Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

11. saptalāśaṅkhinīkalpaḥ

Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3

అథాతః సప్తలాశంఖినీకల్పం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2|| సప్తలా చర్మసాహ్వా చ బహుఫేనరసా చ సా| శంఖినీ తిక్తలా చైవ యవతిక్తాఽక్షి(క్ష)పీడకః||3||

View original

अथातः सप्तलाशङ्खिनीकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२|| सप्तला चर्मसाह्वा च बहुफेनरसा च सा| शङ्खिनी तिक्तला चैव यवतिक्ताऽक्षि(क्ष)पीडकः||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (4-5) · Śloka 5

తే గుల్మగరహృద్రోగకుష్ఠశోఫోదరాదిషు| వికాసితీక్ష్ణరూక్షత్వాద్యోజ్యే శ్లేష్మాధికేషు తు||4|| నాతిశుష్కం ఫలం గ్రాహ్యం శంఖిన్యా నిస్తుషీకృతం| సప్తలాయాశ్చ మూలాని గృహీత్వా భాజనే క్షిపేత్||5||

View original

ते गुल्मगरहृद्रोगकुष्ठशोफोदरादिषु| विकासितीक्ष्णरूक्षत्वाद्योज्ये श्लेष्माधिकेषु तु||४|| नातिशुष्कं फलं ग्राह्यं शङ्खिन्या निस्तुषीकृतम्| सप्तलायाश्च मूलानि गृहीत्वा भाजने क्षिपेत्||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (6-8) · Śloka 8

అక్షమాత్రం తయోః పిండం ప్రసన్నాలవణాయుతం| హృద్రోగే కఫవాతోత్థే గుల్మే చైవ ప్రయోజయేత్||6|| ప్రియాలపీలుకర్కంధుకోలామ్రాతకదాడిమైః| ద్రాక్షాపనసఖర్జూరబదరామ్లపరూషకైః||7|| మైరేయే దధిమండేఽమ్లే సౌవీరకతుషోదకే| సీధౌ చాప్యేష కల్పః స్యాత్ సుఖం శీఘ్రవిరేచనః||8||

View original

अक्षमात्रं तयोः पिण्डं प्रसन्नालवणायुतम्| हृद्रोगे कफवातोत्थे गुल्मे चैव प्रयोजयेत्||६|| प्रियालपीलुकर्कन्धुकोलाम्रातकदाडिमैः| द्राक्षापनसखर्जूरबदराम्लपरूषकैः||७|| मैरेये दधिमण्डेऽम्ले सौवीरकतुषोदके| सीधौ चाप्येष कल्पः स्यात् सुखं शीघ्रविरेचनः||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (9-11) · Śloka 11

తైలం విదారిగంధాద్యైః పయసి క్వథితే పచేత్| సప్తలాశంఖినీకల్కే త్రివృచ్ఛ్యామార్ధభాగికే||9|| దధిమండేన సన్నీయ సిద్ధం తత్ పాయయేత చ| శంఖినీచూర్ణభాగౌ ద్వౌ తిలచూర్ణస్య చాపరః||10|| హరీతకీకషాయేణ తైలం తత్పీడితం పిబేత్| అతసీసర్షపైరండకరంజష్వేష సంవిధిః||11||

View original

तैलं विदारिगन्धाद्यैः पयसि क्वथिते पचेत्| सप्तलाशङ्खिनीकल्के त्रिवृच्छ्यामार्धभागिके||९|| दधिमण्डेन सन्नीय सिद्धं तत् पाययेत च| शङ्खिनीचूर्णभागौ द्वौ तिलचूर्णस्य चापरः||१०|| हरीतकीकषायेण तैलं तत्पीडितं पिबेत्| अतसीसर्षपैरण्डकरञ्जष्वेष संविधिः||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (12-16) · Śloka 16

శంఖినీసప్తలాసిద్ధాత్ క్షీరాద్యదుదియాద్ఘృతం| కల్కభాగే తయోరేవ త్రివృచ్ఛ్యామార్ధసంయుతే||12|| క్షీరేణాలోడ్య సంపక్వం పిబేత్తచ్చ విరేచనం| దంతీద్రవంత్యోః కల్పోఽయమజశృంగ్యజగంధయోః||13|| క్షీరిణ్యా నీలికాయాశ్చ తథైవ చ కరంజయోః| మసూరవిదలాయాశ్చ ప్రత్యక్పర్ణ్యాస్తథైవ చ||14|| ద్వివర్గార్ధాంశకల్కేన తద్వత్ సాధ్యం ఘృతం పునః| శంఖినీసప్తలాధాత్రీకషాయే సాధయేద్ఘృతం ||15|| త్రివృత్కల్పేన సర్పిశ్చ త్రయో లేహాశ్చ లోధ్రవత్ | సురాకంపిల్లయోర్యోగః కార్యో లోధ్రవదేవ చ||16||

View original

शङ्खिनीसप्तलासिद्धात् क्षीराद्यदुदियाद्घृतम्| कल्कभागे तयोरेव त्रिवृच्छ्यामार्धसंयुते||१२|| क्षीरेणालोड्य सम्पक्वं पिबेत्तच्च विरेचनम्| दन्तीद्रवन्त्योः कल्पोऽयमजशृङ्ग्यजगन्धयोः||१३|| क्षीरिण्या नीलिकायाश्च तथैव च करञ्जयोः| मसूरविदलायाश्च प्रत्यक्पर्ण्यास्तथैव च||१४|| द्विवर्गार्धांशकल्केन तद्वत् साध्यं घृतं पुनः| शङ्खिनीसप्तलाधात्रीकषाये साधयेद्घृतम् ||१५|| त्रिवृत्कल्पेन सर्पिश्च त्रयो लेहाश्च लोध्रवत् | सुराकम्पिल्लयोर्योगः कार्यो लोध्रवदेव च||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (17) · Śloka 17

దంతీద్రవంత్యోః కల్పేన సౌవీరకతుషోదకే| అజగంధాజశృంగ్యోశ్చ తద్వత్ స్యాతాం విరేచనే||17||

View original

दन्तीद्रवन्त्योः कल्पेन सौवीरकतुषोदके| अजगन्धाजशृङ्ग्योश्च तद्वत् स्यातां विरेचने||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (18-19) · Śloka 19

తత్ర శ్లోకౌ- కషాయా దశ షట్ చైవ షట్ తైలేఽష్టౌ చ సర్పిషి| పంచ మద్యే త్రయో లేహా యోగః కంపిల్లకే తథా||18|| సప్తలాశంఖినీభ్యాం తే త్రింశదుక్తా నవాధికాః| యోగాః సిద్ధాః సమస్తాభ్యామేకశోఽపి చ తే హితాః||19||

View original

तत्र श्लोकौ- कषाया दश षट् चैव षट् तैलेऽष्टौ च सर्पिषि| पञ्च मद्ये त्रयो लेहा योगः कम्पिल्लके तथा||१८|| सप्तलाशङ्खिनीभ्यां ते त्रिंशदुक्ता नवाधिकाः| योगाः सिद्धाः समस्ताभ्यामेकशोऽपि च ते हिताः||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 11

ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతేఽప్రాప్తే దృఢబలసంపూరితే కల్పస్థానే సప్తలాశంఖినీకల్పో నామైకాదశోఽధ్యాయః||11||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने सप्तलाशङ्खिनीकल्पो नामैकादशोऽध्यायः||११||

🔊 Audio coming soon

11. saptalāśaṅkhinīkalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi