Adhikarana atha vAjIkaraNavidhirnAma pa~jcAsho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
అథాతో వాజీకరణవిధిం నామాధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
अथातो वाजीकरणविधिं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNAdhikArI Pala~jca (2) · Śloka 2
వాజీకరణమన్విచ్ఛేత్సతతం విషయీ పుమాన్| తుష్టిః పుష్టిరపత్యం చ గుణవత్తత్ర సంశ్రితం| అపత్యసంతానకరం యత్సద్యః సంప్రహర్షణం||2||
वाजीकरणमन्विच्छेत्सततं विषयी पुमान्| तुष्टिः पुष्टिरपत्यं च गुणवत्तत्र संश्रितम्| अपत्यसन्तानकरं यत्सद्यः सम्प्रहर्षणम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaniruktiH (3) · Śloka 3
వాజీవాతిబలో యేన యాత్యప్రతిహతోఽంగనాః| భవత్యతిప్రియః స్త్రీణాం యేన యేనోపచీయతే| తద్వాజీకరణం తద్ధి దేహస్యౌజస్కరం పరం||3||
वाजीवातिबलो येन यात्यप्रतिहतोऽङ्गनाः| भवत्यतिप्रियः स्त्रीणां येन येनोपचीयते| तद्वाजीकरणं तद्धि देहस्यौजस्करं परम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guNavatstrIprashaMsA (4) · Śloka 4
సారో హి జీవలోకస్య స్త్రీ స్త్రీగుణసమన్వితా| స్త్రియః సాధ్వ్యః ప్రసువతే నరాన్ గుణమయానివ| గోత్రవృద్ధికరా హ్యేతా గృహిణ్యో గృహదేవతాః| గృహం హి హీనమేతాభిర్న శ్రీమదపి శోభతే||4||
सारो हि जीवलोकस्य स्त्री स्त्रीगुणसमन्विता| स्त्रियः साध्व्यः प्रसुवते नरान् गुणमयानिव| गोत्रवृद्धिकरा ह्येता गृहिण्यो गृहदेवताः| गृहं हि हीनमेताभिर्न श्रीमदपि शोभते||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puMyogaprashaMsA (5) · Śloka 5
న తు తా అపి శోభంతే జరసాఽనుగతా ఇవ| పుంయోగేన వినా స్త్రీణాం స హి సంవననం పరం||5||
न तु ता अपि शोभन्ते जरसाऽनुगता इव| पुंयोगेन विना स्त्रीणां स हि संवननं परम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaprashaMsA (6) · Śloka 6
వాజీకరణనిత్యస్య కామం కామం సిషేవిషోః| న శరీరమవాప్నోతి న వా రతిరతిః క్షయం| అచ్ఛాయః పూతికుసుమః ఫలేన రహితో ద్రుమః| యథైకశ్చైకశాఖశ్చ నిరపత్యస్తథా నరః| అదృష్టపుత్రపౌత్రస్య కులతంత్వంతవర్త్తినః| సంసారసుఖబాహ్యస్య కీదృశం నామ జీవితం| అసంబంధో హ్యపుత్రస్య నిత్యమేవ పరః పరః| సీదత్యస్యావసానే చ గృహం సుస్థేఽప్యనాయకం| అతో వాజీకరా యోగాః నిషేవ్యాః శుక్రవర్ద్ధనాః| కల్యస్యోదగ్రవయసో వాజీకరణసేవినః| సర్వేష్వృతుష్వహరహర్వ్యవాయో న నివార్యతే||6||
वाजीकरणनित्यस्य कामं कामं सिषेविषोः| न शरीरमवाप्नोति न वा रतिरतिः क्षयम्| अच्छायः पूतिकुसुमः फलेन रहितो द्रुमः| यथैकश्चैकशाखश्च निरपत्यस्तथा नरः| अदृष्टपुत्रपौत्रस्य कुलतन्त्वन्तवर्त्तिनः| संसारसुखबाह्यस्य कीदृशं नाम जीवितम्| असम्बन्धो ह्यपुत्रस्य नित्यमेव परः परः| सीदत्यस्यावसाने च गृहं सुस्थेऽप्यनायकम्| अतो वाजीकरा योगाः निषेव्याः शुक्रवर्द्धनाः| कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः| सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवार्यते||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukrakShayahetavaH (7) · Śloka 7
చింతాజరాభ్యాం శుక్రం తు వ్యాధిభిః కర్మకర్శనాత్| క్షయం గచ్ఛత్యనశనాత్ స్త్రీణాం చాతినిషేవణాత్| శుక్రక్షయాత్ భయాచ్ఛోకాదవిస్రంభాదసేవనాత్| అతిహర్షాదతిస్థౌల్యాన్మలోపచయతః శ్రమాత్| స్త్రీణామకౌశలాద్దోషదర్శనాదభిచారతః| మేఢ్రామయాత్సుమహతః క్రోధతోఽర్ధర్మకీర్తనాత్| తృప్తస్యాపి స్త్రియో గంతుం న శక్తిరుపజాయతే||7||
चिन्ताजराभ्यां शुक्रं तु व्याधिभिः कर्मकर्शनात्| क्षयं गच्छत्यनशनात् स्त्रीणां चातिनिषेवणात्| शुक्रक्षयात् भयाच्छोकादविस्रम्भादसेवनात्| अतिहर्षादतिस्थौल्यान्मलोपचयतः श्रमात्| स्त्रीणामकौशलाद्दोषदर्शनादभिचारतः| मेढ्रामयात्सुमहतः क्रोधतोऽर्धर्मकीर्तनात्| तृप्तस्यापि स्त्रियो गन्तुं न शक्तिरुपजायते||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana strIgamanashaktivaividhyam (8) · Śloka 8
న హి జాతబలాః సర్వే నరాశ్చాపత్యభాగినః| బృహచ్ఛరీరా బలినః కేచిన్నారీషు దుర్బలాః| సంతి చాల్పాశ్రయాః స్త్రీషు బలవంతో బహుప్రజాః| నరాశ్చటకవత్కేచిద్ వ్రజంతి బహుశః స్త్రియః| గజవచ్చ ప్రసించంతి కేచిన్న బహుగామినః| కేచిత్ప్రయత్నైర్వాహ్యంతే వృషాః కేచిత్స్వభావతః||8||
न हि जातबलाः सर्वे नराश्चापत्यभागिनः| बृहच्छरीरा बलिनः केचिन्नारीषु दुर्बलाः| सन्ति चाल्पाश्रयाः स्त्रीषु बलवन्तो बहुप्रजाः| नराश्चटकवत्केचिद् व्रजन्ति बहुशः स्त्रियः| गजवच्च प्रसिञ्चन्ति केचिन्न बहुगामिनः| केचित्प्रयत्नैर्वाह्यन्ते वृषाः केचित्स्वभावतः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaprastAvaH (9) · Śloka 9
తస్మాత్పయోగాన్ వక్ష్యామి దుర్బలానాం బలప్రదాన్| సుఖోపభోగాన్ బలినాం భూయశ్చ బలవర్ద్ధనాన్||9||
तस्मात्पयोगान् वक्ष्यामि दुर्बलानां बलप्रदान्| सुखोपभोगान् बलिनां भूयश्च बलवर्द्धनान्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkarAsevanAtpUrvamanuShTheyam (10) · Śloka 10
అథ స్నిగ్ధవిశుద్ధానాం నిరూహాన్ సానువాసనాన్| ఘృతతైలరసక్షీరశర్కరాక్షౌద్రసంయుతాన్| యోగవిద్యోజయేత్ పూర్వం క్షీరమాంసరసాశినాం| తతో వాజీకరాన్ యోగాన్ శుక్రాపత్యబలప్రదాన్||10||
अथ स्निग्धविशुद्धानां निरूहान् सानुवासनान्| घृततैलरसक्षीरशर्कराक्षौद्रसंयुतान्| योगविद्योजयेत् पूर्वं क्षीरमांसरसाशिनाम्| ततो वाजीकरान् योगान् शुक्रापत्यबलप्रदान्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharekShvAdighRutam (11) · Śloka 11
శరేక్షుకుశకాశానం విదార్యా వీరణస్య చ| మూలాని కంటకార్యాశ్చ జీవకర్శభకౌ బలాం| మేదే ద్వే ద్వే చ కాకోల్యౌ సూప్యపర్ణీ శతావరీం| అశ్వగంధామతిబలామాత్మగుప్తాం పునర్నవాం| వీరాం పయస్యాం జీవంతీం ఋద్ధిం రాస్నాం త్రికంటకం| మధుకం శాలిపర్ణీ చ భాగాంస్త్రిపలికాన్ పృథక్| మాషాణామాఢకం చైతద్ ద్విద్రోణే సాధయేదాపాం| రసేనాఢకశేషేణ పచేత్తేన ఘృతాఢకం| రసేనాఢకశేషేణ పచేత్తేన ఘృతాఢకం| ఘృతాచ్చతుర్గుణం క్షీరం పేష్యాణీమాని చావపేత్| వీరాం స్వగుప్తాంకాకోల్యౌ యష్టీం ఫల్గుం ద్విపిప్పలీం| ద్రాక్షాం విదారీం ఖర్జూరం మధుకాని శతావరీం| తత్సిద్ధపూతం చూర్ణస్య పృథక్ప్రస్థేన యోజయేత్| శర్కరాయస్తుగాయాశ్చ పిప్పల్యాః కుడవేన చ| మరిచస్య ప్రకుంచేన పృథగర్ద్ధపలోన్మితైః| త్వగేలాకేసరైః శ్లక్ష్ణైః క్షౌద్రద్వికుడవేన చ| పలమాట్రం తతః ఖాదేత్ ప్రత్యహం రసదుగ్ధభుక్| తేనారోహతి వాజీవ కులింగ ఇవ హృష్యతి||11||
शरेक्षुकुशकाशानं विदार्या वीरणस्य च| मूलानि कण्टकार्याश्च जीवकर्शभकौ बलाम्| मेदे द्वे द्वे च काकोल्यौ सूप्यपर्णी शतावरीम्| अश्वगन्धामतिबलामात्मगुप्तां पुनर्नवाम्| वीरां पयस्यां जीवन्तीं ऋद्धिं रास्नां त्रिकण्टकम्| मधुकं शालिपर्णी च भागांस्त्रिपलिकान् पृथक्| माषाणामाढकं चैतद् द्विद्रोणे साधयेदापाम्| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| घृताच्चतुर्गुणं क्षीरं पेष्याणीमानि चावपेत्| वीरां स्वगुप्ताङ्काकोल्यौ यष्टीं फल्गुं द्विपिप्पलीम्| द्राक्षां विदारीं खर्जूरं मधुकानि शतावरीम्| तत्सिद्धपूतं चूर्णस्य पृथक्प्रस्थेन योजयेत्| शर्करायस्तुगायाश्च पिप्पल्याः कुडवेन च| मरिचस्य प्रकुञ्चेन पृथगर्द्धपलोन्मितैः| त्वगेलाकेसरैः श्लक्ष्णैः क्षौद्रद्विकुडवेन च| पलमाट्रं ततः खादेत् प्रत्यहं रसदुग्धभुक्| तेनारोहति वाजीव कुलिङ्ग इव हृष्यति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAdighRutam (12) · Śloka 12
మాషాత్మగుప్తాబీజానామాఢకం ప్రసృతోన్మితం| మేదాశ్వగంధర్ద్ధివరీ వీరా యష్టీ ద్విజీవకం| శూర్పేఽపాం విపచేత్తేన పాదశేషేణ పాచయేత్| విదారీక్షురసప్రస్థద్వయేన సదృశేన చ| సర్వైః క్షీరేణ హవిషో నవాత్ప్రస్థం శృతేఽత్ర చ| సితా క్షౌద్రసితాఖ్యానాం పృథగ్దద్యాచ్చతుష్పలం| పలం కణాత్ పురో భక్తం లిహంస్తత్పలపూర్వకం| తరుణీష్వవతృప్తాసు ప్రసభం రాసభాయతే||12||
माषात्मगुप्ताबीजानामाढकं प्रसृतोन्मितम्| मेदाश्वगन्धर्द्धिवरी वीरा यष्टी द्विजीवकम्| शूर्पेऽपां विपचेत्तेन पादशेषेण पाचयेत्| विदारीक्षुरसप्रस्थद्वयेन सदृशेन च| सर्वैः क्षीरेण हविषो नवात्प्रस्थं शृतेऽत्र च| सिता क्षौद्रसिताख्यानां पृथग्दद्याच्चतुष्पलम्| पलं कणात् पुरो भक्तं लिहंस्तत्पलपूर्वकम्| तरुणीष्ववतृप्तासु प्रसभं रासभायते||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medAdibAShkayaNaM payaH (13) · Śloka 13
మేదాదిభిశ్చ కర్షాంశైః శృతం బాష్కయణం పయః| సశర్కరాక్షౌద్రఘృతం శుక్రవృద్ధికరం పరం||13||
मेदादिभिश्च कर्षांशैः शृतं बाष्कयणं पयः| सशर्कराक्षौद्रघृतं शुक्रवृद्धिकरं परम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAdipAyasaH (14) · Śloka 14
పయసా పాయసస్తేన మాషకండూకరీఫలైః| వృష్యో వేగకరః సిద్ధః సఘృతక్షౌద్రశర్కరః||14||
पयसा पायसस्तेन माषकण्डूकरीफलैः| वृष्यो वेगकरः सिद्धः सघृतक्षौद्रशर्करः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvadaMShTrAdipAyasaH (15) · Śloka 15
శ్వదంష్ట్రాయా విదార్యాశ్చ రసే క్షీరచతుర్గుణే| ఘృతాఢ్యః సాధితో వృష్యో మాషషష్టికపాయసః||15||
श्वदंष्ट्राया विदार्याश्च रसे क्षीरचतुर्गुणे| घृताढ्यः साधितो वृष्यो माषषष्टिकपायसः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhUlikAdicUrNam (16) · Śloka 16
మధూలికా మాషపర్ణీ సితా శృంగాటకం యవాః| స్వగుప్తామూలయష్ట్యాహ్వవిదారీక్షురకాః సమాః| సప్రియాలా కృతం చూర్ణం పృథఙ్మధ్వాజ్యషడ్గుణం| పాదాభ్యామస్పృశన్ భూమిం లిహన్ కాల్యమతః పిచుం| లభతే బలముత్సాహం స్త్రీంశ్చ యాతి కులింగవత్||16||
मधूलिका माषपर्णी सिता शृङ्गाटकं यवाः| स्वगुप्तामूलयष्ट्याह्वविदारीक्षुरकाः समाः| सप्रियाला कृतं चूर्णं पृथङ्मध्वाज्यषड्गुणम्| पादाभ्यामस्पृशन् भूमिं लिहन् काल्यमतः पिचुम्| लभते बलमुत्साहं स्त्रींश्च याति कुलिङ्गवत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaguptAdicUrNam (17) · Śloka 17
స్వగుప్తా క్షీరకాకోలీ విదారీ జీవకద్వయం| తిలాః సులుంచితాః భృష్టాః శర్కరాజ్యమధుప్లుతం| తచ్చూర్ణం ప్రసృతం లీఢ్వా గచ్ఛతి ప్రమదాశతం||17||
स्वगुप्ता क्षीरकाकोली विदारी जीवकद्वयम्| तिलाः सुलुञ्चिताः भृष्टाः शर्कराज्यमधुप्लुतम्| तच्चूर्णं प्रसृतं लीढ्वा गच्छति प्रमदाशतम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShacUrNalehaH (18) · Śloka 18
ప్రసృతం మాషచూర్ణస్య ధాత్రీస్వరసభావితం| విదారీరజసో వాపి లిహన్ మధుఘృతద్గుతం| క్షీరానుపశ్చటకవద్దశకృత్వో వ్రజేత్ స్త్రియః||18||
प्रसृतं माषचूर्णस्य धात्रीस्वरसभावितम्| विदारीरजसो वापि लिहन् मधुघृतद्गुतम्| क्षीरानुपश्चटकवद्दशकृत्वो व्रजेत् स्त्रियः||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidArIcUrNalehaH (19) · Śloka 19
చూర్ణం విదార్యా బహుశః స్వరసేనైవ భావితం| క్షౌద్రసర్పిర్యుతం లీఢ్వా ప్రమదా దశ గచ్ఛతి||19||
चूर्णं विदार्या बहुशः स्वरसेनैव भावितम्| क्षौद्रसर्पिर्युतं लीढ्वा प्रमदा दश गच्छति||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNAdicUrNalehaH (20) · Śloka 20
కృష్ణా ధాత్రీఫలరజః స్వరసేనైవ భావితం| శర్కరామధుసర్పిర్భిర్లీఢ్వా యోఽను పయః పిబేత్| స నరోఽశీతివర్షోఽపి యువేవ పరిహృష్యతి||20||
कृष्णा धात्रीफलरजः स्वरसेनैव भावितम्| शर्करामधुसर्पिर्भिर्लीढ्वा योऽनु पयः पिबेत्| स नरोऽशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhuyaShTIkarShaprayogaH (21) · Śloka 21
కర్షం మధుకచూర్ణయ్స్ ఘృతక్షౌద్రసమన్వితం| పయోఽనుపానం యో లిహ్యాన్నిత్యవేగః స నా భవేత్||21||
कर्षं मधुकचूर्णय्स् घृतक्षौद्रसमन्वितम्| पयोऽनुपानं यो लिह्यान्नित्यवेगः स ना भवेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kulIrashRu~ggIkalkaH (22) · Śloka 22
కులీరశృంగ్యా యః కల్కమాలోడ్య పయసా పిబేత్| సితాఘృతపయోఽన్నాశీ స నారీషు వృషాయతే||22||
कुलीरशृङ्ग्या यः कल्कमालोड्य पयसा पिबेत्| सिताघृतपयोऽन्नाशी स नारीषु वृषायते||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnyamASharasAdiprayogaH (23) · Śloka 23
ధాన్యమాషరసః క్షీరం క్షౌద్రమిక్షురసో ఘృతం| ద్విమేదా జీవకయుగక్వాథశ్చైకత్ర యోజితః| పీతః కరోతి పురుషం ప్రమదాశతగామినం||23||
धान्यमाषरसः क्षीरं क्षौद्रमिक्षुरसो घृतम्| द्विमेदा जीवकयुगक्वाथश्चैकत्र योजितः| पीतः करोति पुरुषं प्रमदाशतगामिनम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BallAtakashRutakShIram (24) · Śloka 24
భలాతకైశ్చతుర్భిస్తు దుగ్ధస్యార్ద్ధాఢకం పచేత్| పీతం కరోతి వృషతాం సుజీర్ణస్యాపి దేహినః||24||
भलातकैश्चतुर्भिस्तु दुग्धस्यार्द्धाढकं पचेत्| पीतं करोति वृषतां सुजीर्णस्यापि देहिनः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaya~gguptekShurakAdicUrNayogAH (25) · Śloka 25
స్వయంగుప్తేక్షురకయోర్బీజచూర్ణం సశర్కరం| ధారోష్ణేన నరః పీత్వా పయసా రాసభాయతే| ఉచ్చటాచూర్ణమప్యేనం శతావర్యాశ్చ యోజయేత్||25||
स्वयङ्गुप्तेक्षुरकयोर्बीजचूर्णं सशर्करम्| धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा रासभायते| उच्चटाचूर्णमप्येनं शतावर्याश्च योजयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUpyaparNyAdikShIrayogau (26) · Śloka 26
సూప్యపర్ణీ ద్వికాకోలీ జీవకర్షభకైః శృతం| లఘునా పంచమూలేన ద్వికాకోలీయుతేన వా| పయోఽతివృష్యమభ్యస్య వృద్ధోఽపి తరుణాయతే||26||
सूप्यपर्णी द्विकाकोली जीवकर्षभकैः शृतम्| लघुना पञ्चमूलेन द्विकाकोलीयुतेन वा| पयोऽतिवृष्यमभ्यस्य वृद्धोऽपि तरुणायते||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIriNyAdipuMsavanayogAH (27) · Śloka 27
క్షీరిణీ చ శ్వదంష్ట్రా చ ఫాణితం శర్కరా మధు| గృష్టిక్షీరం నవం సర్పిరేతత్ పుంసవనం పరం||27||
क्षीरिणी च श्वदंष्ट्रा च फाणितं शर्करा मधु| गृष्टिक्षीरं नवं सर्पिरेतत् पुंसवनं परम्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvatyaPalAdivRuShyayogaH (28) · Śloka 28
అశ్వత్థఫలమూలత్వక్శృంగసిద్ధం పయో నరః| పీత్వా సశర్కరం శీతం కులింగ ఇవ హృష్యతి||28||
अश्वत्थफलमूलत्वक्शृङ्गसिद्धं पयो नरः| पीत्वा सशर्करं शीतं कुलिङ्ग इव हृष्यति||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payasyAsiddhaM payaH (29) · Śloka 29
పయః పయస్యయా సిద్ధం శుక్రకృత్సాజ్యమాక్షికం||29||
पयः पयस्यया सिद्धं शुक्रकृत्साज्यमाक्षिकम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatAvarIghRutayogau (30) · Śloka 30
శతావరీకల్కరసే పయో దశగుణం ఘృతం| శృతం సపిప్పలీక్షౌద్రశర్కరం వృష్యముత్తమం| శతావరీరసప్రస్థం క్షీరప్రస్థచతుష్టయం| ప్రస్థం ఘృతస్య శుక్త్యంశం ద్రాక్షామాంసీపరూషకం| జీవకర్షభయష్ట్యాహ్వబలామేదాకశేరుకం| ప్రియాలబీజం కాకోలీయుగ్మం చైకత్ర పాచయేత్| పక్వపూతే క్షిపేచ్చాస్మిన్ కుడవాంశాం సితోపలాం| గృష్టిక్శీరానుపః ప్రాశ్య తన్నారీషు వృషాయతే| విజయేత చ వాతాస్రం పిత్తాస్రోరః క్షతక్షయాన్||30||
शतावरीकल्करसे पयो दशगुणं घृतम्| शृतं सपिप्पलीक्षौद्रशर्करं वृष्यमुत्तमम्| शतावरीरसप्रस्थं क्षीरप्रस्थचतुष्टयम्| प्रस्थं घृतस्य शुक्त्यंशं द्राक्षामांसीपरूषकम्| जीवकर्षभयष्ट्याह्वबलामेदाकशेरुकम्| प्रियालबीजं काकोलीयुग्मं चैकत्र पाचयेत्| पक्वपूते क्षिपेच्चास्मिन् कुडवांशां सितोपलाम्| गृष्टिक्शीरानुपः प्राश्य तन्नारीषु वृषायते| विजयेत च वातास्रं पित्तास्रोरः क्षतक्षयान्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvAkAdighRutam (31) · Śloka 31
జీవకక్షీరకాకోలీస్థిరాహంసపదీఘనైః| షటీక్షుగండికాయష్టీమృణాలైః కార్షికైః పచేత్| ఘృతప్రస్థం దశగుణే క్షీరే తద్ బలపుష్టికృత్| వంధ్యానాం పుత్రజననం శుక్రవర్ద్ధనశోధనం||31||
जीवकक्षीरकाकोलीस्थिराहंसपदीघनैः| षटीक्षुगण्डिकायष्टीमृणालैः कार्षिकैः पचेत्| घृतप्रस्थं दशगुणे क्षीरे तद् बलपुष्टिकृत्| वन्ध्यानां पुत्रजननं शुक्रवर्द्धनशोधनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaya~gguptAdimodakaH (32) · Śloka 32
జలాఢకే స్వయంగుప్తామూలాత్ పంచపలం పచేత్| పాదశేషే చ సంచూర్ణ్య కుడవాంశాః పృథక్షిపేత్| స్వగుప్తామూలగోధూమమాషేక్షురకపిప్పలిః| సప్రియాలఫలక్షౌద్రాః ప్రస్థార్ద్ధం నవసర్పిషః| సితోపలాతులాపాదం కుర్యాత్తాన్ మోదకాంస్తతః| మోదకం భక్షయిత్వైకం షష్టిం వ్రజతి యోషితాం||32||
जलाढके स्वयङ्गुप्तामूलात् पञ्चपलं पचेत्| पादशेषे च स्ञ्चूर्ण्य कुडवांशाः पृथक्षिपेत्| स्वगुप्तामूलगोधूममाषेक्षुरकपिप्पलिः| सप्रियालफलक्षौद्राः प्रस्थार्द्धं नवसर्पिषः| सितोपलातुलापादं कुर्यात्तान् मोदकांस्ततः| मोदकं भक्षयित्वैकं षष्टिं व्रजति योषिताम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bRuhatyAdistilashaShkulikA (33) · Śloka 33
పలాంశాన్ బృహతీవ్యాఘ్రీపృశ్నిపర్ణీత్రికంటకాన్| ద్వయాఢకేనాంభసా పక్త్వా పాదశేషే రసే స్థితే| పలాని క్షీరకాకోల్యాః పంచ మాగధికాపలం| స్వగుప్తాఫలమూలానాం మాషాణామిక్షురరస్య చ| విదార్యా మధునశ్చాత్ర కుడవం కుడవం క్షిపేత్| పృథగ్ద్వౌ ముద్గతిలయోర్ఘృతే శష్కులికాస్తతః| పచేదేకాం తతః ప్రాశ్య శతం వ్రజతి యోషితాం||33||
पलांशान् बृहतीव्याघ्रीपृश्निपर्णीत्रिकण्टकान्| द्वयाढकेनाम्भसा पक्त्वा पादशेषे रसे स्थिते| पलानि क्षीरकाकोल्याः पञ्च मागधिकापलम्| स्वगुप्ताफलमूलानां माषाणामिक्षुररस्य च| विदार्या मधुनश्चात्र कुडवं कुडवं क्षिपेत्| पृथग्द्वौ मुद्गतिलयोर्घृते शष्कुलिकास्ततः| पचेदेकां ततः प्राश्य शतं व्रजति योषिताम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaguptAmUlakRutabhakShyAH (34) · Śloka 34
స్వగుప్తామూలచూర్ణేన ద్రుతేన పయసా కృతాః| ఘృతే సశర్కరాక్షౌద్రా భక్ష్యా వేగశతప్రదాః||34||
स्वगुप्तामूलचूर्णेन द्रुतेन पयसा कृताः| घृते सशर्कराक्षौद्रा भक्ष्या वेगशतप्रदाः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAtmaguptAdipUpalikAH (35) · Śloka 35
మాషాత్మగుప్తా గోధూమశాలిషష్టికపైష్టీకాన్| శర్కరాయా విదార్యాశ్చ చూర్ణానీక్షురకస్య చ| సంయోజ్య క్షీరసర్పిర్భ్యాం ఘృతే పూపలికాః పచేత్| పయోఽనుపానాస్తాః శీఘ్రం కుర్వంతి వృషతాం పరం||35||
माषात्मगुप्ता गोधूमशालिषष्टिकपैष्टीकान्| शर्कराया विदार्याश्च चूर्णानीक्षुरकस्य च| संयोज्य क्षीरसर्पिर्भ्यां घृते पूपलिकाः पचेत्| पयोऽनुपानास्ताः शीघ्रं कुर्वन्ति वृषतां परम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShatilAdishaShkulikAH (36) · Śloka 36
చూర్ణం మాషాత్తిలాచ్ఛాలోర్విదార్యాశ్చ ససైంధవం| రసేన పుండ్రకస్యేక్షోః ప్లుతం వారాహమేదసి| పక్త్వా శుష్కులికాః ఖాదన్నారోహేత్ షష్టిమంగనాః||36||
चूर्णं माषात्तिलाच्छालोर्विदार्याश्च ससैन्धवम्| रसेन पुण्ड्रकस्येक्षोः प्लुतं वाराहमेदसि| पक्त्वा शुष्कुलिकाः खादन्नारोहेत् षष्टिमङ्गनाः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhuraphalapUpalikAH (37) · Śloka 37
ముఖప్రియాణాం స్నిగ్ధానాం ఫలానాం మధురాత్మనాం| ఫలానామాత్మగుప్తాయాః శాలేర్మాషాత్తిలాద్ ఘృతాత్| ముద్గాద్గోధూమతశ్చాపి కుడవం కుడవం పృథక్| చూర్ణితైర్న్నిస్తుషైస్తైస్తు క్షీరేణాలోడ్య మర్దితైః| పక్వాం పూపలికాం ఖాదన్ స్త్రీషు హృష్యతి వాజివత్||37||
मुखप्रियाणां स्निग्धानां फलानां मधुरात्मनाम्| फलानामात्मगुप्तायाः शालेर्माषात्तिलाद् घृतात्| मुद्गाद्गोधूमतश्चापि कुडवं कुडवं पृथक्| चूर्णितैर्न्निस्तुषैस्तैस्तु क्षीरेणालोड्य मर्दितैः| पक्वां पूपलिकां खादन् स्त्रीषु हृष्यति वाजिवत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAnupAnotkArikAprayogaH (38) · Śloka 38
శర్కరామాషగోధూమతుగాక్షీరీపయోఘృతైః| పక్వాముత్కారికాం ఖాదేత్కృకవాకురసానుపః| మాయూరం తైత్తిరం హాంసమేవమేవ రసం పిబేత్| అనేనాశ్వ ఇవోదీర్ణే బలీ లింగం సమర్పయేత్||38||
शर्करामाषगोधूमतुगाक्षीरीपयोघृतैः| पक्वामुत्कारिकां खादेत्कृकवाकुरसानुपः| मायूरं तैत्तिरं हांसमेवमेव रसं पिबेत्| अनेनाश्व इवोदीर्णे बली लिङ्गं समर्पयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varAhamAMsAdigulikA (39) · Śloka 39
పిష్ట్వా వరాహమాంసాని దత్త్వా మరిచసైంధవే| కోలవద్గులికాః కృత్వా తప్తే సర్పిషి వర్త్తయేత్| వర్త్తనస్తంభితాస్తాశ్చ ప్రక్షేప్యాః కౌక్కుటే రసే| ఘృతాఢ్యే గంధపిశునే దధిదాడిమసారికే| యథా న భింద్యాద్గులికాస్తథా తం సాధయేద్రసం| తం పిబంభక్షయంస్తాశ్చ బలీ బాలేయవద్ వ్రజేత్| మాంసాని బలయుక్తాని తథాఽన్యాన్యపి కల్పయేత్||39||
पिष्ट्वा वराहमांसानि दत्त्वा मरिचसैन्धवे| कोलवद्गुलिकाः कृत्वा तप्ते सर्पिषि वर्त्तयेत्| वर्त्तनस्तम्भितास्ताश्च प्रक्षेप्याः कौक्कुटे रसे| घृताढ्ये गन्धपिशुने दधिदाडिमसारिके| यथा न भिन्द्याद्गुलिकास्तथा तं साधयेद्रसम्| तं पिबन्भक्षयंस्ताश्च बली बालेयवद् व्रजेत्| मांसानि बलयुक्तानि तथाऽन्यान्यपि कल्पयेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShA~gkurasiddho mAhiSharasaH (40) · Śloka 40
మాషానంకురితాన్ శుద్ధాన్ నిస్తుషాన్ సాజహాఫలాన్| ఘృతాఢ్యే మాహిరసే దధిదాడిమసారికే| ప్రక్షిప్య సాధయేద్యుక్త్యా ధాన్యజీరకనాగరైః| పీతో భుక్తశ్చ స రసః కురుతే శుక్రమక్షయం||40||
माषानङ्कुरितान् शुद्धान् निस्तुषान् साजहाफलान्| घृताढ्ये माहिरसे दधिदाडिमसारिके| प्रक्षिप्य साधयेद्युक्त्या धान्यजीरकनागरैः| पीतो भुक्तश्च स रसः कुरुते शुक्रमक्षयम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana haMsAdInAmaNDaprayogaH (41) · Śloka 41
హంసబర్హిణదక్షాండాన్ భృష్టాంస్తప్తేన సర్పిషా| సురానుపానాన్ యః ఖాదేత్స తృప్తస్తర్పయేత్స్త్రియః||41||
हंसबर्हिणदक्षाण्डान् भृष्टांस्तप्तेन सर्पिषा| सुरानुपानान् यः खादेत्स तृप्तस्तर्पयेत्स्त्रियः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ArdramatsyamAMsAdiprayogaH (42) · Śloka 42
ఆర్ద్రాణి మత్స్యమాంసాని శఫరీర్వా సుభర్జితాః| తప్తే సర్పిషి యః ఖాదేత్స గచ్ఛేత్స్త్రీషు న క్షయం||42||
आर्द्राणि मत्स्यमांसानि शफरीर्वा सुभर्जिताः| तप्ते सर्पिषि यः खादेत्स गच्छेत्स्त्रीषु न क्षयम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana chAgarasasiddho rohitamatsyaprayogaH (43) · Śloka 43
ఘృతభృష్టాన్ రసే ఛాగే రోహితాన్ ఫలసారికే| అనుపీతరసాన్ సిద్ధానపత్యార్థీ ప్రయోజయేత్||43||
घृतभृष्टान् रसे छागे रोहितान् फलसारिके| अनुपीतरसान् सिद्धानपत्यार्थी प्रयोजयेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShabastANDAdiprayogAH (44) · Śloka 44
ఘృతం మాషాన్ సబస్తాండాన్ ఫలామ్లే మాహిషే రసే| స్వాదౌ వా సాధయేత్ పూతం తద్రసం భర్జయేద్ ఘృతే| ఈషల్లవణితం యుక్తం ధాన్యజీరకనాగరైః| పీతః స వృష్యో బల్యశ్చ బృంహణశ్చ పరం రసః||44||
घृतं माषान् सबस्ताण्डान् फलाम्ले माहिषे रसे| स्वादौ वा साधयेत् पूतं तद्रसं भर्जयेद् घृते| ईषल्लवणितं युक्तं धान्यजीरकनागरैः| पीतः स वृष्यो बल्यश्च बृंहणश्च परं रसः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caTakAdirasaprayogAH (45) · Śloka 45
చటకాంస్తైత్తిరే తద్వత్తిత్తిరీన్ కౌక్కుటే రసే| కల్ప్యేచ్ఛిఖినో హంసే హంసాన్ వా శిఖిజే రసే| తృప్తిం చటకమాంసానాం గత్వా యోఽను పయః పిబేత్| ప్రభూతకాలసంరుద్ధాః సంతర్పయతి యోషితః||45||
चटकांस्तैत्तिरे तद्वत्तित्तिरीन् कौक्कुटे रसे| कल्प्येच्छिखिनो हंसे हंसान् वा शिखिजे रसे| तृप्तिं चटकमांसानां गत्वा योऽनु पयः पिबेत्| प्रभूतकालसंरुद्धाः सन्तर्पयति योषितः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shUlyakukkuTaprayogaH (46) · Śloka 46
ఘృటాఢ్యం కుక్కుటం శూల్యం శీతం ఖాదేత్ సమాక్షికం| పిబేచ్చానంతరం క్షీరం య ఇచ్ఛేచ్ఛుక్రమక్షయం||46||
घृटाढ्यं कुक्कुटं शूल्यं शीतं खादेत् समाक्षिकम्| पिबेच्चानन्तरं क्षीरं य इच्छेच्छुक्रमक्षयम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pipalyAdinA bastANDaprayogAH (47) · Śloka 47
పిప్పలీలవణైర్యుక్తో బస్తాండౌ క్షీరసర్పిషా| సాధితౌ భక్షయేద్యస్తు స గచ్ఛేత్ ప్రమదాశతం| బస్తాండసిద్ధే గోదుగ్ధే భావితానసకృత్తిలాన్| యః ఖాదేత్ససితాన్ గచ్ఛేత్ స స్త్రీశతమపూర్వవత్||47||
पिप्पलीलवणैर्युक्तो बस्ताण्डौ क्षीरसर्पिषा| साधितौ भक्षयेद्यस्तु स गच्छेत् प्रमदाशतम्| बस्ताण्डसिद्धे गोदुग्धे भावितानसकृत्तिलान्| यः खादेत्ससितान् गच्छेत् स स्त्रीशतमपूर्ववत्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShasUpena ShaShTikaudanaprayogaH (48) · Śloka 48
భుక్త్వా యో మాషసూపేన ఘృతాఢ్యం షష్టికౌదనం| పయః పిబతి జాగర్త్తి కృత్స్నాం రాత్రిం స వేగవాన్||48||
भुक्त्वा यो माषसूपेन घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| पयः पिबति जागर्त्ति कृत्स्नां रात्रिं स वेगवान्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AtmaguptAdibhiH kShIrapAkaH (49) · Śloka 49
ఆత్మగుప్తాఫలం మాషాన్ ఖర్జూరాణి శతావరీం| శృంగాటకాని మృద్వీకాం పచేత్తత్ ప్రసృతోన్మితం| క్షీరప్రస్థం జలప్రస్థమేతత్ క్షీరావశేషితం| శుచినా వాససా పూతం యోజయేత్ ప్రసృతైస్త్రిభిః| శర్కరాయాస్తుగాక్షీర్యాః సర్పిషోఽభినవస్య చ| తత్పిబేత్క్షౌద్రసంయుక్తం భుంజానః షష్టికౌదనం| తథా జరాపరీతోఽపి పుత్రైః స పరివార్యతే||49||
आत्मगुप्ताफलं माषान् खर्जूराणि शतावरीम्| शृङ्गाटकानि मृद्वीकां पचेत्तत् प्रसृतोन्मितम्| क्षीरप्रस्थं जलप्रस्थमेतत् क्षीरावशेषितम्| शुचिना वाससा पूतं योजयेत् प्रसृतैस्त्रिभिः| शर्करायास्तुगाक्षीर्याः सर्पिषोऽभिनवस्य च| तत्पिबेत्क्षौद्रसंयुक्तं भुञ्जानः षष्टिकौदनम्| तथा जरापरीतोऽपि पुत्रैः स परिवार्यते||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana drAkShAdikShIrapAkaH (50) · Śloka 50
ద్రాక్షాఖర్జూరఖర్జూరీమస్తకాన్యజహాఫలం| పయస్యాభీరుమాషాంశ్చ మధుకాని చ సాధయేత్| తోయాఢకే పలాంశాని పాదశేషేణ తేన చ| క్షీరప్రస్థం పచేత్క్షీరశేషేణాద్యాద్ ఘృతాన్వితం| షష్టికాన్నం సితాజ్యేన యోగోఽయం శుక్రకృత్పరం||50||
द्राक्षाखर्जूरखर्जूरीमस्तकान्यजहाफलम्| पयस्याभीरुमाषांश्च मधुकानि च साधयेत्| तोयाढके पलांशानि पादशेषेण तेन च| क्षीरप्रस्थं पचेत्क्षीरशेषेणाद्याद् घृतान्वितम्| षष्टिकान्नं सिताज्येन योगोऽयं शुक्रकृत्परम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvakAdighRutam (51) · Śloka 51
జీవకర్షభకౌ మేదా జీవంతీ శ్రావణీద్వయం| ఖార్జూరం మధుకం ద్రాక్షాం విదారీం విశ్వభేషజం| శృంగాటకాని చపలా నవం సర్పిః పయోజలం| ఘృతావశేషితం సిద్ధం శర్కరామాక్షికాన్వితం| షష్టికౌదనసంయుక్తముపయోజ్యం యథాబలం| తద్దృష్యం బలకృద్వర్ణ్యం కండ్యం దేహస్య బృంహణం||51||
जीवकर्षभकौ मेदा जीवन्ती श्रावणीद्वयम्| खार्जूरं मधुकं द्राक्षां विदारीं विश्वभेषजम्| शृङ्गाटकानि चपला नवं सर्पिः पयोजलम्| घृतावशेषितं सिद्धं शर्करामाक्षिकान्वितम्| षष्टिकौदनसंयुक्तमुपयोज्यं यथाबलम्| तद्दृष्यं बलकृद्वर्ण्यं कण्ड्यं देहस्य बृंहणम्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRuShTyAdikShIram (52) · Śloka 52
గృష్టిర్బష్కయణీ నీరుగూర్ధ్వశృంగీ చతుస్తనీ| సాంద్రస్వాదుబహుక్షీరా రూపశీలసమన్వితా| ఇక్షుభిర్మాషపర్ణేన యా సుపుష్టార్జునేన వా| తత్క్షీరం ససితాక్షౌద్రఘృతం పుత్ర్యం రతిప్రదం||52||
गृष्टिर्बष्कयणी नीरुगूर्ध्वशृङ्गी चतुस्तनी| सान्द्रस्वादुबहुक्षीरा रूपशीलसमन्विता| इक्षुभिर्माषपर्णेन या सुपुष्टार्जुनेन वा| तत्क्षीरं ससिताक्षौद्रघृतं पुत्र्यं रतिप्रदम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRuShTyAdikShIraprayogaH prathamaH prayogaH (53) · Śloka 53
శుక్రలైర్జీవనీయాఖ్యైర్బృహణైర్బలవర్ద్ధనః| వయసః స్థాపనైశ్చైతత్పయఃసిద్ధం పృథక్పృథక్| యుక్తం గోధూమచూర్ణేన సఘృతక్షౌద్రశర్కరం| పర్యాయేణోపయోక్తవ్యమిచ్ఛతా శుక్రమక్షయం||53||
शुक्रलैर्जीवनीयाख्यैर्बृहणैर्बलवर्द्धनः| वयसः स्थापनैश्चैतत्पयःसिद्धं पृथक्पृथक्| युक्तं गोधूमचूर्णेन सघृतक्षौद्रशर्करम्| पर्यायेणोपयोक्तव्यमिच्छता शुक्रमक्षयम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaH prayogaH (54) · Śloka 54
మేదాం పయస్యాం జీవంతీం విదారీం కంటకారికాం| మాషాన్ శ్వదంష్ట్రాం క్షీరికాం గోధూమాన్ శాలిషష్టికాన్| తత్క్షీరేఽర్ద్ధోదకే సిద్ధాన్ కార్షికానాఢకోన్మితే| విసర్జయేత్పయశ్శేషం తత్పూతం క్షౌద్రసర్పిషా| సితయా చ యుతం పీత్వా వృద్ధోఽపి తరుణాయతే||54||
मेदां पयस्यां जीवन्तीं विदारीं कण्टकारिकाम्| माषान् श्वदंष्ट्रां क्षीरिकां गोधूमान् शालिषष्टिकान्| तत्क्षीरेऽर्द्धोदके सिद्धान् कार्षिकानाढकोन्मिते| विसर्जयेत्पयश्शेषं तत्पूतं क्षौद्रसर्पिषा| सितया च युतं पीत्वा वृद्धोऽपि तरुणायते||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyaH prayogaH (55) · Śloka 55
మండలైర్జాతరూపస్య సుతప్తైస్తత్పయః శృతం| సిద్ధం పుంసవనం వృష్యం ససితాఘృతమాక్షికం| రూప్యాయస్తామ్రసీసానామయమేవ పృథగ్విధిః||55||
मण्डलैर्जातरूपस्य सुतप्तैस्तत्पयः शृतम्| सिद्धं पुंसवनं वृष्यं ससिताघृतमाक्षिकम्| रूप्यायस्ताम्रसीसानामयमेव पृथग्विधिः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalIprayogaH (56) · Śloka 56
చూర్ణితాః పిప్పలీస్త్రింశత్ ప్రకుంచే తైలసర్పిషోః| భృష్టాః సశర్కరాక్షౌద్రాః క్షీరేణాలోడితాః పిబేత్| అశ్నంశ్చ షష్టికం క్షీరసర్పిభ్యాం వాజివద్భవేత్||56||
चूर्णिताः पिप्पलीस्त्रिंशत् प्रकुञ्चे तैलसर्पिषोः| भृष्टाः सशर्कराक्षौद्राः क्षीरेणालोडिताः पिबेत्| अश्नंश्च षष्टिकं क्षीरसर्पिभ्यां वाजिवद्भवेत्||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payasA ShaShTikaudanaprayogaH (57) · Śloka 57
చంద్రాంశుశుభ్రం పయసా ఘృతాఢ్యం షష్టికౌదనం| శర్కరామధుసంయుక్తం భుంజానో నా వృషాయతే||57||
चन्द्रांशुशुभ्रम् पयसा घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| शर्करामधुसंयुक्तं भुञ्जानो ना वृषायते||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dadhnaH sareNa ShaShTikaudanaprayogaH (58) · Śloka 58
దధ్నః సరేణ సఘృతో భక్షితః షష్టికౌదనః| సైలాతుగోషణక్షౌద్రః శర్కరాఢ్యేన శుక్రకృత్||58||
दध्नः सरेण सघृतो भक्षितः षष्टिकौदनः| सैलातुगोषणक्षौद्रः शर्कराढ्येन शुक्रकृत्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyau pAdalepau (59) · Śloka 59
అధ్యండామార్షభీం చైవ స్వయంగుప్తాఫలాని చ| పాదలేపం నరః కృత్వా నిశి వేగైర్న హీయతే| వర్షాభూమూలమృద్వీకాస్వయంగుప్తాఫలాని చ| సిద్ధశ్చరణలేపోఽయం భువం పద్భ్యాం తు న స్పృశేత్||59||
अध्यण्डामार्षभीं चैव स्वयङ्गुप्ताफलानि च| पादलेपं नरः कृत्वा निशि वेगैर्न हीयते| वर्षाभूमूलमृद्वीकास्वयङ्गुप्ताफलानि च| सिद्धश्चरणलेपोऽयं भुवं पद्भ्यां तु न स्पृशेत्||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nityavRuShyANi (60) · Śloka 60
ఘృతక్షీరాశనో నిత్యం నిర్వ్యాధిర్నిత్యగో యువా| సంకల్పప్రవణో నిత్యం నరః స్త్రీషు వృషాయతే||60||
घृतक्षीराशनो नित्यं निर्व्याधिर्नित्यगो युवा| सङ्कल्पप्रवणो नित्यं नरः स्त्रीषु वृषायते||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyANi BakShyapeyAdIni (61) · Śloka 61
ఆత్మగుప్తాఫలంమాషా గోధూమః శాలిషష్టికం| ఇక్షురిక్షురకః క్షీరం క్షౌద్రం ద్రాక్షా సితోపలా| ఉచ్చటా శరమూలాని విదారీ సశతావరీ| జీవనీయాని ఖర్జూరం మోచచోచఫలాని చ| ఏభిర్భక్ష్యాణి పేయాని లేహ్యాని చ ఘృతాని చ| నిత్యమాసేవమానస్య స్త్రీషు హర్షో వివర్ద్ధతే||61||
आत्मगुप्ताफलंमाषा गोधूमः शालिषष्टिकम्| इक्षुरिक्षुरकः क्षीरं क्षौद्रं द्राक्षा सितोपला| उच्चटा शरमूलानि विदारी सशतावरी| जीवनीयानि खर्जूरं मोचचोचफलानि च| एभिर्भक्ष्याणि पेयानि लेह्यानि च घृतानि च| नित्यमासेवमानस्य स्त्रीषु हर्षो विवर्द्धते||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShipravRuShyAH bastayaH (62) · Śloka 62
జీవనీయఘృతక్షీరమధుతైలసితారసైః| రసక్షీరాశినః క్షిప్రం వృషం కుర్వంతి బస్తయః||62||
जीवनीयघृतक्षीरमधुतैलसितारसैः| रसक्षीराशिनः क्षिप्रं वृषं कुर्वन्ति बस्तयः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putrIyAH bastayaH (63) · Śloka 63
సిద్ధబస్తివికల్పోక్తాన్ బలశుక్లసుతప్రదాన్| యుంజీత బస్తీన్ పుత్రార్థీ పుత్రకామోదితం చ యత్||63||
सिद्धबस्तिविकल्पोक्तान् बलशुक्लसुतप्रदान्| युञ्जीत बस्तीन् पुत्रार्थी पुत्रकामोदितं च यत्||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktAnuktavAjIkaraNasaMgrahaH (64) · Śloka 64
యత్కించిన్మధురం స్నిగ్ధం బృంహణం బలవర్ద్ధనం| మనసో హర్షణం యచ్చ తత్సర్వం వృష్యముచ్యతే| ద్రవ్యైరేవZంవిధైస్తస్మాద్ భావితః ప్రమదాం వ్రజేత్| ఆత్మవేగేన చోదీర్ణః స్త్రీగుణైశ్చ ప్రహర్షితః||64||
यत्किञ्चिन्मधुरं स्निग्धं बृंहणं बलवर्द्धनम्| मनसो हर्षणं यच्च तत्सर्वं वृष्यमुच्यते| द्रव्यैरेवZंविधैस्तस्माद् भावितः प्रमदां व्रजेत्| आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana striyAH vRuShyatvam (65) · Śloka 65
ఇష్టా హ్యేకైకశోఽప్యర్థా హర్షప్రీతికరాః పరం| కిం పునః స్త్రీశరీరే యే సంఘాతేన ప్రతిష్ఠితాః||65||
इष्टा ह्येकैकशोऽप्यर्था हर्षप्रीतिकराः परम्| किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guNotkarShe hetuBedaH (66) · Śloka 66
రుచిభేదేన లోకస్య దైవయోగాచ్చ యోషితాం| తం తం ప్రాప్య వివర్ద్ధంతే నరం రూపాదయో గుణాః||66||
रुचिभेदेन लोकस्य दैवयोगाच्च योषिताम्| तं तं प्राप्य विवर्द्धन्ते नरं रूपादयो गुणाः||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyatamA strI (67) · Śloka 67
తస్మాద్యా యస్య హృదయం విశతీవ వరాంగనా| తుల్యస్వభావా యా హారిమృజారూపగుణాన్వితా| పాశభూతైర్వహంత్యంగైర్లావణ్యమివ ముర్తిమత్| ఆలపంత్యమృతేనేవ యా గాత్రాణి నిషించతి| పిబంతీవ చ పశ్యంతీ స్పృశంతీ లింపతీవ యా| నిత్యముత్సవభూతా యా యా సమానమనఃశయా| నయత్యుత్సుకతాం చేతో నిత్యం సన్నిహితాపి యా| యయా వియుక్తో నిస్త్రీకమరతిర్మన్యతే జగత్| ప్రగల్భా రతిసంగ్రామే స్వస్థా లజ్జామయీ చ యా| బహుశోఽపి చ యాం గత్వా తత్పూర్వమివ గచ్ఛతి| చరితైర్నిర్వికారాయా వికారైరివ నిర్మితా| కాంతానువృత్తి పరమా సా స్త్రీ వృష్యతమా మతా||67||
तस्माद्या यस्य हृदयं विशतीव वराङ्गना| तुल्यस्वभावा या हारिमृजारूपगुणान्विता| पाशभूतैर्वहन्त्यङ्गैर्लावण्यमिव मुर्तिमत्| आलपन्त्यमृतेनेव या गात्राणि निषिञ्चति| पिबन्तीव च पश्यन्ती स्पृशन्ती लिम्पतीव या| नित्यमुत्सवभूता या या समानमनःशया| नयत्युत्सुकतां चेतो नित्यं सन्निहितापि या| यया वियुक्तो निस्त्रीकमरतिर्मन्यते जगत्| प्रगल्भा रतिसंग्रामे स्वस्था लज्जामयी च या| बहुशोऽपि च यां गत्वा तत्पूर्वमिव गच्छति| चरितैर्निर्विकाराया विकारैरिव निर्मिता| कान्तानुवृत्ति परमा सा स्त्री वृष्यतमा मता||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apare vRuShyaBAvAH (68) · Śloka 68
అభ్యంజనోద్వర్తనసేకగంధ స్రక్చిత్రవస్త్రాభరణప్రకారాః| సుగంధిపుష్పోత్కరరేణుకీర్ణా మృదుర్మనోజ్ఞా విపులా చ శయ్యా| ప్రాజ్ఞా కలాజ్ఞావశగా వినీతాః ప్రియంవదాః ప్రీతికరా వయస్యాః| విస్రంభసత్త్వప్రకృతిక్రియైక్యా చ్ఛరీరమాత్రేణ పృథక్త్వభూతాః| కాంతావనాంతాః పరపుష్టఘుష్టా రమ్యాః స్రవంత్యః సతతం స్రవంత్యః| మద్యం మదామోదకరం విశేషా ద్ధృద్యా ప్రసన్నా సురభిః ప్రసన్నా| శకాంగనాగండతలాభిపాండు తాంబూలపత్రం పరివారశోభి| ప్రసాధనం స్త్రీముఖపంకజానాం యదాయుధం మూర్త్తిమివాత్మజస్య| హిమాచలోద్ధూనితదుగ్ధసింధు సముద్భవత్ ఫేనచయావదాతం| సౌధం సుధా శుభ్రతరా కరాశ్చ చంద్రస్య కుర్వంతి పరం వృషత్వం||68||
अभ्यञ्जनोद्वर्तनसेकगन्ध स्रक्चित्रवस्त्राभरणप्रकाराः| सुगन्धिपुष्पोत्कररेणुकीर्णा मृदुर्मनोज्ञा विपुला च शय्या| प्राज्ञा कलाज्ञावशगा विनीताः प्रियंवदाः प्रीतिकरा वयस्याः| विस्रम्भसत्त्वप्रकृतिक्रियैक्या च्छरीरमात्रेण पृथक्त्वभूताः| कान्तावनान्ताः परपुष्टघुष्टा रम्याः स्रवन्त्यः सततं स्रवन्त्यः| मद्यं मदामोदकरं विशेषा द्धृद्या प्रसन्ना सुरभिः प्रसन्ना| शकाङ्गनागण्डतलाभिपाण्डु ताम्बूलपत्रं परिवारशोभि| प्रसाधनं स्त्रीमुखपङ्कजानां यदायुधं मूर्त्तिमिवात्मजस्य| हिमाचलोद्धूनितदुग्धसिन्धु समुद्भवत् फेनचयावदातम्| सौधं सुधा शुभ्रतरा कराश्च चन्द्रस्य कुर्वन्ति परं वृषत्वम्||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratAvAsanAntaram (69) · Śloka 69
బంధేన పూర్వోపహితేన పుంసః ఖిన్నస్య వృత్తిః కరణాంతరేణ| సంవాహనం స్పర్శసుఖైః కరైశ్చ కరోత్యపూర్వామివ మన్మథేచ్ఛాం||69||
बन्धेन पूर्वोपहितेन पुंसः खिन्नस्य वृत्तिः करणान्तरेण| संवाहनं स्पर्शसुखैः करैश्च करोत्यपूर्वामिव मन्मथेच्छाम्||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raticeShTAj~jAnamahattvam (70) · Śloka 70
ప్రాయోగికాధికరణోదితచిత్రచేష్టా సంశీలనోద్భవదనల్పరసార్ద్రచిత్తః| వృష్యోపయోగపరిబృంహితదేహధాతు ర్నారీమనాంసి వశమానయతి ప్రసహ్య| తస్మాన్నిత్యం స్త్రీషు వాంఛన్ ప్రియత్వం వృష్యైర్యోగైర్జాతకామోఽపి కామీ| సత్త్వం సాత్మ్యం దేశకాలౌ చ బుధ్వా చాతుష్షష్టే చేష్టితే వ్యాప్రియేత||70||
प्रायोगिकाधिकरणोदितचित्रचेष्टा संशीलनोद्भवदनल्परसार्द्रचित्तः| वृष्योपयोगपरिबृंहितदेहधातु र्नारीमनांसि वशमानयति प्रसह्य| तस्मान्नित्यं स्त्रीषु वाञ्छन् प्रियत्वं वृष्यैर्योगैर्जातकामोऽपि कामी| सत्त्वं सात्म्यं देशकालौ च बुध्वा चातुष्षष्टे चेष्टिते व्याप्रियेत||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratAtishayaprashaMsA (71) · Śloka 71
వలయస్వనసంకులముష్టిరవ ద్విగుణీకృతమేఖలికానినదః| చలనూపురశబ్దయుతోఽపి ముహుః శమమావహతే న రతాతిశయః||71||
वलयस्वनसङ्कुलमुष्टिरव द्विगुणीकृतमेखलिकानिनदः| चलनूपुरशब्दयुतोऽपि मुहुः शममावहते न रतातिशयः||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmavardhanAni (72) · Śloka 72
సర్వార్థసిద్ధిః ప్రథమోఽనురాగః శృంగారగాంధర్వకథావిశేషాః| సీత్కారగర్భం హసితం సహావం ఛిన్నాక్షరం విభ్రమవచ్చ గీతం| సవ్యాజసందర్శితచారుగాత్రం వృత్తం ప్రియాణామవలోకితంచ| చూతాంకురం పుష్పఫలం యథర్తువిద్యుత్వదుద్యోతితగర్జితాని| విహంగభృంగస్తనితానుయాతం స్త్రీకూజితం భూషణశింజితాని| కాలే యథాస్వం వపుషశ్చ శుద్ధిః సంకల్పయోనేర్ధురముద్వహంతి||72||
सर्वार्थसिद्धिः प्रथमोऽनुरागः शृङ्गारगान्धर्वकथाविशेषाः| सीत्कारगर्भम् हसितं सहावं छिन्नाक्षरम् विभ्रमवच्च गीतम्| सव्याजसन्दर्शितचारुगात्रं वृत्तं प्रियाणामवलोकितञ्च| चूताङ्कुरं पुष्पफलं यथर्तुविद्युत्वदुद्योतितगर्जितानि| विहङ्गभृङ्गस्तनितानुयातं स्त्रीकूजितं भूषणशिञ्जितानि| काले यथास्वं वपुषश्च शुद्धिः सङ्कल्पयोनेर्धुरमुद्वहन्ति||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanapUrvameva vRuShyayogopayogaH (73) · Śloka 73
స్రోతస్సు శుద్ధేష్వమలే శరీరే వృష్యం యదాద్యం మితమత్తి కాలే| వృషాయతే తేన పరం మనుష్య స్తద్ బృంహణం దేహబలప్రదం చ| తస్మాత్ పురా శోధనమేవ కార్యం బలానురూపం న చ వృష్యయోగాః| సిధ్యంతి దేహే కలుషే ప్రయుక్తాః క్లిష్టే యథా వాససి రాగయోగాః||73||
स्रोतस्सु शुद्धेष्वमले शरीरे वृष्यं यदाद्यं मितमत्ति काले| वृषायते तेन परं मनुष्य स्तद् बृंहणं देहबलप्रदं च| तस्मात् पुरा शोधनमेव कार्यं बलानुरूपं न च वृष्ययोगाः| सिध्यन्ति देहे कलुषे प्रयुक्ताः क्लिष्टे यथा वाससि रागयोगाः||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AgamAnusArameva varttitavyam (74) · Śloka 74
ఉపదిష్టే విచిత్రేఽస్మిన్ వక్తవ్యార్థానురోధతః| కర్త్తవ్యమేవ కర్త్తవ్యం ప్రాణాబాధేఽపి నేతరత్||74||
उपदिष्टे विचित्रेऽस्मिन् वक्तव्यार्थानुरोधतः| कर्त्तव्यमेव कर्त्तव्यं प्राणाबाधेऽपि नेतरत्||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstropadeshavyavasthA (75) · Śloka 75
ఏతత్స్వరూపం శాస్త్రస్య యద్వ్యాపిత్వేన వర్ణ్యతే| స్పృశతి న్యూనతాదోషో మహానవ్యాపిని ధ్రువం| వీర్యహీనైరసంపూర్ణైః ప్రయోగైరపి భూషితం| అర్థానతంత్రయత్తంత్రం తంత్రతామాప్నుయాత్కథం| హంసబర్హిణదక్షాండా యద్యప్యత్యర్థశుక్రలాః| మునయః సదయా బ్రూయుస్తాన్యోగేష్వన్యథా కథం| కథం వా సర్వ ఏవైతే యోగా రాగాగ్నిదీపనాః| క్లిష్టసంకల్పజననాః ప్రోక్తాః సంసారవర్ద్ధనాః| త్రికాలదర్శిభిర్దిర్వ్యైః సత్త్వదోషవివర్జితైః| పూర్వాచార్యైః కృతం వర్త్మ కో లంఘయితుమర్హతి| ప్రకాంతే సర్వథా సర్వముక్తం భవతి సూదితం| న హి లేశాభిధానేన లభ్యః సర్వార్థసంగ్రహః| తథా చ గర్ద్దభీక్షీరం మాంసమశ్వశ్వహస్తినాం| మహాసాగరతోయం చ ప్రోక్తం నిరుపయోగ్యపి||75||
एतत्स्वरूपं शास्त्रस्य यद्व्यापित्वेन वर्ण्यते| स्पृशति न्यूनतादोषो महानव्यापिनि ध्रुवम्| वीर्यहीनैरसम्पूर्णैः प्रयोगैरपि भूषितम्| अर्थानतन्त्रयत्तन्त्रं तन्त्रतामाप्नुयात्कथम्| हंसबर्हिणदक्षाण्डा यद्यप्यत्यर्थशुक्रलाः| मुनयः सदया ब्रूयुस्तान्योगेष्वन्यथा कथम्| कथं वा सर्व एवैते योगा रागाग्निदीपनाः| क्लिष्टसङ्कल्पजननाः प्रोक्ताः संसारवर्द्धनाः| त्रिकालदर्शिभिर्दिर्व्यैः सत्त्वदोषविवर्जितैः| पूर्वाचार्यैः कृतं वर्त्म को लङ्घयितुमर्हति| प्रकान्ते सर्वथा सर्वमुक्तं भवति सूदितम्| न हि लेशाभिधानेन लभ्यः सर्वार्थसंग्रहः| तथा च गर्द्दभीक्षीरं मांसमश्वश्वहस्तिनाम्| महासागरतोयं च प्रोक्तं निरुपयोग्यपि||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstrasya nirdoShatApratipAdanam tatra vyApitvam (76) · Śloka 76
అద్యత్వేఽపి విశేషేణ భూరితంత్రార్థసంగ్రహాత్| సంగ్రహాద్యన్న బుధ్యేత తజ్జ్ఞానమతిదుర్లభం| యథా ప్రతిజ్ఞాతమితిక్రమేణ వేదోఽయమష్టాంగనిధేర్న్నిబద్ధః| అభ్యస్యతో మార్గమివార్యసత్యం సంజాయతే స్వర్థపరార్థసిద్ధిః||76||
अद्यत्वेऽपि विशेषेण भूरितन्त्रार्थसंग्रहात्| संग्रहाद्यन्न बुध्येत तज्ज्ञानमतिदुर्लभम्| यथा प्रतिज्ञातमितिक्रमेण वेदोऽयमष्टाङ्गनिधेर्न्निबद्धः| अभ्यस्यतो मार्गमिवार्यसत्यं सञ्जायते स्वर्थपरार्थसिद्धिः||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhaguNavattvam (77) · Śloka 77
పితామహముఖోద్గీర్ణమిత్యాయుర్వేదవాఙ్మయం| జీవితారోగ్యధర్మార్థసుఖగౌరవకీర్తికృత్| అలంకృతం యుక్తిపదైః సద్రత్నైరివ కాంచనం| షట్త్రింశతార్థదుర్గేషు భిషజాం సంక్రమైరివ||77||
पितामहमुखोद्गीर्णमित्यायुर्वेदवाङ्मयम्| जीवितारोग्यधर्मार्थसुखगौरवकीर्तिकृत्| अलंकृतं युक्तिपदैः सद्रत्नैरिव काञ्चनम्| षट्त्रिंशतार्थदुर्गेषु भिषजां संक्रमैरिव||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tantrayuktayaH (78) · Śloka 78
తత్రాధికరణం యోగో హేత్వర్థోఽర్థః పదస్య చ| ప్రదేశోద్దేశనిర్దేశవాక్యశేషాః ప్రయోజనం| ఉపదేశాపదేశాతిదేశార్థాపత్తినిర్ణయాః| ప్రసంగైకాంతనైకాంతాః సాపవర్గో విపర్యయః| పూర్వపక్షవిధానానుమతవ్యాఖ్యానసంశయాః| నిదర్శనం నిర్వచనం నియోగోఽథ వికల్పనం| ప్రత్యుత్సారస్తథోద్ధారః సంభవస్తంత్రయుక్తయః||78||
तत्राधिकरणं योगो हेत्वर्थोऽर्थः पदस्य च| प्रदेशोद्देशनिर्देशवाक्यशेषाः प्रयोजनम्| उपदेशापदेशातिदेशार्थापत्तिनिर्णयाः| प्रसङ्गैकान्तनैकान्ताः सापवर्गो विपर्ययः| पूर्वपक्षविधानानुमतव्याख्यानसंशयाः| निदर्शनं निर्वचनं नियोगोऽथ विकल्पनम्| प्रत्युत्सारस्तथोद्धारः सम्भवस्तन्त्रयुक्तयः||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tantrayuktimahattvam (79) · Śloka 79
సరసః సుప్తపద్మస్య రవిదీధితయో యథా| యథా గృహస్య దీపాభాస్తథా తంత్రస్య యుక్తయః| అధీయానోఽపి తంత్రాణి తంత్రయుక్త్యవిచక్షణః| నాధిగచ్ఛతి తంత్రార్థమర్థం భాగ్యక్షయే యథా| వాక్యార్థయోజనాదేతా యుక్తయస్త్విష్టసిద్ధిదాః| అసద్వాదిప్రయుక్తానాం వాక్యానాం ప్రతిషేధకాః| లీనవ్యత్యాసలేశోక్తిగదితానాం ప్రకాశకాః| వాక్యన్యాయోదధేః సారం గృహీత్వైవం వ్యవస్థితాః||79||
सरसः सुप्तपद्मस्य रविदीधितयो यथा| यथा गृहस्य दीपाभास्तथा तन्त्रस्य युक्तयः| अधीयानोऽपि तन्त्राणि तन्त्रयुक्त्यविचक्षणः| नाधिगच्छति तन्त्रार्थमर्थं भाग्यक्षये यथा| वाक्यार्थयोजनादेता युक्तयस्त्विष्टसिद्धिदाः| असद्वादिप्रयुक्तानां वाक्यानां प्रतिषेधकाः| लीनव्यत्यासलेशोक्तिगदितानां प्रकाशकाः| वाक्यन्यायोदधेः सारं गृहीत्वैवं व्यवस्थिताः||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mantravatprayogaH (80) · Śloka 80
ఏతదాగమసిద్ధత్వాత్ ప్రత్యక్షఫలదర్శనాత్| ప్రయోజ్యం మంత్రవత్తంత్రం తంత్రజ్ఞానవిశారదైః||80||
एतदागमसिद्धत्वात् प्रत्यक्षफलदर्शनात्| प्रयोज्यं मन्त्रवत्तन्त्रं तन्त्रज्ञानविशारदैः||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aupamyena shreyaskaratvanirdeshaH (81) · Śloka 81
పితామహేన లోకస్య స్మృత్వా తదిదమవ్యయం| అకాలమృత్యురక్షార్థమలౌహం వర్మ నిర్మితం| సుజ్ఞాతమేతదమృతం స్వస్థాస్వస్థసుఖాస్పదం| యథేప్సితఫలాశేషపురుషార్థప్రసాధనం| ఇదం శాస్త్రమదృష్టీనామేవమాలోకకార్యపి| మండలం భాస్కరస్యేవ న ప్రకాశాయ జాయతే||81||
पितामहेन लोकस्य स्मृत्वा तदिदमव्ययम्| अकालमृत्युरक्षार्थमलौहं वर्म निर्मितम्| सुज्ञातमेतदमृतं स्वस्थास्वस्थसुखास्पदम्| यथेप्सितफलाशेषपुरुषार्थप्रसाधनम्| इदं शास्त्रमदृष्टीनामेवमालोककार्यपि| मण्डलं भास्करस्येव न प्रकाशाय जायते||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prAj~jAj~jayoH shastrAdivadubhayathA kAryakaratvam (82) · Śloka 82
ధ్రువం వైద్యేషు కల్యాణమాయుర్వేదానుసారిషు| ఇతరేష్వితరచ్ఛాత్రవిషజ్వలనకర్మసు||82||
ध्रुवं वैद्येषु कल्याणमायुर्वेदानुसारिषु| इतरेष्वितरच्छात्रविषज्वलनकर्मसु||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aj~jasya shastrAdito~api ghAtakatvam (83) · Śloka 83
కుర్యాత్ ప్రయుక్తం శస్త్రాది సశేషమపి రోగిణం| న త్వేవం భేషజం మోహాదనాలోచితయోజితం||83||
कुर्यात् प्रयुक्तं शस्त्रादि सशेषमपि रोगिणम्| न त्वेवं भेषजं मोहादनालोचितयोजितम्||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dauShauShadhAdInAmavekShaNaM kAryam (84) · Śloka 84
సదా దోషౌషధాదీని వీక్ష్య ద్వాదశతత్త్వతః| కుర్యాచ్చికిత్సితం ప్రాజ్ఞో న యోగైరేవ కేవలైః||84||
सदा दोषौषधादीनि वीक्ष्य द्वादशतत्त्वतः| कुर्याच्चिकित्सितं प्राज्ञो न योगैरेव केवलैः||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kevalayogaprayoge doShaH (85) · Śloka 85
మాత్రాదిసమ్యగజ్ఞాత్వా యదృచ్ఛాప్రతిపాదితః| హినస్తి వ్యాధితం యోగో ఘృతమాక్షికయోరివ||85||
मात्रादिसम्यगज्ञात्वा यदृच्छाप्रतिपादितः| हिनस्ति व्याधितं योगो घृतमाक्षिकयोरिव||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstratattvaj~jAnamevAvashyakam (86) · Śloka 86
దృష్ట్వా విషేఽప్యమృతతాం ఘృతాదౌ మారణాత్మతాం| శాస్త్రతత్త్వం న విజ్ఞాయ స దురాత్మా చికిత్సతి||86||
दृष्ट्वा विषेऽप्यमृततां घृतादौ मारणात्मताम्| शास्त्रतत्त्वं न विज्ञाय स दुरात्मा चिकित्सति||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aj~javaidyanindA (87) · Śloka 87
సుగీతశ్చైష కస్యాపి మహాశ్లోకో మహాత్మనః| వైద్యాశ్చాశ్రుతశాస్త్రార్థాం మూర్ఖాశ్చ ప్రభవిష్ణవః| అకాలమృత్యవో హ్యేతే విచరంతి మహీతలే| లోభయంత్యాతురం మూఢా యే చిత్రైః కర్మకౌశలైః| తేభ్యో రక్షేత్సదాత్మానమాత్మా యస్మాత్ సుదుర్లభః| తే ఘుణాక్షరవత్కంచిదుత్తార్య నియతాయుషం| ఘ్నంతి వైద్యాభిమానేన శతాన్యనియతాయుషాం| రోగార్త్తస్య విషణ్ణస్య యత్నలభ్యసుఖాయుషః| అవైద్యో నిర్ఘృణః క్రూరో యః కరోతి భిషగ్జితం| పాపస్య మృత్యుదూతస్య దుర్మతేస్త్యక్తధర్మణః| నరో నరకపాతీ స్యాత్తస్య సంభాషణాదపి| అతంత్రీకృతతంత్రార్థాః శాస్త్రమాత్రోపజీవినః| రాజ్ఞాం ప్రమాదాద్రాష్ట్రాణి చరంతి వ్యాధవృత్తయః| తాన్ కాలపాశసదృశాన్ వర్జయేచ్ఛాస్త్రదూషకాన్| సేవేత శమవిజ్ఞానజ్ఞానపూర్ణాన్ భిషక్తమాన్||87||
सुगीतश्चैष कस्यापि महाश्लोको महात्मनः| वैद्याश्चाश्रुतशास्त्रार्थां मूर्ख़ाश्च प्रभविष्णवः| अकालमृत्यवो ह्येते विचरन्ति महीतले| लोभयन्त्यातुरं मूढा ये चित्रैः कर्मकौशलैः| तेभ्यो रक्षेत्सदात्मानमात्मा यस्मात् सुदुर्लभः| ते ग़ुणाक्षरवत्कञ्चिदुत्तार्य नियतायुषम्| ग़्नन्ति वैद्याभिमानेन शतान्यनियतायुषाम्| रोगार्त्तस्य विषण्णस्य यत्नलभ्यसुख़ायुषः| अवैद्यो निर्ग़ृणः क्रूरो यः करोति भिषग्जितम्| पापस्य मृत्युदूतस्य दुर्मतेस्त्यक्तधर्मणः| नरो नरकपाती स्यात्तस्य सम्भाषणादपि| अतन्त्रीकृततन्त्रार्थाः शास्त्रमात्रोपजीविनः| राज्ञां प्रमादाद्राष्ट्राणि चरन्ति व्याधवृत्तयः| तान् कालपाशसदृशान् वर्जयेच्छास्त्रदूषकान्| सेवेत शमविज्ञानज्ञानपूर्णान् भिषक्तमान्||८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryaM pUjayet (88) · Śloka 88
అన్నపానాని పథ్యాని వ్యాధినిర్ఘాతమౌషధం| రసాయనాని వృష్Yఆణి ప్రాప్యంతే వైద్యసంశ్రయాత్| అరాజకా యథా దేశా భర్త్తృహీనా యథా గృహాః| ఆతురాద్యాస్తథా పాదాః శోచ్యా వైద్యానధిష్ఠితాః| ప్రాణాచార్యం బుధస్తస్మాద్దయాలుం విజితేంద్రియం| అశ్వినావివ దేవేంద్రః పూజయేదాదృతః సదా||88||
अन्नपानानि पथ्यानि व्याधिनिर्घातमौषधम्| रसायनानि वृष्य़ाणि प्राप्यन्ते वैद्यसंश्रयात्| अराजका यथा देशा भर्त्तृहीना यथा गृहाः| आतुराद्यास्तथा पादाः शोच्या वैद्यानधिष्ठिताः| प्राणाचार्यं बुधस्तस्माद्दयालुं विजितेन्द्रियम्| अश्विनाविव देवेन्द्रः पूजयेदादृतः सदा||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvinoH praBAvakIrtanam (89) · Śloka 89
యజ్ఞస్య హి శిరస్ఛిన్నమశ్విభ్యాం సంధితం పునః| పాతితా దశనాః పూష్ణో భగస్య చ విలోచనే| రాజయక్ష్మార్ద్దితశ్చంద్రస్తాభ్యామేవ చికిత్సితః| సోమాన్నిపతితో వజ్రీ భుజస్తంభే చ దారుణే| భార్గవశ్చ్యవనః కామీ వృద్ధః సన్ వికృతిం గతః| వీర్యవర్ణబలోపేతః కృతస్తాభ్యాం పునర్యువా| ఏభిశ్చాన్యైశ్చ బహుభిః కర్మభిర్భిషగుత్తమౌ| బభూవతుర్భృశం పూజ్యావింద్రాదీనాం మహాత్మనాం| అశ్విభ్యాం సహితః సోమం ప్రాతః పిబతి వాసవః| సౌత్రామణ్యాం చ భగవానశ్విభ్యాం సహ మోదతే| అశ్వినోః కల్ప్యతే భాగో యజ్ఞేషు బ్రాహ్మణైరపి| అశ్వినావగ్నిరింద్రశ్చ వేదేషు సుతరాం స్తుతాః| వైద్యావిత్యశ్వినౌ తస్మాత్ పూజ్యేతే విబుధైరపి| అజరైరమరైర్నిత్యం సుఖితైరేవమాదృతైః| వ్యాధిమృత్యుజరాగ్రస్తైర్దుఃఖప్రాయైః సుఖార్థిభిః| కిం పునర్భిషజో మర్త్యైః పూజ్యాః స్యుర్నాతిశక్తితః||89||
यज्ञस्य हि शिरस्छिन्नमश्विभ्यां सन्धितं पुनः| पातिता दशनाः पूष्णो भगस्य च विलोचने| राजयक्ष्मार्द्दितश्चन्द्रस्ताभ्यामेव चिकित्सितः| सोमान्निपतितो वज्री भुजस्तम्भे च दारुणे| भार्गवश्च्यवनः कामी वृद्धः सन् विकृतिं गतः| वीर्यवर्णबलोपेतः कृतस्ताभ्यां पुनर्युवा| एभिश्चान्यैश्च बहुभिः कर्मभिर्भिषगुत्तमौ| बभूवतुर्भृशं पूज्याविन्द्रादीनां महात्मनाम्| अश्विभ्यां सहितः सोमं प्रातः पिबति वासवः| सौत्रामण्यां च भगवानश्विभ्यां सह मोदते| अश्विनोः कल्प्यते भागो यज्ञेषु ब्राह्मणैरपि| अश्विनावग्निरिन्द्रश्च वेदेषु सुतरां स्तुताः| वैद्यावित्यश्विनौ तस्मात् पूज्येते विबुधैरपि| अजरैरमरैर्नित्यं सुखितैरेवमादृतैः| व्याधिमृत्युजराग्रस्तैर्दुःखप्रायैः सुखार्थिभिः| किं पुनर्भिषजो मर्त्यैः पूज्याः स्युर्नातिशक्तितः||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryanirvacanam (90) · Śloka 90
శీలవాన్ మతిమాన్ యుక్తో ద్విజాతిర్వేదపారగః| ప్రాణిభిః పితృవత్పూజ్యః ప్రాణాచార్యః స హి స్మృతః||90||
शीलवान् मतिमान् युक्तो द्विजातिर्वेदपारगः| प्राणिभिः पितृवत्पूज्यः प्राणाचार्यः स हि स्मृतः||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidyayA eva vaidyattvam (91) · Śloka 91
విద్యాసమాప్తౌ భిషజాం ద్వితీయా జాతిరుచ్యతే| న వైద్యో వైద్యశబ్దం హి లభతే పూర్వజన్మనా| విద్యాసమాప్తావార్షం వా బ్రాహ్మం వా భిషజాం ధ్రువం| సత్త్వమావిశతి జ్ఞానాత్తేన వైద్యో ద్విజః స్మృతః||91||
विद्यासमाप्तौ भिषजां द्वितीया जातिरुच्यते| न वैद्यो वैद्यशब्दं हि लभते पूर्वजन्मना| विद्यासमाप्तावार्षम् वा ब्राह्मं वा भिषजां ध्रुवम्| सत्त्वमाविशति ज्ञानात्तेन वैद्यो द्विजः स्मृतः||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryaM prati lokakarttavyam (92) · Śloka 92
నావధ్యాయేన్న చాక్రోశేదహితం న సమాచరేత్| ప్రాణాచార్యం బుధః కశ్చిదిచ్ఛేన్నాయురనశ్వరం||92||
नावध्यायेन्न चाक्रोशेदहितं न समाचरेत्| प्राणाचार्यं बुधः कश्चिदिच्छेन्नायुरनश्वरम्||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasya AturAn prati karttavyam (93) · Śloka 93
భిషగప్యాతురాన్సర్వాన్ స్వసుతానివ యత్నవాన్ ఆబాధేభ్యోఽభిసంరక్షేత్ జ్ఞానం ధర్మమనుస్మరన్| కుర్వతే యే తు వృత్త్యర్థం చికిత్సాపణ్యవిక్రయం| తే హిత్వా కాంచనం రాశిం పాంసురాశిముపాసతే| రోగాఖ్యాందారుణాంపాశానంతకాంతికకర్షిణః| యశ్ఛిత్వా యచ్ఛతి ప్రాణాందాతా నాస్త్యేవ తత్సమః| న జీవితప్రదానాద్ధి దానమన్యద్విశిష్యతే| తస్మాదుపాచరేత్ స్వేన స్వేన నిఃస్వతపస్వినః||93||
भिषगप्यातुरान्सर्वान् स्वसुतानिव यत्नवान् आबाधेभ्योऽभिसंरक्षेत् ज्ञानं धर्ममनुस्मरन्| कुर्वते ये तु वृत्त्यर्थं चिकित्सापण्यविक्रयम्| ते हित्वा काञ्चनं राशिं पांसुराशिमुपासते| रोगाख्यान्दारुणान्पाशानन्तकान्तिककर्षिणः| यश्छित्वा यच्छति प्राणान्दाता नास्त्येव तत्समः| न जीवितप्रदानाद्धि दानमन्यद्विशिष्यते| तस्मादुपाचरेत् स्वेन स्वेन निःस्वतपस्विनः||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsitasAphalyam (94) · Śloka 94
సత్త్వార్థమీహమానస్య వైద్యస్యైవం మహామతేః| వర్త్తతే సన్నిధానేన నియతం సిద్ధిదేవతాః| క్వచిద్ధర్మః క్వచిన్మిత్రం క్వచిదర్థః క్వచిద్యశః| కర్మాభ్యాసః క్వచిచ్చేతి చికిత్సా నాస్తి నిష్ఫలా| నిత్యమాదరవాన్ వైద్యస్తస్మాదార్త్తానుపాచరేత్| ప్రాణాన్ సహాత్మనః కీర్త్త్యా నిహంత్యేషామనాదరాత్||94||
सत्त्वार्थमीहमानस्य वैद्यस्यैवं महामतेः| वर्त्तते सन्निधानेन नियतं सिद्धिदेवताः| क्वचिद्धर्मः क्वचिन्मित्रं क्वचिदर्थः क्वचिद्यशः| कर्माभ्यासः क्वचिच्चेति चिकित्सा नास्ति निष्फला| नित्यमादरवान् वैद्यस्तस्मादार्त्तानुपाचरेत्| प्राणान् सहात्मनः कीर्त्त्या निहन्त्येषामनादरात्||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyavRuttiH (95) · Śloka 95
సర్వత్ర మైత్రీ కరుణాతురేషు నిరామదేహేషు నృషు ప్రమోదః| మనస్యుపేక్షాపకృతిం వ్రజత్సు వైద్యస్య సద్దృత్తమలం తనోతి|95|
सर्वत्र मैत्री करुणातुरेषु निरामदेहेषु नृषु प्रमोदः| मनस्युपेक्षापकृतिं व्रजत्सु वैद्यस्य सद्दृत्तमलं तनोति|९५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karuNAmUrttervaidyasya nirupamattvam (96) · Śloka 95
సామిషేణాపి చిత్తేన జీవితోచ్ఛేదకారిణః| యో నిహంత్యామయాన్ వైద్యః సోఽపి కేనోపమీయతాం| కిముత నిరామిషేణ మనసా కరుణామృదునా కృపణవిశిష్టయోః సదృశమాదరముద్వహతా| అతిగురుబోధిసత్త్వచరితం సతతం విదధ చ్ఛమయతి రోగజాలమపి యోఽతివిరోధమిథః||95||
सामिषेणापि चित्तेन जीवितोच्छेदकारिणः| यो निहन्त्यामयान् वैद्यः सोऽपि केनोपमीयताम्| किमुत निरामिषेण मनसा करुणामृदुना कृपणविशिष्टयोः सदृशमादरमुद्वहता| अतिगुरुबोधिसत्त्वचरितं सततं विदध च्छमयति रोगजालमपि योऽतिविरोधमिथः||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ativirodharogajAlanidarshanam (97) · Śloka 97
దాహః శూలం తృడాధ్మానం క్షుత్క్షామత్వమరోచకం| కః ప్రాకృతో జయేద్రోగాన్ నిత్యమన్యోఽన్యరోధినః||97||
दाहः शूलं तृडाध्मानं क्षुत्क्षामत्वमरोचकम्| कः प्राकृतो जयेद्रोगान् नित्यमन्योऽन्यरोधिनः||९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadRushalakShaNe bhinnakramanidarshanam (98) · Śloka 98
మారుతామగ్రహోన్మాదమదాన్ సుసదృశాకృతీన్| కో జానీయాచ్చికిత్సేద్వా దూరభిన్నక్రియాక్రమాన్||98||
मारुतामग्रहोन्मादमदान् सुसदृशाकृतीन्| को जानीयाच्चिकित्सेद्वा दूरभिन्नक्रियाक्रमान्||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ataH prANAcAryaM pUjayet (99) · Śloka 99
ప్రాణాచార్యం వేదపారం ప్రయాతం బుద్ధ్యా యుక్తం పూజయేన్నిత్యమస్మాత్| యస్మిన్యస్య ప్రాణయాత్రానిబద్ధా తస్మై యచ్ఛన్ కో ధనానాం ధనాయేత్||99||
प्राणाचार्यं वेदपारं प्रयातं बुद्ध्या युक्तं पूजयेन्नित्यमस्मात्| यस्मिन्यस्य प्राणयात्रानिबद्धा तस्मै यच्छन् को धनानां धनायेत्||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AyurvedatantraracanetihAsaH (100) · Śloka 100
ఆయుర్వేదం శ్లోకలక్షేణ పూర్వం బ్రహ్మాఽఽమ్నాసీదగ్నివేశాదయస్తు| కృత్స్నజ్ఞేయప్రాప్తసారాః స్వతంత్రా స్తస్యైకైకం నైకధాఽంగం వితేనుః||100||
आयुर्वेदं श्लोकलक्षेण पूर्वं ब्रह्माऽऽम्नासीदग्निवेशादयस्तु| कृत्स्नज्ञेयप्राप्तसाराः स्वतन्त्रा स्तस्यैकैकं नैकधाऽङ्गं वितेनुः||१००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svetihAsanidarshanam (101) · Śloka 101
భిషగ్వరో వాగ్భట ఇత్యభూన్మే పితామహో నామధరోఽస్మి యస్య| సుతోఽభవత్తస్య చ సింహగుప్త స్తస్యాప్యహం సింధుషు లబ్ధజన్మా||101||
भिषग्वरो वाग्भट इत्यभून्मे पितामहो नामधरोऽस्मि यस्य| सुतोऽभवत्तस्य च सिंहगुप्त स्तस्याप्यहं सिन्धुषु लब्धजन्मा||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svanirmitatantrasvarUpanidarshanam (102) · Śloka 102
సమధిగమ్య గురోరవలోకితాత్ గురుతరాచ్చ పితుః ప్రతిభాం మయా| సుబహుభేషజశాస్త్రవిలోచనాత్ సువిహితఽంగవిభాగవినిర్ణయః| పూర్వోక్తమేవ వదతా కిమివోదితం స్యా చ్ఛ్రద్ధాలుతుష్టిజననం న భవత్యపూర్వం| సంక్షిప్తసంశయితవిస్తృతవిప్రకీర్ణః కృత్స్నోఽర్థరాశిరితి సాధు స ఏవ దృష్టః| ఆయుర్వేదోదధేః పారమపారస్య ప్రయాతి కః| విశ్వవ్యాధ్యౌషధిజ్ఞానసారస్త్వేష సముచ్చితః||102||
समधिगम्य गुरोरवलोकितात् गुरुतराच्च पितुः प्रतिभां मया| सुबहुभेषजशास्त्रविलोचनात् सुविहितऽङ्गविभागविनिर्णयः| पूर्वोक्तमेव वदता किमिवोदितं स्या च्छ्रद्धालुतुष्टिजननं न भवत्यपूर्वम्| सङ्क्षिप्तसंशयितविस्तृतविप्रकीर्णः कृत्स्नोऽर्थराशिरिति साधु स एव दृष्टः| आयुर्वेदोदधेः पारमपारस्य प्रयाति कः| विश्वव्याध्यौषधिज्ञानसारस्त्वेष समुच्चितः||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AtmatantropAdeyatAnidarshanam (103) · Śloka 103
స్మృత్వేదముదితం పూర్వం శ్రుత్వేదానీం ద్వయోః పునః| స్మర్త్తుః శ్రోతుశ్చ సుతరాం శ్రద్ధాతుం కస్య యుజ్యతే| అథవా శ్రుతమప్యేతత్ స్మర్త్తురేవ క్రమాగతం| అభిధాతృవిశేషేణ కిం తథాపి ప్రయోజనం| ఊర్ధ్వమేతి మదనం త్రివృతాధో- వస్తుమాత్రక ఇతి ప్రతిపాద్యే| మద్విధో యది వదేదథవాఽత్రిః కథ్యతాం క ఇవ కర్మాణి భేదః| సాధ్వసాధ్వితి వివేకవియుక్తో లోకపంక్తికృతభక్తివిశేషః| బాలిశో భవతి నో ఖలు విద్వాన్ సూక్త ఏవ రమతే మతిరస్య||103||
स्मृत्वेदमुदितं पूर्वं श्रुत्वेदानीं द्वयोः पुनः| स्मर्त्तुः श्रोतुश्च सुतरां श्रद्धातुं कस्य युज्यते| अथवा श्रुतमप्येतत् स्मर्त्तुरेव क्रमागतम्| अभिधातृविशेषेण किं तथापि प्रयोजनम्| ऊर्ध्वमेति मदनं त्रिवृताधो- वस्तुमात्रक इति प्रतिपाद्ये| मद्विधो यदि वदेदथवाऽत्रिः कथ्यतां क इव कर्माणि भेदः| साध्वसाध्विति विवेकवियुक्तो लोकपङ्क्तिकृतभक्तिविशेषः| बालिशो भवति नो खलु विद्वान् सूक्त एव रमते मतिरस्य||१०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samAptisUcakaM ma~ggalam (104-50) · Śloka 50
ఇతి మునివచనానాం జీవితోపాశ్రయాణా మభీలషితసమృద్ధౌ కల్పవృక్షోపమానాం| యదుదితమిహ పుణ్యం కుర్వతో మేఽనువాదం భవతు విగతరోగో నిర్వృతస్తేన లోకః||104|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతా వష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాముత్తరతంత్రే వాజీకరణ విధిర్నామ పంచాశోఽధ్యాయః||50||
इति मुनिवचनानां जीवितोपाश्रयाणा मभीलषितसमृद्धौ कल्पवृक्षोपमानाम्| यदुदितमिह पुण्यं कुर्वतो मेऽनुवादं भवतु विगतरोगो निर्वृतस्तेन लोकः||१०४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे वाजीकरण विधिर्नाम पञ्चाशोऽध्यायः||५०||
🔊 Audio coming soon