Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

12. dantīdravantīkalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ தந்தீத்ரவந்தீகல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

View original

अथातो दन्तीद्रवन्तीकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

தந்த்யுதும்பரபர்ணீ ஸ்யாந்நிகும்போऽத முகூலகஃ| த்ரவந்தீ நாமதஶ்சித்ரா ந்யக்ரோதீ மூஷிகாஹ்வயா||௩|| (ததா மூஷிகபர்ணீ சாப்யுபசித்ரா ச ஶம்பரீ| ப்ரத்யக்ஶ்ரேணீ ஸுதஶ்ரேணீ தந்தீ ர(ச)ண்டா ச கீர்திதா )|

View original

दन्त्युदुम्बरपर्णी स्यान्निकुम्भोऽथ मुकूलकः| द्रवन्ती नामतश्चित्रा न्यग्रोधी मूषिकाह्वया||३|| (तथा मूषिकपर्णी चाप्युपचित्रा च शम्बरी| प्रत्यक्श्रेणी सुतश्रेणी दन्ती र(च)ण्डा च कीर्तिता )|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

தயோர்மூலாநி ஸங்கஹ்ய ஸ்திராணி பஹலாநி ச| ஹஸ்திதந்தப்ரகாராணி ஶ்யாவதாம்ராணி புத்திமாந்||௪||

View original

तयोर्मूलानि सङ्गृह्य स्थिराणि बहलानि च| हस्तिदन्तप्रकाराणि श्यावताम्राणि बुद्धिमान्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

பிப்பலீமதுலிப்தாநி ஸ்வேதயேந்மத்குஶாந்தரே| ஶோஷயேதாதபேऽக்ந்யர்கௌ ஹதோ ஹ்யேஷாஂ விகாஶிதாம்||௫||

View original

पिप्पलीमधुलिप्तानि स्वेदयेन्मृत्कुशान्तरे| शोषयेदातपेऽग्न्यर्कौ हतो ह्येषां विकाशिताम्||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

தீக்ஷ்ணோஷ்ணாந்யாஶுகாரீணி விகாஶீநி குரூணி ச| விலாயயந்தி தோஷௌ த்வௌ மாருதஂ கோபயந்தி ச||௬||

View original

तीक्ष्णोष्णान्याशुकारीणि विकाशीनि गुरूणि च| विलाययन्ति दोषौ द्वौ मारुतं कोपयन्ति च||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7-14) · Śloka 14

ததிதக்ரஸுராமண்டைஃ பிண்டமக்ஷஸமஂ தயோஃ| ப்ரியாலகோலபதரபீலுஶீதுபிரேவ ச||௭|| பிபேத்குல்மோதரீ தோஷைரபிகிந்நஶ்ச யோ நரஃ| கோமகாஜரஸைஃ பாண்டுஃ கமிகோஷ்டீ பகந்தரீ||௮|| தயோஃ கல்கே கஷாயே ச தஶமூலரஸாயுதே| கக்ஷ்யாலஜீவிஸர்பேஷு தாஹே ச விபசேத்கதம்||௯|| தைலஂ மேஹே ச குல்மே ச ஸோதாவர்தே கபாநிலே| சதுஃஸ்நேஹஂ ஶகச்சுக்ரவாதஸங்காநிலார்திஷு||௧௦|| ரஸே தந்த்யஜஶங்கயோஶ்ச குடக்ஷௌத்ரகதாந்விதஃ| லேஹஃ ஸித்தோ விரேகார்தே தாஹஸந்தாபமேஹநுத் ||௧௧|| வாததர்ஷே ஜ்வரே பைத்தே ஸ்யாத் ஸ ஏவாஜகந்தயா| தந்தீத்ரவந்த்யோர்மூலாநி பசேதாமலகீரஸே||௧௨|| த்ரீஂஸ்து தஸ்ய கஷாயஸ்ய பாகௌ த்வௌ பாணிதஸ்ய ச| தப்தே ஸர்பிஷி தைலே வா பர்ஜயேத்தத்ர சாவபேத்||௧௩|| கல்கஂ தந்தீத்ரவந்த்யோஶ்ச ஶ்யாமாதீநாஂ ச பாகஶஃ| தத்ஸித்தஂ ப்ராஶயேல்லேஹஂ ஸுகஂ தேந விரிச்யதே||௧௪||

View original

दधितक्रसुरामण्डैः पिण्डमक्षसमं तयोः| प्रियालकोलबदरपीलुशीधुभिरेव च||७|| पिबेद्गुल्मोदरी दोषैरभिखिन्नश्च यो नरः| गोमृगाजरसैः पाण्डुः कृमिकोष्ठी भगन्दरी||८|| तयोः कल्के कषाये च दशमूलरसायुते| कक्ष्यालजीविसर्पेषु दाहे च विपचेद्घृतम्||९|| तैलं मेहे च गुल्मे च सोदावर्ते कफानिले| चतुःस्नेहं शकृच्छुक्रवातसङ्गानिलार्तिषु||१०|| रसे दन्त्यजशृङ्गयोश्च गुडक्षौद्रघृतान्वितः| लेहः सिद्धो विरेकार्थे दाहसन्तापमेहनुत् ||११|| वाततर्षे ज्वरे पैत्ते स्यात् स एवाजगन्धया| दन्तीद्रवन्त्योर्मूलानि पचेदामलकीरसे||१२|| त्रींस्तु तस्य कषायस्य भागौ द्वौ फाणितस्य च| तप्ते सर्पिषि तैले वा भर्जयेत्तत्र चावपेत्||१३|| कल्कं दन्तीद्रवन्त्योश्च श्यामादीनां च भागशः| तत्सिद्धं प्राशयेल्लेहं सुखं तेन विरिच्यते||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (15-19) · Śloka 19

ரஸே ச தஶமூலஸ்ய ததா பைபீதகே ரஸே| ஹரீதகீரஸே சைவ லேஹாநேவஂ பசேத் பதக் ||௧௫|| தயோர்பில்வஸமஂ சூர்ணஂ தத்ரஸேநேவ பாவிதம்| அஸஷ்டே விஶி வாதோத்தே குல்மே சாம்லயுதஂ ஶுபம்||௧௬|| பாடயித்வேக்ஷுகாண்டஂ வா கல்கேநாலிப்ய சாந்தரா| ஸ்வேதயித்வா ததஃ காதேத் ஸுகஂ தேந விரிச்யதே||௧௭|| மூலஂ தந்தீத்ரவந்த்யோஶ்ச ஸஹ முத்கைர்விபாசயேத்| லாவவர்தீரகாத்யைஶ்ச தே ரஸாஃ ஸ்யுர்விரேசநே||௧௮|| தயோர்வாऽபி கஷாயேண யவாகூஂ ஜாங்கலஂ ரஸம்| மாஷயூஷஂ ச ஸஂஸ்கத்ய தத்யாத்தைஶ்ச விரிச்யதே||௧௯||

View original

रसे च दशमूलस्य तथा बैभीतके रसे| हरीतकीरसे चैव लेहानेवं पचेत् पृथक् ||१५|| तयोर्बिल्वसमं चूर्णं तद्रसेनेव भावितम्| असृष्टे विशि वातोत्थे गुल्मे चाम्लयुतं शुभम्||१६|| पाटयित्वेक्षुकाण्डं वा कल्केनालिप्य चान्तरा| स्वेदयित्वा ततः खादेत् सुखं तेन विरिच्यते||१७|| मूलं दन्तीद्रवन्त्योश्च सह मुद्गैर्विपाचयेत्| लाववर्तीरकाद्यैश्च ते रसाः स्युर्विरेचने||१८|| तयोर्वाऽपि कषायेण यवागूं जाङ्गलं रसम्| माषयूषं च संस्कृत्य दद्यात्तैश्च विरिच्यते||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (20-35) · Śloka 35

தத்கஷாயாத்த்ரயோ பாகா த்வௌ ஸிதாயாஸ்ததைவ ச| ஏகோ கோதூமசூர்ணாநாஂ கார்யா சோத்காரிகா ஶுபா||௨௦|| மோதகோ வாऽஸ்ய கல்பேந கார்யஸ்தச்ச விரேசநம்| தயோஶ்சாபி கஷாயேண மத்யாந்யஸ்யோபகல்பயேத்||௨௧|| தந்தீக்வாதேந சாலோட்ய தந்தீதைலேந ஸாதிதாந்| குடலாவணிகாந் பக்ஷ்யாந் விவிதாந் பக்ஷயேந்நரஃ||௨௨|| தந்தீஂ த்ரவந்தீஂ மரிசஂ யவாநீமுபகுஞ்சிகாம்| நாகரஂ ஹேமதுக்தாஂ ச சித்ரகஂ சேதி சூர்ணிதம்||௨௩|| ஸப்தாஹஂ பாவயேந்மூத்ரே கவாஂ பாணிதலஂ ததஃ| பிபேத்கதேந ஜீர்ணே து விரிக்தஶ்சாபி தர்பணம்||௨௪|| ஸர்வரோகஹரஂ முக்யஂ ஸர்வேஷ்வதுஷு யௌகிகம்| சூர்ணஂ ததநபாயித்வாத்பாலவத்தேஷு பூஜிதம்||௨௫|| துர்பக்தாஜீர்ணபார்ஶ்வார்திகுல்மப்லீஹோதரேஷு ச| கண்டமாலாஸு வாதே ச பாண்டுரோகே ச ஶஸ்யதே||௨௬|| பலஂ சித்ரகதந்த்யோஶ்ச ஹரீதக்யாஶ்ச விஂஶதிஃ| த்ரிவத்பிப்பலிகர்ஷௌ த்வௌ குடஸ்யாஷ்டபலேந தத்||௨௭|| விநீய மோதகாந் குர்யாத்தஶைகஂ பக்ஷயேத்ததஃ| உஷ்ணாம்பு ச பிபேச்சாநு தஶமே தஶமேऽஹ்நி ச||௨௮|| ஏதே நிஷ்பரிஹாராஃ ஸ்யுஃ ஸர்வரோகநிபர்ஹணாஃ| க்ரஹணீபாண்டுரோகார்ஶஃகண்டூகோடாநிலாபஹாஃ||௨௯|| தந்தீத்விபலநிர்யூஹோ த்ராக்ஷார்தப்ரஸ்தஸாதிதஃ | விரேசநஂ பித்தகாஸே பாண்டுரோகே ச ஶஸ்யதே||௩௦|| தந்தீகல்கஂ ஸமகுடஂ ஶீதவாரியுதஂ பிபேத்| விரேசநஂ முக்யதமஂ காமலாஹரமுத்தமம்||௩௧|| ஶ்யாமாதந்தீரஸே கௌடஃ பிப்பலீபலசித்ரகைஃ| லிப்தேऽரிஷ்டோऽநிலஶ்லேஷ்மப்லீஹபாண்டூதராபஹஃ||௩௨|| ததா தந்தீத்ரவந்த்யோஶ்ச கஷாயே ஸாஜகந்தயோஃ| கௌடஃ கார்யோऽऽஜஶங்க்யா வா ஸ வை ஸுகவிரேசநஃ||௩௩|| தச்சூர்ணக்வாதமாஷாம்புகிண்வதோயஸமுத்பவா| மதிரா கபகுல்மால்பவஹ்நிபார்ஶ்வகடிக்ரஹே||௩௪|| அஜகந்தாகஷாயேண ஸௌவீரகதுஷோதகே| ஸுராகம்பில்லகே யோகௌ லோத்ரவச்ச தயோஃ ஸ்மதௌ||௩௫||

View original

तत्कषायात्त्रयो भागा द्वौ सितायास्तथैव च| एको गोधूमचूर्णानां कार्या चोत्कारिका शुभा||२०|| मोदको वाऽस्य कल्पेन कार्यस्तच्च विरेचनम्| तयोश्चापि कषायेण मद्यान्यस्योपकल्पयेत्||२१|| दन्तीक्वाथेन चालोड्य दन्तीतैलेन साधितान्| गुडलावणिकान् भक्ष्यान् विविधान् भक्षयेन्नरः||२२|| दन्तीं द्रवन्तीं मरिचं यवानीमुपकुञ्चिकाम्| नागरं हेमदुग्धां च चित्रकं चेति चूर्णितम्||२३|| सप्ताहं भावयेन्मूत्रे गवां पाणितलं ततः| पिबेत्घृतेन जीर्णे तु विरिक्तश्चापि तर्पणम्||२४|| सर्वरोगहरं मुख्यं सर्वेष्वृतुषु यौगिकम्| चूर्णं तदनपायित्वाद्बालवृद्धेषु पूजितम्||२५|| दुर्भक्ताजीर्णपार्श्वार्तिगुल्मप्लीहोदरेषु च| गण्डमालासु वाते च पाण्डुरोगे च शस्यते||२६|| पलं चित्रकदन्त्योश्च हरीतक्याश्च विंशतिः| त्रिवृत्पिप्पलिकर्षौ द्वौ गुडस्याष्टपलेन तत्||२७|| विनीय मोदकान् कुर्याद्दशैकं भक्षयेत्ततः| उष्णाम्बु च पिबेच्चानु दशमे दशमेऽह्नि च||२८|| एते निष्परिहाराः स्युः सर्वरोगनिबर्हणाः| ग्रहणीपाण्डुरोगार्शःकण्डूकोठानिलापहाः||२९|| दन्तीद्विपलनिर्यूहो द्राक्षार्धप्रस्थसाधितः | विरेचनं पित्तकासे पाण्डुरोगे च शस्यते||३०|| दन्तीकल्कं समगुडं शीतवारियुतं पिबेत्| विरेचनं मुख्यतमं कामलाहरमुत्तमम्||३१|| श्यामादन्तीरसे गौडः पिप्पलीफलचित्रकैः| लिप्तेऽरिष्टोऽनिलश्लेष्मप्लीहपाण्डूदरापहः||३२|| तथा दन्तीद्रवन्त्योश्च कषाये साजगन्धयोः| गौडः कार्योऽऽजशृङ्ग्या वा स वै सुखविरेचनः||३३|| तच्चूर्णक्वाथमाषाम्बुकिण्वतोयसमुद्भवा| मदिरा कफगुल्माल्पवह्निपार्श्वकटिग्रहे||३४|| अजगन्धाकषायेण सौवीरकतुषोदके| सुराकम्पिल्लके योगौ लोध्रवच्च तयोः स्मृतौ||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (36-40) · Śloka 40

தத்ர ஶ்லோகாஃ- (தத்யாதிஷு த்ரயஃ பஞ்ச ப்ரியாலாத்யைஸ்த்ரயோ ரஸே| ஸ்நேஹேஷு வை த்ரயோ லேஹ்யாஃ ஷட் சூர்ணே த்வேக ஏவ ச||௩௬|| இக்ஷாவேகஸ்ததா முத்கமாஂஸாநாஂ ச ரஸாஸ்த்ரயஃ| யவாக்வாதௌ த்ரயஶ்சைவ உக்த உத்காரிகாவிதௌ||௩௭|| ஏகஶ்ச மோதகே மத்யே சைகஸ்தத்க்வாததைலகே| சூர்ணமேகஂ புநஶ்சைகோ மோதகஃ பஞ்ச சாஸவே||௩௮|| ஏகஃ ஸௌவீரகேऽதைகோ யோகஃ ஸ்யாத்து துஷோதகே| ஏகா ஸுரைகஃ கம்பில்லே ததா பஞ்ச கதே ஸ்மதாஃ )||௩௯|| தந்தீத்ரவந்தீகல்பேऽஸ்மிந் ப்ரோக்தாஃ ஷோடஶகாஸ்த்ரயஃ| நாநாவிதாநாஂ யோகாநாஂ பக்திதோஷாமயாந்ப்ரதி||௪௦||

View original

तत्र श्लोकाः- (दध्यादिषु त्रयः पञ्च प्रियालाद्यैस्त्रयो रसे| स्नेहेषु वै त्रयो लेह्याः षट् चूर्णे त्वेक एव च||३६|| इक्षावेकस्तथा मुद्गमांसानां च रसास्त्रयः| यवाग्वादौ त्रयश्चैव उक्त उत्कारिकाविधौ||३७|| एकश्च मोदके मद्ये चैकस्तत्क्वाथतैलके| चूर्णमेकं पुनश्चैको मोदकः पञ्च चासवे||३८|| एकः सौवीरकेऽथैको योगः स्यात्तु तुषोदके| एका सुरैकः कम्पिल्ले तथा पञ्च घृते स्मृताः )||३९|| दन्तीद्रवन्तीकल्पेऽस्मिन् प्रोक्ताः षोडशकास्त्रयः| नानाविधानां योगानां भक्तिदोषामयान्प्रति||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (41-42) · Śloka 42

த்ரிஶதஂ பஞ்சபஞ்சாஶத்யோகாநாஂ வமநே ஸ்மதம்| த்வே ஶதே நவகாஃ பஞ்ச யோகாநாஂ து விரேசநே||௪௧|| ஊர்த்வாநுலோமபாகாநாமித்யுக்தாநி ஶதாநி ஷட்| ப்ராதாந்யதஃ ஸமாஶ்ரித்ய த்ரவ்யாணி தஶ பஞ்ச ச||௪௨||

View original

त्रिशतं पञ्चपञ्चाशद्योगानां वमने स्मृतम्| द्वे शते नवकाः पञ्च योगानां तु विरेचने||४१|| ऊर्ध्वानुलोमभागानामित्युक्तानि शतानि षट्| प्राधान्यतः समाश्रित्य द्रव्याणि दश पञ्च च||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (43-44) · Śloka 44

பவந்தி சாத்ர- யத்தி யேந ப்ரதாநேந த்ரவ்யஂ ஸமுபஸஜ்யதே| தத்ஸஞ்ஜ்ஞகஃ ஸ யோகோ வை பவதீதி விநிஶ்சயஃ ||௪௩|| பலாதீநாஂ ப்ரதாநாநாஂ குணபூதாஃ ஸுராதயஃ| தே ஹி தாந்யநுவர்தந்தே மநுஜேந்த்ரமிவேதரே||௪௪||

View original

भवन्ति चात्र- यद्धि येन प्रधानेन द्रव्यं समुपसृज्यते| तत्सञ्ज्ञकः स योगो वै भवतीति विनिश्चयः ||४३|| फलादीनां प्रधानानां गुणभूताः सुरादयः| ते हि तान्यनुवर्तन्ते मनुजेन्द्रमिवेतरे||४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (45) · Śloka 45

விருத்தவீர்யமப்யேஷாஂ ப்ரதாநாநாமபாதகம்| அதிகஂ துல்யவீர்யே ஹி க்ரியாஸாமர்த்யமிஷ்யதே ||௪௫||

View original

विरुद्धवीर्यमप्येषां प्रधानानामबाधकम्| अधिकं तुल्यवीर्ये हि क्रियासामर्थ्यमिष्यते ||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (46) · Śloka 46

இஷ்டவர்ணரஸஸ்பர்ஶகந்தார்தஂ ப்ரதி சாமயம்| அதோ விருத்தவீர்யாணாஂ ப்ரயோக இதி நிஶ்சிதம்||௪௬||

View original

इष्टवर्णरसस्पर्शगन्धार्थं प्रति चामयम्| अतो विरुद्धवीर्याणां प्रयोग इति निश्चितम्||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (47) · Śloka 48

பூயஶ்சைஷாஂ பலாதாநஂ கார்யஂ ஸ்வரஸபாவநைஃ| ஸுபாவிதஂ ஹ்யல்பமபி த்ரவ்யஂ ஸ்யாத்பஹுகர்மகத்||௪௭|| ஸ்வரஸைஸ்துல்யவீர்யைர்வா தஸ்மாத்த்ரவ்யாணி பாவயேத்|௪௮|

View original

भूयश्चैषां बलाधानं कार्यं स्वरसभावनैः| सुभावितं ह्यल्पमपि द्रव्यं स्याद्बहुकर्मकृत्||४७|| स्वरसैस्तुल्यवीर्यैर्वा तस्माद्द्रव्याणि भावयेत्|४८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (48) · Śloka 49

அல்பஸ்யாபி மஹார்தத்வஂ ப்ரபூதஸ்யால்பகர்மதாம்||௪௮|| குர்யாத் ஸஂயோகவிஶ்லேஷகாலஸஂஸ்காரயுக்திபிஃ|௪௯|

View original

अल्पस्यापि महार्थत्वं प्रभूतस्याल्पकर्मताम्||४८|| कुर्यात् संयोगविश्लेषकालसंस्कारयुक्तिभिः|४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (49-50) · Śloka 50

ப்ரதேஶமாத்ரமேதாவத்த்ரஷ்டவ்யமிஹ ஷட்ஶதம்||௪௯|| ஸ்வபுத்த்யைவஂ ஸஹஸ்ராணி கோடீர்வாऽபி ப்ரகல்பயேத்| பஹுத்ரவ்யவிகல்பத்வாத்யோகஸங்க்யா ந வித்யதே||௫௦||

View original

प्रदेशमात्रमेतावद्द्रष्टव्यमिह षट्शतम्||४९|| स्वबुद्ध्यैवं सहस्राणि कोटीर्वाऽपि प्रकल्पयेत्| बहुद्रव्यविकल्पत्वाद्योगसङ्ख्या न विद्यते||५०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (51-52) · Śloka 53

தீக்ஷ்ணமத்யமதூநாஂ து தேஷாஂ ஶணுத லக்ஷணம்| ஸுகஂ க்ஷிப்ரஂ மஹாவேகமஸக்தஂ யத் ப்ரவர்ததே||௫௧|| நாதிக்லாநிகரஂ பாயௌ ஹதயே ந ச ருக்கரம்| அந்தராஶயமக்ஷிண்வந் கத்ஸ்நஂ தோஷஂ நிரஸ்யதி||௫௨|| விரேசநஂ நிரூஹோ வா தத்தீக்ஷ்ணமிதி நிர்திஶேத்|௫௩|

View original

तीक्ष्णमध्यमृदूनां तु तेषां शृणुत लक्षणम्| सुखं क्षिप्रं महावेगमसक्तं यत् प्रवर्तते||५१|| नातिग्लानिकरं पायौ हृदये न च रुक्करम्| अन्तराशयमक्षिण्वन् कृत्स्नं दोषं निरस्यति||५२|| विरेचनं निरूहो वा तत्तीक्ष्णमिति निर्दिशेत्|५३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (53-56) · Śloka 56

ஜலாக்நிகீடைரஸ்பஷ்டஂ தேஶகாலகுணாந்விதம்||௫௩|| ஈஷந்மாத்ராதிகைர்யுக்தஂ துல்யவீர்யைஃ ஸுபாவிதம்| ஸ்நேஹஸ்வேதோபபந்நஸ்ய தீக்ஷ்ணத்வஂ யாதி பேஷஜம்||௫௪|| கிஞ்சிதேபிர்குணைர்ஹீநஂ பூர்வோக்தைர்மாத்ரயா ததா| ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய வா ஸம்யங்மத்யஂ பவதி பேஷஜம்||௫௫|| மந்தவீர்யஂ விரூக்ஷஸ்ய ஹீநமாத்ரஂ து பேஷஜம்| அதுல்யவீர்யைஃ ஸஂயுக்தஂ மது ஸ்யாந்மந்தவேகவத்||௫௬||

View original

जलाग्निकीटैरस्पृष्टं देशकालगुणान्वितम्||५३|| ईषन्मात्राधिकैर्युक्तं तुल्यवीर्यैः सुभावितम्| स्नेहस्वेदोपपन्नस्य तीक्ष्णत्वं याति भेषजम्||५४|| किञ्चिदेभिर्गुणैर्हीनं पूर्वोक्तैर्मात्रया तथा| स्निग्धस्विन्नस्य वा सम्यङ्मध्यं भवति भेषजम्||५५|| मन्दवीर्यं विरूक्षस्य हीनमात्रं तु भेषजम्| अतुल्यवीर्यैः संयुक्तं मृदु स्यान्मन्दवेगवत्||५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (57) · Śloka 57

அகத்ஸ்நதோஷஹரணாதஶுத்தீ தே பலீயஸாம்| மத்யாவரபலாநாஂ து ப்ரயோஜ்யே ஸித்திமிச்சதா||௫௭||

View original

अकृत्स्नदोषहरणादशुद्धी ते बलीयसाम्| मध्यावरबलानां तु प्रयोज्ये सिद्धिमिच्छता||५७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (58) · Śloka 58

தீக்ஷ்ணோ மத்யோ மதுர்வ்யாதிஃ ஸர்வமத்யால்பலக்ஷணஃ| தீக்ஷ்ணாதீநி பலாவேக்ஷீ பேஷஜாந்யேஷு யோஜயேத்||௫௮||

View original

तीक्ष्णो मध्यो मृदुर्व्याधिः सर्वमध्याल्पलक्षणः| तीक्ष्णादीनि बलावेक्षी भेषजान्येषु योजयेत्||५८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (59) · Śloka 59

தேயஂ த்வநிர்ஹதே பூர்வஂ பீதே பஶ்சாத் புநஃ புநஃ| பேஷஜஂ வமநார்தீயஂ ப்ராய ஆபித்ததர்ஶநாத்||௫௯||

View original

देयं त्वनिर्हृते पूर्वं पीते पश्चात् पुनः पुनः| भेषजं वमनार्थीयं प्राय आपित्तदर्शनात्||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (60) · Śloka 60

பலத்ரைவித்யமாலக்ஷ்ய தோஷாணாமாதுரஸ்ய ச| புநஃ ப்ரதத்யாத்பைஷஜ்யஂ ஸர்வஶோ வா விவர்ஜயேத்||௬௦||

View original

बलत्रैविध्यमालक्ष्य दोषाणामातुरस्य च| पुनः प्रदद्याद्भैषज्यं सर्वशो वा विवर्जयेत्||६०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (61) · Śloka 61

நிர்ஹதே வாऽபி ஜீர்ணே வா தோஷநிர்ஹரணே புதஃ| பேஷஜேऽந்யத்ப்ரயுஞ்ஜீத ப்ரார்தயந்ஸித்திமுத்தமாம்||௬௧||

View original

निर्हृते वाऽपि जीर्णे वा दोषनिर्हरणे बुधः| भेषजेऽन्यत्प्रयुञ्जीत प्रार्थयन्सिद्धिमुत्तमाम्||६१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (62) · Śloka 62

அபக்வஂ வமநஂ தோஷஂ பச்யமாநஂ விரேசநம்| நிர்ஹரேத்வமநஸ்யாதஃ பாகஂ ந ப்ரதிபாலயேத்||௬௨||

View original

अपक्वं वमनं दोषं पच्यमानं विरेचनम्| निर्हरेद्वमनस्यातः पाकं न प्रतिपालयेत्||६२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (63) · Śloka 63

பீதே ப்ரஸ்ரஂஸநே தோஷாந்ந நிர்ஹத்ய ஜராஂ கதே| வமிதே சௌஷதே தீரஃ பாயயேதௌஷதஂ புநஃ||௬௩||

View original

पीते प्रस्रंसने दोषान्न निर्हत्य जरां गते| वमिते चौषधे धीरः पाययेदौषधं पुनः||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (64-65) · Śloka 65

தீப்தாக்நிஂ பஹுதோஷஂ து தடஸ்நேஹகுணஂ நரம்| துஃஶுத்தஂ ததஹர்புக்தஂ ஶ்வோபூதே பாயயேத் புநஃ||௬௪|| துர்பலோ பஹுதோஷஶ்ச தோஷபாகேந யோ நரஃ| விரிச்யதே ஶநைர்போஜ்யைர்பூயஸ்தமநுஸாரயேத் ||௬௫||

View original

दीप्ताग्निं बहुदोषं तु दृढस्नेहगुणं नरम्| दुःशुद्धं तदहर्भुक्तं श्वोभूते पाययेत् पुनः||६४|| दुर्बलो बहुदोषश्च दोषपाकेन यो नरः| विरिच्यते शनैर्भोज्यैर्भूयस्तमनुसारयेत् ||६५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (66) · Śloka 66

வமநைஶ்ச விரேகைஶ்ச விஶுத்தஸ்யாப்ரமாணதஃ | போஜநாந்தரபாநாப்யாஂ தோஷஶேஷஂ ஶமஂ நயேத்||௬௬||

View original

वमनैश्च विरेकैश्च विशुद्धस्याप्रमाणतः | भोजनान्तरपानाभ्यां दोषशेषं शमं नयेत्||६६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (67) · Śloka 67

துர்பலஂ ஶோதிதஂ பூர்வமல்பதோஷஂ ச மாநவம்| அபரிஜ்ஞாதகோஷ்டஂ ச பாயயேதௌஷதஂ மது||௬௭||

View original

दुर्बलं शोधितं पूर्वमल्पदोषं च मानवम्| अपरिज्ञातकोष्ठं च पाययेतौषधं मृदु||६७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (68) · Śloka 68

ஶ்ரேயோ மத்வஸகத்பீதமல்பபாதஂ நிரத்யயம்| ந சாதிதீக்ஷ்ணஂ யத் க்ஷிப்ரஂ ஜநயேத்ப்ராணஸஂஶயம்||௬௮||

View original

श्रेयो मृद्वसकृत्पीतमल्पबाधं निरत्ययम्| न चातितीक्ष्णं यत् क्षिप्रं जनयेत्प्राणसंशयम्||६८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (69) · Śloka 69

துர்பலோऽபி மஹாதோஷோ விரேச்யோ பஹுஶோऽல்பஶஃ| மதுபிர்பேஷஜைர்தோஷா ஹந்யுர்ஹ்யேநமநிர்ஹதாஃ||௬௯||

View original

दुर्बलोऽपि महादोषो विरेच्यो बहुशोऽल्पशः| मृदुभिर्भेषजैर्दोषा हन्युर्ह्येनमनिर्हृताः||६९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (70-72) · Śloka 72

யஸ்யோர்த்வஂ கபஸஂஸஷ்டஂ பீதஂ யாத்யாநுலோமிகம்| வமிதஂ கவலைஃ ஶுத்தஂ லங்கிதஂ பாயயேத்து தம்||௭௦|| விபத்தேऽல்பே சிராத்தோஷே ஸ்ரவத்யுஷ்ணஂ பிபேஜ்ஜலம்| தேநாத்மாநஂ தஷா ச்சர்திர்விபந்தஶ்சைவ ஶாம்யதி||௭௧|| பேஷஜஂ தோஷருத்தஂ சேந்நோர்த்வஂ நாதஃ ப்ரவர்ததே| ஸோத்காரஂ ஸாங்கஶூலஂ ச ஸ்வேதஂ தத்ராவசாரயேத்||௭௨||

View original

यस्योर्ध्वं कफसंसृष्टं पीतं यात्यानुलोमिकम्| वमितं कवलैः शुद्धं लङ्घितं पाययेत्तु तम्||७०|| विबद्धेऽल्पे चिराद्दोषे स्रवत्युष्णं पिबेज्जलम्| तेनाध्मानं तृषा च्छर्दिर्विबन्धश्चैव शाम्यति||७१|| भेषजं दोषरुद्धं चेन्नोर्ध्वं नाधः प्रवर्तते| सोद्गारं साङ्गशूलं च स्वेदं तत्रावचारयेत्||७२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (73) · Śloka 73

ஸுவிரிக்தே து ஸோத்காரமாஶ்வேவௌஷதமுல்லிகேத்| அதிப்ரவர்தநஂ ஜீர்ணே ஸுஶீதைஃ ஸ்தம்பயேத்பிஷக்||௭௩||

View original

सुविरिक्ते तु सोद्गारमाश्वेवौषधमुल्लिखेत्| अतिप्रवर्तनं जीर्णे सुशीतैः स्तम्भयेद्भिषक्||७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (74) · Śloka 74

கதாசிச்ச்லேஷ்மணா ருத்தஂ திஷ்டத்யுரஸி பேஷஜம்| க்ஷீணே ஶ்லேஷ்மணி ஸாயாஹ்நே ராத்ரௌ வா தத்ப்ரவர்ததே||௭௪||

View original

कदाचिच्छ्लेष्मणा रुद्धं तिष्ठत्युरसि भेषजम्| क्षीणे श्लेष्मणि सायाह्ने रात्रौ वा तत्प्रवर्तते||७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (75) · Śloka 75

ரூக்ஷாநாஹாரயோர்ஜீர்ணே விஷ்டப்யோர்த்வஂ கதேऽபி வா| வாயுநா பேஷஜே த்வந்யத் ஸஸ்நேஹலவணஂ பிபேத்||௭௫||

View original

रूक्षानाहारयोर्जीर्णे विष्टभ्योर्ध्वं गतेऽपि वा| वायुना भेषजे त्वन्यत् सस्नेहलवणं पिबेत्||७५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (76) · Śloka 76

தண்மோஹப்ரமமூர்ச்சாயாஃ ஸ்யுஶ்சேஜ்ஜீர்யதி பேஷஜே| பித்தக்நஂ ஸ்வாது ஶீதஂ ச பேஷஜஂ தத்ர ஶஸ்யதே||௭௬||

View original

तृण्मोहभ्रममूर्च्छायाः स्युश्चेज्जीर्यति भेषजे| पित्तघ्नं स्वादु शीतं च भेषजं तत्र शस्यते||७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (77) · Śloka 77

லாலாஹல்லாஸவிஷ்டம்பலோமஹர்ஷாஃ கபாவதே| பேஷஜஂ தத்ர தீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ கட்வாதி கபநுத்திதம்||௭௭||

View original

लालाहृल्लासविष्टम्भलोमहर्षाः कफावृते| भेषजं तत्र तीक्ष्णोष्णं कट्वादि कफनुद्धितम्||७७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (78) · Śloka 78

ஸுஸ்நிக்தஂ க்ரூரகோஷ்டஂ ச லங்கயேதவிரேசிதம்| தேநாஸ்ய ஸ்நேஹஜஃ ஶ்லேஷ்மா ஸங்கஶ்சைவோபஶாம்யதி||௭௮||

View original

सुस्निग्धं क्रूरकोष्ठं च लङ्घयेदविरेचितम्| तेनास्य स्नेहजः श्लेष्मा सङ्गश्चैवोपशाम्यति||७८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (79-80) · Śloka 80

ரூக்ஷ-பஹ்வநில-க்ரூரகோஷ்ட-வ்யாயாமஶாலிநாம் | தீப்தாக்நீநாஂ ச பைஷஜ்யமவிரிச்யைவ ஜீர்யதி||௭௯|| தேப்யோ பஸ்திஂ புரா தத்த்வா பஶ்சாத்தத்யாத்விரேசநம்| பஸ்திப்ரவர்திதஂ தோஷஂ ஹரேச்சீக்ரஂ விரேசநம்||௮௦||

View original

रूक्ष-बह्वनिल-क्रूरकोष्ठ-व्यायामशालिनाम् | दीप्ताग्नीनां च भैषज्यमविरिच्यैव जीर्यति||७९|| तेभ्यो बस्तिं पुरा दत्त्वा पश्चाद्दद्याद्विरेचनम्| बस्तिप्रवर्तितं दोषं हरेच्छीघ्रं विरेचनम्||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (81-82) · Śloka 82

ரூக்ஷாஶநாஃ கர்மநித்யா யே நரா தீப்தபாவகாஃ| தேஷாஂ தோஷாஃ க்ஷயஂ யாந்தி கர்மவாதாதபாக்நிபிஃ ||௮௧|| விருத்தாத்யஶநாஜீர்ணதோஷாநபி ஸஹந்தி தே| ஸ்நேஹ்யாஸ்தே மாருதாத்ரக்ஷ்யா நாவ்யாதௌ தாந் விஶோதயேத் ||௮௨||

View original

रूक्षाशनाः कर्मनित्या ये नरा दीप्तपावकाः| तेषां दोषाः क्षयं यान्ति कर्मवातातपाग्निभिः ||८१|| विरुद्धाध्यशनाजीर्णदोषानपि सहन्ति ते| स्नेह्यास्ते मारुताद्रक्ष्या नाव्याधौ तान् विशोधयेत् ||८२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (83-85) · Śloka 85

நாதிஸ்நிக்தஶரீராய தத்யாத் ஸ்நேஹவிரேசநம்| ஸ்நேஹோத்க்லிஷ்டஶரீராய ரூக்ஷஂ தத்யாத்விரேசநம்||௮௩|| ஏவஂ ஜ்ஞாத்வா விதிஂ தீரோ தேஶகாலப்ரமாணவித்| விரேசநஂ விரேச்யேப்யஃ ப்ரயச்சந்நாபராத்யதி||௮௪|| விப்ரஂஶோ விஷவத்யஸ்ய ஸம்யக்யோகோ யதாऽமதம்| காலேஷ்வவஶ்யஂ பேயஂ ச தஸ்மாத்யத்நாத் ப்ரயோஜயேத்||௮௫||

View original

नातिस्निग्धशरीराय दद्यात् स्नेहविरेचनम्| स्नेहोत्क्लिष्टशरीराय रूक्षं दद्याद्विरेचनम्||८३|| एवं ज्ञात्वा विधिं धीरो देशकालप्रमाणवित्| विरेचनं विरेच्येभ्यः प्रयच्छन्नापराध्यति||८४|| विभ्रंशो विषवद्यस्य सम्यग्योगो यथाऽमृतम्| कालेष्ववश्यं पेयं च तस्माद्यत्नात् प्रयोजयेत्||८५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (86) · Śloka 86

த்ரவ்யப்ரமாணஂ து யதுக்தமஸ்மிந்மத்யேஷு தத் கோஷ்டவயோபலேஷு| தந்மூலமாலம்ப்ய பவேத்விகல்ப்யஂ தேஷாஂ விகல்ப்யோऽப்யதிகோநபாவஃ||௮௬||

View original

द्रव्यप्रमाणं तु यदुक्तमस्मिन्मध्येषु तत् कोष्ठवयोबलेषु| तन्मूलमालम्ब्य भवेद्विकल्प्यं तेषां विकल्प्योऽभ्यधिकोनभावः||८६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (87-97) · Śloka 98

ஷட் த்வஂஶ்யஸ்து மரீசிஃ ஸ்யாத் ஷண்மரீச்யஸ்து ஸர்ஷபஃ| அஷ்டௌ தே ஸர்ஷபா ரக்தாஸ்தண்டுலஶ்சாபி தத்த்வயம்||௮௭|| தாந்யமாஷோ பவேதேகோ தாந்யமாஷத்வயஂ யவஃ| அண்டிகா தே து சத்வாரஸ்தாஶ்சதஸ்ரஸ்து மாஷகஃ||௮௮|| ஹேமஶ்ச தாந்யகஶ்சோக்தோ பவேச்சாணஸ்து தே த்ரயஃ| ஶாணௌ த்வௌ த்ரங்க்ஷணஂ வித்யாத் கோலஂ பதரமேவ ச||௮௯|| வித்யாத்த்வௌ த்ரங்க்ஷணௌ கர்ஷஂ ஸுவர்ணஂ சாக்ஷமேவ ச| பிடாலபதகஂ சைவ பிசுஂ பாணிதலஂ ததா||௯௦|| திந்துகஂ ச விஜாநீயாத் கவலக்ரஹமேவ ச| த்வே ஸுவர்ணே பலார்தஂ ஸ்யாச்சுக்திரஷ்டமிகா ததா||௯௧|| த்வே பலார்தே பலஂ முஷ்டிஃ ப்ரகுஞ்சோऽத சதுர்திகா| பில்வஂ ஷோடஶிகா சாம்ரஂ த்வே பலே ப்ரஸதஂ விதுஃ||௯௨|| அஷ்டமாநஂ து விஜ்ஞேயஂ குடவௌ த்வௌ து மாநிகா| பலஂ சதுர்குணஂ வித்யாதஞ்ஜலிஂ குடவஂ ததா||௯௩|| சத்வாரஃ குடவாஃ ப்ரஸ்தஶ்சதுஃப்ரஸ்தமதாடகம்| பாத்ரஂ ததேவ விஜ்ஞேயஂ கஂஸஃ ப்ரஸ்தாஷ்டகஂ ததா||௯௪|| கஂஸஶ்சதுர்குணோ த்ரோணஶ்சார்மணஂ நல்வணஂ ச தத்| ஸ ஏவ கலஶஃ க்யாதோ கடமுந்மாநமேவ ச||௯௫|| த்ரோணஸ்து த்விகுணஃ ஶூர்போ விஜ்ஞேயஃ கும்ப ஏவ ச| கோணீஂ ஶூர்பத்வயஂ வித்யாத் காரீஂ பாரஂ ததைவ ச||௯௬|| த்வாத்ரிஂஶதஂ விஜாநீயாத்வாஹஂ ஶூர்பாணி புத்திமாந்| துலாஂ ஶதபலஂ வித்யாத் பரிமாணவிஶாரதஃ||௯௭|| ஶுஷ்கத்ரவ்யேஷ்விதஂ மாநமேவமாதி ப்ரகீர்திதம்|௯௮|

View original

षड् ध्वंश्यस्तु मरीचिः स्यात् षण्मरीच्यस्तु सर्षपः| अष्टौ ते सर्षपा रक्तास्तण्डुलश्चापि तद्द्वयम्||८७|| धान्यमाषो भवेदेको धान्यमाषद्वयं यवः| अण्डिका ते तु चत्वारस्ताश्चतस्रस्तु माषकः||८८|| हेमश्च धान्यकश्चोक्तो भवेच्छाणस्तु ते त्रयः| शाणौ द्वौ द्रङ्क्षणं विद्यात् कोलं बदरमेव च||८९|| विद्याद्द्वौ द्रङ्क्षणौ कर्षं सुवर्णं चाक्षमेव च| बिडालपदकं चैव पिचुं पाणितलं तथा||९०|| तिन्दुकं च विजानीयात् कवलग्रहमेव च| द्वे सुवर्णे पलार्धं स्याच्छुक्तिरष्टमिका तथा||९१|| द्वे पलार्धे पलं मुष्टिः प्रकुञ्चोऽथ चतुर्थिका| बिल्वं षोडशिका चाम्रं द्वे पले प्रसृतं विदुः||९२|| अष्टमानं तु विज्ञेयं कुडवौ द्वौ तु मानिका| पलं चतुर्गुणं विद्यादञ्जलिं कुडवं तथा||९३|| चत्वारः कुडवाः प्रस्थश्चतुःप्रस्थमथाढकम्| पात्रं तदेव विज्ञेयं कंसः प्रस्थाष्टकं तथा||९४|| कंसश्चतुर्गुणो द्रोणश्चार्मणं नल्वणं च तत्| स एव कलशः ख्यातो घटमुन्मानमेव च||९५|| द्रोणस्तु द्विगुणः शूर्पो विज्ञेयः कुम्भ एव च| गोणीं शूर्पद्वयं विद्यात् खारीं भारं तथैव च||९६|| द्वात्रिंशतं विजानीयाद्वाहं शूर्पाणि बुद्धिमान्| तुलां शतपलं विद्यात् परिमाणविशारदः||९७|| शुष्कद्रव्येष्विदं मानमेवमादि प्रकीर्तितम्|९८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (98-99) · Śloka 99

த்விகுணஂ தத்த்ரவேஷ்விஷ்டஂ ததா ஸத்யோத்ததேஷு ச||௯௮|| யத்தி மாநஂ துலா ப்ரோக்தா பலஂ வா தத் ப்ரயோஜயேத்| அநுக்தே பரிமாணே து துல்யஂ மாநஂ ப்ரகீர்திதம்||௯௯||

View original

द्विगुणं तद्द्रवेष्विष्टं तथा सद्योद्धृतेषु च||९८|| यद्धि मानं तुला प्रोक्ता पलं वा तत् प्रयोजयेत्| अनुक्ते परिमाणे तु तुल्यं मानं प्रकीर्तितम्||९९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (100) · Śloka 100

த்ரவகார்யேऽபி சாநுக்தே ஸர்வத்ர ஸலிலஂ ஸ்மதம்| யதஶ்ச பாதநிர்தேஶஶ்சதுர்பாகஸ்ததஶ்ச ஸஃ||௧௦௦||

View original

द्रवकार्येऽपि चानुक्ते सर्वत्र सलिलं स्मृतम्| यतश्च पादनिर्देशश्चतुर्भागस्ततश्च सः||१००||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (101) · Śloka 101

ஜலஸ்நேஹௌஷதாநாஂ து ப்ரமாணஂ யத்ர நேரிதம் | தத்ர ஸ்யாதௌஷதாத் ஸ்நேஹஃ ஸ்நேஹாத்தோயஂ சதுர்குணம்||௧௦௧||

View original

जलस्नेहौषधानां तु प्रमाणं यत्र नेरितम् | तत्र स्यादौषधात् स्नेहः स्नेहात्तोयं चतुर्गुणम्||१०१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (102-103) · Śloka 103

ஸ்நேஹபாகஸ்த்ரிதா ஜ்ஞேயோ மதுர்மத்யஃ கரஸ்ததா| துல்யே கல்கேந நிர்யாஸே பேஷஜாநாஂ மதுஃ ஸ்மதஃ||௧௦௨|| ஸஂயாவ இவ நிர்யாஸே மத்யோ தர்வீஂ விமுஞ்சதி| ஶீர்யமாணே து நிர்யாஸே வர்தமாநே கரஸ்ததா||௧௦௩||

View original

स्नेहपाकस्त्रिधा ज्ञेयो मृदुर्मध्यः खरस्तथा| तुल्ये कल्केन निर्यासे भेषजानां मृदुः स्मृतः||१०२|| संयाव इव निर्यासे मध्यो दर्वीं विमुञ्चति| शीर्यमाणे तु निर्यासे वर्तमाने खरस्तथा||१०३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (104) · Śloka 104

கரோऽப்யங்கே ஸ்மதஃ பாகோ, மதுர்நஸ்தஃக்ரியாஸு ச| மத்யபாகஂ து பாநார்தே பஸ்தௌ ச விநியோஜயேத்||௧௦௪||

View original

खरोऽभ्यङ्गे स्मृतः पाको, मृदुर्नस्तःक्रियासु च| मध्यपाकं तु पानार्थे बस्तौ च विनियोजयेत्||१०४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 48 (105) · Śloka 105

மாநஂ ச த்விவிதஂ ப்ராஹுஃ காலிங்கஂ மாகதஂ ததா| காலிங்காந்மாகதஂ ஶ்ரேஷ்டமேவஂ மாநவிதோ விதுஃ||௧௦௫||

View original

मानं च द्विविधं प्राहुः कालिङ्गं मागधं तथा| कालिङ्गान्मागधं श्रेष्ठमेवं मानविदो विदुः||१०५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 49 (106-107) · Śloka 107

தத்ர ஶ்லோகௌ- கல்பார்தஃ ஶோதநஂ ஸஞ்ஜ்ஞா பதக்கேதுஃ ப்ரவர்தநே| தேஶாதீநாஂ பலாதீநாஂ குணா யோகஶதாநி ஷட்||௧௦௬|| விகல்பஹேதுர்நாமாநி தீக்ஷ்ணமத்யால்பலக்ஷணம்| விதிஶ்சாவஸ்திகோ மாநஂ ஸ்நேஹபாகஶ்ச தர்ஶிதஃ||௧௦௭||

View original

तत्र श्लोकौ- कल्पार्थः शोधनं सञ्ज्ञा पृथग्घेतुः प्रवर्तने| देशादीनां फलादीनां गुणा योगशतानि षट्||१०६|| विकल्पहेतुर्नामानि तीक्ष्णमध्याल्पलक्षणम्| विधिश्चावस्थिको मानं स्नेहपाकश्च दर्शितः||१०७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 12

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே கல்பஸ்தாநே தந்தீத்ரவந்தீகல்போ நாம த்வாதஶோऽத்யாயஃ||௧௨|| இதி சரகஸஂஹிதாயாஂ ஸப்தமஂ கல்பஸ்தாநஂ ஸம்பூர்ணம்|

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने दन्तीद्रवन्तीकल्पो नाम द्वादशोऽध्यायः||१२|| इति चरकसंहितायां सप्तमं कल्पस्थानं सम्पूर्णम्|

🔊 Audio coming soon