲಮಧುಪ್ರಗಾಢಃ| ಸಪ್ಪಿಲೀನಾಗರಲೋಹರೇಣು ಸ್ತನೋಃ ಸಪತ್ನಿಂ ಜರಸಂ ನಿಹನ್ತಿ||೨೦೧||
दर्वीप्रलेपस्त्रिफलाकषायः सितोपलातैलमधुप्रगाढः| सप्पिलीनागरलोहरेणु स्तनोः सपत्निं जरसं निहन्ति||२०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (202) · Śloka 202
ಫಲತ್ರಯತ್ರ್ಯೂಷಣಚೂರ್ಣಯುಕ್ತಾಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ಸಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಶರ್ಕರಾಂ ಚ| ಕ್ಷೀರಾನುಪಾನಂ ಪುರುಷಾ ಲಿಹನ್ತೋ ಜೀವನ್ತಿ ನಿರ್ದ್ಧೂತಜರಾವಿಕಾರಾಃ||೨೦೨||
फलत्रयत्र्यूषणचूर्णयुक्तां द्राक्षां ससर्पिर्मधुशर्करां च| क्षीरानुपानं पुरुषा लिहन्तो जीवन्ति निर्द्धूतजराविकाराः||२०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (203) · Śloka 203
ಹರೀತಕೀಂ ಸರ್ಪಿಷಿ ಸಮ್ಪ್ರಪ್ತಾಯ ಸಮಶ್ನತಸ್ತತ್ ಪಿಬತೋ ಘೃತಂ ಚ| ಭವೇಚ್ಚಿರಸ್ಥಾಯಿ ಬಲಂ ಶರೀರೇ ಸಕೃತ್ಕೃತಂ ಸಾಧು ಯಥಾ ಕೃತಜ್ಞೇ||೨೦೩||
हरीतकीं सर्पिषि सम्प्रप्ताय समश्नतस्तत् पिबतो घृतं च| भवेच्चिरस्थायि बलं शरीरे सकृत्कृतं साधु यथा कृतज्ञे||२०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (204) · Śloka 204
ಆರಾಚ್ಚಿತಾನಾಂ ಕಲಶಂ ಪುರಾಣಂ ಧತ್ರೀಫಲಾನಾಂ ಮಧುನಶ್ಚ ಪೂರ್ಣಮ್| ಸಂವತ್ಸರಾರ್ದ್ಧಂ ನಿಹಿತಂ ಯವೇಷು ನಿಷೇವಮಾಣೋ ಜರಸಂ ನಿಹನ್ತಿ||೨೦೪||
आराच्चितानां कलशं पुराणं धत्रीफलानां मधुनश्च पूर्णम्| संवत्सरार्द्धं निहितं यवेषु निषेवमाणो जरसं निहन्ति||२०४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (205) · Śloka 205
ಧಾತ್ರೀಕೃಮಿಘ್ನಾಸನಸಾರಚೂರ್ಣ ಸತೈಲಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಲೋಹರೇಣು| ನಿಷೇವಮಾಣಸ್ಯ ಭವೇನ್ನರಸ್ಯ ತಾರುಣ್ಯಲಾವಣ್ಯಮಪಿ ಪ್ರಣಷ್ಟಮ್||೨೦೫||
धात्रीकृमिघ्नासनसारचूर्ण सतैलसर्पिर्मधुलोहरेणु| निषेवमाणस्य भवेन्नरस्य तारुण्यलावण्यमपि प्रणष्टम्||२०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhA yogAH (206) · Śloka 206
ನವಾಮಲಕಶುಕ್ತಯೋ ಮಧು ಘೃತಂ ರಜಶ್ಚಾಯಸಂ ಚತುಷ್ಟಯಮಯೋಘಟಸ್ಥಮಿತಿ ಚೂರ್ಣಿತಂ ವತ್ಸರಮ್| ಕ್ರಮೇಣ ಲಿಹತಃ ಪಯೋಽನುಪಿಬತಶ್ಚ ಪಥ್ಯಾಶಿನ ಶ್ಚಿರಂ ಭವತಿ ಜೀವಿತಂ ಕ್ಷಯಮುಪೈತಿ ಪೃಥ್ವೀ ಜರಾ||೨೦೬||
नवामलकशुक्तयो मधु घृतं रजश्चायसं चतुष्टयमयोघटस्थमिति चूर्णितं वत्सरम्| क्रमेण लिहतः पयोऽनुपिबतश्च पथ्याशिन श्चिरं भवति जीवितं क्षयमुपैति पृथ्वी जरा||२०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvadaMShTrAdicUrNam (207) · Śloka 207
ಚೂರ್ಣ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಮಲಕಾಮೃತಾನಾಂ ಲಿಹನ್ ಸಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಭಾಗಯುಕ್ತಮ್| ವೃಷಸ್ಥಿರಃಶಾನ್ತವಿಕಾರದುಃಖಃ ಸಮಾಃ ಶತಂ ಜೀವತಿ ಕೃಷಣಕೇಶಃ||೨೦೭||
चूर्ण श्वदंष्ट्रामलकामृतानां लिहन् ससर्पिर्मधुभागयुक्तम्| वृषस्थिरःशान्तविकारदुःखः समाः शतं जीवति कृषणकेशः||२०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDa~ggaprayogAH (208) · Śloka 208
ವಿಡಙ್ಗಸಾರಂ ಮಧುಕಂ ಚ ಪಿಷ್ಟಂ ಭಲಾತಕಕ್ವಾಥಮಧುಪ್ರಗಾಢಮ್| ಅರ್ಶಾಸಿ ಜನ್ತೂಂಶ್ಚ ಜಯತ್ಯುದೀರ್ಣಾನ್ ವಹ್ನಿಂ ಚ ಸನ್ಧುಕ್ಷಯತಿ ಕ್ಷಣೇನ| ವಿಡಙ್ಗಭಲ್ಲಾತಕಚಿತ್ರಕಾಣಾಂ ಗುಡೋತ್ತರಾಣಾಮಭಯಾನ್ವಿತಾನಾಮ್| ತೈಲೇನ ಚೂರ್ಣಾನಿ ನಿಷೇವಮಾಣಾನ್ ಶರೀರಿಣೋ ನೋಪತಪನ್ತಿ ರೋಗಾಃ| ವಿಡಙ್ಗಭಲ್ಲಾತಕನಾಗರಾಣಿ ಯೇಽಶ್ನನ್ತಿ ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಸಂಯುತಾನಿ| ಜರಾನದೀಂ ರೋಗತರಙ್ಗಿಣೀಂ ತೇ ಲಾವಣ್ಯಯುಕ್ತಾಃ ಪುರುಷಾಸ್ತರನ್ತಿ| ವಿಡಙ್ಗಕಲ್ಕಂ ಸ್ವರಸೇನ ಧಾತ್ರ್ಯಾಃ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಯುಕ್ತಂ ಚ ಪಿಬೇನ್ನರೋ ಯಃ| ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸಕ್ಷೌದ್ರಪರಿಪ್ಲುತಂ ವಾ ವಿಜಿತ್ಯ ರೋಗಾನ್ ಸ ಭವೇಚ್ಛತಾಯುಃ||೨೦೮||
विडङ्गसारं मधुकं च पिष्टं भलातकक्वाथमधुप्रगाढम्| अर्शासि जन्तूंश्च जयत्युदीर्णान् वह्निं च सन्धुक्षयति क्षणेन| विडङ्गभल्लातकचित्रकाणां गुडोत्तराणामभयान्वितानाम्| तैलेन चूर्णानि निषेवमाणान् शरीरिणो नोपतपन्ति रोगाः| विडङ्गभल्लातकनागराणि येऽश्नन्ति सर्पिर्मधुसंयुतानि| जरानदीं रोगतरङ्गिणीं ते लावण्ययुक्ताः पुरुषास्तरन्ति| विडङ्गकल्कं स्वरसेन धात्र्याः क्षौद्रेण युक्तं च पिबेन्नरो यः| द्राक्षारसक्षौद्रपरिप्लुतं वा विजित्य रोगान् स भवेच्छतायुः||२०८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalItaNDulaprayogaH (209) · Śloka 209
ಚೂರ್ಣಂ ಸಮಂ ಮಾಗಧಿಕಾಕಣಾನಾಂ ವಿಡಙ್ಗಚುರ್ಣೇನ ಸಚಿತ್ರಕೇಣ| ನಿಷೇವಮಾಣೋ ಮಧುರೈಲಮಿಶ್ರಂ ವಯಃಪರೀಣಾಮಜಲೇ ನ ಮಜ್ಜೇತ್||೨೦೯||
चूर्णं समं मागधिकाकणानां विडङ्गचुर्णेन सचित्रकेण| निषेवमाणो मधुरैलमिश्रं वयःपरीणामजले न मज्जेत्||२०९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paunarnavakalpaH mUrvAdayashca (210) · Śloka 210
ಪುನರ್ನವಸ್ಯಾರ್ದ್ಧಪಲಂ ಪಲಂ ವಾ ಪಿಷ್ಟಂ ಪಿಬೇದ್ಯಃ ಪಯಸಾರ್ದ್ಧಮಾಸಮ್| ಮಾಸದ್ವಯಂ ತತ್ತ್ರಿಗುಣಂ ಸಮಾಂ ವಾ ಜೀರ್ಣೋಽಪಿ ಭೂಯಃ ಸಪುನರ್ನವಃ ಸ್ಯಾತ್| ಮೂರ್ವಾಬೃಹತ್ಯಂಶುಮತೀಬಲಾನಾ ಮುಶೀರಪಾಠಾಸನಶಾರಿವಾಣಾಮ್| ಕಾಲಾನುಸಾರ್ಯಾಗರುಚನ್ದನಾನಾಂ ವದನ್ತಿ ಪೌನರ್ನವಮೇವ ಕಲ್ಪಮ್||೨೧೦||
पुनर्नवस्यार्द्धपलं पलं वा पिष्टं पिबेद्यः पयसार्द्धमासम्| मासद्वयं तत्त्रिगुणं समां वा जीर्णोऽपि भूयः सपुनर्नवः स्यात्| मूर्वाबृहत्यंशुमतीबलाना मुशीरपाठासनशारिवाणाम्| कालानुसार्यागरुचन्दनानां वदन्ति पौनर्नवमेव कल्पम्||२१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatAvarIghRutam (211) · Śloka 211
ಶತಾವರೀಕಲ್ಕಕಷಾಯಸಿದ್ಧಂ ಯೇ ಸರ್ಪಿರಶ್ನನ್ತಿ ಸಿತಾದ್ವಿತೀಯಮ್| ತಾನ್ ಜೀತಿತಾಧ್ವಾನಮಭಿಪ್ರಪನ್ನಾನ್ ನ ವಿಪ್ರಲುಮ್ಪನ್ತಿ ವಿಕಾರಚೋರಾಃ||೨೧೧||
शतावरीकल्ककषायसिद्धं ये सर्पिरश्नन्ति सिताद्वितीयम्| तान् जीतिताध्वानमभिप्रपन्नान् न विप्रलुम्पन्ति विकारचोराः||२११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvagandhAprayogaH (212) · Śloka 212
ಪೀತ್ವಾಶ್ವಗನ್ಧಾ ಪಯಸಾರ್ದ್ಧಮಾಸಂ ಘೃತೇನ ತೈಲೇನ ಸುಖಾಮ್ಬುನಾ ವಾ| ಕೃಶಸ್ಯ ಪುಷ್ಟಿಂ ವಪುಷೋ ವಿಧತ್ತೇ ಬಾಲಸ್ಯ ಸಸ್ಯಸ್ಯ ಯಥಾ ಸುಬೃಷ್ಟಿಃ||೨೧೨||
पीत्वाश्वगन्धा पयसार्द्धमासं घृतेन तैलेन सुखाम्बुना वा| कृशस्य पुष्टिं वपुषो विधत्ते बालस्य सस्यस्य यथा सुबृष्टिः||२१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNatilaprayogaH (213) · Śloka 213
ದಿನೇ ದಿನೇ ಕೃಷ್ಣತಿಲಪ್ರಕುಞ್ಚಂ ಸಮಶ್ನತಃ ಶೀತಜಲಾನುಪಾನಮ್| ಪೋಷಃ ಶರೀರಸ್ಯ ಭವತ್ಯನಲ್ಪೋ ದೃಢೀಭವನ್ತ್ಯಾಮರಣಾಚ್ಚ ದನ್ತಾಃ||೨೧೩||
दिने दिने कृष्णतिलप्रकुञ्चं समश्नतः शीतजलानुपानम्| पोषः शरीरस्य भवत्यनल्पो दृढीभवन्त्यामरणाच्च दन्ताः||२१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shilAjatukShaudrAdiprayogaH (214) · Śloka 214
ಶಿಲಾಜತುಕ್ಷೌದ್ರವಿಡಙ್ಗಸರ್ಪಿ ರ್ಲೋಹಾಭಯಾಪಾರದತಾಪ್ಯಭಕ್ಷಃ| ಆಪೂರ್ಯತೇ ದುರ್ಬಲದೇಹಧಾತು ಸ್ತ್ರಿಪಞ್ಚರಾತ್ರೇಣ ಯಥಾ ಶಶಾಙ್ಕಃ||೨೧೪||
शिलाजतुक्षौद्रविडङ्गसर्पि र्लोहाभयापारदताप्यभक्षः| आपूर्यते दुर्बलदेहधातु स्त्रिपञ्चरात्रेण यथा शशाङ्कः||२१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shilAjatunaH prayogAntaram (215) · Śloka 215
ಮಧು ಮಧುರಸಾ ಲಾಜಾ ಭಾರ್ಙ್ಗೀ ಮಧೂಕಶತಾವರೀ| ಕಮಲಕುಸುಮತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀಭಿಃ ಸಮಂ ಜತು ಪಾರ್ವತಮ್| ಪ್ರಚುರಹವಿಷಾ ಲೇಹಂ ಲೀಢ್ವಾ ಸಮೃದ್ಧಸಿತೋಪಲಮ್| ಶಿಥಿಲಜರಸೋ ಮನ್ದಾತಙ್ಕಾ ಭವನ್ತಿ ಚಿರಾಯುಷಃ||೨೧೫||
मधु मधुरसा लाजा भार्ङ्गी मधूकशतावरी| कमलकुसुमत्वक्क्षीरीभिः समं जतु पार्वतम्| प्रचुरहविषा लेहं लीढ्वा समृद्धसितोपलम्| शिथिलजरसो मन्दातङ्का भवन्ति चिरायुषः||२१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nArasiMhaghRutam (216) · Śloka 216
ಗಾಯತ್ರೀಶಿಖಿಶಿಂಶಪಾಸನಶಿವಾ ವೇಲ್ಲಾಕ್ಷಕಾರುಷ್ಕರಾನ್ ಪಿಷ್ಟ್ವಾಷ್ಟೌ ದಶಷಡ್ಗುಣೇಮ್ಭಸಿ ಧೃತಾನ್ ಖಣ್ಡೈಃ ಸಹಾಯೋಮಯೈಃ| ಪಾತ್ರೇ ಲೋಹಕೃತೇ ತ್ರ್ಯಹಂ ರವಿಕರೈರಾಲೋಡಯನ್ ಪಾಚಯೇ ದಗ್ನೌ ಚಾನುಮೃದೌ ಸಲೋಹಶಕಲಂ ಪಾದಸ್ಥಿತಂ ತತ್ಪಚೇತ್| ಪೂತಸ್ಯಾಂಶಃ ಕ್ಷೀರತೋಂಽಶಸ್ತಥಾಂಶೌ ಭಾರ್ಙ್ಗಾನ್ನಿರ್ಯಾಸಾತ್ ಪಿವರ್ಯಾಸ್ತ್ರಯೋಂಽಶಾಃ| ಅಂಶಾಶ್ಚತ್ವಾರಸ್ತತ್ರ ಹೈಯಙಗವೀನಾ ದೇಕೀಕೃತ್ಯೈತತ್ಸಾಧಯೇತ್ ಕೃಷ್ಣಲೌಹೇ| ವಿಮಲಯಾ ಸಿತಯಾ ಮಧುನಾಥವಾ ಯುಕ್ತಮಯುಕ್ತಮಿದಂ ಯದಿ ವಾ ಘೃತಮ್| ಸ್ವರುಚಿಭೋಜನಪಾನವಿಚೇಷ್ಟಿತೋ ಭವತಿ ನಾ ಪಲಶಃ ಪರಿಶೀಲಯನ್| ಶ್ರೀಮಾನ್ ನಿರ್ಧೂತಪಾಪ್ಮಾ ವನಮಹಿಷಬಲೋ ವಾಜಿವೇಗಃ ಸ್ಥಿರಾಙ್ಗೋ ಕೇಶೈರ್ಭೃಙ್ಗಾಙ್ಗನೀಲೈರ್ಮಧುಸುರಭಿಮುಖೋ ನೈಕಯೋಷಿನ್ನಿಷೇವೀ| ವಾಙ್ಮೇಧಾಧೀಸಮೃದ್ಧಃ ಸುಪಟು ಹೃತವಹೋ ಮಾಸಮಾತ್ರೋಪಯೋಗಾ ದ್ಧತ್ತೇಽಸೌ ನಾರಸಿಂಹ ವಪುರನಲಶಿಖಾತಪ್ತಚಾಮೀಕರಾಭಮ್||೨೧೬||
गायत्रीशिखिशिंशपासनशिवा वेल्लाक्षकारुष्करान् पिष्ट्वाष्टौ दशषड्गुणेम्भसि धृतान् खण्डैः सहायोमयैः| पात्रे लोहकृते त्र्यहं रविकरैरालोडयन् पाचये दग्नौ चानुमृदौ सलोहशकलं पादस्थितं तत्पचेत्| पूतस्यांशः क्षीरतोंऽशस्तथांशौ भार्ङ्गान्निर्यासात् पिवर्यास्त्रयोंऽशाः| अंशाश्चत्वारस्तत्र हैयङगवीना देकीकृत्यैतत्साधयेत् कृष्णलौहे| विमलया सितया मधुनाथवा युक्तमयुक्तमिदं यदि वा घृतम्| स्वरुचिभोजनपानविचेष्टितो भवति ना पलशः परिशीलयन्| श्रीमान् निर्धूतपाप्मा वनमहिषबलो वाजिवेगः स्थिराङ्गो केशैर्भृङ्गाङ्गनीलैर्मधुसुरभिमुखो नैकयोषिन्निषेवी| वाङ्मेधाधीसमृद्धः सुपटु हृतवहो मासमात्रोपयोगा द्धत्तेऽसौ नारसिंह वपुरनलशिखातप्तचामीकराभम्||२१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nArasiMhaghRutaprashaMsA (217) · Śloka 217
ಹವಿರಿದಮತಿಪ್ರಭಾವಂ ಸ್ವಮಿವ ವಪುರ್ನಿರ್ಮಿತಂ ನೃಸಿಂಹೇನ| ನಶ್ಯನ್ತಿ ಯತೋ ಭೀತಾ ವ್ಯಾಧ್ಯಾಧಿಜರಾಸುರಾ ದೂರಾತ್| ಭೃಙ್ಗಪ್ರವಾಲಾನಮುನೈವ ಭೃಷ್ಟಾನ್ ಘೃತೇನ ಯಃ ಖಾದತಿ ಯನ್ತ್ರಿತಾತ್ಮಾ| ವಿಶುದ್ಧಕೋಷ್ಠೋಽಸನಸಾರಸಿದ್ಧದುಗ್ಧಾನುಪಸ್ತತ್ಕೃತಭೋಜನಾರ್ಥಃ| ಮಾಸೋಪಯೋಗಾತ್ ಸಸುಖೀ ಜೀವತ್ಯಬ್ದಶತತ್ರಯಮ್| ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸಕೃದಪ್ಯುಕ್ತಮವಿಲುಪ್ತಸ್ಮೃತೀನ್ದ್ರಿಯಃ||೨೧೭||
हविरिदमतिप्रभावं स्वमिव वपुर्निर्मितं नृसिंहेन| नश्यन्ति यतो भीता व्याध्याधिजरासुरा दूरात्| भृङ्गप्रवालानमुनैव भृष्टान् घृतेन यः खादति यन्त्रितात्मा| विशुद्धकोष्ठोऽसनसारसिद्धदुग्धानुपस्तत्कृतभोजनार्थः| मासोपयोगात् ससुखी जीवत्यब्दशतत्रयम्| गृह्णाति सकृदप्युक्तमविलुप्तस्मृतीन्द्रियः||२१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena tailavidhAnam (218) · Śloka 218
ಅನೇನೈವ ಚ ಕಲ್ಪೇನ ಯಸ್ತೈಲಮುಪಯೋಜಯೇತ್| ತಾನೇವಾಽಽಪ್ನೋತಿ ಸ ಗುಣಾನ್ ಕೃಷ್ಣಕೇಶಶ್ಚ ಜಾಯತೇ||೨೧೮||
अनेनैव च कल्पेन यस्तैलमुपयोजयेत्| तानेवाऽऽप्नोति स गुणान् कृष्णकेशश्च जायते||२१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAshmarIphalaprayogaH (219) · Śloka 219
ಕಾಶ್ಮರ್ಯಾಣಾಂ ತುಲಾಂ ಮಾಸಂ ಸ್ಥಿತಾಂ ಮಧುಘೃತೋಕ್ಷಿತಾಮ್| ಉಪಯುಜ್ಯ ಪಯೋಽನ್ನಾಶೀ ಚಿರಂ ಜೀವತಿ ಕಾನ್ತಿಮಾನ್||೨೧೯||
काश्मर्याणां तुलां मासं स्थितां मधुघृतोक्षिताम्| उपयुज्य पयोऽन्नाशी चिरं जीवति कान्तिमान्||२१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktarasAyanopasaMhAraH (220) · Śloka 220
ಉಕ್ತಾನಿ ಶಕ್ಯಾನಿ ಫಲಾನ್ವಿತಾನಿ ಯುಗಾನುರೂಪಾಣಿ ರಸಾಯನಾನಿ| ಮಹಾನುಶಂಸಾನ್ಯಪಿ ಚಾಪರಾಣಿ ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯಾದಿಕಷ್ಟಾನಿ ನ ಕೀರ್ತಿತಾನಿ| ಅಮಾನುಷಾಣಾಮತಿವಿಸ್ಮಯಾನಾಂ ಸತ್ಕರ್ಮಣಾಂ ಯದ್ಯಪಿ ತನಿ ಹೇತುಃ| ಸಮೂಲಕಾಷಂ ತು ಕಷನ್ತಿ ದೇಹಂ ಭ್ರಂಶಾದ್ವಿಧೇಸ್ತೇನ ವಿವರ್ಜಿತಾನಿ||೨೨೦||
उक्तानि शक्यानि फलान्वितानि युगानुरूपाणि रसायनानि| महानुशंसान्यपि चापराणि प्राप्त्यादिकष्टानि न कीर्तितानि| अमानुषाणामतिविस्मयानां सत्कर्मणां यद्यपि तनि हेतुः| समूलकाषं तु कषन्ति देहं भ्रंशाद्विधेस्तेन विवर्जितानि||२२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanAnyavashyaM niShevaNIyAni (221) · Śloka 221
ಯುಗಸ್ವಭಾವಾದ್ಯದಿ ಚೌಷಧೀನಾಂ ಕ್ರಿಯಾಸು ಶಕ್ತಿಃ ಪರಿಕಲ್ಪಯತೇಽಲ್ಪಾ| ಆಯುರ್ಬಲಾದಿಷವಪಿ ಸಾ ತಥೇತಿ ಯತ್ನಾನ್ನಿಷೇವ್ಯಾಣಿ ರಸಾಯನಾನಿ| ನ ಚೌಷಧೀನಾಮಪಿ ಸರ್ವಥೈವ ಪ್ರಭಾವಹಾನಿಃ ಪರಿಕಲ್ಪನೀಯಾ| ಫಲಂ ಪ್ರಯಾತ್ಯೂರ್ಧ್ವಮಧಸ್ತ್ರಿವೃತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತಃ ಕಸ್ಯ ನ ಸಿದ್ಧಮೇತತ್||೨೨೧||
युगस्वभावाद्यदि चौषधीनां क्रियासु शक्तिः परिकल्पयतेऽल्पा| आयुर्बलादिषवपि सा तथेति यत्नान्निषेव्याणि रसायनानि| न चौषधीनामपि सर्वथैव प्रभावहानिः परिकल्पनीय़ा| फलं प्रयात्यूर्ध्वमधस्त्रिवृत्तु प्रत्यक्षतः कस्य न सिद्धमेतत्||२२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanAnAM samyagvidhAnaM kAryam (222) · Śloka 222
ಅದೇಶಕಾಲೋಪಹಿತಾನ್ಯಸಾತ್ಮ್ಯಾ ನ್ಯತ್ಯುಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣಾನಿ ಯಥೌಷಧಾನಿ| ನಾಶಂ ನಯನ್ತೇ ಸಹಸೈವ ದೇಹಂ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ತಥೈವ ವೃದ್ಧಿಮ್| ಜಿತ್ವಾ ತಸ್ಮಾದಿನ್ದ್ರಿಯಾದೀನ್ ಸುದುಷ್ಟಾನ್ ಕಾಲೋಪೇತಃ ಶ್ರದ್ದಧಾನೋ ಯಥಾವತ್| ಆಯುಃಪ್ರಜ್ಞಾತೇಜಸಾಂ ಯದ್ವಿವೃಧ್ಯೈ ವೀರ್ಯೋಪೇತಂ ಶೀಲಯೇದೌಷಧಂ ತತ್||೨೨೨||
अदेशकालोपहितान्यसात्म्या न्यत्युष्णतीक्ष्णानि यथौषधानि| नाशं नयन्ते सहसैव देहं सम्यक्प्रयुक्तानि तथैव वृद्धिम्| जित्वा तस्मादिन्द्रियादीन् सुदुष्टान् कालोपेतः श्रद्दधानो यथावत्| आयुःप्रज्ञातेजसां यद्विवृध्यै वीर्योपेतं शीलयेदौषधं तत्||२२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanayoge niyamaparatvam (223) · Śloka 223
ಉತ್ಸಾಹವೀರೈರಪಿ ಸರ್ವಕಾಲಂ ನರೈರಗಮ್ಯಾನಿ ತಪೋದರಿದ್ರೈಃ| ಮಹಾರ್ಣವಾನಾಮಿವ ದುಸ್ತರಾಣಾಂ ಪಾರಾಣ್ಯಪಾರಾಣಿ ರಸಾಯನಾನಾಮ್| ರಸಾಯನಾನಾಮುಪಯೋಗಸಮ್ಪದಾ ಕೃತಪ್ರಸಾದೈರ್ಮಲದೋಷಧಾತುಭಿಃ| ಸ್ಥಿರಂ ಶರೀರಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಶರೀರಿಣಾಂ ಕುಲಂ ಯಥಾ ಸತ್ಪುರುಷೈರಧಿಷ್ಠಿತಮ್| ದಾನ್ತೇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಂ ಯಥಾವದನುತಿಷ್ಠತಾ| ಕಿಯದ್ವಾ ದೀರ್ಘದರ್ಶಿತ್ವಂ ನೇನ್ದ್ರತ್ವಮಪಿ ದುರ್ಲ್ಲಭಮ್||೨೨೩||
उत्साहवीरैरपि सर्वकालं नरैरगम्यानि तपोदरिद्रैः| महार्णवानामिव दुस्तराणां पाराण्यपाराणि रसायनानाम्| रसायनानामुपयोगसम्पदा कृतप्रसादैर्मलदोषधातुभिः| स्थिरं शरीरं क्रियते शरीरिणां कुलं यथा सत्पुरुषैरधिष्ठितम्| दान्तेन्द्रियेण शास्त्रार्थं यथावदनुतिष्ठता| कियद्वा दीर्घदर्शित्वं नेन्द्रत्वमपि दुर्ल्लभम्||२२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayoge vyAdhipratikAraH (224) · Śloka 224
ರಸಾಯನವಿಧಿಭ್ರಂಶಾಜ್ಜಾಯೇರನ್ ವ್ಯಾಧಯೋ ಯದಿ| ಯಥಾಸ್ವಮೌಷಧಂ ತೇಷಾಂ ಕಾರ್ಯಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ರಸಾಯನಮ್||೨೨೪||
रसायनविधिभ्रंशाज्जायेरन् व्याधयो यदि| यथास्वमौषधं तेषां कार्यं मुक्त्वा रसायनम्||२२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnimUlameva lAbhaH (225) · Śloka 225
ಅಧ್ಯಾಕ್ರಾನ್ತಾ ಯೇಽಮ್ಲಪಟುಕ್ಷಾರಕಟೂಷ್ಣೈ ರ್ದ್ರವ್ಯೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಸನ್ನಿಹಿತಾ ತೇಷು ಜರತ್ತಾ| ಸನ್ಧುಕ್ಷ್ಯೋಽಗ್ನಿಸ್ತೈರುಪಜಾತೇ ಚ ವಿವರ್ಜ್ಯಾ ಯೋಗಾಸ್ತೇಽಗ್ನೌ ಧಾತುಸಮೃದ್ಧೇಃ ಸ ಹಿ ಮೂಲಮ್| ಆಯುರ್ಯೋಗಾಃ ಸಾಧ್ವಪಿ ಯುಕ್ತ ಮೃದುವಹ್ನೌ ನೈರರ್ಥಕ್ಯಂ ಯಾನ್ತಿ ಕೃತಘ್ನೇಽಪ್ಯುಪಕಾರಾಃ| ದೀಪ್ತೇ ವಹ್ನೌ ತೇ ತು ಗಣೌಘೈರಪಿ ತುಚ್ಛಾ ವಿಸ್ತೀರ್ಯನ್ತೇ ಪಾತ್ರನಿಸೃಷ್ಟಾ ಇವ ಭೋಗಾಃ||೨೨೫||
अध्याक्रान्ता येऽम्लपटुक्षारकटूष्णै र्द्रव्यैस्तीक्ष्णैः सन्निहिता तेषु जरत्ता| सन्धुक्ष्योऽग्निस्तैरुपजाते च विवर्ज्या योगास्तेऽग्नौ धातुसमृद्धेः स हि मूलम्| आयुर्योगाः साध्वपि युक्त मृदुवह्नौ नैरर्थक्यं यान्ति कृतघ्नेऽप्युपकाराः| दीप्ते वह्नौ ते तु गणौघैरपि तुच्छा विस्तीर्यन्ते पात्रनिसृष्टा इव भोगाः||२२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AcArarasAyanam (226) · Śloka 226
ಸತ್ಯವಾದಿನಮಕ್ರೋಧಮಧ್ಯಾತ್ಮಪ್ರವಣೇನ್ದ್ರಿಯಮ್| ಶಾನ್ತಂ ಸದ್ದೃತ್ತನಿರತಂ ವಿದ್ಯಾನ್ನಿತ್ಯರಸಾಯನಮ್| ಗುಣೈರೇಭಿಃ ಸಮುದಿತಃ ಸೇವತೇ ಯೋ ರಸಾಯನಮ್| ತ ನಿರ್ವೃತಾತ್ಮಾ ದೀರ್ಘಾಯುಃ ಪರತ್ರೇಹ ಚ ಮೋದತೇ| ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರಿಣೀ ಚರ್ಯಾ ಚಿತ್ತಜ್ಞಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವವರ್ತ್ತಿನಃ| ಬುದ್ಧಿರಸ್ಖಲಿತಾರ್ಥೇಷು ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ರಸಾಯನಮ್||೨೨೬||
सत्यवादिनमक्रोधमध्यात्मप्रवणेन्द्रियम्| शान्तं सद्दृत्तनिरतं विद्यान्नित्यरसायनम्| गुणैरेभिः समुदितः सेवते यो रसायनम्| त निर्वृतात्मा दीर्घायुः परत्रेह च मोदते| शास्त्रानुसारिणी चर्या चित्तज्ञाः पार्श्ववर्त्तिनः| बुद्धिरस्खलितार्थेषु परिपूर्णं रसायनम्||२२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana goShThe rasAyanasiddhiH (227-49) · Śloka 49
ಗವಾಮೃಜುತ್ವೇನ ಕೃತಾನುಕಾರೈ ರನಯವಾಗಾಶಯದೇಹಚೇಷ್ಟೈಃ| ಸ್ಥಿರೇನ್ದ್ರಿಯಾಯುರ್ಜ್ವಲನೈಃ ಸುಶೀಲೈಃ ಸುವೃದ್ಧಗೋಪೈಃ ಸಮಧಿಷ್ಥಿತೇಷು| ಪ್ರಾಜ್ಯಾಜ್ಯದುಗ್ಧೌಷಧಿಪಾದಪೇಷು ಹ್ಯುಮ್ಭಾರವೈರ್ವಲ್ಗಿತವತ್ಸಕೇಷು| ಕಠಪ್ರವೇಶೇನ ವಿನಾಪಿ ಸಿದ್ಧಿಂ ಬ್ರಜನ್ತಿ ಗೋಷ್ಠೇಷು ರಸಾಯನಾನಿ||೨೨೭|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾ ವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ರಸಾಯನ ವಿಧಿನೀಮೈಕೋನಪಞ್ಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪೯||
गवामृजुत्वेन कृतानुकारै रनयवागाशयदेहचेष्टैः| स्थिरेन्द्रियायुर्ज्वलनैः सुशीलैः सुवृद्धगोपैः समधिष्थितेषु| प्राज्याज्यदुग्धौषधिपादपेषु ह्युम्भारवैर्वल्गितवत्सकेषु| कठप्रवेशेन विनापि सिद्धिं ब्रजन्ति गोष्ठेषु रसायनानि||२२७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे रसायन विधिनीमैकोनपञ्चाशोऽध्यायः||४९||
🔊 Audio coming soon