Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

11. saptalāśaṅkhinīkalpaḥ

Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3

ಅಥಾತಃ ಸಪ್ತಲಾಶಙ್ಖಿನೀಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨|| ಸಪ್ತಲಾ ಚರ್ಮಸಾಹ್ವಾ ಚ ಬಹುಫೇನರಸಾ ಚ ಸಾ| ಶಙ್ಖಿನೀ ತಿಕ್ತಲಾ ಚೈವ ಯವತಿಕ್ತಾಽಕ್ಷಿ(ಕ್ಷ)ಪೀಡಕಃ||೩||

View original

अथातः सप्तलाशङ्खिनीकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२|| सप्तला चर्मसाह्वा च बहुफेनरसा च सा| शङ्खिनी तिक्तला चैव यवतिक्ताऽक्षि(क्ष)पीडकः||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (4-5) · Śloka 5

ತೇ ಗುಲ್ಮಗರಹೃದ್ರೋಗಕುಷ್ಠಶೋಫೋದರಾದಿಷು| ವಿಕಾಸಿತೀಕ್ಷ್ಣರೂಕ್ಷತ್ವಾದ್ಯೋಜ್ಯೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಧಿಕೇಷು ತು||೪|| ನಾತಿಶುಷ್ಕಂ ಫಲಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಂ ಶಙ್ಖಿನ್ಯಾ ನಿಸ್ತುಷೀಕೃತಮ್| ಸಪ್ತಲಾಯಾಶ್ಚ ಮೂಲಾನಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಭಾಜನೇ ಕ್ಷಿಪೇತ್||೫||

View original

ते गुल्मगरहृद्रोगकुष्ठशोफोदरादिषु| विकासितीक्ष्णरूक्षत्वाद्योज्ये श्लेष्माधिकेषु तु||४|| नातिशुष्कं फलं ग्राह्यं शङ्खिन्या निस्तुषीकृतम्| सप्तलायाश्च मूलानि गृहीत्वा भाजने क्षिपेत्||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (6-8) · Śloka 8

ಅಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ತಯೋಃ ಪಿಣ್ಡಂ ಪ್ರಸನ್ನಾಲವಣಾಯುತಮ್| ಹೃದ್ರೋಗೇ ಕಫವಾತೋತ್ಥೇ ಗುಲ್ಮೇ ಚೈವ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೬|| ಪ್ರಿಯಾಲಪೀಲುಕರ್ಕನ್ಧುಕೋಲಾಮ್ರಾತಕದಾಡಿಮೈಃ| ದ್ರಾಕ್ಷಾಪನಸಖರ್ಜೂರಬದರಾಮ್ಲಪರೂಷಕೈಃ||೭|| ಮೈರೇಯೇ ದಧಿಮಣ್ಡೇಽಮ್ಲೇ ಸೌವೀರಕತುಷೋದಕೇ| ಸೀಧೌ ಚಾಪ್ಯೇಷ ಕಲ್ಪಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸುಖಂ ಶೀಘ್ರವಿರೇಚನಃ||೮||

View original

अक्षमात्रं तयोः पिण्डं प्रसन्नालवणायुतम्| हृद्रोगे कफवातोत्थे गुल्मे चैव प्रयोजयेत्||६|| प्रियालपीलुकर्कन्धुकोलाम्रातकदाडिमैः| द्राक्षापनसखर्जूरबदराम्लपरूषकैः||७|| मैरेये दधिमण्डेऽम्ले सौवीरकतुषोदके| सीधौ चाप्येष कल्पः स्यात् सुखं शीघ्रविरेचनः||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (9-11) · Śloka 11

ತೈಲಂ ವಿದಾರಿಗನ್ಧಾದ್ಯೈಃ ಪಯಸಿ ಕ್ವಥಿತೇ ಪಚೇತ್| ಸಪ್ತಲಾಶಙ್ಖಿನೀಕಲ್ಕೇ ತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ಯಾಮಾರ್ಧಭಾಗಿಕೇ||೯|| ದಧಿಮಣ್ಡೇನ ಸನ್ನೀಯ ಸಿದ್ಧಂ ತತ್ ಪಾಯಯೇತ ಚ| ಶಙ್ಖಿನೀಚೂರ್ಣಭಾಗೌ ದ್ವೌ ತಿಲಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಚಾಪರಃ||೧೦|| ಹರೀತಕೀಕಷಾಯೇಣ ತೈಲಂ ತತ್ಪೀಡಿತಂ ಪಿಬೇತ್| ಅತಸೀಸರ್ಷಪೈರಣ್ಡಕರಞ್ಜಷ್ವೇಷ ಸಂವಿಧಿಃ||೧೧||

View original

तैलं विदारिगन्धाद्यैः पयसि क्वथिते पचेत्| सप्तलाशङ्खिनीकल्के त्रिवृच्छ्यामार्धभागिके||९|| दधिमण्डेन सन्नीय सिद्धं तत् पाययेत च| शङ्खिनीचूर्णभागौ द्वौ तिलचूर्णस्य चापरः||१०|| हरीतकीकषायेण तैलं तत्पीडितं पिबेत्| अतसीसर्षपैरण्डकरञ्जष्वेष संविधिः||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (12-16) · Śloka 16

ಶಙ್ಖಿನೀಸಪ್ತಲಾಸಿದ್ಧಾತ್ ಕ್ಷೀರಾದ್ಯದುದಿಯಾದ್ಘೃತಮ್| ಕಲ್ಕಭಾಗೇ ತಯೋರೇವ ತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ಯಾಮಾರ್ಧಸಂಯುತೇ||೧೨|| ಕ್ಷೀರೇಣಾಲೋಡ್ಯ ಸಮ್ಪಕ್ವಂ ಪಿಬೇತ್ತಚ್ಚ ವಿರೇಚನಮ್| ದನ್ತೀದ್ರವನ್ತ್ಯೋಃ ಕಲ್ಪೋಽಯಮಜಶೃಙ್ಗ್ಯಜಗನ್ಧಯೋಃ||೧೩|| ಕ್ಷೀರಿಣ್ಯಾ ನೀಲಿಕಾಯಾಶ್ಚ ತಥೈವ ಚ ಕರಞ್ಜಯೋಃ| ಮಸೂರವಿದಲಾಯಾಶ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪರ್ಣ್ಯಾಸ್ತಥೈವ ಚ||೧೪|| ದ್ವಿವರ್ಗಾರ್ಧಾಂಶಕಲ್ಕೇನ ತದ್ವತ್ ಸಾಧ್ಯಂ ಘೃತಂ ಪುನಃ| ಶಙ್ಖಿನೀಸಪ್ತಲಾಧಾತ್ರೀಕಷಾಯೇ ಸಾಧಯೇದ್ಘೃತಮ್ ||೧೫|| ತ್ರಿವೃತ್ಕಲ್ಪೇನ ಸರ್ಪಿಶ್ಚ ತ್ರಯೋ ಲೇಹಾಶ್ಚ ಲೋಧ್ರವತ್ | ಸುರಾಕಮ್ಪಿಲ್ಲಯೋರ್ಯೋಗಃ ಕಾರ್ಯೋ ಲೋಧ್ರವದೇವ ಚ||೧೬||

View original

शङ्खिनीसप्तलासिद्धात् क्षीराद्यदुदियाद्घृतम्| कल्कभागे तयोरेव त्रिवृच्छ्यामार्धसंयुते||१२|| क्षीरेणालोड्य सम्पक्वं पिबेत्तच्च विरेचनम्| दन्तीद्रवन्त्योः कल्पोऽयमजशृङ्ग्यजगन्धयोः||१३|| क्षीरिण्या नीलिकायाश्च तथैव च करञ्जयोः| मसूरविदलायाश्च प्रत्यक्पर्ण्यास्तथैव च||१४|| द्विवर्गार्धांशकल्केन तद्वत् साध्यं घृतं पुनः| शङ्खिनीसप्तलाधात्रीकषाये साधयेद्घृतम् ||१५|| त्रिवृत्कल्पेन सर्पिश्च त्रयो लेहाश्च लोध्रवत् | सुराकम्पिल्लयोर्योगः कार्यो लोध्रवदेव च||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (17) · Śloka 17

ದನ್ತೀದ್ರವನ್ತ್ಯೋಃ ಕಲ್ಪೇನ ಸೌವೀರಕತುಷೋದಕೇ| ಅಜಗನ್ಧಾಜಶೃಙ್ಗ್ಯೋಶ್ಚ ತದ್ವತ್ ಸ್ಯಾತಾಂ ವಿರೇಚನೇ||೧೭||

View original

दन्तीद्रवन्त्योः कल्पेन सौवीरकतुषोदके| अजगन्धाजशृङ्ग्योश्च तद्वत् स्यातां विरेचने||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (18-19) · Śloka 19

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಕಷಾಯಾ ದಶ ಷಟ್ ಚೈವ ಷಟ್ ತೈಲೇಽಷ್ಟೌ ಚ ಸರ್ಪಿಷಿ| ಪಞ್ಚ ಮದ್ಯೇ ತ್ರಯೋ ಲೇಹಾ ಯೋಗಃ ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕೇ ತಥಾ||೧೮|| ಸಪ್ತಲಾಶಙ್ಖಿನೀಭ್ಯಾಂ ತೇ ತ್ರಿಂಶದುಕ್ತಾ ನವಾಧಿಕಾಃ| ಯೋಗಾಃ ಸಿದ್ಧಾಃ ಸಮಸ್ತಾಭ್ಯಾಮೇಕಶೋಽಪಿ ಚ ತೇ ಹಿತಾಃ||೧೯||

View original

तत्र श्लोकौ- कषाया दश षट् चैव षट् तैलेऽष्टौ च सर्पिषि| पञ्च मद्ये त्रयो लेहा योगः कम्पिल्लके तथा||१८|| सप्तलाशङ्खिनीभ्यां ते त्रिंशदुक्ता नवाधिकाः| योगाः सिद्धाः समस्ताभ्यामेकशोऽपि च ते हिताः||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 11

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಸಪ್ತಲಾಶಙ್ಖಿನೀಕಲ್ಪೋ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने सप्तलाशङ्खिनीकल्पो नामैकादशोऽध्यायः||११||

🔊 Audio coming soon

11. saptalāśaṅkhinīkalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi