4. dhāmārgavakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

अथातो धामार्गवकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

कर्कोटकी कोठफला महाजालिनिरेव च| धामार्गवस्य पर्याया राजकोशातकी तथा||३||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 5

गरे गुल्मोदरे कासे वाते श्लेष्माशयस्थिते| कफे च कण्ठवक्रस्थे कफसञ्चयजेषु च||४|| रोगेष्वेषु प्रयोज्यं स्यात् स्थिराश्च गुरवश्च ये|५|

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

फलं पुष्पं प्रवालं च विधिना तस्य संहरेत्||५||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

प्रवालस्वरसं शुष्कं कृत्वा च गुलिकाः पृथक्| कोविदारादिभिः पेयाः कषायैर्मधुकस्य च||६||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

पुष्पादिषु पयोयोगाश्चत्वारः पञ्चमी सुरा| पूर्ववत्...|७|

Adhikarana 7 (7-8) · Śloka 9

... जीर्णशुष्काणामतः कल्पः प्रवक्ष्यते||७|| मधुकस्य कषायेण बीजकण्ठोद्धृतं फलम्| सगुडं व्युषितं रात्रिं कोविदारादिभिस्तथा||८|| दद्याद्गुल्मोदरार्तेभ्यो ये चाप्यन्ये कफामयाः|९|

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

दद्यादन्नेन संयुक्तं छर्दिहृद्रोगशान्तये||९||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

चूर्णैर्वाऽप्युत्पलादीनि भावितानि प्रभूतशः| रसक्षीरयवाग्वादितृप्तो घ्रात्वा वमेत् सुखम्||१०||

Adhikarana 10 (11-12) · Śloka 12

चूर्णीकृतस्य वर्तिं वा कृत्वा बदरसम्मिताम्| विनीयाञ्जलिमात्रे तु पिबेद्गोऽश्वशकृद्रसे ||११|| पृषतर्ष्यकुरङ्गाह्वगजोष्ट्राश्वतराविके| श्वदंष्ट्रखरखङ्गानां चैवं पेया शकृद्रसे ||१२||

Adhikarana 11 (13-14) · Śloka 15

जीवकर्षभकौ वीरामात्मगुप्तां शतावरीम्| काकोलीं श्रावणीं मेदां महामेदां मधूलिकाम्||१३|| एकैकशोऽभिसञ्चूर्ण्य सह धामार्गवेण ते| शर्करामधुसंयुक्ता लेहा हृद्दाहकासिनाम्||१४|| सुखोदकानुपानाः स्युः पित्तोष्मसहिते कफे|१५|

Adhikarana 12 (15) · Śloka 15

धान्यतुम्बुरुयूषेण कल्कः सर्वविषापहः||१५||

Adhikarana 13 (16-17) · Śloka 18

जात्याः सौमनसायिन्या रजन्याश्चोरकस्य च| वृश्चीरस्य महाक्षुद्रसहाहैमवतस्य च||१६|| बिम्ब्याः पुनर्नवाया वा कासमर्दस्य वा पृथक् | एकं धामार्गवं द्वे वा कषाये परिमृद्य तु||१७|| पूतं मनोविकारेषु पिबेद्वमनमुत्तमम्|१८|

Adhikarana 14 (18) · Śloka 18

तच्छृतक्षीरजं सर्पिः साधितं वा फलादिभिः||१८||

Adhikarana 15 (19-20) · Śloka 20

तत्र श्लोकौ- पल्लवे नव चत्वारः क्षीर एकः सुरासवे| कषाये विंशतिः कल्के दश द्वौ च शकृद्रसे||१९|| अन्न एकस्तथा घ्रेये दश लेहास्तथा घृतम्| कल्पे धामार्गवस्योक्ताः षष्टिर्योगा महर्षिणा||२०||

Adhikarana puShpikA · Śloka 4

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने धामार्गवकल्पो नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||