18. śvayathucikitsitam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಶ್ವಯಥುಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಭಿಷಗ್ವರಿಷ್ಠಂ ಸುರಸಿದ್ಧಜುಷ್ಟಂ ಮುನೀನ್ದ್ರಮತ್ರ್ಯಾತ್ಮಜಮಗ್ನಿವೇಶಃ| ಮಹಾಗದಸ್ಯ ಶ್ವಯಥೋರ್ಯಥಾವತ್ ಪ್ರಕೋಪರೂಪಪ್ರಶಮಾನಪೃಚ್ಛತ್||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ತಸ್ಮೈ ಜಗಾದಾಗದವೇದಸಿನ್ಧುಪ್ರವರ್ತನಾದ್ರಿಪ್ರವರೋಽತ್ರಿಜಸ್ತಾನ್| ವಾತಾದಿಭೇದಾತ್ತ್ರಿವಿಧಸ್ಯ ಸಮ್ಯಙ್ನಿಜಾನಿಜೈಕಾಙ್ಗಜಸರ್ವಜಸ್ಯ||೪||

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

ಶುದ್ಧ್ಯಾಮಯಾಭಕ್ತಕೃಶಾಬಲಾನಾಂ ಕ್ಷಾರಾಮ್ಲತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಗುರೂಪಸೇವಾ| ದಧ್ಯಾಮಮೃಚ್ಛಾಕವಿರೋಧಿದುಷ್ಟಗರೋಪಸೃಷ್ಟಾನ್ನನಿಷೇವಣಂ ಚ||೫|| ಅರ್ಶಾಂಸ್ಯಚೇಷ್ಟಾ ನ ಚ ದೇಹಶುದ್ಧಿರ್ಮರ್ಮೋಪಘಾತೋ ವಿಷಮಾ ಪ್ರಸೂತಿಃ| ಮಿಥ್ಯೋಪಚಾರಃ ಪ್ರತಿಕರ್ಮಣಾಂ ಚ ನಿಜಸ್ಯ ಹೇತುಃ ಶ್ವಯಥೋಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ||೬||

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

ಬಾಹ್ಯಾಸ್ತ್ವಚೋ ದೂಷಯಿತಾಽಭಿಘಾತಃ ಕಾಷ್ಠಾಶ್ಮಶಸ್ತ್ರಾಗ್ನಿವಿಷಾಯಸಾದ್ಯೈಃ | ಆಗನ್ತುಹೇತುಃ, ...|೭|

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

... ತ್ರಿವಿಧೋ ನಿಜಶ್ಚ ಸರ್ವಾರ್ಧಗಾತ್ರಾವಯವಾಶ್ರಿತತ್ವಾತ್||೭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

ಬಾಹ್ಯಾಃ ಸಿರಾಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಯದಾ ಕಫಾಸೃಕ್ಪಿತ್ತಾನಿ ಸನ್ದೂಷಯತೀಹ ವಾಯುಃ| ತೈರ್ಬದ್ಧಮಾರ್ಗಃ ಸ ತದಾ ವಿಸರ್ಪನ್ನುತ್ಸೇಧಲಿಙ್ಗಂ ಶ್ವಯಥುಂ ಕರೋತಿ||೮||

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

ಉರಃಸ್ಥಿತೈರೂರ್ಧ್ವಮಧಸ್ತು ವಾಯೋಃ ಸ್ಥಾನಸ್ಥಿತೈರ್ಮಧ್ಯಗತೈಸ್ತು ಮಧ್ಯೇ| ಸರ್ವಾಙ್ಗಗಃ ಸರ್ವಗತೈಃ ಕ್ವಚಿತ್ಸ್ಥೈರ್ದೋಷೈಃ ಕ್ವಚಿತ್ ಸ್ಯಾಚ್ಛ್ವಯಥುಸ್ತದಾಖ್ಯಃ||೯||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ಊಷ್ಮಾ ತಥಾ ಸ್ಯಾದ್ದವಥುಃ ಸಿರಾಣಾಮಾಯಾಮ ಇತ್ಯೇವ ಚ ಪೂರ್ವರೂಪಮ್|೧೦|

Adhikarana 10 (10) · Śloka 10

ಸರ್ವಸ್ತ್ರಿದೋಷೋಽಧಿಕದೋಷಲಿಙ್ಗೈಸ್ತಚ್ಛಬ್ದಮಭ್ಯೇತಿ ಭಿಷಗ್ಜಿತಂ ಚ||೧೦||

Adhikarana 11 (11) · Śloka 11

ಸಗೌರವಂ ಸ್ಯಾದನವಸ್ಥಿತತ್ವಂ ಸೋತ್ಸೇಧಮುಷ್ಮಾಽಥ ಸಿರಾತನುತ್ವಮ್| ಸಲೋಮಹರ್ಷಾಽಙ್ಗವಿವರ್ಣತಾ ಚ ಸಾಮಾನ್ಯಲಿಙ್ಗಂ ಶ್ವಯಥೋಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಮ್||೧೧||

Adhikarana 12 (12) · Śloka 12

ಚಲಸ್ತನುತ್ವಕ್ಪರುಷೋಽರುಣೋಽಸಿತಃ ಪ್ರಸುಪ್ತಿಹರ್ಷಾರ್ತಿಯುತೋಽನಿಮಿತ್ತತಃ| ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ ಪ್ರೋನ್ನಮತಿ ಪ್ರಪೀಡಿತೋ ದಿವಾಬಲೀ ಚ ಶ್ವಯಥುಃ ಸಮೀರಣಾತ್||೧೨||

Adhikarana 13 (13) · Śloka 13

ಮೃದುಃ ಸಗನ್ಧೋಽಸಿತಪೀತರಾಗವಾನ್ ಭ್ರಮಜ್ವರಸ್ವೇದತೃಷಾಮದಾನ್ವಿತಃ| ಯ ಉಷ್ಯತೇ ಸ್ಪರ್ಶರುಗಕ್ಷಿರಾಗಕೃತ್ ಸ ಪಿತ್ತಶೋಥೋ ಭೃಶದಾಹಪಾಕವಾನ್||೧೩||

Adhikarana 14 (14) · Śloka 14

ಗುರುಃ ಸ್ಥಿರಃ ಪಾಣ್ಡುರರೋಚಕಾನ್ವಿತಃ ಪ್ರಸೇಕನಿದ್ರಾವಮಿವಹ್ನಿಮಾನ್ದ್ಯಕೃತ್| ಸ ಕೃಚ್ಛ್ರಜನ್ಮಪ್ರಶಮೋ ನಿಪೀಡಿತೋ ನ ಚೋನ್ನಮೇದ್ರಾತ್ರಿಬಲೀ ಕಫಾತ್ಮಕಃ||೧೪||

Adhikarana 15 (15) · Śloka 15

ಕೃಶಸ್ಯ ರೋಗೈರಬಲಸ್ಯ ಯೋ ಭವೇದುಪದ್ರವೈರ್ವಾ ವಮಿಪೂರ್ವಕೈರ್ಯುತಃ| ಸ ಹನ್ತಿ ಮರ್ಮಾನುಗತೋಽಥ ರಾಜಿಮಾನ್ ಪರಿಸ್ರವೇದ್ಧೀನಬಲಸ್ಯ ಸರ್ವಗಃ||೧೫||

Adhikarana 16 (16) · Śloka 16

ಅಹೀನಮಾಂಸಸ್ಯ ಯ ಏಕದೋಷಜೋ ನವೋ ಬಲಸ್ಥಸ್ಯ ಸುಖಃ ಸ ಸಾಧನೇ|೧೬|

Adhikarana 17 (16) · Śloka 16

ನಿದಾನದೋಷರ್ತುವಿಪರ್ಯಯಕ್ರಮೈರುಪಾಚರೇತ್ತಂ ಬಲದೋಷಕಾಲವಿತ್||೧೬||

Adhikarana 18 (17-19) · Śloka 19

ಅಥಾಮಜಂ ಲಙ್ಘನಪಾಚನಕ್ರಮೈರ್ವಿಶೋಧನೈರುಲ್ಬಣದೋಷಮಾದಿತಃ| ಶಿರೋಗತಂ ಶೀರ್ಷವಿರೇಚನೈರಧೋ ವಿರೇಚನೈರೂರ್ಧ್ವಹರೈಸ್ತಥೋರ್ಧ್ವಜಮ್||೧೭|| ಉಪಾಚರೇತ್ ಸ್ನೇಹಭವಂ ವಿರೂಕ್ಷಣೈಃ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ ಸ್ನೇಹವಿಧಿಂ ಚ ರೂಕ್ಷಜೇ| ವಿಬದ್ಧವಿಟ್ಕೇಽನಿಲಜೇ ನಿರೂಹಣಂ ಘೃತಂ ತು ಪಿತ್ತಾನಿಲಜೇ ಸತಿಕ್ತಕಮ್||೧೮|| ಪಯಶ್ಚ ಮೂರ್ಚ್ಛಾರತಿದಾಹತರ್ಷಿತೇ ವಿಶೋಧನೀಯೇ ತು ಸಮೂತ್ರಮಿಷ್ಯತೇ| ಕಫೋತ್ಥಿತಂ ಕ್ಷಾರಕಟೂಷ್ಣಸಂಯುತೈಃ ಸಮೂತ್ರತಕ್ರಾಸವಯುಕ್ತಿಭಿರ್ಜಯೇತ್||೧೯||

Adhikarana 19 (20) · Śloka 20

ಗ್ರಾಮ್ಯಾಬ್ಜಾನೂಪಂ ಪಿಶಿತಮಬಲಂ ಶುಷ್ಕಶಾಕಂ ನವಾನ್ನಂ ಗೌಡಂ ಪಿಷ್ಟಾನ್ನಂ ದಧಿ ತಿಲಕೃತಂ ವಿಜ್ಜಲಂ ಮದ್ಯಮಮ್ಲಮ್| ಧಾನಾ ವಲ್ಲೂರಂ ಸಮಶನಮಥೋ ಗುರ್ವಸಾತ್ಮ್ಯಂ ವಿದಾಹಿ ಸ್ವಪ್ನಂ ಚಾರಾತ್ರೌ ಶ್ವಯಥುಗದವಾನ್ ವರ್ಜಯೇನ್ಮೈಥುನಂ ಚ||೨೦||

Adhikarana 20 (21-22) · Śloka 22

ವ್ಯೋಷಂ ತ್ರಿವೃತ್ತಿಕ್ತಕರೋಹಿಣೀ ಚ ಸಾಯೋರಜಸ್ಕಾ ತ್ರಿಫಲಾರಸೇನ| ಪೀತಂ ಕಫೋತ್ಥಂ ಶಮಯೇತ್ತು ಶೋಫಂ ಗವ್ಯೇನ ಮೂತ್ರೇಣ ಹರೀತಕೀ ಚ||೨೧|| ಹರೀತಕೀನಾಗರದೇವದಾರು ಸುಖಾಮ್ಬುಯುಕ್ತಂ ಸಪುನರ್ನವಂ ವಾ| ಸರ್ವಂ ಪಿಬೇತ್ತ್ರಿಷ್ವಪಿ ಮೂತ್ರಯುಕ್ತಂ ಸ್ನಾತಶ್ಚ ಜೀರ್ಣೇ ಪಯಸಾಽನ್ನಮದ್ಯಾತ್||೨೨||

Adhikarana 21 (23-28) · Śloka 28

ಪುನರ್ನವಾನಾಗರಮುಸ್ತಕಲ್ಕಾನ್ ಪ್ರಸ್ಥೇನ ಧೀರಃ ಪಯಸಾಽಕ್ಷಮಾತ್ರಾನ್| ಮಯೂರಕಂ ಮಾಗಧಿಕಾಂ ಸಮೂಲಾಂ ಸನಾಗರಾಂ ವಾ ಪ್ರಪಿಬೇತ್ ಸವಾತೇ||೨೩|| ದನ್ತೀತ್ರಿವೃತ್ತ್ರ್ಯೂಷಣಚಿತ್ರಕೈರ್ವಾ ಪಯಃ ಶೃತಂ ದೋಷಹರಂ ಪಿಬೇನ್ನಾ| ದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಮಾತ್ರಂ ತು ಪಲಾರ್ಧಿಕೈಸ್ತೈರರ್ಧಾವಶಿಷ್ಟಂ ಪವನೇ ಸಪಿತ್ತೇ||೨೪|| ಸಶುಣ್ಠಿಪೀತದ್ರುರಸಂ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ಶ್ಯಾಮೋರುಬೂಕೋಷಣಸಾಧಿತಂ ವಾ| ತ್ವಗ್ದಾರುವರ್ಷಾಭುಮಹೌಷಧೈರ್ವಾ ಗುಡೂಚಿಕಾನಾಗರದನ್ತಿಭಿರ್ವಾ||೨೫|| ಸಪ್ತಾಹಮೌಷ್ಟ್ರಂ ತ್ವಥವಾಽಪಿ ಮಾಸಂ ಪಯಃ ಪಿಬೇದ್ಭೋಜನವಾರಿವರ್ಜೀ| ಗವ್ಯಂ ಸಮೂತ್ರಂ ಮಹಿಷೀಪಯೋ ವಾ ಕ್ಷೀರಾಶನೋ ಮೂತ್ರಮಥೋ ಗವಾಂ ವಾ||೨೬|| ತಕ್ರಂ ಪಿಬೇದ್ವಾ ಗುರುಭಿನ್ನವರ್ಚಾಃ ಸವ್ಯೋಷಸೌವರ್ಚಲಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಚ| ಗುಡಾಭಯಾಂ ವಾ ಗುಡನಾಗರಂ ವಾ ಸದೋಷಭಿನ್ನಾಮವಿಬದ್ಧವರ್ಚಾಃ||೨೭|| ವಿಡ್ವಾತಸಙ್ಗೇ ಪಯಸಾ ರಸೈರ್ವಾ ಪ್ರಾಗ್ಭಕ್ತಮದ್ಯಾದುರುಬೂಕತೈಲಮ್ | ಸ್ರೋತೋವಿಬನ್ಧೇಽಗ್ನಿರುಚಿಪ್ರಣಾಶೇ ಮದ್ಯಾನ್ಯರಿಷ್ಟಾಂಶ್ಚ ಪಿಬೇತ್ ಸುಜಾತಾನ್||೨೮||

Adhikarana 22 (29-31) · Śloka 31

ಗಣ್ಡೀರಭಲ್ಲಾತಕಚಿತ್ರಕಾಂಶ್ಚ ವ್ಯೋಷಂ ವಿಡಙ್ಗಂ ಬೃಹತೀದ್ವಯಂ ಚ| ದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಿಕಂ ಗೋಮಯಪಾವಕೇನ ದ್ರೋಣೇ ಪಚೇತ್ ಕೂರ್ಚಿಕಮಸ್ತುನಸ್ತು ||೨೯|| ತ್ರಿಭಾಗಶೇಷಂ ಚ ಸುಪೂತಶೀತಂ ದ್ರೋಣೇನ ತತ್ ಪ್ರಾಕೃತಮಸ್ತುನಾ ಚ| ಸಿತೋಪಲಾಯಾಶ್ಚ ಶತೇನ ಯುಕ್ತಂ ಲಿಪ್ತೇ ಘಟೇ ಚಿತ್ರಕಪಿಪ್ಪಲೀನಾಮ್||೩೦|| ವೈಹಾಯಸೇ ಸ್ಥಾಪಿತಮಾದಶಾಹಾತ್ ಪ್ರಯೋಜಯಂಸ್ತದ್ವಿನಿಹನ್ತಿ ಶೋಫಾನ್| ಭಗನ್ದರಾರ್ಶಃಕ್ರಿಮಿಕುಷ್ಠಮೇಹಾನ್ ವೈವರ್ಣ್ಯಕಾರ್ಶ್ಯಾನಿಲಹಿಕ್ಕನಂ ಚ||೩೧|| ಇತಿ ಗಣ್ಡೀರಾದ್ಯರಿಷ್ಟಃ|

Adhikarana 23 (32-33) · Śloka 33

ಕಾಶ್ಮರ್ಯಧಾತ್ರೀಮರಿಚಾಭಯಾಕ್ಷದ್ರಾಕ್ಷಾಫಲಾನಾಂ ಚ ಸಪಿಪ್ಪಲೀನಾಮ್| ಶತಂ ಶತಂ ಜೀರ್ಣಗುಡಾತ್ತುಲಾಂ ಚ ಸಙ್ಕ್ಷುದ್ಯ ಕುಮ್ಭೇ ಮಧುನಾ ಪ್ರಲಿಪ್ತೇ||೩೨|| ಸಪ್ತಾಹಮುಷ್ಣೇ ದ್ವಿಗುಣಂ ತು ಶೀತೇ ಸ್ಥಿತಂ ಜಲದ್ರೋಣಯುತಂ ಪಿಬೇನ್ನಾ| ಶೋಫಾನ್ ವಿಬನ್ಧಾನ್ ಕಫವಾತಜಾಂಶ್ಚ ನಿಹನ್ತ್ಯರಿಷ್ಟೋಽಷ್ಟಶತೋಽಗ್ನಿಕೃಚ್ಚ||೩೩|| ಇತ್ಯಷ್ಟಶತೋಽರಿಷ್ಟಃ|

Adhikarana 24 (34-38) · Śloka 38

ಪುನರ್ನವೇ ದ್ವೇ ಚ ಬಲೇ ಸಪಾಠೇ ದನ್ತೀಂ ಗುಡೂಚೀಮಥ ಚಿತ್ರಕಂ ಚ| ನಿದಿಗ್ಧಿಕಾಂ ಚ ತ್ರಿಪಲಾನಿ ಪಕ್ತ್ವಾ ದ್ರೋಣಾವಶೇಷೇ ಸಲಿಲೇ ತತಸ್ತಮ್||೩೪|| ಪೂತ್ವಾ ರಸಂ ದ್ವೇ ಚ ಗುಡಾತ್ ಪುರಾಣಾತ್ತುಲೇ ಮಧುಪ್ರಸ್ಥಯುತಂ ಸುಶೀತಮ್| ಮಾಸಂ ನಿದಧ್ಯಾದ್ಘೃತಭಾಜನಸ್ಥಂ ಪಲ್ಲೇ ಯವಾನಾಂ ಪರತಸ್ತು ಮಾಸಾತ್||೩೫|| ಚೂರ್ಣೀಕೃತೈರರ್ಧಪಲಾಂಶಿಕೈಸ್ತಂ ಪತ್ರತ್ವಗೇಲಾಮರಿಚಾಮ್ಬುಲೋಹೈಃ | ಗನ್ಧಾನ್ವಿತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಪ್ರದಿಗ್ಧೇ ಜೀರ್ಣೇ ಪಿಬೇದ್ ವ್ಯಾಧಿಬಲಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ||೩೬|| ಹೃತ್ಪಾಣ್ಡುರೋಗಂ ಶ್ವಯಥುಂ ಪ್ರವೃದ್ಧಂ ಪ್ಲೀಹಜ್ವರಾರೋಚಕಮೇಹಗುಲ್ಮಾನ್| ಭಗನ್ದರಂ ಷಡ್ಜಠರಾಣಿ ಕಾಸಂ ಶ್ವಾಸಂ ಗ್ರಹಣ್ಯಾಮಯಕುಷ್ಠಕಣ್ಡೂಃ||೩೭|| ಶಾಖಾನಿಲಂ ಬದ್ಧಪುರೀಷತಾಂ ಚ ಹಿಕ್ಕಾಂ ಕಿಲಾಸಂ ಚ ಹಲೀಮಕಂ ಚ| ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಜಯೇದ್ವರ್ಣಬಲಾಯುರೋಜಸ್ತೇಜೋನ್ವಿತೋ ಮಾಂಸರಸಾನ್ನಭೋಜೀ||೩೮|| ಇತಿ ಪುನರ್ನವಾದ್ಯರಿಷ್ಟಃ|

Adhikarana 25 (39-40) · Śloka 40

ಫಲತ್ರಿಕಂ ದೀಪ್ಯಕಚಿತ್ರಕೌ ಚ ಸಪಿಪ್ಪಲೀಲೋಹರಜೋ ವಿಡಙ್ಗಮ್| ಚೂರ್ಣೀಕೃತಂ ಕೌಡವಿಕಂ ದ್ವಿರಂಶಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪುರಾಣಸ್ಯ ತುಲಾಂ ಗುಡಸ್ಯ||೩೯|| ಮಾಸಂ ನಿದಧ್ಯಾದ್ಘೃತಭಾಜನಸ್ಥಂ ಯವೇಷು ತಾನೇವ ನಿಹನ್ತಿ ರೋಗಾನ್| ಯೇ ಚಾರ್ಶಸಾಂ ಪಾಣ್ಡುವಿಕಾರಿಣಾಂ ಚ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಹಿತಾಃ ಶೋಫಿಷು ತೇಽಪ್ಯರಿಷ್ಟಾಃ||೪೦|| ಇತಿ ತ್ರಿಫಲಾದ್ಯರಿಷ್ಟಃ|

Adhikarana 26 (41-42) · Śloka 42

ಕೃಷ್ಣಾ ಸಪಾಠಾ ಗಜಪಿಪ್ಪಲೀ ಚ ನಿದಿಗ್ಧಿಕಾ ಚಿತ್ರಕನಾಗರೇ ಚ| ಸಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲರಜನ್ಯಜಾಜೀಮುಸ್ತಂ ಚ ಚೂರ್ಣಂ ಸುಖತೋಯಪೀತಮ್||೪೧|| ಹನ್ಯಾತ್ತ್ರಿದೋಷಂ ಚಿರಜಂ ಚ ಶೋಫಂ ಕಲ್ಕಶ್ಚ ಭೂನಿಮ್ಬಮಹೌಷಧಸ್ಯ| ಅಯೋರಜಸ್ತ್ರ್ಯೂಷಣಯಾವಶೂಕಚೂರ್ಣಂ ಚ ಪೀತಂ ತ್ರಿಫಲಾರಸೇನ||೪೨||

Adhikarana 27 (43-46) · Śloka 46

ಕ್ಷಾರದ್ವಯಂ ಸ್ಯಾಲ್ಲವಣಾನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯಯೋರಜೋ ವ್ಯೋಷಫಲತ್ರಿಕೇ ಚ| ಸಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲವಿಡಙ್ಗಸಾರಂ ಮುಸ್ತಾಜಮೋದಾಮರದಾರುಬಿಲ್ವಮ್||೪೩|| ಕಲಿಙ್ಗಕಾಶ್ಚಿತ್ರಕಮೂಲಪಾಠೇ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಯಂ ಸಾತಿವಿಷಂ ಪಲಾಂಶಮ್| ಸಹಿಙ್ಗುಕರ್ಷಂ ತ್ವಣುಶುಷ್ಕಚೂರ್ಣಂ ದ್ರೋಣಂ ತಥಾ ಮೂಲಕಶುಣ್ಠಕಾನಾಮ್||೪೪|| ಸ್ಯಾದ್ಭಸ್ಮನಸ್ತತ್ ಸಲಿಲೇನ ಸಾಧ್ಯಮಾಲೋಡ್ಯ ಯಾವದ್ಘನಮಪ್ರದಗ್ಧಮ್| ಸ್ತ್ಯಾನಂ ತತಃ ಕೋಲಸಮಾಂ ತು ಮಾತ್ರಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಸುಶುಷ್ಕಾಂ ವಿಧಿನೋಪಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್||೪೫|| ಪ್ಲೀಹೋದರಶ್ವಿತ್ರಹಲೀಮಕಾರ್ಶಃಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಾರೋಚಕಶೋಷಶೋಫಾನ್| ವಿಸೂಚಿಕಾಗುಲ್ಮಗರಾಶ್ಮರೀಶ್ಚ ಸಶ್ವಾಸಕಾಸಾಃ ಪ್ರಣುದೇತ್ ಸಕುಷ್ಠಾಃ||೪೬|| ಇತಿ ಕ್ಷಾರಗುಡಿಕಾ|

Adhikarana 28 (47-48) · Śloka 48

ಪ್ರಯೋಜಯೇದಾರ್ದ್ರಕನಾಗರಂ ವಾ ತುಲ್ಯಂ ಗುಡೇನಾರ್ಧಪಲಾಭಿವೃದ್ಧ್ಯಾ| ಮಾತ್ರಾ ಪರಂ ಪಞ್ಚಪಲಾನಿ ಮಾಸಂ ಜೀರ್ಣೇ ಪಯೋ ಯೂಷರಸಾಶ್ಚ ಭಕ್ತಮ್||೪೭|| ಗುಲ್ಮೋದರಾರ್ಶಃಶ್ವಯಥುಪ್ರಮೇಹಾಞ್ ಶ್ವಾಸಪ್ರತಿಶ್ಯಾಲಸಕಾವಿಪಾಕಾನ್| ಸಕಾಮಲಾಶೋಷಮನೋವಿಕಾರಾನ್ ಕಾಸಂ ಕಫಂ ಚೈವ ಜಯೇತ್ ಪ್ರಯೋಗಃ||೪೮||

Adhikarana 29 (49) · Śloka 49

ರಸಸ್ತಥೈವಾರ್ದ್ರಕನಾಗರಸ್ಯ ಪೇಯೋಽಥ ಜೀರ್ಣೇ ಪಯಸಾಽನ್ನಮದ್ಯಾತ್| ಜತ್ವಶ್ಮಜಂ ಚ ತ್ರಿಫಲಾರಸೇನ ಹನ್ಯಾತ್ತ್ರಿದೋಷಂ ಶ್ವಯಥುಂ ಪ್ರಸಹ್ಯ||೪೯|| ಇತಿ ಶಿಲಾಜತುಪ್ರಯೋಗಃ|

Adhikarana 30 (50-52) · Śloka 52

ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ಪಚೇತ್ ಕಷಾಯೇ ಕಂಸೇಽಭಯಾನಾಂ ಚ ಶತಂ ಗುಡಸ್ಯ| ಲೇಹೇ ಸುಸಿದ್ಧೇಽಥ ವಿನೀಯ ಚೂರ್ಣಂ ವ್ಯೋಷಂ ತ್ರಿಸೌಗನ್ಧ್ಯಮುಷಾಸ್ಥಿತೇ ಚ||೫೦|| ಪ್ರಸ್ಥಾರ್ಧಮಾತ್ರಂ ಮಧುನಃ ಸುಶೀತೇ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಚ ಚೂರ್ಣಾದಪಿ ಯಾವಶೂಕಾತ್| ಏಕಾಭಯಾಂ ಪ್ರಾಶ್ಯ ತತಶ್ಚ ಲೇಹಾಚ್ಛುಕ್ತಿಂ ನಿಹನ್ತಿ ಶ್ವಯಥುಂ ಪ್ರವೃದ್ಧಮ್||೫೧|| ಶ್ವಾಸಜ್ವರಾರೋಚಕಮೇಹಗುಲ್ಮಪ್ಲೀಹತ್ರಿದೋಷೋದರಪಾಣ್ಡುರೋಗಾನ್| ಕಾರ್ಶ್ಯಾಮವಾತಾವಸೃಗಮ್ಲಪಿತ್ತವೈವರ್ಣ್ಯಮೂತ್ರಾನಿಲಶುಕ್ರದೋಷಾನ್||೫೨|| ಇತಿ ಕಂಸಹರೀತಕೀ|

Adhikarana 31 (53-54) · Śloka 54

ಪಟೋಲಮೂಲಾಮರದಾರುದನ್ತೀತ್ರಾಯನ್ತಿಪಿಪ್ಪಲ್ಯಭಯಾವಿಶಾಲಾಃ| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಯಂ ತಿಕ್ತಕರೋಹಿಣೀ ಚ ಸಚನ್ದನಾ ಸ್ಯಾನ್ನಿಚುಲಾನಿ ದಾರ್ವೀ||೫೩|| ಕರ್ಷೋನ್ಮಿತೈಸ್ತೈಃ ಕ್ವಥಿತಃ ಕಷಾಯೋ ಘೃತೇನ ಪೇಯಃ ಕುಡವೇನ ಯುಕ್ತಃ| ವೀಸರ್ಪದಾಹಜ್ವರಸನ್ನಿಪಾತತೃಷ್ಣಾವಿಷಾಣಿ ಶ್ವಯಥುಂ ಚ ಹನ್ತಿ||೫೪||

Adhikarana 32 (55-57) · Śloka 57

ಸಚಿತ್ರಕಂ ಧಾನ್ಯಯವಾನ್ಯಜಾಜೀಸೌವರ್ಚಲಂ ತ್ರ್ಯೂಷಣವೇತಸಾಮ್ಲಮ್| ಬಿಲ್ವಾತ್ ಫಲಂ ದಾಡಿಮಯಾವಶೂಕೌ ಸಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಮಥಾಪಿ ಚವ್ಯಮ್||೫೫|| ಪಿಷ್ಟ್ವಾಽಕ್ಷಮಾತ್ರಾಣಿ ಜಲಾಢಕೇನ ಪಕ್ತ್ವಾ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಮಥ ಪ್ರಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್| ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಗುಲ್ಮಂ ಶ್ವಯಥುಂ ಚ ಕೃಚ್ಛ್ರಂ ನಿಹನ್ತಿ ವಹ್ನಿಂ ಚ ಕರೋತಿ ದೀಪ್ತಮ್||೫೬|| ಪಿಬೇದ್ಘೃತಂ ವಾಽಷ್ಟಗುಣಾಮ್ಬುಸಿದ್ಧಂ ಸಚಿತ್ರಕಕ್ಷಾರಮುದಾರವೀರ್ಯಮ್| ಕಲ್ಯಾಣಕಂ ವಾಽಪಿ ಸಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ತಿಕ್ತಂ ಮಹದ್ವಾಽಪ್ಯಥ ತಿಕ್ತಕಂ ವಾ||೫೭||

Adhikarana 33 (58-59) · Śloka 59

ಕ್ಷೀರಂ ಘಟೇ ಚಿತ್ರಕಕಲ್ಕಲಿಪ್ತೇ ದಧ್ಯಾಗತಂ ಸಾಧು ವಿಮಥ್ಯ ತೇನ| ತಜ್ಜಂ ಘೃತಂ ಚಿತ್ರಕಮೂಲಗರ್ಭಂ ತಕ್ರೇಣ ಸಿದ್ಧಂ ಶ್ವಯಥುಘ್ನಮಗ್ರ್ಯಮ್||೫೮|| ಅರ್ಶೋಽತಿಸಾರಾನಿಲಗುಲ್ಮಮೇಹಾಂಶ್ಚೈತನ್ನಿಹನ್ತ್ಯಗ್ನಿಬಲಪ್ರದಂ ಚ| ತಕ್ರೇಣ ಚಾದ್ಯಾತ್ ಸಘೃತೇನ ತೇನ ಭೋಜ್ಯಾನಿ ಸಿದ್ಧಾಮಥವಾ ಯವಾಗೂಮ್||೫೯|| ಇತಿ ಚಿತ್ರಕಘೃತಮ್|

Adhikarana 34 (60-63) · Śloka 63

ಜೀವನ್ತ್ಯಜಾಜೀಶಟಿಪುಷ್ಕರಾಹ್ವೈಃ ಸಕಾರವೀಚಿತ್ರಕಬಿಲ್ವಮಧ್ಯೈಃ| ಸಯಾವಶೂಕೈರ್ಬದರಪ್ರಮಾಣೈರ್ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಯುಕ್ತಾ ಘೃತತೈಲಭೃಷ್ಟಾ||೬೦|| ಅರ್ಶೋಽತಿಸಾರಾನಿಲಗುಲ್ಮಶೋಫಹೃದ್ರೋಗಮನ್ದಾಗ್ನಿಹಿತಾ ಯವಾಗೂಃ| ಯಾ ಪಞ್ಚಕೋಲೈರ್ವಿಧಿನೈವ ತೇನ ಸಿದ್ಧಾ ಭವೇತ್ ಸಾ ಚ ಸಮಾ ತಯೈವ||೬೧|| ಕುಲತ್ಥಯೂಷಶ್ಚ ಸಪಿಪ್ಪಲೀಕೋ ಮೌದ್ಗಶ್ಚ ಸತ್ರ್ಯೂಷಣಯಾವಶೂಕಃ| ರಸಸ್ತಥಾ ವಿಷ್ಕಿರಜಾಙ್ಗಲಾನಾಂ ಸಕೂರ್ಮಗೋಧಾಶಿಖಿಶಲ್ಲಕಾನಾಮ್||೬೨|| ಸುವರ್ಚಲಾ ಗೃಞ್ಜನಕಂ ಪಟೋಲಂ ಸವಾಯಸೀಮೂಲಕವೇತ್ರನಿಮ್ಬಮ್| ಶಾಕಾರ್ಥಿನಾಂ ಶಾಕಮಿತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಭೋಜ್ಯೇ ಪುರಾಣಶ್ಚ ಯವಃ ಸಶಾಲಿಃ||೬೩||

Adhikarana 35 (64-67) · Śloka 67

ಆಭ್ಯನ್ತರಂ ಭೇಷಜಮುಕ್ತಮೇತದ್ಬರ್ಹಿರ್ಹಿತಂ ಯಚ್ಛೃಣು ತದ್ಯಥಾವತ್| ಸ್ನೇಹಾನ್ ಪ್ರದೇಹಾನ್ ಪರಿಷೇಚನಾನಿ ಸ್ವೇದಾಂಶ್ಚ ವಾತಪ್ರಬಲಸ್ಯ ಕುರ್ಯಾತ್||೬೪|| ಶೈಲೇಯಕುಷ್ಠಾಗುರುದಾರುಕೌನ್ತೀತ್ವಕ್ಪದ್ಮಕೈಲಾಮ್ಬುಪಲಾಶಮುಸ್ತೈಃ| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಥೌಣೇಯಕಹೇಮಮಾಂಸೀತಾಲೀಶಪತ್ರಪ್ಲವಪತ್ರಧಾನ್ಯೈಃ||೬೫|| ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಧ್ಯಾಮಕಪಿಪ್ಪಲೀಭಿಃ ಸ್ಪೃಕ್ಕಾನಖೈಶ್ಚೈವ ಯಥೋಪಲಾಭಮ್| ವಾತಾನ್ವಿತೇಽಭ್ಯಙ್ಗಮುಶನ್ತಿ ತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಂ ಸುಪಿಷ್ಟೈರಪಿ ಚ ಪ್ರದೇಹಮ್||೬೬|| ಜಲೈಶ್ಚ ವಾಸಾರ್ಕಕರಞ್ಜಶಿಗ್ರುಕಾಶ್ಮರ್ಯಪತ್ರಾರ್ಜಕಜೈಶ್ಚ ಸಿದ್ಧೈಃ| ಸ್ವಿನ್ನೋ ಮೃದೂಷ್ಣೈ ರವಿತಪ್ತತೋಯೈಃ ಸ್ನಾತಶ್ಚ ಗನ್ಧೈರನುಲೇಪನೀಯಃ||೬೭||

Adhikarana 36 (68-69) · Śloka 69

ಸವೇತಸಾಃ ಕ್ಷೀರವತಾಂ ದ್ರುಮಾಣಾಂ ತ್ವಚಃ ಸಮಞ್ಜಿಷ್ಠಲತಾಮೃಣಾಲಾಃ| ಸಚನ್ದನಾಃ ಪದ್ಮಕವಾಲಕೌ ಚ ಪೈತ್ತೇ ಪ್ರದೇಹಸ್ತು ಸತೈಲಪಾಕಃ||೬೮|| ಆಕ್ತಸ್ಯ ತೇನಾಮ್ಬು ರವಿಪ್ರತಪ್ತಂ ಸಚನ್ದನಂ ಸಾಭಯಪದ್ಮಕಂ ಚ| ಸ್ನಾನೇ ಹಿತಂ ಕ್ಷೀರವತಾಂ ಕಷಾಯಃ ಕ್ಷೀರೋದಕಂ ಚನ್ದನಲೇಪನಂ ಚ||೬೯||

Adhikarana 37 (70-73) · Śloka 73

ಕಫೇ ತು ಕೃಷ್ಣಾಸಿಕತಾಪುರಾಣಪಿಣ್ಯಾಕಶಿಗ್ರುತ್ವಗುಮಾಪ್ರಲೇಪಃ| ಕುಲತ್ಥಶುಣ್ಠೀಜಲಮೂತ್ರಸೇಕಶ್ಚಣ್ಡಾಗುರುಭ್ಯಾಮನುಲೇಪನಂ ಚ||೭೦|| ಬಿಭೀತಕಾನಾಂ ಫಲಮಧ್ಯಲೇಪಃ ಸರ್ವೇಷು ದಾಹಾರ್ತಿಹರಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಮುಸ್ತೈಃ ಸಕಪಿತ್ಥಪತ್ರೈಃ ಸಚನ್ದನೈಸ್ತತ್ಪಿಡಕಾಸು ಲೇಪಃ||೭೧|| ರಾಸ್ನಾವೃಷಾರ್ಕತ್ರಿಫಲಾವಿಡಙ್ಗಂ ಶಿಗ್ರುತ್ವಚೋ ಮೂಷಿಕಪರ್ಣಿಕಾ ಚ| ನಿಮ್ಬಾರ್ಜಕೌ ವ್ಯಾಘ್ರನಖಃ ಸದೂರ್ವಾ ಸುವರ್ಚಲಾ ತಿಕ್ತಕರೋಹಿಣೀ ಚ||೭೨|| ಸಕಾಕಮಾಚೀ ಬೃಹತೀ ಸಕುಷ್ಠಾ ಪುನರ್ನವಾ ಚಿತ್ರಕನಾಗರೇ ಚ| ಉನ್ಮರ್ದನಂ ಶೋಫಿಷು ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟಂ ಶಸ್ತಸ್ತಥಾ ಮೂಲಕತೋಯಸೇಕಃ||೭೩||

Adhikarana 38 (74) · Śloka 74

ಶೋಫಾಸ್ತು ಗಾತ್ರಾವಯವಾಶ್ರಿತಾ ಯೇ ತೇ ಸ್ಥಾನದೂಷ್ಯಾಕೃತಿನಾಮಭೇದಾತ್| ಅನೇಕಸಙ್ಖ್ಯಾಃ ಕತಿಚಿಚ್ಚ ತೇಷಾಂ ನಿದರ್ಶನಾರ್ಥಂ ಗದತೋ ನಿಬೋಧ||೭೪||

Adhikarana 39 (75) · Śloka 75

ದೋಷಾಸ್ತ್ರಯಃ ಸ್ವೈಃ ಕುಪಿತಾ ನಿದಾನೈಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಶೋಫಂ ಶಿರಸಃ ಸುಘೋರಮ್|೭೫|

Adhikarana 40 (75) · Śloka 75

ಅನ್ತರ್ಗಲೇ ಘುರ್ಘುರಿಕಾನ್ವಿತಂ ಚ ಶಾಲೂಕಮುಚ್ಛ್ವಾಸನಿರೋಧಕಾರಿ||೭೫||

Adhikarana 41 (76) · Śloka 76

ಗಲಸ್ಯ ಸನ್ಧೌ ಚಿಬುಕೇ ಗಲೇ ಚ ಸದಾಹರಾಗಃ ಶ್ವಸನಾಸು ಚೋಗ್ರಃ| ಶೋಫೋ ಭೃಶಾರ್ತಿಸ್ತು ಬಿಡಾಲಿಕಾ ಸ್ಯಾದ್ಧನ್ಯಾದ್ಗಲೇ ಚೇದ್ವಲಯೀಕೃತಾ ಸಾ||೭೬||

Adhikarana 42 (77-78) · Śloka 78

ಸ್ಯಾತ್ತಾಲುವಿದ್ರಧ್ಯಪಿ ದಾಹರಾಗಪಾಕಾನ್ವಿತಸ್ತಾಲುನಿ ಸಾ ತ್ರಿದೋಷಾತ್| ಜಿಹ್ವೋಪರಿಷ್ಟಾದುಪಜಿಹ್ವಿಕಾ ಸ್ಯಾತ್ ಕಫಾದಧಸ್ತಾದಧಿಜಿಹ್ವಿಕಾ ಚ||೭೭|| ಯೋ ದನ್ತಮಾಂಸೇಷು ತು ರಕ್ತಪಿತ್ತಾತ್ ಪಾಕೋ ಭವೇತ್ ಸೋಪಕುಶಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ| ಸ್ಯಾದ್ದನ್ತವಿದ್ರಧ್ಯಪಿ ದನ್ತಮಾಂಸೇ ಶೋಫಃ ಕಫಾಚ್ಛೋಣಿತಸಞ್ಚಯೋತ್ಥಃ||೭೮||

Adhikarana 43 (79-80) · Śloka 80

ಗಲಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಗಲಗಣ್ಡ ಏಕಃ ಸ್ಯಾದ್ಗಣ್ಡಮಾಲಾ ಬಹುಭಿಸ್ತು ಗಣ್ಡೈಃ| ಸಾಧ್ಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಪೀನಸಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಕಾಸಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿಯುತಾಸ್ತ್ವಸಾಧ್ಯಾಃ||೭೯|| ತೇಷಾಂ ಸಿರಾಕಾಯಶಿರೋವಿರೇಕಾ ಧೂಮಃ ಪುರಾಣಸ್ಯ ಘೃತಸ್ಯ ಪಾನಮ್| ಸ್ಯಾಲ್ಲಙ್ಘನಂ ವಕ್ತ್ರಭವೇಷು ಚಾಪಿ ಪ್ರಘರ್ಷಣಂ ಸ್ಯಾತ್ ಕವಲಗ್ರಹಶ್ಚ||೮೦||

Adhikarana 44 (81-86) · Śloka 86

ಅಙ್ಗೈಕದೇಶೇಷ್ವನಿಲಾದಿಭಿಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ವರೂಪಧಾರೀ ಸ್ಫುರಣಃ ಸಿರಾಭಿಃ| ಗ್ರನ್ಥಿರ್ಮಹಾನ್ಮಾಂಸಭವಸ್ತ್ವನರ್ತಿರ್ಮೇದೋಭವಃ ಸ್ನಿಗ್ಧತಮಶ್ಚಲಶ್ಚ||೮೧|| ಸಂಶೋಧಿತೇ ಸ್ವೇದಿತಮಶ್ಮಕಾಷ್ಠೈಃ ಸಾಙ್ಗುಷ್ಠದಣ್ಡೈರ್ವಿಲಯೇದಪಕ್ವಮ್| ವಿಪಾಟ್ಯ ಚೋದ್ಧೃತ್ಯ ಭಿಷಕ್ ಸಕೋಶಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ದಗ್ಧ್ವಾ ವ್ರಣವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್||೮೨|| ಅದಗ್ಧ ಈಷತ್ ಪರಿಶೇಷಿತಶ್ಚ ಪ್ರಯಾತಿ ಭೂಯೋಽಪಿ ಶನೈರ್ವಿವೃದ್ಧಿಮ್| ತಸ್ಮಾದಶೇಷಃ ಕುಶಲೈಃ ಸಮನ್ತಾಚ್ಛೇದ್ಯೋ ಭವೇದ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ಶರೀರದೇಶಾನ್||೮೩|| ಶೇಷೇ ಕೃತೇ ಪಾಕವಶೇನ ಶೀರ್ಯಾತ್ತತಃ ಕ್ಷತೋತ್ಥಃ ಪ್ರಸರೇದ್ವಿಸರ್ಪಃ| ಉಪದ್ರವಂ ತಂ ಪ್ರವಿಚಾರ್ಯ ತಜ್ಜ್ಞಸ್ತೈರ್ಭೇಷಜೈಃ ಪೂರ್ವತರೈರ್ಯಥೋಕ್ತೈಃ||೮೪|| ನಿವಾರಯೇದಾದಿತ ಏವ ಯತ್ನಾದ್ವಿಧಾನವಿತ್ ಸ್ವಸ್ವವಿಧಿಂ ವಿಧಾಯ| ತತಃ ಕ್ರಮೇಣಾಸ್ಯ ಯಥಾವಿಧಾನಂ ವ್ರಣಂ ವ್ರಣಜ್ಞಸ್ತ್ವರಯಾ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್||೮೫|| ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ಕುಕ್ಷ್ಯುದರಾಶ್ರಿತಂ ಚ ತಥಾ ಗಲೇ ಮರ್ಮಣಿ ಸಂಶ್ರಿತಂ ಚ| ಸ್ಥೂಲಃ ಖರಶ್ಚಾಪಿ ಭವೇದ್ವಿವರ್ಜ್ಯೋ ಯಶ್ಚಾಪಿ ಬಾಲಸ್ಥವಿರಾಬಲಾನಾಮ್||೮೬||

Adhikarana 45 (87) · Śloka 87

ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಾನಾಂ ಚ ಯತೋಽವಿಶೇಷಃ ಪ್ರದೇಶಹೇತ್ವಾಕೃತಿದೋಷದೂಷ್ಯೈಃ| ತತಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೇದ್ಭಿಷಗರ್ಬುದಾನಿ ವಿಧಾನವಿದ್ಗ್ರನ್ಥಿಚಿಕಿತ್ಸಿತೇನ||೮೭||

Adhikarana 46 (88-89) · Śloka 90

ತಾಮ್ರಾ ಸಶೂಲಾ ಪಿಡಕಾ ಭವೇದ್ಯಾ ಸಾ ಚಾಲಜೀ ನಾಮ ಪರಿಸ್ರುತಾಗ್ರಾ| ಶೋಫೋಽಕ್ಷತಶ್ಚರ್ಮನಖಾನ್ತರೇ ಸ್ಯಾನ್ಮಾಂಸಾಸ್ರದೂಷೀ ಭೃಶಶೀಘ್ರಪಾಕಃ||೮೮|| ಜ್ವರಾನ್ವಿತಾ ವಙ್ಕ್ಷಣಕಕ್ಷಜಾ ಯಾ ವರ್ತಿರ್ನಿರರ್ತಿಃ ಕಠಿನಾಯತಾ ಚ| ವಿದಾರಿಕಾ ಸಾ ಕಫಮಾರುತಾಭ್ಯಾಂ ತೇಷಾಂ ಯಥಾದೋಷಮುಪಕ್ರಮಃ ಸ್ಯಾತ್||೮೯|| ವಿಸ್ರಾವಣಂ ಪಿಣ್ಡಿಕಯೋಪನಾಹಃ ಪಕ್ವೇಷು ಚೈವ ವ್ರಣವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾ|೯೦|

Adhikarana 47 (90-93) · Śloka 93

ವಿಸ್ಫೋಟಕಾಃ ಸರ್ವಶರೀರಗಾಸ್ತು ಸ್ಫೋಟಾಃ ಸರಾಗಜ್ವರತರ್ಷಯುಕ್ತಾಃ||೯೦|| ಯಜ್ಞೋಪವೀತಪ್ರತಿಮಾಃ ಪ್ರಭೂತಾಃ ಪಿತ್ತಾನಿಲಾಭ್ಯಾಂ ಜನಿತಾಸ್ತು ಕಕ್ಷಾಃ | ಯಾಶ್ಚಾಪರಾಃ ಸ್ಯುಃ ಪಿಡಕಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ಣಾಃ ಸ್ಥೂಲಾಣುಮಧ್ಯಾ ಅಪಿ ಪಿತ್ತಜಾಸ್ತಾಃ||೯೧|| ಕ್ಷುದ್ರಪ್ರಮಾಣಾಃ ಪಿಡಕಾಃ ಶರೀರೇ ಸರ್ವಾಙ್ಗಗಾಃ ಸಜ್ವರದಾಹತೃಷ್ಣಾಃ| ಕಣ್ಡೂಯುತಾಃ ಸಾರುಚಿಸಪ್ರಸೇಕಾ ರೋಮಾನ್ತಿಕಾಃ ಪಿತ್ತಕಫಾತ್ ಪ್ರದಿಷ್ಟಾಃ||೯೨|| ಯಾಃ ಸರ್ವಗಾತ್ರೇಷು ಮಸೂರಮಾತ್ರಾ ಮಸೂರಿಕಾಃ ಪಿತ್ತಕಫಾತ್ ಪ್ರದಿಷ್ಟಾಃ| ವೀಸರ್ಪಶಾನ್ತ್ಯೈ ವಿಹಿತಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯಾ ತಾಂ ತೇಷು ಕುಷ್ಠೇ ಚ ಹಿತಾಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್||೯೩||

Adhikarana 48 (94-95) · Śloka 95

ಬ್ರಧ್ನೋಽನಿಲಾದ್ಯೈರ್ವೃಷಣೇ ಸ್ವಲಿಙ್ಗೈರನ್ತ್ರಂ ನಿರೇತಿ ಪ್ರವಿಶೇನ್ಮುಹುಶ್ಚ| ಮೂತ್ರೇಣ ಪೂರ್ಣಂ ಮೃದು ಮೇದಸಾ ಚೇತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಚ ವಿದ್ಯಾತ್ ಕಠಿನಂ ಚ ಶೋಥಮ್||೯೪|| ವಿರೇಚನಾಭ್ಯಙ್ಗನಿರೂಹಲೇಪಾಃ ಪಕ್ವೇಷು ಚೈವ ವ್ರಣವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾ| ಸ್ಯಾನ್ಮೂತ್ರಸೇಕಃ ಕಫಜಂ ವಿಪಾಟ್ಯ ವಿಶೋಧ್ಯ ಸೀವ್ಯೇದ್ವ್ರಣವಚ್ಚ ಪಕ್ವಮ್||೯೫||

Adhikarana 49 (96-97) · Śloka 97

ಕ್ರಿಮ್ಯಸ್ಥಿಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ಷಣನವ್ಯವಾಯಪ್ರವಾಹಣಾನ್ಯುತ್ಕಟಕಾಶ್ವಪೃಷ್ಠೈಃ | ಗುದಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಪಿಡಕಾ ಭೃಶಾರ್ತಿಃ ಪಕ್ವಪ್ರಭಿನ್ನಾ ತು ಭಗನ್ದರಃ ಸ್ಯಾತ್||೯೬|| ವಿರೇಚನಂ ಚೈಷಣಪಾಟನಂ ಚ ವಿಶುದ್ಧಮಾರ್ಗಸ್ಯ ಚ ತೈಲದಾಹಃ| ಸ್ಯಾತ್ ಕ್ಷಾರಸೂತ್ರೇಣ ಸುಪಾಚಿತೇನ ಛಿನ್ನಸ್ಯ ಚಾಸ್ಯ ವ್ರಣವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾ||೯೭||

Adhikarana 50 (98) · Śloka 98

ಜಙ್ಘಾಸು ಪಿಣ್ಡೀಪ್ರಪದೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಸ್ಯಾಚ್ಛ್ಲೀಪದಂ ಮಾಂಸಕಫಾಸ್ರದೋಷಾತ್| ಸಿರಾಕಫಘ್ನಶ್ಚ ವಿಧಿಃ ಸಮಗ್ರಸ್ತತ್ರೇಷ್ಯತೇ ಸರ್ಷಪಲೇಪನಂ ಚ||೯೮||

Adhikarana 51 (99-100) · Śloka 100

ಮನ್ದಾಸ್ತು ಪಿತ್ತಪ್ರಬಲಾಃ ಪ್ರದುಷ್ಟಾ ದೋಷಾಃ ಸುತೀವ್ರಂ ತನುರಕ್ತಪಾಕಮ್| ಕುರ್ವನ್ತಿ ಶೋಥಂ ಜ್ವರತರ್ಷಯುಕ್ತಂ ವಿಸರ್ಪಣಂ ಜಾಲಕಗರ್ದಭಾಖ್ಯಮ್||೯೯|| ವಿಲಙ್ಘನಂ ರಕ್ತವಿಮೋಕ್ಷಣಂ ಚ ವಿರೂಕ್ಷಣಂ ಕಾಯವಿಶೋಧನಂ ಚ| ಧಾತ್ರೀಪ್ರಯೋಗಾಞ್ ಶಿಶಿರಾನ್ ಪ್ರದೇಹಾನ್ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸದಾ ಜಾಲಕಗರ್ದಭಸ್ಯ||೧೦೦||

Adhikarana 52 (101) · Śloka 101

ಏವಂವಿಧಾಂಶ್ಚಾಪ್ಯಪರಾನ್ ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ಶೋಥಪ್ರಕಾರಾನನಿಲಾದಿಲಿಙ್ಗೈಃ| ಶಾನ್ತಿಂ ನಯೇದ್ದೋಷಹರೈರ್ಯಥಾಸ್ವಮಾಲೇಪನಚ್ಛೇದನಭೇದದಾಹೈಃ||೧೦೧||

Adhikarana 53 (102) · Śloka 102

ಪ್ರಾಯೋಽಭಿಘಾತಾದನಿಲಃ ಸರಕ್ತಃ ಶೋಥಂ ಸರಾಗಂ ಪ್ರಕರೋತಿ ತತ್ರ| ವೀಸರ್ಪನುನ್ಮಾರುತರಕ್ತನುಚ್ಚ ಕಾರ್ಯಂ ವಿಷಘ್ನಂ ವಿಷಜೇ ಚ ಕರ್ಮ||೧೦೨||

Adhikarana 54 (103) · Śloka 103

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ತ್ರಿವಿಧಸ್ಯ ದೋಷಭೇದಾತ್ ಸರ್ವಾರ್ಧಾವಯವಗಾತ್ರಭೇದಾಚ್ಚ| ಶ್ವಯಥೋರ್ದ್ವಿವಿಧಸ್ಯ ತಥಾ ಲಿಙ್ಗಾನಿ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಚೋಕ್ತಮ್||೧೦೩||

Adhikarana puShpikA · Śloka 12

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ಶ್ವಯಥುಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ದ್ವಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೨||