Adhikarana atha vAjIkaraNavidhirnAma pa~jcAsho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋ ವಾಜೀಕರಣವಿಧಿಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातो वाजीकरणविधिं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNAdhikArI Pala~jca (2) · Śloka 2
ವಾಜೀಕರಣಮನ್ವಿಚ್ಛೇತ್ಸತತಂ ವಿಷಯೀ ಪುಮಾನ್| ತುಷ್ಟಿಃ ಪುಷ್ಟಿರಪತ್ಯಂ ಚ ಗುಣವತ್ತತ್ರ ಸಂಶ್ರಿತಮ್| ಅಪತ್ಯಸನ್ತಾನಕರಂ ಯತ್ಸದ್ಯಃ ಸಮ್ಪ್ರಹರ್ಷಣಮ್||೨||
वाजीकरणमन्विच्छेत्सततं विषयी पुमान्| तुष्टिः पुष्टिरपत्यं च गुणवत्तत्र संश्रितम्| अपत्यसन्तानकरं यत्सद्यः सम्प्रहर्षणम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaniruktiH (3) · Śloka 3
ವಾಜೀವಾತಿಬಲೋ ಯೇನ ಯಾತ್ಯಪ್ರತಿಹತೋಽಙ್ಗನಾಃ| ಭವತ್ಯತಿಪ್ರಿಯಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಯೇನ ಯೇನೋಪಚೀಯತೇ| ತದ್ವಾಜೀಕರಣಂ ತದ್ಧಿ ದೇಹಸ್ಯೌಜಸ್ಕರಂ ಪರಮ್||೩||
वाजीवातिबलो येन यात्यप्रतिहतोऽङ्गनाः| भवत्यतिप्रियः स्त्रीणां येन येनोपचीयते| तद्वाजीकरणं तद्धि देहस्यौजस्करं परम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guNavatstrIprashaMsA (4) · Śloka 4
ಸಾರೋ ಹಿ ಜೀವಲೋಕಸ್ಯ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ತ್ರೀಗುಣಸಮನ್ವಿತಾ| ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸಾಧ್ವ್ಯಃ ಪ್ರಸುವತೇ ನರಾನ್ ಗುಣಮಯಾನಿವ| ಗೋತ್ರವೃದ್ಧಿಕರಾ ಹ್ಯೇತಾ ಗೃಹಿಣ್ಯೋ ಗೃಹದೇವತಾಃ| ಗೃಹಂ ಹಿ ಹೀನಮೇತಾಭಿರ್ನ ಶ್ರೀಮದಪಿ ಶೋಭತೇ||೪||
सारो हि जीवलोकस्य स्त्री स्त्रीगुणसमन्विता| स्त्रियः साध्व्यः प्रसुवते नरान् गुणमयानिव| गोत्रवृद्धिकरा ह्येता गृहिण्यो गृहदेवताः| गृहं हि हीनमेताभिर्न श्रीमदपि शोभते||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puMyogaprashaMsA (5) · Śloka 5
ನ ತು ತಾ ಅಪಿ ಶೋಭನ್ತೇ ಜರಸಾಽನುಗತಾ ಇವ| ಪುಂಯೋಗೇನ ವಿನಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸ ಹಿ ಸಂವನನಂ ಪರಮ್||೫||
न तु ता अपि शोभन्ते जरसाऽनुगता इव| पुंयोगेन विना स्त्रीणां स हि संवननं परम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaprashaMsA (6) · Śloka 6
ವಾಜೀಕರಣನಿತ್ಯಸ್ಯ ಕಾಮಂ ಕಾಮಂ ಸಿಷೇವಿಷೋಃ| ನ ಶರೀರಮವಾಪ್ನೋತಿ ನ ವಾ ರತಿರತಿಃ ಕ್ಷಯಮ್| ಅಚ್ಛಾಯಃ ಪೂತಿಕುಸುಮಃ ಫಲೇನ ರಹಿತೋ ದ್ರುಮಃ| ಯಥೈಕಶ್ಚೈಕಶಾಖಶ್ಚ ನಿರಪತ್ಯಸ್ತಥಾ ನರಃ| ಅದೃಷ್ಟಪುತ್ರಪೌತ್ರಸ್ಯ ಕುಲತನ್ತ್ವನ್ತವರ್ತ್ತಿನಃ| ಸಂಸಾರಸುಖಬಾಹ್ಯಸ್ಯ ಕೀದೃಶಂ ನಾಮ ಜೀವಿತಮ್| ಅಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಹ್ಯಪುತ್ರಸ್ಯ ನಿತ್ಯಮೇವ ಪರಃ ಪರಃ| ಸೀದತ್ಯಸ್ಯಾವಸಾನೇ ಚ ಗೃಹಂ ಸುಸ್ಥೇಽಪ್ಯನಾಯಕಮ್| ಅತೋ ವಾಜೀಕರಾ ಯೋಗಾಃ ನಿಷೇವ್ಯಾಃ ಶುಕ್ರವರ್ದ್ಧನಾಃ| ಕಲ್ಯಸ್ಯೋದಗ್ರವಯಸೋ ವಾಜೀಕರಣಸೇವಿನಃ| ಸರ್ವೇಷ್ವೃತುಷ್ವಹರಹರ್ವ್ಯವಾಯೋ ನ ನಿವಾರ್ಯತೇ||೬||
वाजीकरणनित्यस्य कामं कामं सिषेविषोः| न शरीरमवाप्नोति न वा रतिरतिः क्षयम्| अच्छायः पूतिकुसुमः फलेन रहितो द्रुमः| यथैकश्चैकशाखश्च निरपत्यस्तथा नरः| अदृष्टपुत्रपौत्रस्य कुलतन्त्वन्तवर्त्तिनः| संसारसुखबाह्यस्य कीदृशं नाम जीवितम्| असम्बन्धो ह्यपुत्रस्य नित्यमेव परः परः| सीदत्यस्यावसाने च गृहं सुस्थेऽप्यनायकम्| अतो वाजीकरा योगाः निषेव्याः शुक्रवर्द्धनाः| कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः| सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवार्यते||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukrakShayahetavaH (7) · Śloka 7
ಚಿನ್ತಾಜರಾಭ್ಯಾಂ ಶುಕ್ರಂ ತು ವ್ಯಾಧಿಭಿಃ ಕರ್ಮಕರ್ಶನಾತ್| ಕ್ಷಯಂ ಗಚ್ಛತ್ಯನಶನಾತ್ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಚಾತಿನಿಷೇವಣಾತ್| ಶುಕ್ರಕ್ಷಯಾತ್ ಭಯಾಚ್ಛೋಕಾದವಿಸ್ರಮ್ಭಾದಸೇವನಾತ್| ಅತಿಹರ್ಷಾದತಿಸ್ಥೌಲ್ಯಾನ್ಮಲೋಪಚಯತಃ ಶ್ರಮಾತ್| ಸ್ತ್ರೀಣಾಮಕೌಶಲಾದ್ದೋಷದರ್ಶನಾದಭಿಚಾರತಃ| ಮೇಢ್ರಾಮಯಾತ್ಸುಮಹತಃ ಕ್ರೋಧತೋಽರ್ಧರ್ಮಕೀರ್ತನಾತ್| ತೃಪ್ತಸ್ಯಾಪಿ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಗನ್ತುಂ ನ ಶಕ್ತಿರುಪಜಾಯತೇ||೭||
चिन्ताजराभ्यां शुक्रं तु व्याधिभिः कर्मकर्शनात्| क्षयं गच्छत्यनशनात् स्त्रीणां चातिनिषेवणात्| शुक्रक्षयात् भयाच्छोकादविस्रम्भादसेवनात्| अतिहर्षादतिस्थौल्यान्मलोपचयतः श्रमात्| स्त्रीणामकौशलाद्दोषदर्शनादभिचारतः| मेढ्रामयात्सुमहतः क्रोधतोऽर्धर्मकीर्तनात्| तृप्तस्यापि स्त्रियो गन्तुं न शक्तिरुपजायते||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana strIgamanashaktivaividhyam (8) · Śloka 8
ನ ಹಿ ಜಾತಬಲಾಃ ಸರ್ವೇ ನರಾಶ್ಚಾಪತ್ಯಭಾಗಿನಃ| ಬೃಹಚ್ಛರೀರಾ ಬಲಿನಃ ಕೇಚಿನ್ನಾರೀಷು ದುರ್ಬಲಾಃ| ಸನ್ತಿ ಚಾಲ್ಪಾಶ್ರಯಾಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ಬಲವನ್ತೋ ಬಹುಪ್ರಜಾಃ| ನರಾಶ್ಚಟಕವತ್ಕೇಚಿದ್ ವ್ರಜನ್ತಿ ಬಹುಶಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ| ಗಜವಚ್ಚ ಪ್ರಸಿಞ್ಚನ್ತಿ ಕೇಚಿನ್ನ ಬಹುಗಾಮಿನಃ| ಕೇಚಿತ್ಪ್ರಯತ್ನೈರ್ವಾಹ್ಯನ್ತೇ ವೃಷಾಃ ಕೇಚಿತ್ಸ್ವಭಾವತಃ||೮||
न हि जातबलाः सर्वे नराश्चापत्यभागिनः| बृहच्छरीरा बलिनः केचिन्नारीषु दुर्बलाः| सन्ति चाल्पाश्रयाः स्त्रीषु बलवन्तो बहुप्रजाः| नराश्चटकवत्केचिद् व्रजन्ति बहुशः स्त्रियः| गजवच्च प्रसिञ्चन्ति केचिन्न बहुगामिनः| केचित्प्रयत्नैर्वाह्यन्ते वृषाः केचित्स्वभावतः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaprastAvaH (9) · Śloka 9
ತಸ್ಮಾತ್ಪಯೋಗಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದುರ್ಬಲಾನಾಂ ಬಲಪ್ರದಾನ್| ಸುಖೋಪಭೋಗಾನ್ ಬಲಿನಾಂ ಭೂಯಶ್ಚ ಬಲವರ್ದ್ಧನಾನ್||೯||
तस्मात्पयोगान् वक्ष्यामि दुर्बलानां बलप्रदान्| सुखोपभोगान् बलिनां भूयश्च बलवर्द्धनान्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkarAsevanAtpUrvamanuShTheyam (10) · Śloka 10
ಅಥ ಸ್ನಿಗ್ಧವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ನಿರೂಹಾನ್ ಸಾನುವಾಸನಾನ್| ಘೃತತೈಲರಸಕ್ಷೀರಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುತಾನ್| ಯೋಗವಿದ್ಯೋಜಯೇತ್ ಪೂರ್ವಂ ಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸಾಶಿನಾಮ್| ತತೋ ವಾಜೀಕರಾನ್ ಯೋಗಾನ್ ಶುಕ್ರಾಪತ್ಯಬಲಪ್ರದಾನ್||೧೦||
अथ स्निग्धविशुद्धानां निरूहान् सानुवासनान्| घृततैलरसक्षीरशर्कराक्षौद्रसंयुतान्| योगविद्योजयेत् पूर्वं क्षीरमांसरसाशिनाम्| ततो वाजीकरान् योगान् शुक्रापत्यबलप्रदान्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharekShvAdighRutam (11) · Śloka 11
ಶರೇಕ್ಷುಕುಶಕಾಶಾನಂ ವಿದಾರ್ಯಾ ವೀರಣಸ್ಯ ಚ| ಮೂಲಾನಿ ಕಣ್ಟಕಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಜೀವಕರ್ಶಭಕೌ ಬಲಾಮ್| ಮೇದೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಚ ಕಾಕೋಲ್ಯೌ ಸೂಪ್ಯಪರ್ಣೀ ಶತಾವರೀಮ್| ಅಶ್ವಗನ್ಧಾಮತಿಬಲಾಮಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಂ ಪುನರ್ನವಾಮ್| ವೀರಾಂ ಪಯಸ್ಯಾಂ ಜೀವನ್ತೀಂ ಋದ್ಧಿಂ ರಾಸ್ನಾಂ ತ್ರಿಕಣ್ಟಕಮ್| ಮಧುಕಂ ಶಾಲಿಪರ್ಣೀ ಚ ಭಾಗಾಂಸ್ತ್ರಿಪಲಿಕಾನ್ ಪೃಥಕ್| ಮಾಷಾಣಾಮಾಢಕಂ ಚೈತದ್ ದ್ವಿದ್ರೋಣೇ ಸಾಧಯೇದಾಪಾಮ್| ರಸೇನಾಢಕಶೇಷೇಣ ಪಚೇತ್ತೇನ ಘೃತಾಢಕಮ್| ರಸೇನಾಢಕಶೇಷೇಣ ಪಚೇತ್ತೇನ ಘೃತಾಢಕಮ್| ಘೃತಾಚ್ಚತುರ್ಗುಣಂ ಕ್ಷೀರಂ ಪೇಷ್ಯಾಣೀಮಾನಿ ಚಾವಪೇತ್| ವೀರಾಂ ಸ್ವಗುಪ್ತಾಙ್ಕಾಕೋಲ್ಯೌ ಯಷ್ಟೀಂ ಫಲ್ಗುಂ ದ್ವಿಪಿಪ್ಪಲೀಮ್| ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ವಿದಾರೀಂ ಖರ್ಜೂರಂ ಮಧುಕಾನಿ ಶತಾವರೀಮ್| ತತ್ಸಿದ್ಧಪೂತಂ ಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಪೃಥಕ್ಪ್ರಸ್ಥೇನ ಯೋಜಯೇತ್| ಶರ್ಕರಾಯಸ್ತುಗಾಯಾಶ್ಚ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಃ ಕುಡವೇನ ಚ| ಮರಿಚಸ್ಯ ಪ್ರಕುಞ್ಚೇನ ಪೃಥಗರ್ದ್ಧಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ| ತ್ವಗೇಲಾಕೇಸರೈಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣೈಃ ಕ್ಷೌದ್ರದ್ವಿಕುಡವೇನ ಚ| ಪಲಮಾಟ್ರಂ ತತಃ ಖಾದೇತ್ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ರಸದುಗ್ಧಭುಕ್| ತೇನಾರೋಹತಿ ವಾಜೀವ ಕುಲಿಙ್ಗ ಇವ ಹೃಷ್ಯತಿ||೧೧||
शरेक्षुकुशकाशानं विदार्या वीरणस्य च| मूलानि कण्टकार्याश्च जीवकर्शभकौ बलाम्| मेदे द्वे द्वे च काकोल्यौ सूप्यपर्णी शतावरीम्| अश्वगन्धामतिबलामात्मगुप्तां पुनर्नवाम्| वीरां पयस्यां जीवन्तीं ऋद्धिं रास्नां त्रिकण्टकम्| मधुकं शालिपर्णी च भागांस्त्रिपलिकान् पृथक्| माषाणामाढकं चैतद् द्विद्रोणे साधयेदापाम्| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| घृताच्चतुर्गुणं क्षीरं पेष्याणीमानि चावपेत्| वीरां स्वगुप्ताङ्काकोल्यौ यष्टीं फल्गुं द्विपिप्पलीम्| द्राक्षां विदारीं खर्जूरं मधुकानि शतावरीम्| तत्सिद्धपूतं चूर्णस्य पृथक्प्रस्थेन योजयेत्| शर्करायस्तुगायाश्च पिप्पल्याः कुडवेन च| मरिचस्य प्रकुञ्चेन पृथगर्द्धपलोन्मितैः| त्वगेलाकेसरैः श्लक्ष्णैः क्षौद्रद्विकुडवेन च| पलमाट्रं ततः खादेत् प्रत्यहं रसदुग्धभुक्| तेनारोहति वाजीव कुलिङ्ग इव हृष्यति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAdighRutam (12) · Śloka 12
ಮಾಷಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಬೀಜಾನಾಮಾಢಕಂ ಪ್ರಸೃತೋನ್ಮಿತಮ್| ಮೇದಾಶ್ವಗನ್ಧರ್ದ್ಧಿವರೀ ವೀರಾ ಯಷ್ಟೀ ದ್ವಿಜೀವಕಮ್| ಶೂರ್ಪೇಽಪಾಂ ವಿಪಚೇತ್ತೇನ ಪಾದಶೇಷೇಣ ಪಾಚಯೇತ್| ವಿದಾರೀಕ್ಷುರಸಪ್ರಸ್ಥದ್ವಯೇನ ಸದೃಶೇನ ಚ| ಸರ್ವೈಃ ಕ್ಷೀರೇಣ ಹವಿಷೋ ನವಾತ್ಪ್ರಸ್ಥಂ ಶೃತೇಽತ್ರ ಚ| ಸಿತಾ ಕ್ಷೌದ್ರಸಿತಾಖ್ಯಾನಾಂ ಪೃಥಗ್ದದ್ಯಾಚ್ಚತುಷ್ಪಲಮ್| ಪಲಂ ಕಣಾತ್ ಪುರೋ ಭಕ್ತಂ ಲಿಹಂಸ್ತತ್ಪಲಪೂರ್ವಕಮ್| ತರುಣೀಷ್ವವತೃಪ್ತಾಸು ಪ್ರಸಭಂ ರಾಸಭಾಯತೇ||೧೨||
माषात्मगुप्ताबीजानामाढकं प्रसृतोन्मितम्| मेदाश्वगन्धर्द्धिवरी वीरा यष्टी द्विजीवकम्| शूर्पेऽपां विपचेत्तेन पादशेषेण पाचयेत्| विदारीक्षुरसप्रस्थद्वयेन सदृशेन च| सर्वैः क्षीरेण हविषो नवात्प्रस्थं शृतेऽत्र च| सिता क्षौद्रसिताख्यानां पृथग्दद्याच्चतुष्पलम्| पलं कणात् पुरो भक्तं लिहंस्तत्पलपूर्वकम्| तरुणीष्ववतृप्तासु प्रसभं रासभायते||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medAdibAShkayaNaM payaH (13) · Śloka 13
ಮೇದಾದಿಭಿಶ್ಚ ಕರ್ಷಾಂಶೈಃ ಶೃತಂ ಬಾಷ್ಕಯಣಂ ಪಯಃ| ಸಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಂ ಶುಕ್ರವೃದ್ಧಿಕರಂ ಪರಮ್||೧೩||
मेदादिभिश्च कर्षांशैः शृतं बाष्कयणं पयः| सशर्कराक्षौद्रघृतं शुक्रवृद्धिकरं परम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAdipAyasaH (14) · Śloka 14
ಪಯಸಾ ಪಾಯಸಸ್ತೇನ ಮಾಷಕಣ್ಡೂಕರೀಫಲೈಃ| ವೃಷ್ಯೋ ವೇಗಕರಃ ಸಿದ್ಧಃ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಃ||೧೪||
पयसा पायसस्तेन माषकण्डूकरीफलैः| वृष्यो वेगकरः सिद्धः सघृतक्षौद्रशर्करः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvadaMShTrAdipAyasaH (15) · Śloka 15
ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಯಾ ವಿದಾರ್ಯಾಶ್ಚ ರಸೇ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣೇ| ಘೃತಾಢ್ಯಃ ಸಾಧಿತೋ ವೃಷ್ಯೋ ಮಾಷಷಷ್ಟಿಕಪಾಯಸಃ||೧೫||
श्वदंष्ट्राया विदार्याश्च रसे क्षीरचतुर्गुणे| घृताढ्यः साधितो वृष्यो माषषष्टिकपायसः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhUlikAdicUrNam (16) · Śloka 16
ಮಧೂಲಿಕಾ ಮಾಷಪರ್ಣೀ ಸಿತಾ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ಯವಾಃ| ಸ್ವಗುಪ್ತಾಮೂಲಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವವಿದಾರೀಕ್ಷುರಕಾಃ ಸಮಾಃ| ಸಪ್ರಿಯಾಲಾ ಕೃತಂ ಚೂರ್ಣಂ ಪೃಥಙ್ಮಧ್ವಾಜ್ಯಷಡ್ಗುಣಮ್| ಪಾದಾಭ್ಯಾಮಸ್ಪೃಶನ್ ಭೂಮಿಂ ಲಿಹನ್ ಕಾಲ್ಯಮತಃ ಪಿಚುಮ್| ಲಭತೇ ಬಲಮುತ್ಸಾಹಂ ಸ್ತ್ರೀಂಶ್ಚ ಯಾತಿ ಕುಲಿಙ್ಗವತ್||೧೬||
मधूलिका माषपर्णी सिता शृङ्गाटकं यवाः| स्वगुप्तामूलयष्ट्याह्वविदारीक्षुरकाः समाः| सप्रियाला कृतं चूर्णं पृथङ्मध्वाज्यषड्गुणम्| पादाभ्यामस्पृशन् भूमिं लिहन् काल्यमतः पिचुम्| लभते बलमुत्साहं स्त्रींश्च याति कुलिङ्गवत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaguptAdicUrNam (17) · Śloka 17
ಸ್ವಗುಪ್ತಾ ಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀ ವಿದಾರೀ ಜೀವಕದ್ವಯಮ್| ತಿಲಾಃ ಸುಲುಞ್ಚಿತಾಃ ಭೃಷ್ಟಾಃ ಶರ್ಕರಾಜ್ಯಮಧುಪ್ಲುತಮ್| ತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಪ್ರಸೃತಂ ಲೀಢ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ ಪ್ರಮದಾಶತಮ್||೧೭||
स्वगुप्ता क्षीरकाकोली विदारी जीवकद्वयम्| तिलाः सुलुञ्चिताः भृष्टाः शर्कराज्यमधुप्लुतम्| तच्चूर्णं प्रसृतं लीढ्वा गच्छति प्रमदाशतम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShacUrNalehaH (18) · Śloka 18
ಪ್ರಸೃತಂ ಮಾಷಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಧಾತ್ರೀಸ್ವರಸಭಾವಿತಮ್| ವಿದಾರೀರಜಸೋ ವಾಪಿ ಲಿಹನ್ ಮಧುಘೃತದ್ಗುತಮ್| ಕ್ಷೀರಾನುಪಶ್ಚಟಕವದ್ದಶಕೃತ್ವೋ ವ್ರಜೇತ್ ಸ್ತ್ರಿಯಃ||೧೮||
प्रसृतं माषचूर्णस्य धात्रीस्वरसभावितम्| विदारीरजसो वापि लिहन् मधुघृतद्गुतम्| क्षीरानुपश्चटकवद्दशकृत्वो व्रजेत् स्त्रियः||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidArIcUrNalehaH (19) · Śloka 19
ಚೂರ್ಣಂ ವಿದಾರ್ಯಾ ಬಹುಶಃ ಸ್ವರಸೇನೈವ ಭಾವಿತಮ್| ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿರ್ಯುತಂ ಲೀಢ್ವಾ ಪ್ರಮದಾ ದಶ ಗಚ್ಛತಿ||೧೯||
चूर्णं विदार्या बहुशः स्वरसेनैव भावितम्| क्षौद्रसर्पिर्युतं लीढ्वा प्रमदा दश गच्छति||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNAdicUrNalehaH (20) · Śloka 20
ಕೃಷ್ಣಾ ಧಾತ್ರೀಫಲರಜಃ ಸ್ವರಸೇನೈವ ಭಾವಿತಮ್| ಶರ್ಕರಾಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭಿರ್ಲೀಢ್ವಾ ಯೋಽನು ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್| ಸ ನರೋಽಶೀತಿವರ್ಷೋಽಪಿ ಯುವೇವ ಪರಿಹೃಷ್ಯತಿ||೨೦||
कृष्णा धात्रीफलरजः स्वरसेनैव भावितम्| शर्करामधुसर्पिर्भिर्लीढ्वा योऽनु पयः पिबेत्| स नरोऽशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhuyaShTIkarShaprayogaH (21) · Śloka 21
ಕರ್ಷಂ ಮಧುಕಚೂರ್ಣಯ್ಸ್ ಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಸಮನ್ವಿತಮ್| ಪಯೋಽನುಪಾನಂ ಯೋ ಲಿಹ್ಯಾನ್ನಿತ್ಯವೇಗಃ ಸ ನಾ ಭವೇತ್||೨೧||
कर्षं मधुकचूर्णय्स् घृतक्षौद्रसमन्वितम्| पयोऽनुपानं यो लिह्यान्नित्यवेगः स ना भवेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kulIrashRu~ggIkalkaH (22) · Śloka 22
ಕುಲೀರಶೃಙ್ಗ್ಯಾ ಯಃ ಕಲ್ಕಮಾಲೋಡ್ಯ ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್| ಸಿತಾಘೃತಪಯೋಽನ್ನಾಶೀ ಸ ನಾರೀಷು ವೃಷಾಯತೇ||೨೨||
कुलीरशृङ्ग्या यः कल्कमालोड्य पयसा पिबेत्| सिताघृतपयोऽन्नाशी स नारीषु वृषायते||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnyamASharasAdiprayogaH (23) · Śloka 23
ಧಾನ್ಯಮಾಷರಸಃ ಕ್ಷೀರಂ ಕ್ಷೌದ್ರಮಿಕ್ಷುರಸೋ ಘೃತಮ್| ದ್ವಿಮೇದಾ ಜೀವಕಯುಗಕ್ವಾಥಶ್ಚೈಕತ್ರ ಯೋಜಿತಃ| ಪೀತಃ ಕರೋತಿ ಪುರುಷಂ ಪ್ರಮದಾಶತಗಾಮಿನಮ್||೨೩||
धान्यमाषरसः क्षीरं क्षौद्रमिक्षुरसो घृतम्| द्विमेदा जीवकयुगक्वाथश्चैकत्र योजितः| पीतः करोति पुरुषं प्रमदाशतगामिनम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BallAtakashRutakShIram (24) · Śloka 24
ಭಲಾತಕೈಶ್ಚತುರ್ಭಿಸ್ತು ದುಗ್ಧಸ್ಯಾರ್ದ್ಧಾಢಕಂ ಪಚೇತ್| ಪೀತಂ ಕರೋತಿ ವೃಷತಾಂ ಸುಜೀರ್ಣಸ್ಯಾಪಿ ದೇಹಿನಃ||೨೪||
भलातकैश्चतुर्भिस्तु दुग्धस्यार्द्धाढकं पचेत्| पीतं करोति वृषतां सुजीर्णस्यापि देहिनः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaya~gguptekShurakAdicUrNayogAH (25) · Śloka 25
ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತೇಕ್ಷುರಕಯೋರ್ಬೀಜಚೂರ್ಣಂ ಸಶರ್ಕರಮ್| ಧಾರೋಷ್ಣೇನ ನರಃ ಪೀತ್ವಾ ಪಯಸಾ ರಾಸಭಾಯತೇ| ಉಚ್ಚಟಾಚೂರ್ಣಮಪ್ಯೇನಂ ಶತಾವರ್ಯಾಶ್ಚ ಯೋಜಯೇತ್||೨೫||
स्वयङ्गुप्तेक्षुरकयोर्बीजचूर्णं सशर्करम्| धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा रासभायते| उच्चटाचूर्णमप्येनं शतावर्याश्च योजयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUpyaparNyAdikShIrayogau (26) · Śloka 26
ಸೂಪ್ಯಪರ್ಣೀ ದ್ವಿಕಾಕೋಲೀ ಜೀವಕರ್ಷಭಕೈಃ ಶೃತಮ್| ಲಘುನಾ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ದ್ವಿಕಾಕೋಲೀಯುತೇನ ವಾ| ಪಯೋಽತಿವೃಷ್ಯಮಭ್ಯಸ್ಯ ವೃದ್ಧೋಽಪಿ ತರುಣಾಯತೇ||೨೬||
सूप्यपर्णी द्विकाकोली जीवकर्षभकैः शृतम्| लघुना पञ्चमूलेन द्विकाकोलीयुतेन वा| पयोऽतिवृष्यमभ्यस्य वृद्धोऽपि तरुणायते||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIriNyAdipuMsavanayogAH (27) · Śloka 27
ಕ್ಷೀರಿಣೀ ಚ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾ ಚ ಫಾಣಿತಂ ಶರ್ಕರಾ ಮಧು| ಗೃಷ್ಟಿಕ್ಷೀರಂ ನವಂ ಸರ್ಪಿರೇತತ್ ಪುಂಸವನಂ ಪರಮ್||೨೭||
क्षीरिणी च श्वदंष्ट्रा च फाणितं शर्करा मधु| गृष्टिक्षीरं नवं सर्पिरेतत् पुंसवनं परम्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvatyaPalAdivRuShyayogaH (28) · Śloka 28
ಅಶ್ವತ್ಥಫಲಮೂಲತ್ವಕ್ಶೃಙ್ಗಸಿದ್ಧಂ ಪಯೋ ನರಃ| ಪೀತ್ವಾ ಸಶರ್ಕರಂ ಶೀತಂ ಕುಲಿಙ್ಗ ಇವ ಹೃಷ್ಯತಿ||೨೮||
अश्वत्थफलमूलत्वक्शृङ्गसिद्धं पयो नरः| पीत्वा सशर्करं शीतं कुलिङ्ग इव हृष्यति||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payasyAsiddhaM payaH (29) · Śloka 29
ಪಯಃ ಪಯಸ್ಯಯಾ ಸಿದ್ಧಂ ಶುಕ್ರಕೃತ್ಸಾಜ್ಯಮಾಕ್ಷಿಕಮ್||೨೯||
पयः पयस्यया सिद्धं शुक्रकृत्साज्यमाक्षिकम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatAvarIghRutayogau (30) · Śloka 30
ಶತಾವರೀಕಲ್ಕರಸೇ ಪಯೋ ದಶಗುಣಂ ಘೃತಮ್| ಶೃತಂ ಸಪಿಪ್ಪಲೀಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಂ ವೃಷ್ಯಮುತ್ತಮಮ್| ಶತಾವರೀರಸಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥಚತುಷ್ಟಯಮ್| ಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತಸ್ಯ ಶುಕ್ತ್ಯಂಶಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಾಂಸೀಪರೂಷಕಮ್| ಜೀವಕರ್ಷಭಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಬಲಾಮೇದಾಕಶೇರುಕಮ್| ಪ್ರಿಯಾಲಬೀಜಂ ಕಾಕೋಲೀಯುಗ್ಮಂ ಚೈಕತ್ರ ಪಾಚಯೇತ್| ಪಕ್ವಪೂತೇ ಕ್ಷಿಪೇಚ್ಚಾಸ್ಮಿನ್ ಕುಡವಾಂಶಾಂ ಸಿತೋಪಲಾಮ್| ಗೃಷ್ಟಿಕ್ಶೀರಾನುಪಃ ಪ್ರಾಶ್ಯ ತನ್ನಾರೀಷು ವೃಷಾಯತೇ| ವಿಜಯೇತ ಚ ವಾತಾಸ್ರಂ ಪಿತ್ತಾಸ್ರೋರಃ ಕ್ಷತಕ್ಷಯಾನ್||೩೦||
शतावरीकल्करसे पयो दशगुणं घृतम्| शृतं सपिप्पलीक्षौद्रशर्करं वृष्यमुत्तमम्| शतावरीरसप्रस्थं क्षीरप्रस्थचतुष्टयम्| प्रस्थं घृतस्य शुक्त्यंशं द्राक्षामांसीपरूषकम्| जीवकर्षभयष्ट्याह्वबलामेदाकशेरुकम्| प्रियालबीजं काकोलीयुग्मं चैकत्र पाचयेत्| पक्वपूते क्षिपेच्चास्मिन् कुडवांशां सितोपलाम्| गृष्टिक्शीरानुपः प्राश्य तन्नारीषु वृषायते| विजयेत च वातास्रं पित्तास्रोरः क्षतक्षयान्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvAkAdighRutam (31) · Śloka 31
ಜೀವಕಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಸ್ಥಿರಾಹಂಸಪದೀಘನೈಃ| ಷಟೀಕ್ಷುಗಣ್ಡಿಕಾಯಷ್ಟೀಮೃಣಾಲೈಃ ಕಾರ್ಷಿಕೈಃ ಪಚೇತ್| ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ದಶಗುಣೇ ಕ್ಷೀರೇ ತದ್ ಬಲಪುಷ್ಟಿಕೃತ್| ವನ್ಧ್ಯಾನಾಂ ಪುತ್ರಜನನಂ ಶುಕ್ರವರ್ದ್ಧನಶೋಧನಮ್||೩೧||
जीवकक्षीरकाकोलीस्थिराहंसपदीघनैः| षटीक्षुगण्डिकायष्टीमृणालैः कार्षिकैः पचेत्| घृतप्रस्थं दशगुणे क्षीरे तद् बलपुष्टिकृत्| वन्ध्यानां पुत्रजननं शुक्रवर्द्धनशोधनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaya~gguptAdimodakaH (32) · Śloka 32
ಜಲಾಢಕೇ ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಮೂಲಾತ್ ಪಞ್ಚಪಲಂ ಪಚೇತ್| ಪಾದಶೇಷೇ ಚ ಸ್ಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಕುಡವಾಂಶಾಃ ಪೃಥಕ್ಷಿಪೇತ್| ಸ್ವಗುಪ್ತಾಮೂಲಗೋಧೂಮಮಾಷೇಕ್ಷುರಕಪಿಪ್ಪಲಿಃ| ಸಪ್ರಿಯಾಲಫಲಕ್ಷೌದ್ರಾಃ ಪ್ರಸ್ಥಾರ್ದ್ಧಂ ನವಸರ್ಪಿಷಃ| ಸಿತೋಪಲಾತುಲಾಪಾದಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತಾನ್ ಮೋದಕಾಂಸ್ತತಃ| ಮೋದಕಂ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವೈಕಂ ಷಷ್ಟಿಂ ವ್ರಜತಿ ಯೋಷಿತಾಮ್||೩೨||
जलाढके स्वयङ्गुप्तामूलात् पञ्चपलं पचेत्| पादशेषे च स्ञ्चूर्ण्य कुडवांशाः पृथक्षिपेत्| स्वगुप्तामूलगोधूममाषेक्षुरकपिप्पलिः| सप्रियालफलक्षौद्राः प्रस्थार्द्धं नवसर्पिषः| सितोपलातुलापादं कुर्यात्तान् मोदकांस्ततः| मोदकं भक्षयित्वैकं षष्टिं व्रजति योषिताम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bRuhatyAdistilashaShkulikA (33) · Śloka 33
ಪಲಾಂಶಾನ್ ಬೃಹತೀವ್ಯಾಘ್ರೀಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀತ್ರಿಕಣ್ಟಕಾನ್| ದ್ವಯಾಢಕೇನಾಮ್ಭಸಾ ಪಕ್ತ್ವಾ ಪಾದಶೇಷೇ ರಸೇ ಸ್ಥಿತೇ| ಪಲಾನಿ ಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚ ಮಾಗಧಿಕಾಪಲಮ್| ಸ್ವಗುಪ್ತಾಫಲಮೂಲಾನಾಂ ಮಾಷಾಣಾಮಿಕ್ಷುರರಸ್ಯ ಚ| ವಿದಾರ್ಯಾ ಮಧುನಶ್ಚಾತ್ರ ಕುಡವಂ ಕುಡವಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಪೃಥಗ್ದ್ವೌ ಮುದ್ಗತಿಲಯೋರ್ಘೃತೇ ಶಷ್ಕುಲಿಕಾಸ್ತತಃ| ಪಚೇದೇಕಾಂ ತತಃ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಶತಂ ವ್ರಜತಿ ಯೋಷಿತಾಮ್||೩೩||
पलांशान् बृहतीव्याघ्रीपृश्निपर्णीत्रिकण्टकान्| द्वयाढकेनाम्भसा पक्त्वा पादशेषे रसे स्थिते| पलानि क्षीरकाकोल्याः पञ्च मागधिकापलम्| स्वगुप्ताफलमूलानां माषाणामिक्षुररस्य च| विदार्या मधुनश्चात्र कुडवं कुडवं क्षिपेत्| पृथग्द्वौ मुद्गतिलयोर्घृते शष्कुलिकास्ततः| पचेदेकां ततः प्राश्य शतं व्रजति योषिताम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaguptAmUlakRutabhakShyAH (34) · Śloka 34
ಸ್ವಗುಪ್ತಾಮೂಲಚೂರ್ಣೇನ ದ್ರುತೇನ ಪಯಸಾ ಕೃತಾಃ| ಘೃತೇ ಸಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಾ ಭಕ್ಷ್ಯಾ ವೇಗಶತಪ್ರದಾಃ||೩೪||
स्वगुप्तामूलचूर्णेन द्रुतेन पयसा कृताः| घृते सशर्कराक्षौद्रा भक्ष्या वेगशतप्रदाः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAtmaguptAdipUpalikAH (35) · Śloka 35
ಮಾಷಾತ್ಮಗುಪ್ತಾ ಗೋಧೂಮಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಪೈಷ್ಟೀಕಾನ್| ಶರ್ಕರಾಯಾ ವಿದಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಚೂರ್ಣಾನೀಕ್ಷುರಕಸ್ಯ ಚ| ಸಂಯೋಜ್ಯ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಘೃತೇ ಪೂಪಲಿಕಾಃ ಪಚೇತ್| ಪಯೋಽನುಪಾನಾಸ್ತಾಃ ಶೀಘ್ರಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ವೃಷತಾಂ ಪರಮ್||೩೫||
माषात्मगुप्ता गोधूमशालिषष्टिकपैष्टीकान्| शर्कराया विदार्याश्च चूर्णानीक्षुरकस्य च| संयोज्य क्षीरसर्पिर्भ्यां घृते पूपलिकाः पचेत्| पयोऽनुपानास्ताः शीघ्रं कुर्वन्ति वृषतां परम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShatilAdishaShkulikAH (36) · Śloka 36
ಚೂರ್ಣಂ ಮಾಷಾತ್ತಿಲಾಚ್ಛಾಲೋರ್ವಿದಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಸಸೈನ್ಧವಮ್| ರಸೇನ ಪುಣ್ಡ್ರಕಸ್ಯೇಕ್ಷೋಃ ಪ್ಲುತಂ ವಾರಾಹಮೇದಸಿ| ಪಕ್ತ್ವಾ ಶುಷ್ಕುಲಿಕಾಃ ಖಾದನ್ನಾರೋಹೇತ್ ಷಷ್ಟಿಮಙ್ಗನಾಃ||೩೬||
चूर्णं माषात्तिलाच्छालोर्विदार्याश्च ससैन्धवम्| रसेन पुण्ड्रकस्येक्षोः प्लुतं वाराहमेदसि| पक्त्वा शुष्कुलिकाः खादन्नारोहेत् षष्टिमङ्गनाः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhuraphalapUpalikAH (37) · Śloka 37
ಮುಖಪ್ರಿಯಾಣಾಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನಾಂ ಫಲಾನಾಂ ಮಧುರಾತ್ಮನಾಮ್| ಫಲಾನಾಮಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಯಾಃ ಶಾಲೇರ್ಮಾಷಾತ್ತಿಲಾದ್ ಘೃತಾತ್| ಮುದ್ಗಾದ್ಗೋಧೂಮತಶ್ಚಾಪಿ ಕುಡವಂ ಕುಡವಂ ಪೃಥಕ್| ಚೂರ್ಣಿತೈರ್ನ್ನಿಸ್ತುಷೈಸ್ತೈಸ್ತು ಕ್ಷೀರೇಣಾಲೋಡ್ಯ ಮರ್ದಿತೈಃ| ಪಕ್ವಾಂ ಪೂಪಲಿಕಾಂ ಖಾದನ್ ಸ್ತ್ರೀಷು ಹೃಷ್ಯತಿ ವಾಜಿವತ್||೩೭||
मुखप्रियाणां स्निग्धानां फलानां मधुरात्मनाम्| फलानामात्मगुप्तायाः शालेर्माषात्तिलाद् घृतात्| मुद्गाद्गोधूमतश्चापि कुडवं कुडवं पृथक्| चूर्णितैर्न्निस्तुषैस्तैस्तु क्षीरेणालोड्य मर्दितैः| पक्वां पूपलिकां खादन् स्त्रीषु हृष्यति वाजिवत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAnupAnotkArikAprayogaH (38) · Śloka 38
ಶರ್ಕರಾಮಾಷಗೋಧೂಮತುಗಾಕ್ಷೀರೀಪಯೋಘೃತೈಃ| ಪಕ್ವಾಮುತ್ಕಾರಿಕಾಂ ಖಾದೇತ್ಕೃಕವಾಕುರಸಾನುಪಃ| ಮಾಯೂರಂ ತೈತ್ತಿರಂ ಹಾಂಸಮೇವಮೇವ ರಸಂ ಪಿಬೇತ್| ಅನೇನಾಶ್ವ ಇವೋದೀರ್ಣೇ ಬಲೀ ಲಿಙ್ಗಂ ಸಮರ್ಪಯೇತ್||೩೮||
शर्करामाषगोधूमतुगाक्षीरीपयोघृतैः| पक्वामुत्कारिकां खादेत्कृकवाकुरसानुपः| मायूरं तैत्तिरं हांसमेवमेव रसं पिबेत्| अनेनाश्व इवोदीर्णे बली लिङ्गं समर्पयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varAhamAMsAdigulikA (39) · Śloka 39
ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ವರಾಹಮಾಂಸಾನಿ ದತ್ತ್ವಾ ಮರಿಚಸೈನ್ಧವೇ| ಕೋಲವದ್ಗುಲಿಕಾಃ ಕೃತ್ವಾ ತಪ್ತೇ ಸರ್ಪಿಷಿ ವರ್ತ್ತಯೇತ್| ವರ್ತ್ತನಸ್ತಮ್ಭಿತಾಸ್ತಾಶ್ಚ ಪ್ರಕ್ಷೇಪ್ಯಾಃ ಕೌಕ್ಕುಟೇ ರಸೇ| ಘೃತಾಢ್ಯೇ ಗನ್ಧಪಿಶುನೇ ದಧಿದಾಡಿಮಸಾರಿಕೇ| ಯಥಾ ನ ಭಿನ್ದ್ಯಾದ್ಗುಲಿಕಾಸ್ತಥಾ ತಂ ಸಾಧಯೇದ್ರಸಮ್| ತಂ ಪಿಬನ್ಭಕ್ಷಯಂಸ್ತಾಶ್ಚ ಬಲೀ ಬಾಲೇಯವದ್ ವ್ರಜೇತ್| ಮಾಂಸಾನಿ ಬಲಯುಕ್ತಾನಿ ತಥಾಽನ್ಯಾನ್ಯಪಿ ಕಲ್ಪಯೇತ್||೩೯||
पिष्ट्वा वराहमांसानि दत्त्वा मरिचसैन्धवे| कोलवद्गुलिकाः कृत्वा तप्ते सर्पिषि वर्त्तयेत्| वर्त्तनस्तम्भितास्ताश्च प्रक्षेप्याः कौक्कुटे रसे| घृताढ्ये गन्धपिशुने दधिदाडिमसारिके| यथा न भिन्द्याद्गुलिकास्तथा तं साधयेद्रसम्| तं पिबन्भक्षयंस्ताश्च बली बालेयवद् व्रजेत्| मांसानि बलयुक्तानि तथाऽन्यान्यपि कल्पयेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShA~gkurasiddho mAhiSharasaH (40) · Śloka 40
ಮಾಷಾನಙ್ಕುರಿತಾನ್ ಶುದ್ಧಾನ್ ನಿಸ್ತುಷಾನ್ ಸಾಜಹಾಫಲಾನ್| ಘೃತಾಢ್ಯೇ ಮಾಹಿರಸೇ ದಧಿದಾಡಿಮಸಾರಿಕೇ| ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸಾಧಯೇದ್ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಧಾನ್ಯಜೀರಕನಾಗರೈಃ| ಪೀತೋ ಭುಕ್ತಶ್ಚ ಸ ರಸಃ ಕುರುತೇ ಶುಕ್ರಮಕ್ಷಯಮ್||೪೦||
माषानङ्कुरितान् शुद्धान् निस्तुषान् साजहाफलान्| घृताढ्ये माहिरसे दधिदाडिमसारिके| प्रक्षिप्य साधयेद्युक्त्या धान्यजीरकनागरैः| पीतो भुक्तश्च स रसः कुरुते शुक्रमक्षयम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana haMsAdInAmaNDaprayogaH (41) · Śloka 41
ಹಂಸಬರ್ಹಿಣದಕ್ಷಾಣ್ಡಾನ್ ಭೃಷ್ಟಾಂಸ್ತಪ್ತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ| ಸುರಾನುಪಾನಾನ್ ಯಃ ಖಾದೇತ್ಸ ತೃಪ್ತಸ್ತರ್ಪಯೇತ್ಸ್ತ್ರಿಯಃ||೪೧||
हंसबर्हिणदक्षाण्डान् भृष्टांस्तप्तेन सर्पिषा| सुरानुपानान् यः खादेत्स तृप्तस्तर्पयेत्स्त्रियः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ArdramatsyamAMsAdiprayogaH (42) · Śloka 42
ಆರ್ದ್ರಾಣಿ ಮತ್ಸ್ಯಮಾಂಸಾನಿ ಶಫರೀರ್ವಾ ಸುಭರ್ಜಿತಾಃ| ತಪ್ತೇ ಸರ್ಪಿಷಿ ಯಃ ಖಾದೇತ್ಸ ಗಚ್ಛೇತ್ಸ್ತ್ರೀಷು ನ ಕ್ಷಯಮ್||೪೨||
आर्द्राणि मत्स्यमांसानि शफरीर्वा सुभर्जिताः| तप्ते सर्पिषि यः खादेत्स गच्छेत्स्त्रीषु न क्षयम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana chAgarasasiddho rohitamatsyaprayogaH (43) · Śloka 43
ಘೃತಭೃಷ್ಟಾನ್ ರಸೇ ಛಾಗೇ ರೋಹಿತಾನ್ ಫಲಸಾರಿಕೇ| ಅನುಪೀತರಸಾನ್ ಸಿದ್ಧಾನಪತ್ಯಾರ್ಥೀ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೪೩||
घृतभृष्टान् रसे छागे रोहितान् फलसारिके| अनुपीतरसान् सिद्धानपत्यार्थी प्रयोजयेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShabastANDAdiprayogAH (44) · Śloka 44
ಘೃತಂ ಮಾಷಾನ್ ಸಬಸ್ತಾಣ್ಡಾನ್ ಫಲಾಮ್ಲೇ ಮಾಹಿಷೇ ರಸೇ| ಸ್ವಾದೌ ವಾ ಸಾಧಯೇತ್ ಪೂತಂ ತದ್ರಸಂ ಭರ್ಜಯೇದ್ ಘೃತೇ| ಈಷಲ್ಲವಣಿತಂ ಯುಕ್ತಂ ಧಾನ್ಯಜೀರಕನಾಗರೈಃ| ಪೀತಃ ಸ ವೃಷ್ಯೋ ಬಲ್ಯಶ್ಚ ಬೃಂಹಣಶ್ಚ ಪರಂ ರಸಃ||೪೪||
घृतं माषान् सबस्ताण्डान् फलाम्ले माहिषे रसे| स्वादौ वा साधयेत् पूतं तद्रसं भर्जयेद् घृते| ईषल्लवणितं युक्तं धान्यजीरकनागरैः| पीतः स वृष्यो बल्यश्च बृंहणश्च परं रसः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caTakAdirasaprayogAH (45) · Śloka 45
ಚಟಕಾಂಸ್ತೈತ್ತಿರೇ ತದ್ವತ್ತಿತ್ತಿರೀನ್ ಕೌಕ್ಕುಟೇ ರಸೇ| ಕಲ್ಪ್ಯೇಚ್ಛಿಖಿನೋ ಹಂಸೇ ಹಂಸಾನ್ ವಾ ಶಿಖಿಜೇ ರಸೇ| ತೃಪ್ತಿಂ ಚಟಕಮಾಂಸಾನಾಂ ಗತ್ವಾ ಯೋಽನು ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್| ಪ್ರಭೂತಕಾಲಸಂರುದ್ಧಾಃ ಸನ್ತರ್ಪಯತಿ ಯೋಷಿತಃ||೪೫||
चटकांस्तैत्तिरे तद्वत्तित्तिरीन् कौक्कुटे रसे| कल्प्येच्छिखिनो हंसे हंसान् वा शिखिजे रसे| तृप्तिं चटकमांसानां गत्वा योऽनु पयः पिबेत्| प्रभूतकालसंरुद्धाः सन्तर्पयति योषितः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shUlyakukkuTaprayogaH (46) · Śloka 46
ಘೃಟಾಢ್ಯಂ ಕುಕ್ಕುಟಂ ಶೂಲ್ಯಂ ಶೀತಂ ಖಾದೇತ್ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ಪಿಬೇಚ್ಚಾನನ್ತರಂ ಕ್ಷೀರಂ ಯ ಇಚ್ಛೇಚ್ಛುಕ್ರಮಕ್ಷಯಮ್||೪೬||
घृटाढ्यं कुक्कुटं शूल्यं शीतं खादेत् समाक्षिकम्| पिबेच्चानन्तरं क्षीरं य इच्छेच्छुक्रमक्षयम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pipalyAdinA bastANDaprayogAH (47) · Śloka 47
ಪಿಪ್ಪಲೀಲವಣೈರ್ಯುಕ್ತೋ ಬಸ್ತಾಣ್ಡೌ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ| ಸಾಧಿತೌ ಭಕ್ಷಯೇದ್ಯಸ್ತು ಸ ಗಚ್ಛೇತ್ ಪ್ರಮದಾಶತಮ್| ಬಸ್ತಾಣ್ಡಸಿದ್ಧೇ ಗೋದುಗ್ಧೇ ಭಾವಿತಾನಸಕೃತ್ತಿಲಾನ್| ಯಃ ಖಾದೇತ್ಸಸಿತಾನ್ ಗಚ್ಛೇತ್ ಸ ಸ್ತ್ರೀಶತಮಪೂರ್ವವತ್||೪೭||
पिप्पलीलवणैर्युक्तो बस्ताण्डौ क्षीरसर्पिषा| साधितौ भक्षयेद्यस्तु स गच्छेत् प्रमदाशतम्| बस्ताण्डसिद्धे गोदुग्धे भावितानसकृत्तिलान्| यः खादेत्ससितान् गच्छेत् स स्त्रीशतमपूर्ववत्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShasUpena ShaShTikaudanaprayogaH (48) · Śloka 48
ಭುಕ್ತ್ವಾ ಯೋ ಮಾಷಸೂಪೇನ ಘೃತಾಢ್ಯಂ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಮ್| ಪಯಃ ಪಿಬತಿ ಜಾಗರ್ತ್ತಿ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ರಾತ್ರಿಂ ಸ ವೇಗವಾನ್||೪೮||
भुक्त्वा यो माषसूपेन घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| पयः पिबति जागर्त्ति कृत्स्नां रात्रिं स वेगवान्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AtmaguptAdibhiH kShIrapAkaH (49) · Śloka 49
ಆತ್ಮಗುಪ್ತಾಫಲಂ ಮಾಷಾನ್ ಖರ್ಜೂರಾಣಿ ಶತಾವರೀಮ್| ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನಿ ಮೃದ್ವೀಕಾಂ ಪಚೇತ್ತತ್ ಪ್ರಸೃತೋನ್ಮಿತಮ್| ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥಂ ಜಲಪ್ರಸ್ಥಮೇತತ್ ಕ್ಷೀರಾವಶೇಷಿತಮ್| ಶುಚಿನಾ ವಾಸಸಾ ಪೂತಂ ಯೋಜಯೇತ್ ಪ್ರಸೃತೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ| ಶರ್ಕರಾಯಾಸ್ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಃ ಸರ್ಪಿಷೋಽಭಿನವಸ್ಯ ಚ| ತತ್ಪಿಬೇತ್ಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುಕ್ತಂ ಭುಞ್ಜಾನಃ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಮ್| ತಥಾ ಜರಾಪರೀತೋಽಪಿ ಪುತ್ರೈಃ ಸ ಪರಿವಾರ್ಯತೇ||೪೯||
आत्मगुप्ताफलं माषान् खर्जूराणि शतावरीम्| शृङ्गाटकानि मृद्वीकां पचेत्तत् प्रसृतोन्मितम्| क्षीरप्रस्थं जलप्रस्थमेतत् क्षीरावशेषितम्| शुचिना वाससा पूतं योजयेत् प्रसृतैस्त्रिभिः| शर्करायास्तुगाक्षीर्याः सर्पिषोऽभिनवस्य च| तत्पिबेत्क्षौद्रसंयुक्तं भुञ्जानः षष्टिकौदनम्| तथा जरापरीतोऽपि पुत्रैः स परिवार्यते||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana drAkShAdikShIrapAkaH (50) · Śloka 50
ದ್ರಾಕ್ಷಾಖರ್ಜೂರಖರ್ಜೂರೀಮಸ್ತಕಾನ್ಯಜಹಾಫಲಮ್| ಪಯಸ್ಯಾಭೀರುಮಾಷಾಂಶ್ಚ ಮಧುಕಾನಿ ಚ ಸಾಧಯೇತ್| ತೋಯಾಢಕೇ ಪಲಾಂಶಾನಿ ಪಾದಶೇಷೇಣ ತೇನ ಚ| ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್ಕ್ಷೀರಶೇಷೇಣಾದ್ಯಾದ್ ಘೃತಾನ್ವಿತಮ್| ಷಷ್ಟಿಕಾನ್ನಂ ಸಿತಾಜ್ಯೇನ ಯೋಗೋಽಯಂ ಶುಕ್ರಕೃತ್ಪರಮ್||೫೦||
द्राक्षाखर्जूरखर्जूरीमस्तकान्यजहाफलम्| पयस्याभीरुमाषांश्च मधुकानि च साधयेत्| तोयाढके पलांशानि पादशेषेण तेन च| क्षीरप्रस्थं पचेत्क्षीरशेषेणाद्याद् घृतान्वितम्| षष्टिकान्नं सिताज्येन योगोऽयं शुक्रकृत्परम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvakAdighRutam (51) · Śloka 51
ಜೀವಕರ್ಷಭಕೌ ಮೇದಾ ಜೀವನ್ತೀ ಶ್ರಾವಣೀದ್ವಯಮ್| ಖಾರ್ಜೂರಂ ಮಧುಕಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ವಿದಾರೀಂ ವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್| ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನಿ ಚಪಲಾ ನವಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಯೋಜಲಮ್| ಘೃತಾವಶೇಷಿತಂ ಸಿದ್ಧಂ ಶರ್ಕರಾಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ವಿತಮ್| ಷಷ್ಟಿಕೌದನಸಂಯುಕ್ತಮುಪಯೋಜ್ಯಂ ಯಥಾಬಲಮ್| ತದ್ದೃಷ್ಯಂ ಬಲಕೃದ್ವರ್ಣ್ಯಂ ಕಣ್ಡ್ಯಂ ದೇಹಸ್ಯ ಬೃಂಹಣಮ್||೫೧||
जीवकर्षभकौ मेदा जीवन्ती श्रावणीद्वयम्| खार्जूरं मधुकं द्राक्षां विदारीं विश्वभेषजम्| शृङ्गाटकानि चपला नवं सर्पिः पयोजलम्| घृतावशेषितं सिद्धं शर्करामाक्षिकान्वितम्| षष्टिकौदनसंयुक्तमुपयोज्यं यथाबलम्| तद्दृष्यं बलकृद्वर्ण्यं कण्ड्यं देहस्य बृंहणम्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRuShTyAdikShIram (52) · Śloka 52
ಗೃಷ್ಟಿರ್ಬಷ್ಕಯಣೀ ನೀರುಗೂರ್ಧ್ವಶೃಙ್ಗೀ ಚತುಸ್ತನೀ| ಸಾನ್ದ್ರಸ್ವಾದುಬಹುಕ್ಷೀರಾ ರೂಪಶೀಲಸಮನ್ವಿತಾ| ಇಕ್ಷುಭಿರ್ಮಾಷಪರ್ಣೇನ ಯಾ ಸುಪುಷ್ಟಾರ್ಜುನೇನ ವಾ| ತತ್ಕ್ಷೀರಂ ಸಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಂ ಪುತ್ರ್ಯಂ ರತಿಪ್ರದಮ್||೫೨||
गृष्टिर्बष्कयणी नीरुगूर्ध्वशृङ्गी चतुस्तनी| सान्द्रस्वादुबहुक्षीरा रूपशीलसमन्विता| इक्षुभिर्माषपर्णेन या सुपुष्टार्जुनेन वा| तत्क्षीरं ससिताक्षौद्रघृतं पुत्र्यं रतिप्रदम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRuShTyAdikShIraprayogaH prathamaH prayogaH (53) · Śloka 53
ಶುಕ್ರಲೈರ್ಜೀವನೀಯಾಖ್ಯೈರ್ಬೃಹಣೈರ್ಬಲವರ್ದ್ಧನಃ| ವಯಸಃ ಸ್ಥಾಪನೈಶ್ಚೈತತ್ಪಯಃಸಿದ್ಧಂ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್| ಯುಕ್ತಂ ಗೋಧೂಮಚೂರ್ಣೇನ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಮ್| ಪರ್ಯಾಯೇಣೋಪಯೋಕ್ತವ್ಯಮಿಚ್ಛತಾ ಶುಕ್ರಮಕ್ಷಯಮ್||೫೩||
शुक्रलैर्जीवनीयाख्यैर्बृहणैर्बलवर्द्धनः| वयसः स्थापनैश्चैतत्पयःसिद्धं पृथक्पृथक्| युक्तं गोधूमचूर्णेन सघृतक्षौद्रशर्करम्| पर्यायेणोपयोक्तव्यमिच्छता शुक्रमक्षयम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaH prayogaH (54) · Śloka 54
ಮೇದಾಂ ಪಯಸ್ಯಾಂ ಜೀವನ್ತೀಂ ವಿದಾರೀಂ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾಮ್| ಮಾಷಾನ್ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಂ ಕ್ಷೀರಿಕಾಂ ಗೋಧೂಮಾನ್ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಾನ್| ತತ್ಕ್ಷೀರೇಽರ್ದ್ಧೋದಕೇ ಸಿದ್ಧಾನ್ ಕಾರ್ಷಿಕಾನಾಢಕೋನ್ಮಿತೇ| ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ಪಯಶ್ಶೇಷಂ ತತ್ಪೂತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾ| ಸಿತಯಾ ಚ ಯುತಂ ಪೀತ್ವಾ ವೃದ್ಧೋಽಪಿ ತರುಣಾಯತೇ||೫೪||
मेदां पयस्यां जीवन्तीं विदारीं कण्टकारिकाम्| माषान् श्वदंष्ट्रां क्षीरिकां गोधूमान् शालिषष्टिकान्| तत्क्षीरेऽर्द्धोदके सिद्धान् कार्षिकानाढकोन्मिते| विसर्जयेत्पयश्शेषं तत्पूतं क्षौद्रसर्पिषा| सितया च युतं पीत्वा वृद्धोऽपि तरुणायते||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyaH prayogaH (55) · Śloka 55
ಮಣ್ಡಲೈರ್ಜಾತರೂಪಸ್ಯ ಸುತಪ್ತೈಸ್ತತ್ಪಯಃ ಶೃತಮ್| ಸಿದ್ಧಂ ಪುಂಸವನಂ ವೃಷ್ಯಂ ಸಸಿತಾಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ರೂಪ್ಯಾಯಸ್ತಾಮ್ರಸೀಸಾನಾಮಯಮೇವ ಪೃಥಗ್ವಿಧಿಃ||೫೫||
मण्डलैर्जातरूपस्य सुतप्तैस्तत्पयः शृतम्| सिद्धं पुंसवनं वृष्यं ससिताघृतमाक्षिकम्| रूप्यायस्ताम्रसीसानामयमेव पृथग्विधिः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalIprayogaH (56) · Śloka 56
ಚೂರ್ಣಿತಾಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಪ್ರಕುಞ್ಚೇ ತೈಲಸರ್ಪಿಷೋಃ| ಭೃಷ್ಟಾಃ ಸಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಾಃ ಕ್ಷೀರೇಣಾಲೋಡಿತಾಃ ಪಿಬೇತ್| ಅಶ್ನಂಶ್ಚ ಷಷ್ಟಿಕಂ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಭ್ಯಾಂ ವಾಜಿವದ್ಭವೇತ್||೫೬||
चूर्णिताः पिप्पलीस्त्रिंशत् प्रकुञ्चे तैलसर्पिषोः| भृष्टाः सशर्कराक्षौद्राः क्षीरेणालोडिताः पिबेत्| अश्नंश्च षष्टिकं क्षीरसर्पिभ्यां वाजिवद्भवेत्||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payasA ShaShTikaudanaprayogaH (57) · Śloka 57
ಚನ್ದ್ರಾಂಶುಶುಭ್ರಮ್ ಪಯಸಾ ಘೃತಾಢ್ಯಂ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಮ್| ಶರ್ಕರಾಮಧುಸಂಯುಕ್ತಂ ಭುಞ್ಜಾನೋ ನಾ ವೃಷಾಯತೇ||೫೭||
चन्द्रांशुशुभ्रम् पयसा घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| शर्करामधुसंयुक्तं भुञ्जानो ना वृषायते||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dadhnaH sareNa ShaShTikaudanaprayogaH (58) · Śloka 58
ದಧ್ನಃ ಸರೇಣ ಸಘೃತೋ ಭಕ್ಷಿತಃ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಃ| ಸೈಲಾತುಗೋಷಣಕ್ಷೌದ್ರಃ ಶರ್ಕರಾಢ್ಯೇನ ಶುಕ್ರಕೃತ್||೫೮||
दध्नः सरेण सघृतो भक्षितः षष्टिकौदनः| सैलातुगोषणक्षौद्रः शर्कराढ्येन शुक्रकृत्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyau pAdalepau (59) · Śloka 59
ಅಧ್ಯಣ್ಡಾಮಾರ್ಷಭೀಂ ಚೈವ ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಫಲಾನಿ ಚ| ಪಾದಲೇಪಂ ನರಃ ಕೃತ್ವಾ ನಿಶಿ ವೇಗೈರ್ನ ಹೀಯತೇ| ವರ್ಷಾಭೂಮೂಲಮೃದ್ವೀಕಾಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಫಲಾನಿ ಚ| ಸಿದ್ಧಶ್ಚರಣಲೇಪೋಽಯಂ ಭುವಂ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ತು ನ ಸ್ಪೃಶೇತ್||೫೯||
अध्यण्डामार्षभीं चैव स्वयङ्गुप्ताफलानि च| पादलेपं नरः कृत्वा निशि वेगैर्न हीयते| वर्षाभूमूलमृद्वीकास्वयङ्गुप्ताफलानि च| सिद्धश्चरणलेपोऽयं भुवं पद्भ्यां तु न स्पृशेत्||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nityavRuShyANi (60) · Śloka 60
ಘೃತಕ್ಷೀರಾಶನೋ ನಿತ್ಯಂ ನಿರ್ವ್ಯಾಧಿರ್ನಿತ್ಯಗೋ ಯುವಾ| ಸಙ್ಕಲ್ಪಪ್ರವಣೋ ನಿತ್ಯಂ ನರಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ವೃಷಾಯತೇ||೬೦||
घृतक्षीराशनो नित्यं निर्व्याधिर्नित्यगो युवा| सङ्कल्पप्रवणो नित्यं नरः स्त्रीषु वृषायते||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyANi BakShyapeyAdIni (61) · Śloka 61
ಆತ್ಮಗುಪ್ತಾಫಲಂಮಾಷಾ ಗೋಧೂಮಃ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಮ್| ಇಕ್ಷುರಿಕ್ಷುರಕಃ ಕ್ಷೀರಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಸಿತೋಪಲಾ| ಉಚ್ಚಟಾ ಶರಮೂಲಾನಿ ವಿದಾರೀ ಸಶತಾವರೀ| ಜೀವನೀಯಾನಿ ಖರ್ಜೂರಂ ಮೋಚಚೋಚಫಲಾನಿ ಚ| ಏಭಿರ್ಭಕ್ಷ್ಯಾಣಿ ಪೇಯಾನಿ ಲೇಹ್ಯಾನಿ ಚ ಘೃತಾನಿ ಚ| ನಿತ್ಯಮಾಸೇವಮಾನಸ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಷು ಹರ್ಷೋ ವಿವರ್ದ್ಧತೇ||೬೧||
आत्मगुप्ताफलंमाषा गोधूमः शालिषष्टिकम्| इक्षुरिक्षुरकः क्षीरं क्षौद्रं द्राक्षा सितोपला| उच्चटा शरमूलानि विदारी सशतावरी| जीवनीयानि खर्जूरं मोचचोचफलानि च| एभिर्भक्ष्याणि पेयानि लेह्यानि च घृतानि च| नित्यमासेवमानस्य स्त्रीषु हर्षो विवर्द्धते||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShipravRuShyAH bastayaH (62) · Śloka 62
ಜೀವನೀಯಘೃತಕ್ಷೀರಮಧುತೈಲಸಿತಾರಸೈಃ| ರಸಕ್ಷೀರಾಶಿನಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವೃಷಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಬಸ್ತಯಃ||೬೨||
जीवनीयघृतक्षीरमधुतैलसितारसैः| रसक्षीराशिनः क्षिप्रं वृषं कुर्वन्ति बस्तयः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putrIyAH bastayaH (63) · Śloka 63
ಸಿದ್ಧಬಸ್ತಿವಿಕಲ್ಪೋಕ್ತಾನ್ ಬಲಶುಕ್ಲಸುತಪ್ರದಾನ್| ಯುಞ್ಜೀತ ಬಸ್ತೀನ್ ಪುತ್ರಾರ್ಥೀ ಪುತ್ರಕಾಮೋದಿತಂ ಚ ಯತ್||೬೩||
सिद्धबस्तिविकल्पोक्तान् बलशुक्लसुतप्रदान्| युञ्जीत बस्तीन् पुत्रार्थी पुत्रकामोदितं च यत्||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktAnuktavAjIkaraNasaMgrahaH (64) · Śloka 64
ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮಧುರಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಬೃಂಹಣಂ ಬಲವರ್ದ್ಧನಮ್| ಮನಸೋ ಹರ್ಷಣಂ ಯಚ್ಚ ತತ್ಸರ್ವಂ ವೃಷ್ಯಮುಚ್ಯತೇ| ದ್ರವ್ಯೈರೇವZಂವಿಧೈಸ್ತಸ್ಮಾದ್ ಭಾವಿತಃ ಪ್ರಮದಾಂ ವ್ರಜೇತ್| ಆತ್ಮವೇಗೇನ ಚೋದೀರ್ಣಃ ಸ್ತ್ರೀಗುಣೈಶ್ಚ ಪ್ರಹರ್ಷಿತಃ||೬೪||
यत्किञ्चिन्मधुरं स्निग्धं बृंहणं बलवर्द्धनम्| मनसो हर्षणं यच्च तत्सर्वं वृष्यमुच्यते| द्रव्यैरेवZंविधैस्तस्माद् भावितः प्रमदां व्रजेत्| आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana striyAH vRuShyatvam (65) · Śloka 65
ಇಷ್ಟಾ ಹ್ಯೇಕೈಕಶೋಽಪ್ಯರ್ಥಾ ಹರ್ಷಪ್ರೀತಿಕರಾಃ ಪರಮ್| ಕಿಂ ಪುನಃ ಸ್ತ್ರೀಶರೀರೇ ಯೇ ಸಙ್ಘಾತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ||೬೫||
इष्टा ह्येकैकशोऽप्यर्था हर्षप्रीतिकराः परम्| किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guNotkarShe hetuBedaH (66) · Śloka 66
ರುಚಿಭೇದೇನ ಲೋಕಸ್ಯ ದೈವಯೋಗಾಚ್ಚ ಯೋಷಿತಾಮ್| ತಂ ತಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿವರ್ದ್ಧನ್ತೇ ನರಂ ರೂಪಾದಯೋ ಗುಣಾಃ||೬೬||
रुचिभेदेन लोकस्य दैवयोगाच्च योषिताम्| तं तं प्राप्य विवर्द्धन्ते नरं रूपादयो गुणाः||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyatamA strI (67) · Śloka 67
ತಸ್ಮಾದ್ಯಾ ಯಸ್ಯ ಹೃದಯಂ ವಿಶತೀವ ವರಾಙ್ಗನಾ| ತುಲ್ಯಸ್ವಭಾವಾ ಯಾ ಹಾರಿಮೃಜಾರೂಪಗುಣಾನ್ವಿತಾ| ಪಾಶಭೂತೈರ್ವಹನ್ತ್ಯಙ್ಗೈರ್ಲಾವಣ್ಯಮಿವ ಮುರ್ತಿಮತ್| ಆಲಪನ್ತ್ಯಮೃತೇನೇವ ಯಾ ಗಾತ್ರಾಣಿ ನಿಷಿಞ್ಚತಿ| ಪಿಬನ್ತೀವ ಚ ಪಶ್ಯನ್ತೀ ಸ್ಪೃಶನ್ತೀ ಲಿಮ್ಪತೀವ ಯಾ| ನಿತ್ಯಮುತ್ಸವಭೂತಾ ಯಾ ಯಾ ಸಮಾನಮನಃಶಯಾ| ನಯತ್ಯುತ್ಸುಕತಾಂ ಚೇತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸನ್ನಿಹಿತಾಪಿ ಯಾ| ಯಯಾ ವಿಯುಕ್ತೋ ನಿಸ್ತ್ರೀಕಮರತಿರ್ಮನ್ಯತೇ ಜಗತ್| ಪ್ರಗಲ್ಭಾ ರತಿಸಂಗ್ರಾಮೇ ಸ್ವಸ್ಥಾ ಲಜ್ಜಾಮಯೀ ಚ ಯಾ| ಬಹುಶೋಽಪಿ ಚ ಯಾಂ ಗತ್ವಾ ತತ್ಪೂರ್ವಮಿವ ಗಚ್ಛತಿ| ಚರಿತೈರ್ನಿರ್ವಿಕಾರಾಯಾ ವಿಕಾರೈರಿವ ನಿರ್ಮಿತಾ| ಕಾನ್ತಾನುವೃತ್ತಿ ಪರಮಾ ಸಾ ಸ್ತ್ರೀ ವೃಷ್ಯತಮಾ ಮತಾ||೬೭||
तस्माद्या यस्य हृदयं विशतीव वराङ्गना| तुल्यस्वभावा या हारिमृजारूपगुणान्विता| पाशभूतैर्वहन्त्यङ्गैर्लावण्यमिव मुर्तिमत्| आलपन्त्यमृतेनेव या गात्राणि निषिञ्चति| पिबन्तीव च पश्यन्ती स्पृशन्ती लिम्पतीव या| नित्यमुत्सवभूता या या समानमनःशया| नयत्युत्सुकतां चेतो नित्यं सन्निहितापि या| यया वियुक्तो निस्त्रीकमरतिर्मन्यते जगत्| प्रगल्भा रतिसंग्रामे स्वस्था लज्जामयी च या| बहुशोऽपि च यां गत्वा तत्पूर्वमिव गच्छति| चरितैर्निर्विकाराया विकारैरिव निर्मिता| कान्तानुवृत्ति परमा सा स्त्री वृष्यतमा मता||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apare vRuShyaBAvAH (68) · Śloka 68
ಅಭ್ಯಞ್ಜನೋದ್ವರ್ತನಸೇಕಗನ್ಧ ಸ್ರಕ್ಚಿತ್ರವಸ್ತ್ರಾಭರಣಪ್ರಕಾರಾಃ| ಸುಗನ್ಧಿಪುಷ್ಪೋತ್ಕರರೇಣುಕೀರ್ಣಾ ಮೃದುರ್ಮನೋಜ್ಞಾ ವಿಪುಲಾ ಚ ಶಯ್ಯಾ| ಪ್ರಾಜ್ಞಾ ಕಲಾಜ್ಞಾವಶಗಾ ವಿನೀತಾಃ ಪ್ರಿಯಂವದಾಃ ಪ್ರೀತಿಕರಾ ವಯಸ್ಯಾಃ| ವಿಸ್ರಮ್ಭಸತ್ತ್ವಪ್ರಕೃತಿಕ್ರಿಯೈಕ್ಯಾ ಚ್ಛರೀರಮಾತ್ರೇಣ ಪೃಥಕ್ತ್ವಭೂತಾಃ| ಕಾನ್ತಾವನಾನ್ತಾಃ ಪರಪುಷ್ಟಘುಷ್ಟಾ ರಮ್ಯಾಃ ಸ್ರವನ್ತ್ಯಃ ಸತತಂ ಸ್ರವನ್ತ್ಯಃ| ಮದ್ಯಂ ಮದಾಮೋದಕರಂ ವಿಶೇಷಾ ದ್ಧೃದ್ಯಾ ಪ್ರಸನ್ನಾ ಸುರಭಿಃ ಪ್ರಸನ್ನಾ| ಶಕಾಙ್ಗನಾಗಣ್ಡತಲಾಭಿಪಾಣ್ಡು ತಾಮ್ಬೂಲಪತ್ರಂ ಪರಿವಾರಶೋಭಿ| ಪ್ರಸಾಧನಂ ಸ್ತ್ರೀಮುಖಪಙ್ಕಜಾನಾಂ ಯದಾಯುಧಂ ಮೂರ್ತ್ತಿಮಿವಾತ್ಮಜಸ್ಯ| ಹಿಮಾಚಲೋದ್ಧೂನಿತದುಗ್ಧಸಿನ್ಧು ಸಮುದ್ಭವತ್ ಫೇನಚಯಾವದಾತಮ್| ಸೌಧಂ ಸುಧಾ ಶುಭ್ರತರಾ ಕರಾಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಪರಂ ವೃಷತ್ವಮ್||೬೮||
अभ्यञ्जनोद्वर्तनसेकगन्ध स्रक्चित्रवस्त्राभरणप्रकाराः| सुगन्धिपुष्पोत्कररेणुकीर्णा मृदुर्मनोज्ञा विपुला च शय्या| प्राज्ञा कलाज्ञावशगा विनीताः प्रियंवदाः प्रीतिकरा वयस्याः| विस्रम्भसत्त्वप्रकृतिक्रियैक्या च्छरीरमात्रेण पृथक्त्वभूताः| कान्तावनान्ताः परपुष्टघुष्टा रम्याः स्रवन्त्यः सततं स्रवन्त्यः| मद्यं मदामोदकरं विशेषा द्धृद्या प्रसन्ना सुरभिः प्रसन्ना| शकाङ्गनागण्डतलाभिपाण्डु ताम्बूलपत्रं परिवारशोभि| प्रसाधनं स्त्रीमुखपङ्कजानां यदायुधं मूर्त्तिमिवात्मजस्य| हिमाचलोद्धूनितदुग्धसिन्धु समुद्भवत् फेनचयावदातम्| सौधं सुधा शुभ्रतरा कराश्च चन्द्रस्य कुर्वन्ति परं वृषत्वम्||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratAvAsanAntaram (69) · Śloka 69
ಬನ್ಧೇನ ಪೂರ್ವೋಪಹಿತೇನ ಪುಂಸಃ ಖಿನ್ನಸ್ಯ ವೃತ್ತಿಃ ಕರಣಾನ್ತರೇಣ| ಸಂವಾಹನಂ ಸ್ಪರ್ಶಸುಖೈಃ ಕರೈಶ್ಚ ಕರೋತ್ಯಪೂರ್ವಾಮಿವ ಮನ್ಮಥೇಚ್ಛಾಮ್||೬೯||
बन्धेन पूर्वोपहितेन पुंसः खिन्नस्य वृत्तिः करणान्तरेण| संवाहनं स्पर्शसुखैः करैश्च करोत्यपूर्वामिव मन्मथेच्छाम्||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raticeShTAj~jAnamahattvam (70) · Śloka 70
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕಾಧಿಕರಣೋದಿತಚಿತ್ರಚೇಷ್ಟಾ ಸಂಶೀಲನೋದ್ಭವದನಲ್ಪರಸಾರ್ದ್ರಚಿತ್ತಃ| ವೃಷ್ಯೋಪಯೋಗಪರಿಬೃಂಹಿತದೇಹಧಾತು ರ್ನಾರೀಮನಾಂಸಿ ವಶಮಾನಯತಿ ಪ್ರಸಹ್ಯ| ತಸ್ಮಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಸ್ತ್ರೀಷು ವಾಞ್ಛನ್ ಪ್ರಿಯತ್ವಂ ವೃಷ್ಯೈರ್ಯೋಗೈರ್ಜಾತಕಾಮೋಽಪಿ ಕಾಮೀ| ಸತ್ತ್ವಂ ಸಾತ್ಮ್ಯಂ ದೇಶಕಾಲೌ ಚ ಬುಧ್ವಾ ಚಾತುಷ್ಷಷ್ಟೇ ಚೇಷ್ಟಿತೇ ವ್ಯಾಪ್ರಿಯೇತ||೭೦||
प्रायोगिकाधिकरणोदितचित्रचेष्टा संशीलनोद्भवदनल्परसार्द्रचित्तः| वृष्योपयोगपरिबृंहितदेहधातु र्नारीमनांसि वशमानयति प्रसह्य| तस्मान्नित्यं स्त्रीषु वाञ्छन् प्रियत्वं वृष्यैर्योगैर्जातकामोऽपि कामी| सत्त्वं सात्म्यं देशकालौ च बुध्वा चातुष्षष्टे चेष्टिते व्याप्रियेत||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratAtishayaprashaMsA (71) · Śloka 71
ವಲಯಸ್ವನಸಙ್ಕುಲಮುಷ್ಟಿರವ ದ್ವಿಗುಣೀಕೃತಮೇಖಲಿಕಾನಿನದಃ| ಚಲನೂಪುರಶಬ್ದಯುತೋಽಪಿ ಮುಹುಃ ಶಮಮಾವಹತೇ ನ ರತಾತಿಶಯಃ||೭೧||
वलयस्वनसङ्कुलमुष्टिरव द्विगुणीकृतमेखलिकानिनदः| चलनूपुरशब्दयुतोऽपि मुहुः शममावहते न रतातिशयः||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmavardhanAni (72) · Śloka 72
ಸರ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಃ ಪ್ರಥಮೋಽನುರಾಗಃ ಶೃಙ್ಗಾರಗಾನ್ಧರ್ವಕಥಾವಿಶೇಷಾಃ| ಸೀತ್ಕಾರಗರ್ಭಮ್ ಹಸಿತಂ ಸಹಾವಂ ಛಿನ್ನಾಕ್ಷರಮ್ ವಿಭ್ರಮವಚ್ಚ ಗೀತಮ್| ಸವ್ಯಾಜಸನ್ದರ್ಶಿತಚಾರುಗಾತ್ರಂ ವೃತ್ತಂ ಪ್ರಿಯಾಣಾಮವಲೋಕಿತಞ್ಚ| ಚೂತಾಙ್ಕುರಂ ಪುಷ್ಪಫಲಂ ಯಥರ್ತುವಿದ್ಯುತ್ವದುದ್ಯೋತಿತಗರ್ಜಿತಾನಿ| ವಿಹಙ್ಗಭೃಙ್ಗಸ್ತನಿತಾನುಯಾತಂ ಸ್ತ್ರೀಕೂಜಿತಂ ಭೂಷಣಶಿಞ್ಜಿತಾನಿ| ಕಾಲೇ ಯಥಾಸ್ವಂ ವಪುಷಶ್ಚ ಶುದ್ಧಿಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪಯೋನೇರ್ಧುರಮುದ್ವಹನ್ತಿ||೭೨||
सर्वार्थसिद्धिः प्रथमोऽनुरागः शृङ्गारगान्धर्वकथाविशेषाः| सीत्कारगर्भम् हसितं सहावं छिन्नाक्षरम् विभ्रमवच्च गीतम्| सव्याजसन्दर्शितचारुगात्रं वृत्तं प्रियाणामवलोकितञ्च| चूताङ्कुरं पुष्पफलं यथर्तुविद्युत्वदुद्योतितगर्जितानि| विहङ्गभृङ्गस्तनितानुयातं स्त्रीकूजितं भूषणशिञ्जितानि| काले यथास्वं वपुषश्च शुद्धिः सङ्कल्पयोनेर्धुरमुद्वहन्ति||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanapUrvameva vRuShyayogopayogaH (73) · Śloka 73
ಸ್ರೋತಸ್ಸು ಶುದ್ಧೇಷ್ವಮಲೇ ಶರೀರೇ ವೃಷ್ಯಂ ಯದಾದ್ಯಂ ಮಿತಮತ್ತಿ ಕಾಲೇ| ವೃಷಾಯತೇ ತೇನ ಪರಂ ಮನುಷ್ಯ ಸ್ತದ್ ಬೃಂಹಣಂ ದೇಹಬಲಪ್ರದಂ ಚ| ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರಾ ಶೋಧನಮೇವ ಕಾರ್ಯಂ ಬಲಾನುರೂಪಂ ನ ಚ ವೃಷ್ಯಯೋಗಾಃ| ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ ದೇಹೇ ಕಲುಷೇ ಪ್ರಯುಕ್ತಾಃ ಕ್ಲಿಷ್ಟೇ ಯಥಾ ವಾಸಸಿ ರಾಗಯೋಗಾಃ||೭೩||
स्रोतस्सु शुद्धेष्वमले शरीरे वृष्यं यदाद्यं मितमत्ति काले| वृषायते तेन परं मनुष्य स्तद् बृंहणं देहबलप्रदं च| तस्मात् पुरा शोधनमेव कार्यं बलानुरूपं न च वृष्ययोगाः| सिध्यन्ति देहे कलुषे प्रयुक्ताः क्लिष्टे यथा वाससि रागयोगाः||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AgamAnusArameva varttitavyam (74) · Śloka 74
ಉಪದಿಷ್ಟೇ ವಿಚಿತ್ರೇಽಸ್ಮಿನ್ ವಕ್ತವ್ಯಾರ್ಥಾನುರೋಧತಃ| ಕರ್ತ್ತವ್ಯಮೇವ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಪ್ರಾಣಾಬಾಧೇಽಪಿ ನೇತರತ್||೭೪||
उपदिष्टे विचित्रेऽस्मिन् वक्तव्यार्थानुरोधतः| कर्त्तव्यमेव कर्त्तव्यं प्राणाबाधेऽपि नेतरत्||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstropadeshavyavasthA (75) · Śloka 75
ಏತತ್ಸ್ವರೂಪಂ ಶಾಸ್ತ್ರಸ್ಯ ಯದ್ವ್ಯಾಪಿತ್ವೇನ ವರ್ಣ್ಯತೇ| ಸ್ಪೃಶತಿ ನ್ಯೂನತಾದೋಷೋ ಮಹಾನವ್ಯಾಪಿನಿ ಧ್ರುವಮ್| ವೀರ್ಯಹೀನೈರಸಮ್ಪೂರ್ಣೈಃ ಪ್ರಯೋಗೈರಪಿ ಭೂಷಿತಮ್| ಅರ್ಥಾನತನ್ತ್ರಯತ್ತನ್ತ್ರಂ ತನ್ತ್ರತಾಮಾಪ್ನುಯಾತ್ಕಥಮ್| ಹಂಸಬರ್ಹಿಣದಕ್ಷಾಣ್ಡಾ ಯದ್ಯಪ್ಯತ್ಯರ್ಥಶುಕ್ರಲಾಃ| ಮುನಯಃ ಸದಯಾ ಬ್ರೂಯುಸ್ತಾನ್ಯೋಗೇಷ್ವನ್ಯಥಾ ಕಥಮ್| ಕಥಂ ವಾ ಸರ್ವ ಏವೈತೇ ಯೋಗಾ ರಾಗಾಗ್ನಿದೀಪನಾಃ| ಕ್ಲಿಷ್ಟಸಙ್ಕಲ್ಪಜನನಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸಂಸಾರವರ್ದ್ಧನಾಃ| ತ್ರಿಕಾಲದರ್ಶಿಭಿರ್ದಿರ್ವ್ಯೈಃ ಸತ್ತ್ವದೋಷವಿವರ್ಜಿತೈಃ| ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯೈಃ ಕೃತಂ ವರ್ತ್ಮ ಕೋ ಲಙ್ಘಯಿತುಮರ್ಹತಿ| ಪ್ರಕಾನ್ತೇ ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವಮುಕ್ತಂ ಭವತಿ ಸೂದಿತಮ್| ನ ಹಿ ಲೇಶಾಭಿಧಾನೇನ ಲಭ್ಯಃ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹಃ| ತಥಾ ಚ ಗರ್ದ್ದಭೀಕ್ಷೀರಂ ಮಾಂಸಮಶ್ವಶ್ವಹಸ್ತಿನಾಮ್| ಮಹಾಸಾಗರತೋಯಂ ಚ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನಿರುಪಯೋಗ್ಯಪಿ||೭೫||
एतत्स्वरूपं शास्त्रस्य यद्व्यापित्वेन वर्ण्यते| स्पृशति न्यूनतादोषो महानव्यापिनि ध्रुवम्| वीर्यहीनैरसम्पूर्णैः प्रयोगैरपि भूषितम्| अर्थानतन्त्रयत्तन्त्रं तन्त्रतामाप्नुयात्कथम्| हंसबर्हिणदक्षाण्डा यद्यप्यत्यर्थशुक्रलाः| मुनयः सदया ब्रूयुस्तान्योगेष्वन्यथा कथम्| कथं वा सर्व एवैते योगा रागाग्निदीपनाः| क्लिष्टसङ्कल्पजननाः प्रोक्ताः संसारवर्द्धनाः| त्रिकालदर्शिभिर्दिर्व्यैः सत्त्वदोषविवर्जितैः| पूर्वाचार्यैः कृतं वर्त्म को लङ्घयितुमर्हति| प्रकान्ते सर्वथा सर्वमुक्तं भवति सूदितम्| न हि लेशाभिधानेन लभ्यः सर्वार्थसंग्रहः| तथा च गर्द्दभीक्षीरं मांसमश्वश्वहस्तिनाम्| महासागरतोयं च प्रोक्तं निरुपयोग्यपि||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstrasya nirdoShatApratipAdanam tatra vyApitvam (76) · Śloka 76
ಅದ್ಯತ್ವೇಽಪಿ ವಿಶೇಷೇಣ ಭೂರಿತನ್ತ್ರಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹಾತ್| ಸಂಗ್ರಹಾದ್ಯನ್ನ ಬುಧ್ಯೇತ ತಜ್ಜ್ಞಾನಮತಿದುರ್ಲಭಮ್| ಯಥಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತಮಿತಿಕ್ರಮೇಣ ವೇದೋಽಯಮಷ್ಟಾಙ್ಗನಿಧೇರ್ನ್ನಿಬದ್ಧಃ| ಅಭ್ಯಸ್ಯತೋ ಮಾರ್ಗಮಿವಾರ್ಯಸತ್ಯಂ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ಸ್ವರ್ಥಪರಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಃ||೭೬||
अद्यत्वेऽपि विशेषेण भूरितन्त्रार्थसंग्रहात्| संग्रहाद्यन्न बुध्येत तज्ज्ञानमतिदुर्लभम्| यथा प्रतिज्ञातमितिक्रमेण वेदोऽयमष्टाङ्गनिधेर्न्निबद्धः| अभ्यस्यतो मार्गमिवार्यसत्यं सञ्जायते स्वर्थपरार्थसिद्धिः||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhaguNavattvam (77) · Śloka 77
ಪಿತಾಮಹಮುಖೋದ್ಗೀರ್ಣಮಿತ್ಯಾಯುರ್ವೇದವಾಙ್ಮಯಮ್| ಜೀವಿತಾರೋಗ್ಯಧರ್ಮಾರ್ಥಸುಖಗೌರವಕೀರ್ತಿಕೃತ್| ಅಲಂಕೃತಂ ಯುಕ್ತಿಪದೈಃ ಸದ್ರತ್ನೈರಿವ ಕಾಞ್ಚನಮ್| ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತಾರ್ಥದುರ್ಗೇಷು ಭಿಷಜಾಂ ಸಂಕ್ರಮೈರಿವ||೭೭||
पितामहमुखोद्गीर्णमित्यायुर्वेदवाङ्मयम्| जीवितारोग्यधर्मार्थसुखगौरवकीर्तिकृत्| अलंकृतं युक्तिपदैः सद्रत्नैरिव काञ्चनम्| षट्त्रिंशतार्थदुर्गेषु भिषजां संक्रमैरिव||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tantrayuktayaH (78) · Śloka 78
ತತ್ರಾಧಿಕರಣಂ ಯೋಗೋ ಹೇತ್ವರ್ಥೋಽರ್ಥಃ ಪದಸ್ಯ ಚ| ಪ್ರದೇಶೋದ್ದೇಶನಿರ್ದೇಶವಾಕ್ಯಶೇಷಾಃ ಪ್ರಯೋಜನಮ್| ಉಪದೇಶಾಪದೇಶಾತಿದೇಶಾರ್ಥಾಪತ್ತಿನಿರ್ಣಯಾಃ| ಪ್ರಸಙ್ಗೈಕಾನ್ತನೈಕಾನ್ತಾಃ ಸಾಪವರ್ಗೋ ವಿಪರ್ಯಯಃ| ಪೂರ್ವಪಕ್ಷವಿಧಾನಾನುಮತವ್ಯಾಖ್ಯಾನಸಂಶಯಾಃ| ನಿದರ್ಶನಂ ನಿರ್ವಚನಂ ನಿಯೋಗೋಽಥ ವಿಕಲ್ಪನಮ್| ಪ್ರತ್ಯುತ್ಸಾರಸ್ತಥೋದ್ಧಾರಃ ಸಮ್ಭವಸ್ತನ್ತ್ರಯುಕ್ತಯಃ||೭೮||
तत्राधिकरणं योगो हेत्वर्थोऽर्थः पदस्य च| प्रदेशोद्देशनिर्देशवाक्यशेषाः प्रयोजनम्| उपदेशापदेशातिदेशार्थापत्तिनिर्णयाः| प्रसङ्गैकान्तनैकान्ताः सापवर्गो विपर्ययः| पूर्वपक्षविधानानुमतव्याख्यानसंशयाः| निदर्शनं निर्वचनं नियोगोऽथ विकल्पनम्| प्रत्युत्सारस्तथोद्धारः सम्भवस्तन्त्रयुक्तयः||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tantrayuktimahattvam (79) · Śloka 79
ಸರಸಃ ಸುಪ್ತಪದ್ಮಸ್ಯ ರವಿದೀಧಿತಯೋ ಯಥಾ| ಯಥಾ ಗೃಹಸ್ಯ ದೀಪಾಭಾಸ್ತಥಾ ತನ್ತ್ರಸ್ಯ ಯುಕ್ತಯಃ| ಅಧೀಯಾನೋಽಪಿ ತನ್ತ್ರಾಣಿ ತನ್ತ್ರಯುಕ್ತ್ಯವಿಚಕ್ಷಣಃ| ನಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ತನ್ತ್ರಾರ್ಥಮರ್ಥಂ ಭಾಗ್ಯಕ್ಷಯೇ ಯಥಾ| ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಯೋಜನಾದೇತಾ ಯುಕ್ತಯಸ್ತ್ವಿಷ್ಟಸಿದ್ಧಿದಾಃ| ಅಸದ್ವಾದಿಪ್ರಯುಕ್ತಾನಾಂ ವಾಕ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರತಿಷೇಧಕಾಃ| ಲೀನವ್ಯತ್ಯಾಸಲೇಶೋಕ್ತಿಗದಿತಾನಾಂ ಪ್ರಕಾಶಕಾಃ| ವಾಕ್ಯನ್ಯಾಯೋದಧೇಃ ಸಾರಂ ಗೃಹೀತ್ವೈವಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ||೭೯||
सरसः सुप्तपद्मस्य रविदीधितयो यथा| यथा गृहस्य दीपाभास्तथा तन्त्रस्य युक्तयः| अधीयानोऽपि तन्त्राणि तन्त्रयुक्त्यविचक्षणः| नाधिगच्छति तन्त्रार्थमर्थं भाग्यक्षये यथा| वाक्यार्थयोजनादेता युक्तयस्त्विष्टसिद्धिदाः| असद्वादिप्रयुक्तानां वाक्यानां प्रतिषेधकाः| लीनव्यत्यासलेशोक्तिगदितानां प्रकाशकाः| वाक्यन्यायोदधेः सारं गृहीत्वैवं व्यवस्थिताः||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mantravatprayogaH (80) · Śloka 80
ಏತದಾಗಮಸಿದ್ಧತ್ವಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಫಲದರ್ಶನಾತ್| ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ಮನ್ತ್ರವತ್ತನ್ತ್ರಂ ತನ್ತ್ರಜ್ಞಾನವಿಶಾರದೈಃ||೮೦||
एतदागमसिद्धत्वात् प्रत्यक्षफलदर्शनात्| प्रयोज्यं मन्त्रवत्तन्त्रं तन्त्रज्ञानविशारदैः||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aupamyena shreyaskaratvanirdeshaH (81) · Śloka 81
ಪಿತಾಮಹೇನ ಲೋಕಸ್ಯ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ತದಿದಮವ್ಯಯಮ್| ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುರಕ್ಷಾರ್ಥಮಲೌಹಂ ವರ್ಮ ನಿರ್ಮಿತಮ್| ಸುಜ್ಞಾತಮೇತದಮೃತಂ ಸ್ವಸ್ಥಾಸ್ವಸ್ಥಸುಖಾಸ್ಪದಮ್| ಯಥೇಪ್ಸಿತಫಲಾಶೇಷಪುರುಷಾರ್ಥಪ್ರಸಾಧನಮ್| ಇದಂ ಶಾಸ್ತ್ರಮದೃಷ್ಟೀನಾಮೇವಮಾಲೋಕಕಾರ್ಯಪಿ| ಮಣ್ಡಲಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯೇವ ನ ಪ್ರಕಾಶಾಯ ಜಾಯತೇ||೮೧||
पितामहेन लोकस्य स्मृत्वा तदिदमव्ययम्| अकालमृत्युरक्षार्थमलौहं वर्म निर्मितम्| सुज्ञातमेतदमृतं स्वस्थास्वस्थसुखास्पदम्| यथेप्सितफलाशेषपुरुषार्थप्रसाधनम्| इदं शास्त्रमदृष्टीनामेवमालोककार्यपि| मण्डलं भास्करस्येव न प्रकाशाय जायते||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prAj~jAj~jayoH shastrAdivadubhayathA kAryakaratvam (82) · Śloka 82
ಧ್ರುವಂ ವೈದ್ಯೇಷು ಕಲ್ಯಾಣಮಾಯುರ್ವೇದಾನುಸಾರಿಷು| ಇತರೇಷ್ವಿತರಚ್ಛಾತ್ರವಿಷಜ್ವಲನಕರ್ಮಸು||೮೨||
ध्रुवं वैद्येषु कल्याणमायुर्वेदानुसारिषु| इतरेष्वितरच्छात्रविषज्वलनकर्मसु||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aj~jasya shastrAdito~api ghAtakatvam (83) · Śloka 83
ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಶಸ್ತ್ರಾದಿ ಸಶೇಷಮಪಿ ರೋಗಿಣಮ್| ನ ತ್ವೇವಂ ಭೇಷಜಂ ಮೋಹಾದನಾಲೋಚಿತಯೋಜಿತಮ್||೮೩||
कुर्यात् प्रयुक्तं शस्त्रादि सशेषमपि रोगिणम्| न त्वेवं भेषजं मोहादनालोचितयोजितम्||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dauShauShadhAdInAmavekShaNaM kAryam (84) · Śloka 84
ಸದಾ ದೋಷೌಷಧಾದೀನಿ ವೀಕ್ಷ್ಯ ದ್ವಾದಶತತ್ತ್ವತಃ| ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ನ ಯೋಗೈರೇವ ಕೇವಲೈಃ||೮೪||
सदा दोषौषधादीनि वीक्ष्य द्वादशतत्त्वतः| कुर्याच्चिकित्सितं प्राज्ञो न योगैरेव केवलैः||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kevalayogaprayoge doShaH (85) · Śloka 85
ಮಾತ್ರಾದಿಸಮ್ಯಗಜ್ಞಾತ್ವಾ ಯದೃಚ್ಛಾಪ್ರತಿಪಾದಿತಃ| ಹಿನಸ್ತಿ ವ್ಯಾಧಿತಂ ಯೋಗೋ ಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಯೋರಿವ||೮೫||
मात्रादिसम्यगज्ञात्वा यदृच्छाप्रतिपादितः| हिनस्ति व्याधितं योगो घृतमाक्षिकयोरिव||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstratattvaj~jAnamevAvashyakam (86) · Śloka 86
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಷೇಽಪ್ಯಮೃತತಾಂ ಘೃತಾದೌ ಮಾರಣಾತ್ಮತಾಮ್| ಶಾಸ್ತ್ರತತ್ತ್ವಂ ನ ವಿಜ್ಞಾಯ ಸ ದುರಾತ್ಮಾ ಚಿಕಿತ್ಸತಿ||೮೬||
दृष्ट्वा विषेऽप्यमृततां घृतादौ मारणात्मताम्| शास्त्रतत्त्वं न विज्ञाय स दुरात्मा चिकित्सति||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aj~javaidyanindA (87) · Śloka 87
ಸುಗೀತಶ್ಚೈಷ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಮಹಾಶ್ಲೋಕೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ| ವೈದ್ಯಾಶ್ಚಾಶ್ರುತಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಾಂ ಮೂರ್ಖಾಶ್ಚ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣವಃ| ಅಕಾಲಮೃತ್ಯವೋ ಹ್ಯೇತೇ ವಿಚರನ್ತಿ ಮಹೀತಲೇ| ಲೋಭಯನ್ತ್ಯಾತುರಂ ಮೂಢಾ ಯೇ ಚಿತ್ರೈಃ ಕರ್ಮಕೌಶಲೈಃ| ತೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷೇತ್ಸದಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮಾ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸುದುರ್ಲಭಃ| ತೇ ಘುಣಾಕ್ಷರವತ್ಕಞ್ಚಿದುತ್ತಾರ್ಯ ನಿಯತಾಯುಷಮ್| ಘ್ನನ್ತಿ ವೈದ್ಯಾಭಿಮಾನೇನ ಶತಾನ್ಯನಿಯತಾಯುಷಾಮ್| ರೋಗಾರ್ತ್ತಸ್ಯ ವಿಷಣ್ಣಸ್ಯ ಯತ್ನಲಭ್ಯಸುಖಾಯುಷಃ| ಅವೈದ್ಯೋ ನಿರ್ಘೃಣಃ ಕ್ರೂರೋ ಯಃ ಕರೋತಿ ಭಿಷಗ್ಜಿತಮ್| ಪಾಪಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುದೂತಸ್ಯ ದುರ್ಮತೇಸ್ತ್ಯಕ್ತಧರ್ಮಣಃ| ನರೋ ನರಕಪಾತೀ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಯ ಸಮ್ಭಾಷಣಾದಪಿ| ಅತನ್ತ್ರೀಕೃತತನ್ತ್ರಾರ್ಥಾಃ ಶಾಸ್ತ್ರಮಾತ್ರೋಪಜೀವಿನಃ| ರಾಜ್ಞಾಂ ಪ್ರಮಾದಾದ್ರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ಚರನ್ತಿ ವ್ಯಾಧವೃತ್ತಯಃ| ತಾನ್ ಕಾಲಪಾಶಸದೃಶಾನ್ ವರ್ಜಯೇಚ್ಛಾಸ್ತ್ರದೂಷಕಾನ್| ಸೇವೇತ ಶಮವಿಜ್ಞಾನಜ್ಞಾನಪೂರ್ಣಾನ್ ಭಿಷಕ್ತಮಾನ್||೮೭||
सुगीतश्चैष कस्यापि महाश्लोको महात्मनः| वैद्याश्चाश्रुतशास्त्रार्थां मूर्ख़ाश्च प्रभविष्णवः| अकालमृत्यवो ह्येते विचरन्ति महीतले| लोभयन्त्यातुरं मूढा ये चित्रैः कर्मकौशलैः| तेभ्यो रक्षेत्सदात्मानमात्मा यस्मात् सुदुर्लभः| ते ग़ुणाक्षरवत्कञ्चिदुत्तार्य नियतायुषम्| ग़्नन्ति वैद्याभिमानेन शतान्यनियतायुषाम्| रोगार्त्तस्य विषण्णस्य यत्नलभ्यसुख़ायुषः| अवैद्यो निर्ग़ृणः क्रूरो यः करोति भिषग्जितम्| पापस्य मृत्युदूतस्य दुर्मतेस्त्यक्तधर्मणः| नरो नरकपाती स्यात्तस्य सम्भाषणादपि| अतन्त्रीकृततन्त्रार्थाः शास्त्रमात्रोपजीविनः| राज्ञां प्रमादाद्राष्ट्राणि चरन्ति व्याधवृत्तयः| तान् कालपाशसदृशान् वर्जयेच्छास्त्रदूषकान्| सेवेत शमविज्ञानज्ञानपूर्णान् भिषक्तमान्||८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryaM pUjayet (88) · Śloka 88
ಅನ್ನಪಾನಾನಿ ಪಥ್ಯಾನಿ ವ್ಯಾಧಿನಿರ್ಘಾತಮೌಷಧಮ್| ರಸಾಯನಾನಿ ವೃಷ್ಯಾಣಿ ಪ್ರಾಪ್ಯನ್ತೇ ವೈದ್ಯಸಂಶ್ರಯಾತ್| ಅರಾಜಕಾ ಯಥಾ ದೇಶಾ ಭರ್ತ್ತೃಹೀನಾ ಯಥಾ ಗೃಹಾಃ| ಆತುರಾದ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಪಾದಾಃ ಶೋಚ್ಯಾ ವೈದ್ಯಾನಧಿಷ್ಠಿತಾಃ| ಪ್ರಾಣಾಚಾರ್ಯಂ ಬುಧಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದಯಾಲುಂ ವಿಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಮ್| ಅಶ್ವಿನಾವಿವ ದೇವೇನ್ದ್ರಃ ಪೂಜಯೇದಾದೃತಃ ಸದಾ||೮೮||
अन्नपानानि पथ्यानि व्याधिनिर्घातमौषधम्| रसायनानि वृष्य़ाणि प्राप्यन्ते वैद्यसंश्रयात्| अराजका यथा देशा भर्त्तृहीना यथा गृहाः| आतुराद्यास्तथा पादाः शोच्या वैद्यानधिष्ठिताः| प्राणाचार्यं बुधस्तस्माद्दयालुं विजितेन्द्रियम्| अश्विनाविव देवेन्द्रः पूजयेदादृतः सदा||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvinoH praBAvakIrtanam (89) · Śloka 89
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಹಿ ಶಿರಸ್ಛಿನ್ನಮಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಸನ್ಧಿತಂ ಪುನಃ| ಪಾತಿತಾ ದಶನಾಃ ಪೂಷ್ಣೋ ಭಗಸ್ಯ ಚ ವಿಲೋಚನೇ| ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಾರ್ದ್ದಿತಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ತಾಭ್ಯಾಮೇವ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಃ| ಸೋಮಾನ್ನಿಪತಿತೋ ವಜ್ರೀ ಭುಜಸ್ತಮ್ಭೇ ಚ ದಾರುಣೇ| ಭಾರ್ಗವಶ್ಚ್ಯವನಃ ಕಾಮೀ ವೃದ್ಧಃ ಸನ್ ವಿಕೃತಿಂ ಗತಃ| ವೀರ್ಯವರ್ಣಬಲೋಪೇತಃ ಕೃತಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪುನರ್ಯುವಾ| ಏಭಿಶ್ಚಾನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿಃ ಕರ್ಮಭಿರ್ಭಿಷಗುತ್ತಮೌ| ಬಭೂವತುರ್ಭೃಶಂ ಪೂಜ್ಯಾವಿನ್ದ್ರಾದೀನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್| ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಸಹಿತಃ ಸೋಮಂ ಪ್ರಾತಃ ಪಿಬತಿ ವಾಸವಃ| ಸೌತ್ರಾಮಣ್ಯಾಂ ಚ ಭಗವಾನಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಸಹ ಮೋದತೇ| ಅಶ್ವಿನೋಃ ಕಲ್ಪ್ಯತೇ ಭಾಗೋ ಯಜ್ಞೇಷು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರಪಿ| ಅಶ್ವಿನಾವಗ್ನಿರಿನ್ದ್ರಶ್ಚ ವೇದೇಷು ಸುತರಾಂ ಸ್ತುತಾಃ| ವೈದ್ಯಾವಿತ್ಯಶ್ವಿನೌ ತಸ್ಮಾತ್ ಪೂಜ್ಯೇತೇ ವಿಬುಧೈರಪಿ| ಅಜರೈರಮರೈರ್ನಿತ್ಯಂ ಸುಖಿತೈರೇವಮಾದೃತೈಃ| ವ್ಯಾಧಿಮೃತ್ಯುಜರಾಗ್ರಸ್ತೈರ್ದುಃಖಪ್ರಾಯೈಃ ಸುಖಾರ್ಥಿಭಿಃ| ಕಿಂ ಪುನರ್ಭಿಷಜೋ ಮರ್ತ್ಯೈಃ ಪೂಜ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ನಾತಿಶಕ್ತಿತಃ||೮೯||
यज्ञस्य हि शिरस्छिन्नमश्विभ्यां सन्धितं पुनः| पातिता दशनाः पूष्णो भगस्य च विलोचने| राजयक्ष्मार्द्दितश्चन्द्रस्ताभ्यामेव चिकित्सितः| सोमान्निपतितो वज्री भुजस्तम्भे च दारुणे| भार्गवश्च्यवनः कामी वृद्धः सन् विकृतिं गतः| वीर्यवर्णबलोपेतः कृतस्ताभ्यां पुनर्युवा| एभिश्चान्यैश्च बहुभिः कर्मभिर्भिषगुत्तमौ| बभूवतुर्भृशं पूज्याविन्द्रादीनां महात्मनाम्| अश्विभ्यां सहितः सोमं प्रातः पिबति वासवः| सौत्रामण्यां च भगवानश्विभ्यां सह मोदते| अश्विनोः कल्प्यते भागो यज्ञेषु ब्राह्मणैरपि| अश्विनावग्निरिन्द्रश्च वेदेषु सुतरां स्तुताः| वैद्यावित्यश्विनौ तस्मात् पूज्येते विबुधैरपि| अजरैरमरैर्नित्यं सुखितैरेवमादृतैः| व्याधिमृत्युजराग्रस्तैर्दुःखप्रायैः सुखार्थिभिः| किं पुनर्भिषजो मर्त्यैः पूज्याः स्युर्नातिशक्तितः||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryanirvacanam (90) · Śloka 90
ಶೀಲವಾನ್ ಮತಿಮಾನ್ ಯುಕ್ತೋ ದ್ವಿಜಾತಿರ್ವೇದಪಾರಗಃ| ಪ್ರಾಣಿಭಿಃ ಪಿತೃವತ್ಪೂಜ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾಚಾರ್ಯಃ ಸ ಹಿ ಸ್ಮೃತಃ||೯೦||
शीलवान् मतिमान् युक्तो द्विजातिर्वेदपारगः| प्राणिभिः पितृवत्पूज्यः प्राणाचार्यः स हि स्मृतः||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidyayA eva vaidyattvam (91) · Śloka 91
ವಿದ್ಯಾಸಮಾಪ್ತೌ ಭಿಷಜಾಂ ದ್ವಿತೀಯಾ ಜಾತಿರುಚ್ಯತೇ| ನ ವೈದ್ಯೋ ವೈದ್ಯಶಬ್ದಂ ಹಿ ಲಭತೇ ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಾ| ವಿದ್ಯಾಸಮಾಪ್ತಾವಾರ್ಷಮ್ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ವಾ ಭಿಷಜಾಂ ಧ್ರುವಮ್| ಸತ್ತ್ವಮಾವಿಶತಿ ಜ್ಞಾನಾತ್ತೇನ ವೈದ್ಯೋ ದ್ವಿಜಃ ಸ್ಮೃತಃ||೯೧||
विद्यासमाप्तौ भिषजां द्वितीया जातिरुच्यते| न वैद्यो वैद्यशब्दं हि लभते पूर्वजन्मना| विद्यासमाप्तावार्षम् वा ब्राह्मं वा भिषजां ध्रुवम्| सत्त्वमाविशति ज्ञानात्तेन वैद्यो द्विजः स्मृतः||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryaM prati lokakarttavyam (92) · Śloka 92
ನಾವಧ್ಯಾಯೇನ್ನ ಚಾಕ್ರೋಶೇದಹಿತಂ ನ ಸಮಾಚರೇತ್| ಪ್ರಾಣಾಚಾರ್ಯಂ ಬುಧಃ ಕಶ್ಚಿದಿಚ್ಛೇನ್ನಾಯುರನಶ್ವರಮ್||೯೨||
नावध्यायेन्न चाक्रोशेदहितं न समाचरेत्| प्राणाचार्यं बुधः कश्चिदिच्छेन्नायुरनश्वरम्||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasya AturAn prati karttavyam (93) · Śloka 93
ಭಿಷಗಪ್ಯಾತುರಾನ್ಸರ್ವಾನ್ ಸ್ವಸುತಾನಿವ ಯತ್ನವಾನ್ ಆಬಾಧೇಭ್ಯೋಽಭಿಸಂರಕ್ಷೇತ್ ಜ್ಞಾನಂ ಧರ್ಮಮನುಸ್ಮರನ್| ಕುರ್ವತೇ ಯೇ ತು ವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಪಣ್ಯವಿಕ್ರಯಮ್| ತೇ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಞ್ಚನಂ ರಾಶಿಂ ಪಾಂಸುರಾಶಿಮುಪಾಸತೇ| ರೋಗಾಖ್ಯಾನ್ದಾರುಣಾನ್ಪಾಶಾನನ್ತಕಾನ್ತಿಕಕರ್ಷಿಣಃ| ಯಶ್ಛಿತ್ವಾ ಯಚ್ಛತಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ದಾತಾ ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ತತ್ಸಮಃ| ನ ಜೀವಿತಪ್ರದಾನಾದ್ಧಿ ದಾನಮನ್ಯದ್ವಿಶಿಷ್ಯತೇ| ತಸ್ಮಾದುಪಾಚರೇತ್ ಸ್ವೇನ ಸ್ವೇನ ನಿಃಸ್ವತಪಸ್ವಿನಃ||೯೩||
भिषगप्यातुरान्सर्वान् स्वसुतानिव यत्नवान् आबाधेभ्योऽभिसंरक्षेत् ज्ञानं धर्ममनुस्मरन्| कुर्वते ये तु वृत्त्यर्थं चिकित्सापण्यविक्रयम्| ते हित्वा काञ्चनं राशिं पांसुराशिमुपासते| रोगाख्यान्दारुणान्पाशानन्तकान्तिककर्षिणः| यश्छित्वा यच्छति प्राणान्दाता नास्त्येव तत्समः| न जीवितप्रदानाद्धि दानमन्यद्विशिष्यते| तस्मादुपाचरेत् स्वेन स्वेन निःस्वतपस्विनः||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsitasAphalyam (94) · Śloka 94
ಸತ್ತ್ವಾರ್ಥಮೀಹಮಾನಸ್ಯ ವೈದ್ಯಸ್ಯೈವಂ ಮಹಾಮತೇಃ| ವರ್ತ್ತತೇ ಸನ್ನಿಧಾನೇನ ನಿಯತಂ ಸಿದ್ಧಿದೇವತಾಃ| ಕ್ವಚಿದ್ಧರ್ಮಃ ಕ್ವಚಿನ್ಮಿತ್ರಂ ಕ್ವಚಿದರ್ಥಃ ಕ್ವಚಿದ್ಯಶಃ| ಕರ್ಮಾಭ್ಯಾಸಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಚೇತಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ನಾಸ್ತಿ ನಿಷ್ಫಲಾ| ನಿತ್ಯಮಾದರವಾನ್ ವೈದ್ಯಸ್ತಸ್ಮಾದಾರ್ತ್ತಾನುಪಾಚರೇತ್| ಪ್ರಾಣಾನ್ ಸಹಾತ್ಮನಃ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಾ ನಿಹನ್ತ್ಯೇಷಾಮನಾದರಾತ್||೯೪||
सत्त्वार्थमीहमानस्य वैद्यस्यैवं महामतेः| वर्त्तते सन्निधानेन नियतं सिद्धिदेवताः| क्वचिद्धर्मः क्वचिन्मित्रं क्वचिदर्थः क्वचिद्यशः| कर्माभ्यासः क्वचिच्चेति चिकित्सा नास्ति निष्फला| नित्यमादरवान् वैद्यस्तस्मादार्त्तानुपाचरेत्| प्राणान् सहात्मनः कीर्त्त्या निहन्त्येषामनादरात्||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyavRuttiH (95) · Śloka 95
ಸರ್ವತ್ರ ಮೈತ್ರೀ ಕರುಣಾತುರೇಷು ನಿರಾಮದೇಹೇಷು ನೃಷು ಪ್ರಮೋದಃ| ಮನಸ್ಯುಪೇಕ್ಷಾಪಕೃತಿಂ ವ್ರಜತ್ಸು ವೈದ್ಯಸ್ಯ ಸದ್ದೃತ್ತಮಲಂ ತನೋತಿ|೯೫|
सर्वत्र मैत्री करुणातुरेषु निरामदेहेषु नृषु प्रमोदः| मनस्युपेक्षापकृतिं व्रजत्सु वैद्यस्य सद्दृत्तमलं तनोति|९५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karuNAmUrttervaidyasya nirupamattvam (96) · Śloka 95
ಸಾಮಿಷೇಣಾಪಿ ಚಿತ್ತೇನ ಜೀವಿತೋಚ್ಛೇದಕಾರಿಣಃ| ಯೋ ನಿಹನ್ತ್ಯಾಮಯಾನ್ ವೈದ್ಯಃ ಸೋಽಪಿ ಕೇನೋಪಮೀಯತಾಮ್| ಕಿಮುತ ನಿರಾಮಿಷೇಣ ಮನಸಾ ಕರುಣಾಮೃದುನಾ ಕೃಪಣವಿಶಿಷ್ಟಯೋಃ ಸದೃಶಮಾದರಮುದ್ವಹತಾ| ಅತಿಗುರುಬೋಧಿಸತ್ತ್ವಚರಿತಂ ಸತತಂ ವಿದಧ ಚ್ಛಮಯತಿ ರೋಗಜಾಲಮಪಿ ಯೋಽತಿವಿರೋಧಮಿಥಃ||೯೫||
सामिषेणापि चित्तेन जीवितोच्छेदकारिणः| यो निहन्त्यामयान् वैद्यः सोऽपि केनोपमीयताम्| किमुत निरामिषेण मनसा करुणामृदुना कृपणविशिष्टयोः सदृशमादरमुद्वहता| अतिगुरुबोधिसत्त्वचरितं सततं विदध च्छमयति रोगजालमपि योऽतिविरोधमिथः||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ativirodharogajAlanidarshanam (97) · Śloka 97
ದಾಹಃ ಶೂಲಂ ತೃಡಾಧ್ಮಾನಂ ಕ್ಷುತ್ಕ್ಷಾಮತ್ವಮರೋಚಕಮ್| ಕಃ ಪ್ರಾಕೃತೋ ಜಯೇದ್ರೋಗಾನ್ ನಿತ್ಯಮನ್ಯೋಽನ್ಯರೋಧಿನಃ||೯೭||
दाहः शूलं तृडाध्मानं क्षुत्क्षामत्वमरोचकम्| कः प्राकृतो जयेद्रोगान् नित्यमन्योऽन्यरोधिनः||९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadRushalakShaNe bhinnakramanidarshanam (98) · Śloka 98
ಮಾರುತಾಮಗ್ರಹೋನ್ಮಾದಮದಾನ್ ಸುಸದೃಶಾಕೃತೀನ್| ಕೋ ಜಾನೀಯಾಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇದ್ವಾ ದೂರಭಿನ್ನಕ್ರಿಯಾಕ್ರಮಾನ್||೯೮||
मारुतामग्रहोन्मादमदान् सुसदृशाकृतीन्| को जानीयाच्चिकित्सेद्वा दूरभिन्नक्रियाक्रमान्||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ataH prANAcAryaM pUjayet (99) · Śloka 99
ಪ್ರಾಣಾಚಾರ್ಯಂ ವೇದಪಾರಂ ಪ್ರಯಾತಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಯುಕ್ತಂ ಪೂಜಯೇನ್ನಿತ್ಯಮಸ್ಮಾತ್| ಯಸ್ಮಿನ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಯಾತ್ರಾನಿಬದ್ಧಾ ತಸ್ಮೈ ಯಚ್ಛನ್ ಕೋ ಧನಾನಾಂ ಧನಾಯೇತ್||೯೯||
प्राणाचार्यं वेदपारं प्रयातं बुद्ध्या युक्तं पूजयेन्नित्यमस्मात्| यस्मिन्यस्य प्राणयात्रानिबद्धा तस्मै यच्छन् को धनानां धनायेत्||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AyurvedatantraracanetihAsaH (100) · Śloka 100
ಆಯುರ್ವೇದಂ ಶ್ಲೋಕಲಕ್ಷೇಣ ಪೂರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಽಽಮ್ನಾಸೀದಗ್ನಿವೇಶಾದಯಸ್ತು| ಕೃತ್ಸ್ನಜ್ಞೇಯಪ್ರಾಪ್ತಸಾರಾಃ ಸ್ವತನ್ತ್ರಾ ಸ್ತಸ್ಯೈಕೈಕಂ ನೈಕಧಾಽಙ್ಗಂ ವಿತೇನುಃ||೧೦೦||
आयुर्वेदं श्लोकलक्षेण पूर्वं ब्रह्माऽऽम्नासीदग्निवेशादयस्तु| कृत्स्नज्ञेयप्राप्तसाराः स्वतन्त्रा स्तस्यैकैकं नैकधाऽङ्गं वितेनुः||१००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svetihAsanidarshanam (101) · Śloka 101
ಭಿಷಗ್ವರೋ ವಾಗ್ಭಟ ಇತ್ಯಭೂನ್ಮೇ ಪಿತಾಮಹೋ ನಾಮಧರೋಽಸ್ಮಿ ಯಸ್ಯ| ಸುತೋಽಭವತ್ತಸ್ಯ ಚ ಸಿಂಹಗುಪ್ತ ಸ್ತಸ್ಯಾಪ್ಯಹಂ ಸಿನ್ಧುಷು ಲಬ್ಧಜನ್ಮಾ||೧೦೧||
भिषग्वरो वाग्भट इत्यभून्मे पितामहो नामधरोऽस्मि यस्य| सुतोऽभवत्तस्य च सिंहगुप्त स्तस्याप्यहं सिन्धुषु लब्धजन्मा||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svanirmitatantrasvarUpanidarshanam (102) · Śloka 102
ಸಮಧಿಗಮ್ಯ ಗುರೋರವಲೋಕಿತಾತ್ ಗುರುತರಾಚ್ಚ ಪಿತುಃ ಪ್ರತಿಭಾಂ ಮಯಾ| ಸುಬಹುಭೇಷಜಶಾಸ್ತ್ರವಿಲೋಚನಾತ್ ಸುವಿಹಿತಽಙ್ಗವಿಭಾಗವಿನಿರ್ಣಯಃ| ಪೂರ್ವೋಕ್ತಮೇವ ವದತಾ ಕಿಮಿವೋದಿತಂ ಸ್ಯಾ ಚ್ಛ್ರದ್ಧಾಲುತುಷ್ಟಿಜನನಂ ನ ಭವತ್ಯಪೂರ್ವಮ್| ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತಸಂಶಯಿತವಿಸ್ತೃತವಿಪ್ರಕೀರ್ಣಃ ಕೃತ್ಸ್ನೋಽರ್ಥರಾಶಿರಿತಿ ಸಾಧು ಸ ಏವ ದೃಷ್ಟಃ| ಆಯುರ್ವೇದೋದಧೇಃ ಪಾರಮಪಾರಸ್ಯ ಪ್ರಯಾತಿ ಕಃ| ವಿಶ್ವವ್ಯಾಧ್ಯೌಷಧಿಜ್ಞಾನಸಾರಸ್ತ್ವೇಷ ಸಮುಚ್ಚಿತಃ||೧೦೨||
समधिगम्य गुरोरवलोकितात् गुरुतराच्च पितुः प्रतिभां मया| सुबहुभेषजशास्त्रविलोचनात् सुविहितऽङ्गविभागविनिर्णयः| पूर्वोक्तमेव वदता किमिवोदितं स्या च्छ्रद्धालुतुष्टिजननं न भवत्यपूर्वम्| सङ्क्षिप्तसंशयितविस्तृतविप्रकीर्णः कृत्स्नोऽर्थराशिरिति साधु स एव दृष्टः| आयुर्वेदोदधेः पारमपारस्य प्रयाति कः| विश्वव्याध्यौषधिज्ञानसारस्त्वेष समुच्चितः||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AtmatantropAdeyatAnidarshanam (103) · Śloka 103
ಸ್ಮೃತ್ವೇದಮುದಿತಂ ಪೂರ್ವಂ ಶ್ರುತ್ವೇದಾನೀಂ ದ್ವಯೋಃ ಪುನಃ| ಸ್ಮರ್ತ್ತುಃ ಶ್ರೋತುಶ್ಚ ಸುತರಾಂ ಶ್ರದ್ಧಾತುಂ ಕಸ್ಯ ಯುಜ್ಯತೇ| ಅಥವಾ ಶ್ರುತಮಪ್ಯೇತತ್ ಸ್ಮರ್ತ್ತುರೇವ ಕ್ರಮಾಗತಮ್| ಅಭಿಧಾತೃವಿಶೇಷೇಣ ಕಿಂ ತಥಾಪಿ ಪ್ರಯೋಜನಮ್| ಊರ್ಧ್ವಮೇತಿ ಮದನಂ ತ್ರಿವೃತಾಧೋ- ವಸ್ತುಮಾತ್ರಕ ಇತಿ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯೇ| ಮದ್ವಿಧೋ ಯದಿ ವದೇದಥವಾಽತ್ರಿಃ ಕಥ್ಯತಾಂ ಕ ಇವ ಕರ್ಮಾಣಿ ಭೇದಃ| ಸಾಧ್ವಸಾಧ್ವಿತಿ ವಿವೇಕವಿಯುಕ್ತೋ ಲೋಕಪಙ್ಕ್ತಿಕೃತಭಕ್ತಿವಿಶೇಷಃ| ಬಾಲಿಶೋ ಭವತಿ ನೋ ಖಲು ವಿದ್ವಾನ್ ಸೂಕ್ತ ಏವ ರಮತೇ ಮತಿರಸ್ಯ||೧೦೩||
स्मृत्वेदमुदितं पूर्वं श्रुत्वेदानीं द्वयोः पुनः| स्मर्त्तुः श्रोतुश्च सुतरां श्रद्धातुं कस्य युज्यते| अथवा श्रुतमप्येतत् स्मर्त्तुरेव क्रमागतम्| अभिधातृविशेषेण किं तथापि प्रयोजनम्| ऊर्ध्वमेति मदनं त्रिवृताधो- वस्तुमात्रक इति प्रतिपाद्ये| मद्विधो यदि वदेदथवाऽत्रिः कथ्यतां क इव कर्माणि भेदः| साध्वसाध्विति विवेकवियुक्तो लोकपङ्क्तिकृतभक्तिविशेषः| बालिशो भवति नो खलु विद्वान् सूक्त एव रमते मतिरस्य||१०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samAptisUcakaM ma~ggalam (104-50) · Śloka 50
ಇತಿ ಮುನಿವಚನಾನಾಂ ಜೀವಿತೋಪಾಶ್ರಯಾಣಾ ಮಭೀಲಷಿತಸಮೃದ್ಧೌ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷೋಪಮಾನಾಮ್| ಯದುದಿತಮಿಹ ಪುಣ್ಯಂ ಕುರ್ವತೋ ಮೇಽನುವಾದಂ ಭವತು ವಿಗತರೋಗೋ ನಿರ್ವೃತಸ್ತೇನ ಲೋಕಃ||೧೦೪|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾ ವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ವಾಜೀಕರಣ ವಿಧಿರ್ನಾಮ ಪಞ್ಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೫೦||
इति मुनिवचनानां जीवितोपाश्रयाणा मभीलषितसमृद्धौ कल्पवृक्षोपमानाम्| यदुदितमिह पुण्यं कुर्वतो मेऽनुवादं भवतु विगतरोगो निर्वृतस्तेन लोकः||१०४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे वाजीकरण विधिर्नाम पञ्चाशोऽध्यायः||५०||
🔊 Audio coming soon