Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ||੧|| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ||੨||
View original
अथातो दन्तीद्रवन्तीकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
12. dantīdravantīkalpaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਦਨ੍ਤ੍ਯੁਦੁਮ੍ਬਰਪਰ੍ਣੀ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਿਕੁਮ੍ਭੋਥ ਮੁਕੂਲਕਃ| ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀ ਨਾਮਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੀ ਮੂਸਿਕਾਹ੍ਵਯਾ||੩|| (ਤਥਾ ਮੂਸਿਕਪਰ੍ਣੀ ਚਾਪ੍ਯੁਪਚਿਤ੍ਰਾ ਚ ਸ਼ਮ੍ਬਰੀ| ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸੁਤਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਨ੍ਤੀ ਰ(ਚ)ਣ੍ਡਾ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ )|
View original
दन्त्युदुम्बरपर्णी स्यान्निकुम्भोऽथ मुकूलकः| द्रवन्ती नामतश्चित्रा न्यग्रोधी मूषिकाह्वया||३|| (तथा मूषिकपर्णी चाप्युपचित्रा च शम्बरी| प्रत्यक्श्रेणी सुतश्रेणी दन्ती र(च)ण्डा च कीर्तिता )|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਤਯੋਰ੍ਮੂਲਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹ੍ਯ ਸ੍ਥਿਰਾਣਿ ਬਹਲਾਨਿ ਚ| ਹਸ੍ਤਿਦਨ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰਾਣਿ ਸ਼੍ਯਾਵਤਾਮ੍ਰਾਣਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍||੪||
View original
तयोर्मूलानि सङ्गृह्य स्थिराणि बहलानि च| हस्तिदन्तप्रकाराणि श्यावताम्राणि बुद्धिमान्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਪਿਪ੍ਪਲੀਮਧੁਲਿਪ੍ਤਾਨਿ ਸ੍ਵੇਦਯੇਨ੍ਮਤ੍ਕੁਸ਼ਾਨ੍ਤਰੇ| ਸ਼ੋਸਯੇਦਾਤਪੇਗ੍ਨ੍ਯਰ੍ਕੌ ਹਤੋ ਹ੍ਯੇਸਾਂ ਵਿਕਾਸ਼ਿਤਾਮ੍||੫||
View original
पिप्पलीमधुलिप्तानि स्वेदयेन्मृत्कुशान्तरे| शोषयेदातपेऽग्न्यर्कौ हतो ह्येषां विकाशिताम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁਕਾਰੀਣਿ ਵਿਕਾਸ਼ੀਨਿ ਗੁਰੂਣਿ ਚ| ਵਿਲਾਯਯਨ੍ਤਿ ਦੋਸੌ ਦ੍ਵੌ ਮਾਰੁਤਂ ਕੋਪਯਨ੍ਤਿ ਚ||੬||
View original
तीक्ष्णोष्णान्याशुकारीणि विकाशीनि गुरूणि च| विलाययन्ति दोषौ द्वौ मारुतं कोपयन्ति च||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7-14) · Śloka 14
ਦਧਿਤਕ੍ਰਸੁਰਾਮਣ੍ਡੈਃ ਪਿਣ੍ਡਮਕ੍ਸਸਮਂ ਤਯੋਃ| ਪ੍ਰਿਯਾਲਕੋਲਬਦਰਪੀਲੁਸ਼ੀਧੁਭਿਰੇਵ ਚ||੭|| ਪਿਬੇਦ੍ਗੁਲ੍ਮੋਦਰੀ ਦੋਸੈਰਭਿਖਿਨ੍ਨਸ਼੍ਚ ਯੋ ਨਰਃ| ਗੋਮਗਾਜਰਸੈਃ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਕਮਿਕੋਸ੍ਠੀ ਭਗਨ੍ਦਰੀ||੮|| ਤਯੋਃ ਕਲ੍ਕੇ ਕਸਾਯੇ ਚ ਦਸ਼ਮੂਲਰਸਾਯੁਤੇ| ਕਕ੍ਸ੍ਯਾਲਜੀਵਿਸਰ੍ਪੇਸੁ ਦਾਹੇ ਚ ਵਿਪਚੇਦ੍ਘਤਮ੍||੯|| ਤੈਲਂ ਮੇਹੇ ਚ ਗੁਲ੍ਮੇ ਚ ਸੋਦਾਵਰ੍ਤੇ ਕਫਾਨਿਲੇ| ਚਤੁਃਸ੍ਨੇਹਂ ਸ਼ਕਚ੍ਛੁਕ੍ਰਵਾਤਸਙ੍ਗਾਨਿਲਾਰ੍ਤਿਸੁ||੧੦|| ਰਸੇ ਦਨ੍ਤ੍ਯਜਸ਼ਙ੍ਗਯੋਸ਼੍ਚ ਗੁਡਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਲੇਹਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥੇ ਦਾਹਸਨ੍ਤਾਪਮੇਹਨੁਤ੍ ||੧੧|| ਵਾਤਤਰ੍ਸੇ ਜ੍ਵਰੇ ਪੈਤ੍ਤੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਏਵਾਜਗਨ੍ਧਯਾ| ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਮੂਲਾਨਿ ਪਚੇਦਾਮਲਕੀਰਸੇ||੧੨|| ਤ੍ਰੀਂਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਕਸਾਯਸ੍ਯ ਭਾਗੌ ਦ੍ਵੌ ਫਾਣਿਤਸ੍ਯ ਚ| ਤਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਪਿਸਿ ਤੈਲੇ ਵਾ ਭਰ੍ਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਵਪੇਤ੍||੧੩|| ਕਲ੍ਕਂ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦੀਨਾਂ ਚ ਭਾਗਸ਼ਃ| ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਲ੍ਲੇਹਂ ਸੁਖਂ ਤੇਨ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ||੧੪||
View original
दधितक्रसुरामण्डैः पिण्डमक्षसमं तयोः| प्रियालकोलबदरपीलुशीधुभिरेव च||७|| पिबेद्गुल्मोदरी दोषैरभिखिन्नश्च यो नरः| गोमृगाजरसैः पाण्डुः कृमिकोष्ठी भगन्दरी||८|| तयोः कल्के कषाये च दशमूलरसायुते| कक्ष्यालजीविसर्पेषु दाहे च विपचेद्घृतम्||९|| तैलं मेहे च गुल्मे च सोदावर्ते कफानिले| चतुःस्नेहं शकृच्छुक्रवातसङ्गानिलार्तिषु||१०|| रसे दन्त्यजशृङ्गयोश्च गुडक्षौद्रघृतान्वितः| लेहः सिद्धो विरेकार्थे दाहसन्तापमेहनुत् ||११|| वाततर्षे ज्वरे पैत्ते स्यात् स एवाजगन्धया| दन्तीद्रवन्त्योर्मूलानि पचेदामलकीरसे||१२|| त्रींस्तु तस्य कषायस्य भागौ द्वौ फाणितस्य च| तप्ते सर्पिषि तैले वा भर्जयेत्तत्र चावपेत्||१३|| कल्कं दन्तीद्रवन्त्योश्च श्यामादीनां च भागशः| तत्सिद्धं प्राशयेल्लेहं सुखं तेन विरिच्यते||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (15-19) · Śloka 19
ਰਸੇ ਚ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਤਥਾ ਬੈਭੀਤਕੇ ਰਸੇ| ਹਰੀਤਕੀਰਸੇ ਚੈਵ ਲੇਹਾਨੇਵਂ ਪਚੇਤ੍ ਪਥਕ੍ ||੧੫|| ਤਯੋਰ੍ਬਿਲ੍ਵਸਮਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਤਦ੍ਰਸੇਨੇਵ ਭਾਵਿਤਮ੍| ਅਸਸ੍ਟੇ ਵਿਸ਼ਿ ਵਾਤੋਤ੍ਥੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਚਾਮ੍ਲਯੁਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍||੧੬|| ਪਾਟਯਿਤ੍ਵੇਕ੍ਸੁਕਾਣ੍ਡਂ ਵਾ ਕਲ੍ਕੇਨਾਲਿਪ੍ਯ ਚਾਨ੍ਤਰਾ| ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਖਾਦੇਤ੍ ਸੁਖਂ ਤੇਨ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ||੧੭|| ਮੂਲਂ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਸਹ ਮੁਦ੍ਗੈਰ੍ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਲਾਵਵਰ੍ਤੀਰਕਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤੇ ਰਸਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਵਿਰੇਚਨੇ||੧੮|| ਤਯੋਰ੍ਵਾਪਿ ਕਸਾਯੇਣ ਯਵਾਗੂਂ ਜਾਙ੍ਗਲਂ ਰਸਮ੍| ਮਾਸਯੂਸਂ ਚ ਸਂਸ੍ਕਤ੍ਯ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ||੧੯||
View original
रसे च दशमूलस्य तथा बैभीतके रसे| हरीतकीरसे चैव लेहानेवं पचेत् पृथक् ||१५|| तयोर्बिल्वसमं चूर्णं तद्रसेनेव भावितम्| असृष्टे विशि वातोत्थे गुल्मे चाम्लयुतं शुभम्||१६|| पाटयित्वेक्षुकाण्डं वा कल्केनालिप्य चान्तरा| स्वेदयित्वा ततः खादेत् सुखं तेन विरिच्यते||१७|| मूलं दन्तीद्रवन्त्योश्च सह मुद्गैर्विपाचयेत्| लाववर्तीरकाद्यैश्च ते रसाः स्युर्विरेचने||१८|| तयोर्वाऽपि कषायेण यवागूं जाङ्गलं रसम्| माषयूषं च संस्कृत्य दद्यात्तैश्च विरिच्यते||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (20-35) · Śloka 35
ਤਤ੍ਕਸਾਯਾਤ੍ਤ੍ਰਯੋ ਭਾਗਾ ਦ੍ਵੌ ਸਿਤਾਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ| ਏਕੋ ਗੋਧੂਮਚੂਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਾ ਚੋਤ੍ਕਾਰਿਕਾ ਸ਼ੁਭਾ||੨੦|| ਮੋਦਕੋ ਵਾਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪੇਨ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤਚ੍ਚ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਤਯੋਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕਸਾਯੇਣ ਮਦ੍ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯੋਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੨੧|| ਦਨ੍ਤੀਕ੍ਵਾਥੇਨ ਚਾਲੋਡ੍ਯ ਦਨ੍ਤੀਤੈਲੇਨ ਸਾਧਿਤਾਨ੍| ਗੁਡਲਾਵਣਿਕਾਨ੍ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਭਕ੍ਸਯੇਨ੍ਨਰਃ||੨੨|| ਦਨ੍ਤੀਂ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਂ ਮਰਿਚਂ ਯਵਾਨੀਮੁਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾਮ੍| ਨਾਗਰਂ ਹੇਮਦੁਗ੍ਧਾਂ ਚ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਚੇਤਿ ਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍||੨੩|| ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਾਵਯੇਨ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਗਵਾਂ ਪਾਣਿਤਲਂ ਤਤਃ| ਪਿਬੇਤ੍ਘਤੇਨ ਜੀਰ੍ਣੇ ਤੁ ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਰ੍ਪਣਮ੍||੨੪|| ਸਰ੍ਵਰੋਗਹਰਂ ਮੁਖ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਤੁਸੁ ਯੌਗਿਕਮ੍| ਚੂਰ੍ਣਂ ਤਦਨਪਾਯਿਤ੍ਵਾਦ੍ਬਾਲਵਦ੍ਧੇਸੁ ਪੂਜਿਤਮ੍||੨੫|| ਦੁਰ੍ਭਕ੍ਤਾਜੀਰ੍ਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤਿਗੁਲ੍ਮਪ੍ਲੀਹੋਦਰੇਸੁ ਚ| ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਸੁ ਵਾਤੇ ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੨੬|| ਪਲਂ ਚਿਤ੍ਰਕਦਨ੍ਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਹਰੀਤਕ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ| ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਪਿਪ੍ਪਲਿਕਰ੍ਸੌ ਦ੍ਵੌ ਗੁਡਸ੍ਯਾਸ੍ਟਪਲੇਨ ਤਤ੍||੨੭|| ਵਿਨੀਯ ਮੋਦਕਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਸ਼ੈਕਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁ ਚ ਪਿਬੇਚ੍ਚਾਨੁ ਦਸ਼ਮੇ ਦਸ਼ਮੇਹ੍ਨਿ ਚ||੨੮|| ਏਤੇ ਨਿਸ੍ਪਰਿਹਾਰਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵਰੋਗਨਿਬਰ੍ਹਣਾਃ| ਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਰ੍ਸ਼ਃਕਣ੍ਡੂਕੋਠਾਨਿਲਾਪਹਾਃ||੨੯|| ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਵਿਪਲਨਿਰ੍ਯੂਹੋ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰ੍ਧਪ੍ਰਸ੍ਥਸਾਧਿਤਃ | ਵਿਰੇਚਨਂ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੩੦|| ਦਨ੍ਤੀਕਲ੍ਕਂ ਸਮਗੁਡਂ ਸ਼ੀਤਵਾਰਿਯੁਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਿਰੇਚਨਂ ਮੁਖ੍ਯਤਮਂ ਕਾਮਲਾਹਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍||੩੧|| ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਨ੍ਤੀਰਸੇ ਗੌਡਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਫਲਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਲਿਪ੍ਤੇਰਿਸ੍ਟੋਨਿਲਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪ੍ਲੀਹਪਾਣ੍ਡੂਦਰਾਪਹਃ||੩੨|| ਤਥਾ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਕਸਾਯੇ ਸਾਜਗਨ੍ਧਯੋਃ| ਗੌਡਃ ਕਾਰ੍ਯੋਜਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਾ ਵਾ ਸ ਵੈ ਸੁਖਵਿਰੇਚਨਃ||੩੩|| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਕ੍ਵਾਥਮਾਸਾਮ੍ਬੁਕਿਣ੍ਵਤੋਯਸਮੁਦ੍ਭਵਾ| ਮਦਿਰਾ ਕਫਗੁਲ੍ਮਾਲ੍ਪਵਹ੍ਨਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕਟਿਗ੍ਰਹੇ||੩੪|| ਅਜਗਨ੍ਧਾਕਸਾਯੇਣ ਸੌਵੀਰਕਤੁਸੋਦਕੇ| ਸੁਰਾਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕੇ ਯੋਗੌ ਲੋਧ੍ਰਵਚ੍ਚ ਤਯੋਃ ਸ੍ਮਤੌ||੩੫||
View original
तत्कषायात्त्रयो भागा द्वौ सितायास्तथैव च| एको गोधूमचूर्णानां कार्या चोत्कारिका शुभा||२०|| मोदको वाऽस्य कल्पेन कार्यस्तच्च विरेचनम्| तयोश्चापि कषायेण मद्यान्यस्योपकल्पयेत्||२१|| दन्तीक्वाथेन चालोड्य दन्तीतैलेन साधितान्| गुडलावणिकान् भक्ष्यान् विविधान् भक्षयेन्नरः||२२|| दन्तीं द्रवन्तीं मरिचं यवानीमुपकुञ्चिकाम्| नागरं हेमदुग्धां च चित्रकं चेति चूर्णितम्||२३|| सप्ताहं भावयेन्मूत्रे गवां पाणितलं ततः| पिबेत्घृतेन जीर्णे तु विरिक्तश्चापि तर्पणम्||२४|| सर्वरोगहरं मुख्यं सर्वेष्वृतुषु यौगिकम्| चूर्णं तदनपायित्वाद्बालवृद्धेषु पूजितम्||२५|| दुर्भक्ताजीर्णपार्श्वार्तिगुल्मप्लीहोदरेषु च| गण्डमालासु वाते च पाण्डुरोगे च शस्यते||२६|| पलं चित्रकदन्त्योश्च हरीतक्याश्च विंशतिः| त्रिवृत्पिप्पलिकर्षौ द्वौ गुडस्याष्टपलेन तत्||२७|| विनीय मोदकान् कुर्याद्दशैकं भक्षयेत्ततः| उष्णाम्बु च पिबेच्चानु दशमे दशमेऽह्नि च||२८|| एते निष्परिहाराः स्युः सर्वरोगनिबर्हणाः| ग्रहणीपाण्डुरोगार्शःकण्डूकोठानिलापहाः||२९|| दन्तीद्विपलनिर्यूहो द्राक्षार्धप्रस्थसाधितः | विरेचनं पित्तकासे पाण्डुरोगे च शस्यते||३०|| दन्तीकल्कं समगुडं शीतवारियुतं पिबेत्| विरेचनं मुख्यतमं कामलाहरमुत्तमम्||३१|| श्यामादन्तीरसे गौडः पिप्पलीफलचित्रकैः| लिप्तेऽरिष्टोऽनिलश्लेष्मप्लीहपाण्डूदरापहः||३२|| तथा दन्तीद्रवन्त्योश्च कषाये साजगन्धयोः| गौडः कार्योऽऽजशृङ्ग्या वा स वै सुखविरेचनः||३३|| तच्चूर्णक्वाथमाषाम्बुकिण्वतोयसमुद्भवा| मदिरा कफगुल्माल्पवह्निपार्श्वकटिग्रहे||३४|| अजगन्धाकषायेण सौवीरकतुषोदके| सुराकम्पिल्लके योगौ लोध्रवच्च तयोः स्मृतौ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (36-40) · Śloka 40
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਾਃ- (ਦਧ੍ਯਾਦਿਸੁ ਤ੍ਰਯਃ ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਾਲਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਰਸੇ| ਸ੍ਨੇਹੇਸੁ ਵੈ ਤ੍ਰਯੋ ਲੇਹ੍ਯਾਃ ਸਟ੍ ਚੂਰ੍ਣੇ ਤ੍ਵੇਕ ਏਵ ਚ||੩੬|| ਇਕ੍ਸਾਵੇਕਸ੍ਤਥਾ ਮੁਦ੍ਗਮਾਂਸਾਨਾਂ ਚ ਰਸਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ| ਯਵਾਗ੍ਵਾਦੌ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚੈਵ ਉਕ੍ਤ ਉਤ੍ਕਾਰਿਕਾਵਿਧੌ||੩੭|| ਏਕਸ਼੍ਚ ਮੋਦਕੇ ਮਦ੍ਯੇ ਚੈਕਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥਤੈਲਕੇ| ਚੂਰ੍ਣਮੇਕਂ ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਕੋ ਮੋਦਕਃ ਪਞ੍ਚ ਚਾਸਵੇ||੩੮|| ਏਕਃ ਸੌਵੀਰਕੇਥੈਕੋ ਯੋਗਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਤੁਸੋਦਕੇ| ਏਕਾ ਸੁਰੈਕਃ ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲੇ ਤਥਾ ਪਞ੍ਚ ਘਤੇ ਸ੍ਮਤਾਃ )||੩੯|| ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਕਲ੍ਪੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸੋਡਸ਼ਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ| ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਾਂ ਯੋਗਾਨਾਂ ਭਕ੍ਤਿਦੋਸਾਮਯਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ||੪੦||
View original
तत्र श्लोकाः- (दध्यादिषु त्रयः पञ्च प्रियालाद्यैस्त्रयो रसे| स्नेहेषु वै त्रयो लेह्याः षट् चूर्णे त्वेक एव च||३६|| इक्षावेकस्तथा मुद्गमांसानां च रसास्त्रयः| यवाग्वादौ त्रयश्चैव उक्त उत्कारिकाविधौ||३७|| एकश्च मोदके मद्ये चैकस्तत्क्वाथतैलके| चूर्णमेकं पुनश्चैको मोदकः पञ्च चासवे||३८|| एकः सौवीरकेऽथैको योगः स्यात्तु तुषोदके| एका सुरैकः कम्पिल्ले तथा पञ्च घृते स्मृताः )||३९|| दन्तीद्रवन्तीकल्पेऽस्मिन् प्रोक्ताः षोडशकास्त्रयः| नानाविधानां योगानां भक्तिदोषामयान्प्रति||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (41-42) · Śloka 42
ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਂ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਯੋਗਾਨਾਂ ਵਮਨੇ ਸ੍ਮਤਮ੍| ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਤੇ ਨਵਕਾਃ ਪਞ੍ਚ ਯੋਗਾਨਾਂ ਤੁ ਵਿਰੇਚਨੇ||੪੧|| ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਨੁਲੋਮਭਾਗਾਨਾਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਸਟ੍| ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਤਃ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ||੪੨||
View original
त्रिशतं पञ्चपञ्चाशद्योगानां वमने स्मृतम्| द्वे शते नवकाः पञ्च योगानां तु विरेचने||४१|| ऊर्ध्वानुलोमभागानामित्युक्तानि शतानि षट्| प्राधान्यतः समाश्रित्य द्रव्याणि दश पञ्च च||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (43-44) · Śloka 44
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਯਦ੍ਧਿ ਯੇਨ ਪ੍ਰਧਾਨੇਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸਮੁਪਸਜ੍ਯਤੇ| ਤਤ੍ਸਞ੍ਜ੍ਞਕਃ ਸ ਯੋਗੋ ਵੈ ਭਵਤੀਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ||੪੩|| ਫਲਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਾਨਾਂ ਗੁਣਭੂਤਾਃ ਸੁਰਾਦਯਃ| ਤੇ ਹਿ ਤਾਨ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਮਿਵੇਤਰੇ||੪੪||
View original
भवन्ति चात्र- यद्धि येन प्रधानेन द्रव्यं समुपसृज्यते| तत्सञ्ज्ञकः स योगो वै भवतीति विनिश्चयः ||४३|| फलादीनां प्रधानानां गुणभूताः सुरादयः| ते हि तान्यनुवर्तन्ते मनुजेन्द्रमिवेतरे||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (45) · Śloka 45
ਵਿਰੁਦ੍ਧਵੀਰ੍ਯਮਪ੍ਯੇਸਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਾਨਾਮਬਾਧਕਮ੍| ਅਧਿਕਂ ਤੁਲ੍ਯਵੀਰ੍ਯੇ ਹਿ ਕ੍ਰਿਯਾਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਮਿਸ੍ਯਤੇ ||੪੫||
View original
विरुद्धवीर्यमप्येषां प्रधानानामबाधकम्| अधिकं तुल्यवीर्ये हि क्रियासामर्थ्यमिष्यते ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (46) · Śloka 46
ਇਸ੍ਟਵਰ੍ਣਰਸਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿ ਚਾਮਯਮ੍| ਅਤੋ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵੀਰ੍ਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍||੪੬||
View original
इष्टवर्णरसस्पर्शगन्धार्थं प्रति चामयम्| अतो विरुद्धवीर्याणां प्रयोग इति निश्चितम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (47) · Śloka 48
ਭੂਯਸ਼੍ਚੈਸਾਂ ਬਲਾਧਾਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰਸਭਾਵਨੈਃ| ਸੁਭਾਵਿਤਂ ਹ੍ਯਲ੍ਪਮਪਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬਹੁਕਰ੍ਮਕਤ੍||੪੭|| ਸ੍ਵਰਸੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵੀਰ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਭਾਵਯੇਤ੍|੪੮|
View original
भूयश्चैषां बलाधानं कार्यं स्वरसभावनैः| सुभावितं ह्यल्पमपि द्रव्यं स्याद्बहुकर्मकृत्||४७|| स्वरसैस्तुल्यवीर्यैर्वा तस्माद्द्रव्याणि भावयेत्|४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (48) · Śloka 49
ਅਲ੍ਪਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਰ੍ਥਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੂਤਸ੍ਯਾਲ੍ਪਕਰ੍ਮਤਾਮ੍||੪੮|| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਂਯੋਗਵਿਸ਼੍ਲੇਸਕਾਲਸਂਸ੍ਕਾਰਯੁਕ੍ਤਿਭਿਃ|੪੯|
View original
अल्पस्यापि महार्थत्वं प्रभूतस्याल्पकर्मताम्||४८|| कुर्यात् संयोगविश्लेषकालसंस्कारयुक्तिभिः|४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (49-50) · Śloka 50
ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਮੇਤਾਵਦ੍ਦ੍ਰਸ੍ਟਵ੍ਯਮਿਹ ਸਟ੍ਸ਼ਤਮ੍||੪੯|| ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯੈਵਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕੋਟੀਰ੍ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਬਹੁਦ੍ਰਵ੍ਯਵਿਕਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ਯੋਗਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ||੫੦||
View original
प्रदेशमात्रमेतावद्द्रष्टव्यमिह षट्शतम्||४९|| स्वबुद्ध्यैवं सहस्राणि कोटीर्वाऽपि प्रकल्पयेत्| बहुद्रव्यविकल्पत्वाद्योगसङ्ख्या न विद्यते||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (51-52) · Śloka 53
ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਧ੍ਯਮਦੂਨਾਂ ਤੁ ਤੇਸਾਂ ਸ਼ਣੁਤ ਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਸੁਖਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਮਹਾਵੇਗਮਸਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੫੧|| ਨਾਤਿਗ੍ਲਾਨਿਕਰਂ ਪਾਯੌ ਹਦਯੇ ਨ ਚ ਰੁਕ੍ਕਰਮ੍| ਅਨ੍ਤਰਾਸ਼ਯਮਕ੍ਸਿਣ੍ਵਨ੍ ਕਤ੍ਸ੍ਨਂ ਦੋਸਂ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ||੫੨|| ਵਿਰੇਚਨਂ ਨਿਰੂਹੋ ਵਾ ਤਤ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਿਤਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍|੫੩|
View original
तीक्ष्णमध्यमृदूनां तु तेषां शृणुत लक्षणम्| सुखं क्षिप्रं महावेगमसक्तं यत् प्रवर्तते||५१|| नातिग्लानिकरं पायौ हृदये न च रुक्करम्| अन्तराशयमक्षिण्वन् कृत्स्नं दोषं निरस्यति||५२|| विरेचनं निरूहो वा तत्तीक्ष्णमिति निर्दिशेत्|५३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (53-56) · Śloka 56
ਜਲਾਗ੍ਨਿਕੀਟੈਰਸ੍ਪਸ੍ਟਂ ਦੇਸ਼ਕਾਲਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍||੫੩|| ਈਸਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਧਿਕੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤੁਲ੍ਯਵੀਰ੍ਯੈਃ ਸੁਭਾਵਿਤਮ੍| ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੋਪਪਨ੍ਨਸ੍ਯ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਂ ਯਾਤਿ ਭੇਸਜਮ੍||੫੪|| ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਭਿਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਰ੍ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਤਥਾ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਾ ਸਮ੍ਯਙ੍ਮਧ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਭੇਸਜਮ੍||੫੫|| ਮਨ੍ਦਵੀਰ੍ਯਂ ਵਿਰੂਕ੍ਸਸ੍ਯ ਹੀਨਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਭੇਸਜਮ੍| ਅਤੁਲ੍ਯਵੀਰ੍ਯੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਮਦੁ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਦਵੇਗਵਤ੍||੫੬||
View original
जलाग्निकीटैरस्पृष्टं देशकालगुणान्वितम्||५३|| ईषन्मात्राधिकैर्युक्तं तुल्यवीर्यैः सुभावितम्| स्नेहस्वेदोपपन्नस्य तीक्ष्णत्वं याति भेषजम्||५४|| किञ्चिदेभिर्गुणैर्हीनं पूर्वोक्तैर्मात्रया तथा| स्निग्धस्विन्नस्य वा सम्यङ्मध्यं भवति भेषजम्||५५|| मन्दवीर्यं विरूक्षस्य हीनमात्रं तु भेषजम्| अतुल्यवीर्यैः संयुक्तं मृदु स्यान्मन्दवेगवत्||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (57) · Śloka 57
ਅਕਤ੍ਸ੍ਨਦੋਸਹਰਣਾਦਸ਼ੁਦ੍ਧੀ ਤੇ ਬਲੀਯਸਾਮ੍| ਮਧ੍ਯਾਵਰਬਲਾਨਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੇ ਸਿਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛਤਾ||੫੭||
View original
अकृत्स्नदोषहरणादशुद्धी ते बलीयसाम्| मध्यावरबलानां तु प्रयोज्ये सिद्धिमिच्छता||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (58) · Śloka 58
ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋ ਮਧ੍ਯੋ ਮਦੁਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਃ ਸਰ੍ਵਮਧ੍ਯਾਲ੍ਪਲਕ੍ਸਣਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦੀਨਿ ਬਲਾਵੇਕ੍ਸੀ ਭੇਸਜਾਨ੍ਯੇਸੁ ਯੋਜਯੇਤ੍||੫੮||
View original
तीक्ष्णो मध्यो मृदुर्व्याधिः सर्वमध्याल्पलक्षणः| तीक्ष्णादीनि बलावेक्षी भेषजान्येषु योजयेत्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (59) · Śloka 59
ਦੇਯਂ ਤ੍ਵਨਿਰ੍ਹਤੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੀਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ| ਭੇਸਜਂ ਵਮਨਾਰ੍ਥੀਯਂ ਪ੍ਰਾਯ ਆਪਿਤ੍ਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍||੫੯||
View original
देयं त्वनिर्हृते पूर्वं पीते पश्चात् पुनः पुनः| भेषजं वमनार्थीयं प्राय आपित्तदर्शनात्||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (60) · Śloka 60
ਬਲਤ੍ਰੈਵਿਧ੍ਯਮਾਲਕ੍ਸ੍ਯ ਦੋਸਾਣਾਮਾਤੁਰਸ੍ਯ ਚ| ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭੈਸਜ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋ ਵਾ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍||੬੦||
View original
बलत्रैविध्यमालक्ष्य दोषाणामातुरस्य च| पुनः प्रदद्याद्भैषज्यं सर्वशो वा विवर्जयेत्||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (61) · Śloka 61
ਨਿਰ੍ਹਤੇ ਵਾਪਿ ਜੀਰ੍ਣੇ ਵਾ ਦੋਸਨਿਰ੍ਹਰਣੇ ਬੁਧਃ| ਭੇਸਜੇਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਸਿਦ੍ਧਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍||੬੧||
View original
निर्हृते वाऽपि जीर्णे वा दोषनिर्हरणे बुधः| भेषजेऽन्यत्प्रयुञ्जीत प्रार्थयन्सिद्धिमुत्तमाम्||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (62) · Śloka 62
ਅਪਕ੍ਵਂ ਵਮਨਂ ਦੋਸਂ ਪਚ੍ਯਮਾਨਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਨਿਰ੍ਹਰੇਦ੍ਵਮਨਸ੍ਯਾਤਃ ਪਾਕਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯੇਤ੍||੬੨||
View original
अपक्वं वमनं दोषं पच्यमानं विरेचनम्| निर्हरेद्वमनस्यातः पाकं न प्रतिपालयेत्||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (63) · Śloka 63
ਪੀਤੇ ਪ੍ਰਸ੍ਰਂਸਨੇ ਦੋਸਾਨ੍ਨ ਨਿਰ੍ਹਤ੍ਯ ਜਰਾਂ ਗਤੇ| ਵਮਿਤੇ ਚੌਸਧੇ ਧੀਰਃ ਪਾਯਯੇਦੌਸਧਂ ਪੁਨਃ||੬੩||
View original
पीते प्रस्रंसने दोषान्न निर्हत्य जरां गते| वमिते चौषधे धीरः पाययेदौषधं पुनः||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (64-65) · Śloka 65
ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਂ ਬਹੁਦੋਸਂ ਤੁ ਦਢਸ੍ਨੇਹਗੁਣਂ ਨਰਮ੍| ਦੁਃਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਤਦਹਰ੍ਭੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਵੋਭੂਤੇ ਪਾਯਯੇਤ੍ ਪੁਨਃ||੬੪|| ਦੁਰ੍ਬਲੋ ਬਹੁਦੋਸਸ਼੍ਚ ਦੋਸਪਾਕੇਨ ਯੋ ਨਰਃ| ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ਸ਼ਨੈਰ੍ਭੋਜ੍ਯੈਰ੍ਭੂਯਸ੍ਤਮਨੁਸਾਰਯੇਤ੍ ||੬੫||
View original
दीप्ताग्निं बहुदोषं तु दृढस्नेहगुणं नरम्| दुःशुद्धं तदहर्भुक्तं श्वोभूते पाययेत् पुनः||६४|| दुर्बलो बहुदोषश्च दोषपाकेन यो नरः| विरिच्यते शनैर्भोज्यैर्भूयस्तमनुसारयेत् ||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (66) · Śloka 66
ਵਮਨੈਸ਼੍ਚ ਵਿਰੇਕੈਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮਾਣਤਃ | ਭੋਜਨਾਨ੍ਤਰਪਾਨਾਭ੍ਯਾਂ ਦੋਸਸ਼ੇਸਂ ਸ਼ਮਂ ਨਯੇਤ੍||੬੬||
View original
वमनैश्च विरेकैश्च विशुद्धस्याप्रमाणतः | भोजनान्तरपानाभ्यां दोषशेषं शमं नयेत्||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (67) · Śloka 67
ਦੁਰ੍ਬਲਂ ਸ਼ੋਧਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਮਲ੍ਪਦੋਸਂ ਚ ਮਾਨਵਮ੍| ਅਪਰਿਜ੍ਞਾਤਕੋਸ੍ਠਂ ਚ ਪਾਯਯੇਤੌਸਧਂ ਮਦੁ||੬੭||
View original
दुर्बलं शोधितं पूर्वमल्पदोषं च मानवम्| अपरिज्ञातकोष्ठं च पाययेतौषधं मृदु||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (68) · Śloka 68
ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮਦ੍ਵਸਕਤ੍ਪੀਤਮਲ੍ਪਬਾਧਂ ਨਿਰਤ੍ਯਯਮ੍| ਨ ਚਾਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਯਤ੍ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਜਨਯੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਸਂਸ਼ਯਮ੍||੬੮||
View original
श्रेयो मृद्वसकृत्पीतमल्पबाधं निरत्ययम्| न चातितीक्ष्णं यत् क्षिप्रं जनयेत्प्राणसंशयम्||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (69) · Śloka 69
ਦੁਰ੍ਬਲੋਪਿ ਮਹਾਦੋਸੋ ਵਿਰੇਚ੍ਯੋ ਬਹੁਸ਼ੋਲ੍ਪਸ਼ਃ| ਮਦੁਭਿਰ੍ਭੇਸਜੈਰ੍ਦੋਸਾ ਹਨ੍ਯੁਰ੍ਹ੍ਯੇਨਮਨਿਰ੍ਹਤਾਃ||੬੯||
View original
दुर्बलोऽपि महादोषो विरेच्यो बहुशोऽल्पशः| मृदुभिर्भेषजैर्दोषा हन्युर्ह्येनमनिर्हृताः||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (70-72) · Śloka 72
ਯਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਕਫਸਂਸਸ੍ਟਂ ਪੀਤਂ ਯਾਤ੍ਯਾਨੁਲੋਮਿਕਮ੍| ਵਮਿਤਂ ਕਵਲੈਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਲਙ੍ਘਿਤਂ ਪਾਯਯੇਤ੍ਤੁ ਤਮ੍||੭੦|| ਵਿਬਦ੍ਧੇਲ੍ਪੇ ਚਿਰਾਦ੍ਦੋਸੇ ਸ੍ਰਵਤ੍ਯੁਸ੍ਣਂ ਪਿਬੇਜ੍ਜਲਮ੍| ਤੇਨਾਧ੍ਮਾਨਂ ਤਸਾ ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਰ੍ਵਿਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ||੭੧|| ਭੇਸਜਂ ਦੋਸਰੁਦ੍ਧਂ ਚੇਨ੍ਨੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਾਧਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਸੋਦ੍ਗਾਰਂ ਸਾਙ੍ਗਸ਼ੂਲਂ ਚ ਸ੍ਵੇਦਂ ਤਤ੍ਰਾਵਚਾਰਯੇਤ੍||੭੨||
View original
यस्योर्ध्वं कफसंसृष्टं पीतं यात्यानुलोमिकम्| वमितं कवलैः शुद्धं लङ्घितं पाययेत्तु तम्||७०|| विबद्धेऽल्पे चिराद्दोषे स्रवत्युष्णं पिबेज्जलम्| तेनाध्मानं तृषा च्छर्दिर्विबन्धश्चैव शाम्यति||७१|| भेषजं दोषरुद्धं चेन्नोर्ध्वं नाधः प्रवर्तते| सोद्गारं साङ्गशूलं च स्वेदं तत्रावचारयेत्||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (73) · Śloka 73
ਸੁਵਿਰਿਕ੍ਤੇ ਤੁ ਸੋਦ੍ਗਾਰਮਾਸ਼੍ਵੇਵੌਸਧਮੁਲ੍ਲਿਖੇਤ੍| ਅਤਿਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਸੁਸ਼ੀਤੈਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਯੇਦ੍ਭਿਸਕ੍||੭੩||
View original
सुविरिक्ते तु सोद्गारमाश्वेवौषधमुल्लिखेत्| अतिप्रवर्तनं जीर्णे सुशीतैः स्तम्भयेद्भिषक्||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (74) · Śloka 74
ਕਦਾਚਿਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਰੁਦ੍ਧਂ ਤਿਸ੍ਠਤ੍ਯੁਰਸਿ ਭੇਸਜਮ੍| ਕ੍ਸੀਣੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੭੪||
View original
कदाचिच्छ्लेष्मणा रुद्धं तिष्ठत्युरसि भेषजम्| क्षीणे श्लेष्मणि सायाह्ने रात्रौ वा तत्प्रवर्तते||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (75) · Śloka 75
ਰੂਕ੍ਸਾਨਾਹਾਰਯੋਰ੍ਜੀਰ੍ਣੇ ਵਿਸ੍ਟਭ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗਤੇਪਿ ਵਾ| ਵਾਯੁਨਾ ਭੇਸਜੇ ਤ੍ਵਨ੍ਯਤ੍ ਸਸ੍ਨੇਹਲਵਣਂ ਪਿਬੇਤ੍||੭੫||
View original
रूक्षानाहारयोर्जीर्णे विष्टभ्योर्ध्वं गतेऽपि वा| वायुना भेषजे त्वन्यत् सस्नेहलवणं पिबेत्||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (76) · Śloka 76
ਤਣ੍ਮੋਹਭ੍ਰਮਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਯਾਃ ਸ੍ਯੁਸ਼੍ਚੇਜ੍ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਭੇਸਜੇ| ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਸ਼ੀਤਂ ਚ ਭੇਸਜਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੭੬||
View original
तृण्मोहभ्रममूर्च्छायाः स्युश्चेज्जीर्यति भेषजे| पित्तघ्नं स्वादु शीतं च भेषजं तत्र शस्यते||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (77) · Śloka 77
ਲਾਲਾਹਲ੍ਲਾਸਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਲੋਮਹਰ੍ਸਾਃ ਕਫਾਵਤੇ| ਭੇਸਜਂ ਤਤ੍ਰ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਂ ਕਟ੍ਵਾਦਿ ਕਫਨੁਦ੍ਧਿਤਮ੍||੭੭||
View original
लालाहृल्लासविष्टम्भलोमहर्षाः कफावृते| भेषजं तत्र तीक्ष्णोष्णं कट्वादि कफनुद्धितम्||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (78) · Śloka 78
ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਕ੍ਰੂਰਕੋਸ੍ਠਂ ਚ ਲਙ੍ਘਯੇਦਵਿਰੇਚਿਤਮ੍| ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਸ੍ਨੇਹਜਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਗਸ਼੍ਚੈਵੋਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ||੭੮||
View original
सुस्निग्धं क्रूरकोष्ठं च लङ्घयेदविरेचितम्| तेनास्य स्नेहजः श्लेष्मा सङ्गश्चैवोपशाम्यति||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (79-80) · Śloka 80
ਰੂਕ੍ਸ-ਬਹ੍ਵਨਿਲ-ਕ੍ਰੂਰਕੋਸ੍ਠ-ਵ੍ਯਾਯਾਮਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ | ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੀਨਾਂ ਚ ਭੈਸਜ੍ਯਮਵਿਰਿਚ੍ਯੈਵ ਜੀਰ੍ਯਤਿ||੭੯|| ਤੇਭ੍ਯੋ ਬਸ੍ਤਿਂ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਬਸ੍ਤਿਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਂ ਦੋਸਂ ਹਰੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੮੦||
View original
रूक्ष-बह्वनिल-क्रूरकोष्ठ-व्यायामशालिनाम् | दीप्ताग्नीनां च भैषज्यमविरिच्यैव जीर्यति||७९|| तेभ्यो बस्तिं पुरा दत्त्वा पश्चाद्दद्याद्विरेचनम्| बस्तिप्रवर्तितं दोषं हरेच्छीघ्रं विरेचनम्||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (81-82) · Śloka 82
ਰੂਕ੍ਸਾਸ਼ਨਾਃ ਕਰ੍ਮਨਿਤ੍ਯਾ ਯੇ ਨਰਾ ਦੀਪ੍ਤਪਾਵਕਾਃ| ਤੇਸਾਂ ਦੋਸਾਃ ਕ੍ਸਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਵਾਤਾਤਪਾਗ੍ਨਿਭਿਃ ||੮੧|| ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਧ੍ਯਸ਼ਨਾਜੀਰ੍ਣਦੋਸਾਨਪਿ ਸਹਨ੍ਤਿ ਤੇ| ਸ੍ਨੇਹ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਮਾਰੁਤਾਦ੍ਰਕ੍ਸ੍ਯਾ ਨਾਵ੍ਯਾਧੌ ਤਾਨ੍ ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ||੮੨||
View original
रूक्षाशनाः कर्मनित्या ये नरा दीप्तपावकाः| तेषां दोषाः क्षयं यान्ति कर्मवातातपाग्निभिः ||८१|| विरुद्धाध्यशनाजीर्णदोषानपि सहन्ति ते| स्नेह्यास्ते मारुताद्रक्ष्या नाव्याधौ तान् विशोधयेत् ||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (83-85) · Śloka 85
ਨਾਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ਰੀਰਾਯ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਸ੍ਨੇਹੋਤ੍ਕ੍ਲਿਸ੍ਟਸ਼ਰੀਰਾਯ ਰੂਕ੍ਸਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੮੩|| ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਂ ਧੀਰੋ ਦੇਸ਼ਕਾਲਪ੍ਰਮਾਣਵਿਤ੍| ਵਿਰੇਚਨਂ ਵਿਰੇਚ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਤਿ||੮੪|| ਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ੋ ਵਿਸਵਦ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗੋ ਯਥਾਮਤਮ੍| ਕਾਲੇਸ੍ਵਵਸ਼੍ਯਂ ਪੇਯਂ ਚ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਤ੍ਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੮੫||
View original
नातिस्निग्धशरीराय दद्यात् स्नेहविरेचनम्| स्नेहोत्क्लिष्टशरीराय रूक्षं दद्याद्विरेचनम्||८३|| एवं ज्ञात्वा विधिं धीरो देशकालप्रमाणवित्| विरेचनं विरेच्येभ्यः प्रयच्छन्नापराध्यति||८४|| विभ्रंशो विषवद्यस्य सम्यग्योगो यथाऽमृतम्| कालेष्ववश्यं पेयं च तस्माद्यत्नात् प्रयोजयेत्||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (86) · Śloka 86
ਦ੍ਰਵ੍ਯਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੁ ਯਦੁਕ੍ਤਮਸ੍ਮਿਨ੍ਮਧ੍ਯੇਸੁ ਤਤ੍ ਕੋਸ੍ਠਵਯੋਬਲੇਸੁ| ਤਨ੍ਮੂਲਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ਵਿਕਲ੍ਪ੍ਯਂ ਤੇਸਾਂ ਵਿਕਲ੍ਪ੍ਯੋਭ੍ਯਧਿਕੋਨਭਾਵਃ||੮੬||
View original
द्रव्यप्रमाणं तु यदुक्तमस्मिन्मध्येषु तत् कोष्ठवयोबलेषु| तन्मूलमालम्ब्य भवेद्विकल्प्यं तेषां विकल्प्योऽभ्यधिकोनभावः||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (87-97) · Śloka 98
ਸਡ੍ ਧ੍ਵਂਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਰੀਚਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਣ੍ਮਰੀਚ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਸਪਃ| ਅਸ੍ਟੌ ਤੇ ਸਰ੍ਸਪਾ ਰਕ੍ਤਾਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਦ੍ਦ੍ਵਯਮ੍||੮੭|| ਧਾਨ੍ਯਮਾਸੋ ਭਵੇਦੇਕੋ ਧਾਨ੍ਯਮਾਸਦ੍ਵਯਂ ਯਵਃ| ਅਣ੍ਡਿਕਾ ਤੇ ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮਾਸਕਃ||੮੮|| ਹੇਮਸ਼੍ਚ ਧਾਨ੍ਯਕਸ਼੍ਚੋਕ੍ਤੋ ਭਵੇਚ੍ਛਾਣਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ| ਸ਼ਾਣੌ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਰਙ੍ਕ੍ਸਣਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਕੋਲਂ ਬਦਰਮੇਵ ਚ||੮੯|| ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਰਙ੍ਕ੍ਸਣੌ ਕਰ੍ਸਂ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚਾਕ੍ਸਮੇਵ ਚ| ਬਿਡਾਲਪਦਕਂ ਚੈਵ ਪਿਚੁਂ ਪਾਣਿਤਲਂ ਤਥਾ||੯੦|| ਤਿਨ੍ਦੁਕਂ ਚ ਵਿਜਾਨੀਯਾਤ੍ ਕਵਲਗ੍ਰਹਮੇਵ ਚ| ਦ੍ਵੇ ਸੁਵਰ੍ਣੇ ਪਲਾਰ੍ਧਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛੁਕ੍ਤਿਰਸ੍ਟਮਿਕਾ ਤਥਾ||੯੧|| ਦ੍ਵੇ ਪਲਾਰ੍ਧੇ ਪਲਂ ਮੁਸ੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਕੁਞ੍ਚੋਥ ਚਤੁਰ੍ਥਿਕਾ| ਬਿਲ੍ਵਂ ਸੋਡਸ਼ਿਕਾ ਚਾਮ੍ਰਂ ਦ੍ਵੇ ਪਲੇ ਪ੍ਰਸਤਂ ਵਿਦੁਃ||੯੨|| ਅਸ੍ਟਮਾਨਂ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਕੁਡਵੌ ਦ੍ਵੌ ਤੁ ਮਾਨਿਕਾ| ਪਲਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦਞ੍ਜਲਿਂ ਕੁਡਵਂ ਤਥਾ||੯੩|| ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਕੁਡਵਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਸ਼੍ਚਤੁਃਪ੍ਰਸ੍ਥਮਥਾਢਕਮ੍| ਪਾਤ੍ਰਂ ਤਦੇਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਕਂਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ੍ਟਕਂ ਤਥਾ||੯੪|| ਕਂਸਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੋ ਦ੍ਰੋਣਸ਼੍ਚਾਰ੍ਮਣਂ ਨਲ੍ਵਣਂ ਚ ਤਤ੍| ਸ ਏਵ ਕਲਸ਼ਃ ਖ੍ਯਾਤੋ ਘਟਮੁਨ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ||੯੫|| ਦ੍ਰੋਣਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਕੁਮ੍ਭ ਏਵ ਚ| ਗੋਣੀਂ ਸ਼ੂਰ੍ਪਦ੍ਵਯਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਖਾਰੀਂ ਭਾਰਂ ਤਥੈਵ ਚ||੯੬|| ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਂ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦ੍ਵਾਹਂ ਸ਼ੂਰ੍ਪਾਣਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍| ਤੁਲਾਂ ਸ਼ਤਪਲਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਿਮਾਣਵਿਸ਼ਾਰਦਃ||੯੭|| ਸ਼ੁਸ੍ਕਦ੍ਰਵ੍ਯੇਸ੍ਵਿਦਂ ਮਾਨਮੇਵਮਾਦਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍|੯੮|
View original
षड् ध्वंश्यस्तु मरीचिः स्यात् षण्मरीच्यस्तु सर्षपः| अष्टौ ते सर्षपा रक्तास्तण्डुलश्चापि तद्द्वयम्||८७|| धान्यमाषो भवेदेको धान्यमाषद्वयं यवः| अण्डिका ते तु चत्वारस्ताश्चतस्रस्तु माषकः||८८|| हेमश्च धान्यकश्चोक्तो भवेच्छाणस्तु ते त्रयः| शाणौ द्वौ द्रङ्क्षणं विद्यात् कोलं बदरमेव च||८९|| विद्याद्द्वौ द्रङ्क्षणौ कर्षं सुवर्णं चाक्षमेव च| बिडालपदकं चैव पिचुं पाणितलं तथा||९०|| तिन्दुकं च विजानीयात् कवलग्रहमेव च| द्वे सुवर्णे पलार्धं स्याच्छुक्तिरष्टमिका तथा||९१|| द्वे पलार्धे पलं मुष्टिः प्रकुञ्चोऽथ चतुर्थिका| बिल्वं षोडशिका चाम्रं द्वे पले प्रसृतं विदुः||९२|| अष्टमानं तु विज्ञेयं कुडवौ द्वौ तु मानिका| पलं चतुर्गुणं विद्यादञ्जलिं कुडवं तथा||९३|| चत्वारः कुडवाः प्रस्थश्चतुःप्रस्थमथाढकम्| पात्रं तदेव विज्ञेयं कंसः प्रस्थाष्टकं तथा||९४|| कंसश्चतुर्गुणो द्रोणश्चार्मणं नल्वणं च तत्| स एव कलशः ख्यातो घटमुन्मानमेव च||९५|| द्रोणस्तु द्विगुणः शूर्पो विज्ञेयः कुम्भ एव च| गोणीं शूर्पद्वयं विद्यात् खारीं भारं तथैव च||९६|| द्वात्रिंशतं विजानीयाद्वाहं शूर्पाणि बुद्धिमान्| तुलां शतपलं विद्यात् परिमाणविशारदः||९७|| शुष्कद्रव्येष्विदं मानमेवमादि प्रकीर्तितम्|९८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (98-99) · Śloka 99
ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵੇਸ੍ਵਿਸ੍ਟਂ ਤਥਾ ਸਦ੍ਯੋਦ੍ਧਤੇਸੁ ਚ||੯੮|| ਯਦ੍ਧਿ ਮਾਨਂ ਤੁਲਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪਲਂ ਵਾ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਨੁਕ੍ਤੇ ਪਰਿਮਾਣੇ ਤੁ ਤੁਲ੍ਯਂ ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍||੯੯||
View original
द्विगुणं तद्द्रवेष्विष्टं तथा सद्योद्धृतेषु च||९८|| यद्धि मानं तुला प्रोक्ता पलं वा तत् प्रयोजयेत्| अनुक्ते परिमाणे तु तुल्यं मानं प्रकीर्तितम्||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (100) · Śloka 100
ਦ੍ਰਵਕਾਰ੍ਯੇਪਿ ਚਾਨੁਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਲਿਲਂ ਸ੍ਮਤਮ੍| ਯਤਸ਼੍ਚ ਪਾਦਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਃ||੧੦੦||
View original
द्रवकार्येऽपि चानुक्ते सर्वत्र सलिलं स्मृतम्| यतश्च पादनिर्देशश्चतुर्भागस्ततश्च सः||१००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (101) · Śloka 101
ਜਲਸ੍ਨੇਹੌਸਧਾਨਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਯਤ੍ਰ ਨੇਰਿਤਮ੍ | ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਦੌਸਧਾਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਃ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਤੋਯਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍||੧੦੧||
View original
जलस्नेहौषधानां तु प्रमाणं यत्र नेरितम् | तत्र स्यादौषधात् स्नेहः स्नेहात्तोयं चतुर्गुणम्||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (102-103) · Śloka 103
ਸ੍ਨੇਹਪਾਕਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਜ੍ਞੇਯੋ ਮਦੁਰ੍ਮਧ੍ਯਃ ਖਰਸ੍ਤਥਾ| ਤੁਲ੍ਯੇ ਕਲ੍ਕੇਨ ਨਿਰ੍ਯਾਸੇ ਭੇਸਜਾਨਾਂ ਮਦੁਃ ਸ੍ਮਤਃ||੧੦੨|| ਸਂਯਾਵ ਇਵ ਨਿਰ੍ਯਾਸੇ ਮਧ੍ਯੋ ਦਰ੍ਵੀਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ| ਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣੇ ਤੁ ਨਿਰ੍ਯਾਸੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਖਰਸ੍ਤਥਾ||੧੦੩||
View original
स्नेहपाकस्त्रिधा ज्ञेयो मृदुर्मध्यः खरस्तथा| तुल्ये कल्केन निर्यासे भेषजानां मृदुः स्मृतः||१०२|| संयाव इव निर्यासे मध्यो दर्वीं विमुञ्चति| शीर्यमाणे तु निर्यासे वर्तमाने खरस्तथा||१०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (104) · Śloka 104
ਖਰੋਭ੍ਯਙ੍ਗੇ ਸ੍ਮਤਃ ਪਾਕੋ, ਮਦੁਰ੍ਨਸ੍ਤਃਕ੍ਰਿਯਾਸੁ ਚ| ਮਧ੍ਯਪਾਕਂ ਤੁ ਪਾਨਾਰ੍ਥੇ ਬਸ੍ਤੌ ਚ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍||੧੦੪||
View original
खरोऽभ्यङ्गे स्मृतः पाको, मृदुर्नस्तःक्रियासु च| मध्यपाकं तु पानार्थे बस्तौ च विनियोजयेत्||१०४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 48 (105) · Śloka 105
ਮਾਨਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਕਾਲਿਙ੍ਗਂ ਮਾਗਧਂ ਤਥਾ| ਕਾਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਮਾਗਧਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮੇਵਂ ਮਾਨਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ||੧੦੫||
View original
मानं च द्विविधं प्राहुः कालिङ्गं मागधं तथा| कालिङ्गान्मागधं श्रेष्ठमेवं मानविदो विदुः||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 49 (106-107) · Śloka 107
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕੌ- ਕਲ੍ਪਾਰ੍ਥਃ ਸ਼ੋਧਨਂ ਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਪਥਗ੍ਘੇਤੁਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨੇ| ਦੇਸ਼ਾਦੀਨਾਂ ਫਲਾਦੀਨਾਂ ਗੁਣਾ ਯੋਗਸ਼ਤਾਨਿ ਸਟ੍||੧੦੬|| ਵਿਕਲ੍ਪਹੇਤੁਰ੍ਨਾਮਾਨਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਧ੍ਯਾਲ੍ਪਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਵਿਧਿਸ਼੍ਚਾਵਸ੍ਥਿਕੋ ਮਾਨਂ ਸ੍ਨੇਹਪਾਕਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ||੧੦੭||
View original
तत्र श्लोकौ- कल्पार्थः शोधनं सञ्ज्ञा पृथग्घेतुः प्रवर्तने| देशादीनां फलादीनां गुणा योगशतानि षट्||१०६|| विकल्पहेतुर्नामानि तीक्ष्णमध्याल्पलक्षणम्| विधिश्चावस्थिको मानं स्नेहपाकश्च दर्शितः||१०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 12
ਇਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕਤੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਰਕਪ੍ਰਤਿਸਂਸ੍ਕਤੇਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਢਬਲਸਮ੍ਪੂਰਿਤੇ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੇ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੨|| ਇਤਿ ਚਰਕਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮਂ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍|
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने दन्तीद्रवन्तीकल्पो नाम द्वादशोऽध्यायः||१२|| इति चरकसंहितायां सप्तमं कल्पस्थानं सम्पूर्णम्|
🔊 Audio coming soon