Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

7. śyāmātrivr̥tkalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ਅਥਾਤਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ||੧|| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ||੨||

View original

अथातः श्यामात्रिवृत्कल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ਵਿਰੇਚਨੇ ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੂਲਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮਾਹੁਰ੍ਮਨੀਸਿਣਃ | ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਗੁਣਾਃ ਕਰ੍ਮ ਭੇਦਃ ਕਲ੍ਪਸ਼੍ਚ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ||੩||

View original

विरेचने त्रिवृन्मूलं श्रेष्ठमाहुर्मनीषिणः | तस्याः सञ्ज्ञा गुणाः कर्म भेदः कल्पश्च वक्ष्यते||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ਤ੍ਰਿਭਣ੍ਡੀ ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਚੈਵ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਕੂਟਰਣਾ ਤਥਾ| ਸਰ੍ਵਾਨੁਭੂਤਿਃ ਸੁਵਹਾ ਸ਼ਬ੍ਦੈਃ ਪਰ੍ਯਾਯਵਾਚਕੈਃ||੪||

View original

त्रिभण्डी त्रिवृता चैव श्यामा कूटरणा तथा| सर्वानुभूतिः सुवहा शब्दैः पर्यायवाचकैः||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

ਕਸਾਯਾ ਮਧੁਰਾ ਰੂਕ੍ਸਾ ਵਿਪਾਕੇ ਕਟੁਕਾ ਚ ਸਾ| ਕਫਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਮਨੀ ਰੌਕ੍ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਾਨਿਲਕੋਪਨੀ||੫|| ਸੇਦਾਨੀਮੌਸਧੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਾਪਹੈਃ| ਕਲ੍ਪਵੈਸ਼ੇਸ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਰੋਗਹਰਾ ਭਵੇਤ੍||੬||

View original

कषाया मधुरा रूक्षा विपाके कटुका च सा| कफपित्तप्रशमनी रौक्ष्याच्चानिलकोपनी||५|| सेदानीमौषधैर्युक्ता वातपित्तकफापहैः| कल्पवैशेष्यमासाद्य सर्वरोगहरा भवेत्||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7-9) · Śloka 9

ਮੂਲਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਚਾਰੁਣਮੇਵ ਚ| ਤਯੋਰ੍ਮੁਖ੍ਯਤਰਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮੂਲਂ ਯਦਰੁਣਪ੍ਰਭਮ੍||੭|| ਸੁਕੁਮਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ੌ ਵਦ੍ਧੇ ਮਦੁਕੋਸ੍ਠੇ ਚ ਤਚ੍ਛੁਭਮ੍ | ਮੋਹਯੇਦਾਸ਼ੁਕਾਰਿਤ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾ ਕ੍ਸਿਣ੍ਵੀਤ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯੇਤ੍ ||੮|| ਤੈਕ੍ਸ੍ਣ੍ਯਾਤ੍ ਕਰ੍ਸਤਿ ਹਤ੍ਕਣ੍ਠਮਾਸ਼ੁ ਦੋਸਂ ਹਰਤ੍ਯਪਿ| ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਬਹੁਦੋਸਾਣਾਂ ਕ੍ਰੂਰਕੋਸ੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਨਰਾਃ||੯||

View original

मूलं तु द्विविधं तस्याः श्यामं चारुणमेव च| तयोर्मुख्यतरं विद्धि मूलं यदरुणप्रभम्||७|| सुकुमारे शिशौ वृद्धे मृदुकोष्ठे च तच्छुभम् | मोहयेदाशुकारित्वाच्छ्यामा क्षिण्वीत मूर्च्छयेत् ||८|| तैक्ष्ण्यात् कर्षति हृत्कण्ठमाशु दोषं हरत्यपि| शस्यते बहुदोषाणां क्रूरकोष्ठाश्च ये नराः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11

ਗੁਣਵਤ੍ਯਾਂ ਤਯੋਰ੍ਭੂਮੌ ਜਾਤਂ ਮੂਲਂ ਸਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍| ਉਪੋਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਾਃ ਸਮਾਹਿਤਃ||੧੦|| ਗਮ੍ਭੀਰਾਨੁਗਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਮਤਿਰ੍ਯਗ੍ਵਿਸਤਂ ਚ ਯਤ੍| ਤਦ੍ਵਿਪਾਟ੍ਯੋਦ੍ਧਰੇਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਤ੍ਵਚਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਂ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍||੧੧||

View original

गुणवत्यां तयोर्भूमौ जातं मूलं समुद्धरेत्| उपोष्य प्रयतः शुक्ले शुक्लवासाः समाहितः||१०|| गम्भीरानुगतं श्लक्ष्णमतिर्यग्विसृतं च यत्| तद्विपाट्योद्धरेद्गर्भं त्वचं शुष्कां निधापयेत्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (12) · Śloka 12

ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨੋ ਵਿਰੇਚ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੇਯਾਮਾਤ੍ਰੋਸਿਤਃ ਸੁਖਮ੍|੧੨|

View original

स्निग्धस्विन्नो विरेच्यस्तु पेयामात्रोषितः सुखम्|१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (12-13) · Śloka 13

ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਤਯੋਃ ਪਿਣ੍ਡਂ ਵਿਨੀਯਾਮ੍ਲੇਨ ਨਾ ਪਿਬੇਤ੍||੧੨|| ਗੋਵ੍ਯਜਾਮਹਿਸੀਮੂਤ੍ਰਸੌਵੀਰਕਤੁਸੋਦਕੈਃ| ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ ਤ੍ਰਿਫਲਯਾ ਸ਼ਤਯਾ ਚ ਪਥਕ੍ ਪਿਬੇਤ੍||੧੩||

View original

अक्षमात्रं तयोः पिण्डं विनीयाम्लेन ना पिबेत्||१२|| गोऽव्यजामहिषीमूत्रसौवीरकतुषोदकैः| प्रसन्नया त्रिफलया शृतया च पृथक् पिबेत्||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (14) · Śloka 14

ਏਕੈਕਂ ਸੈਨ੍ਧਵਾਦੀਨਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਨਾਂ ਸਨਾਗਰਮ੍| ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਚੂਰ੍ਣਮੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਬੇਤ੍||੧੪||

View original

एकैकं सैन्धवादीनां द्वादशानां सनागरम्| त्रिवृद्द्विगुणसंयुक्तं चूर्णमुष्णाम्बुना पिबेत्||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (15-16) · Śloka 17

ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਮਰਿਚਂ ਗਜਪਿਪ੍ਪਲੀ| ਸਰਲਃ ਕਿਲਿਮਂ ਹਿਙ੍ਗੁ ਭਾਰ੍ਗੀ ਤੇਜੋਵਤੀ ਤਥਾ||੧੫|| ਮੁਸ੍ਤਂ ਹੈਮਵਤੀ ਪਥ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਰਕੋ ਰਜਨੀ ਵਚਾ| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰ੍ਯਜਮੋਦਾ ਚ ਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਚ ਤੈਃ ਪਥਕ੍||੧੬|| ਏਕੈਕਾਰ੍ਧਾਂਸ਼ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਿਬੇਦ੍ਗੋਮੂਤ੍ਰਸਂਯੁਤਮ੍|੧੭|

View original

पिप्पली पिप्पलीमूलं मरिचं गजपिप्पली| सरलः किलिमं हिङ्गु भार्गी तेजोवती तथा||१५|| मुस्तं हैमवती पथ्या चित्रको रजनी वचा| स्वर्णक्षीर्यजमोदा च शृङ्गवेरं च तैः पृथक्||१६|| एकैकार्धांशसंयुक्तं पिबेद्गोमूत्रसंयुतम्|१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (17) · Śloka 17

ਮਧੁਕਾਰ੍ਧਾਂਸ਼ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍ਬੁਯੁਤਂ ਪਿਬੇਤ੍||੧੭||

View original

मधुकार्धांशसंयुक्तं शर्कराम्बुयुतं पिबेत्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 20

ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੌ ਮੇਦਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣੀਂ ਕਰ੍ਕਾਟਾਹ੍ਵਯਾਮ੍| ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਾਖ੍ਯਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਚ ਮਹਤੀਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣੀਂ ਤਥਾ||੧੮|| ਕਾਕੋਲੀਂ ਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਂ ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾਂ ਤਥਾ| ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂ ਪਯਸ੍ਯਾਂ ਚ ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪਿਬੇਤ੍||੧੯|| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਹਿਤਾਨ੍ਯੇਤਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਤੁ ਕਫਾਨਿਲੇ|੨੦|

View original

जीवकर्षभकौ मेदां श्रावणीं कर्काटाह्वयाम्| मुद्गमाषाख्यपर्ण्यौ च महतीं श्रावणीं तथा||१८|| काकोलीं क्षीरकाकोलीमिन्द्रां छिन्नरुहां तथा| क्षीरशुक्लां पयस्यां च यष्ट्याह्वं विधिना पिबेत्||१९|| वातपित्तहितान्येतान्यन्यानि तु कफानिले|२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (20) · Śloka 21

ਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸੇਕ੍ਸੁਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪੀਲੁਰਸੈਃ ਪਥਕ੍||੨੦|| ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਵਾ ਤਯੋਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਮਭਯਾਰ੍ਧਾਂਸ਼ਿਕਂ ਪਿਬੇਤ੍|੨੧|

View original

क्षीरमांसेक्षुकाश्मर्यद्राक्षापीलुरसैः पृथक्||२०|| सर्पिषा वा तयोश्चूर्णमभयार्धांशिकं पिबेत्|२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (21-32) · Śloka 32

ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸਸਿਤੋਪਲਮ੍||੨੧|| ਅਜਗਨ੍ਧਾ ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀ ਵਿਦਾਰੀ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ||੨੨|| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜ੍ਵਰਸ੍ਤਮ੍ਭਦਾਹਤਸ੍ਣਾਰ੍ਦਿਤੋ ਨਰਃ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਸਾਯੇਣ ਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੨੩|| ਸਾਧਯੇਦ੍ਵਿਧਿਵਲ੍ਲੇਹਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਣਿਤਲਂ ਤਤਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਦ੍ਭਾਜਨੇ ਨਵੇ||੨੪|| ਕ੍ਸਿਪੇਚ੍ਛੀਤੇ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰਮਰਿਚੈਃ ਸਹ| ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਲੇਹਯੇਦੇਤਦੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੨੫|| ਕੁਡਵਾਂਸ਼ਾਨ੍ ਰਸਾਨਿਕ੍ਸੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪੀਲੁਪਰੁਸਕਾਤ੍| ਸਿਤੋਪਲਾਪਲਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਤ੍ ਕੁਡਵਾਰ੍ਧਂ ਚ ਸਾਧਯੇਤ੍||੨੬|| ਤਂ ਲੇਹਂ ਯੋਜਯੇਚ੍ਛੀਤਂ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍| ਏਤਦੁਤ੍ਸਨ੍ਨਪਿਤ੍ਤਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੨੭|| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮੋਦਕਾਨ੍ ਵਰ੍ਤੀਰ੍ਗੁਲਿਕਾਮਾਂਸਪੂਪਕਾਨ੍| ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪੈਤ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੨੮|| ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਨਾਗਰਂ ਕ੍ਸਾਰਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਂ ਤ੍ਰਿਵਤਯਾ ਸਹ| ਲੇਹਯੇਨ੍ਮਧੁਨਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਨਾਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੨੯|| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਭਯਾਧਾਤ੍ਰੀਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਕੋਲਦਾਡਿਮਾਤ੍| ਸੁਭਸ੍ਟਾਨ੍ ਸ੍ਵਰਸਾਂਸ੍ਤੈਲੇ ਸਾਧਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਵਪੇਤ੍||੩੦|| ਸਹਕਾਰਾਤ੍ ਕਪਿਤ੍ਥਾਚ੍ਚ ਮਧ੍ਯਮਮ੍ਲਂ ਚ ਯਤ੍ ਫਲਮ੍| ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਬਹਲੀਭੂਤੇ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਮਾਵਪੇਤ੍||੩੧|| ਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰਕੇਸ਼ਰੈਲਾਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁ ਚ ਮਾਤ੍ਰਯਾ| ਲੇਹੋਯਂ ਕਫਪੂਰ੍ਣਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੩੨||

View original

लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां संयुक्तं ससितोपलम्||२१|| अजगन्धा तुगाक्षीरी विदारी शर्करा त्रिवृत्| चूर्णितं क्षौद्रसर्पिर्भ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते||२२|| सन्निपातज्वरस्तम्भदाहतृष्णार्दितो नरः| श्यामात्रिवृत्कषायेण कल्केन च सशर्करम्||२३|| साधयेद्विधिवल्लेहं लिह्यात् पाणितलं ततः| सक्षौद्रां शर्करां पक्त्वा कुर्यान्मृद्भाजने नवे||२४|| क्षिपेच्छीते त्रिवृच्चूर्णं त्वक्पत्रमरिचैः सह| मात्रया लेहयेदेतदीश्वराणां विरेचनम्||२५|| कुडवांशान् रसानिक्षुद्राक्षापीलुपरुषकात्| सितोपलापलं क्षौद्रात् कुडवार्धं च साधयेत्||२६|| तं लेहं योजयेच्छीतं त्रिवृच्चूर्णेन शास्त्रवित्| एतदुत्सन्नपित्तानामीश्वराणां विरेचनम्||२७|| शर्करामोदकान् वर्तीर्गुलिकामांसपूपकान्| अनेन विधिना कुर्यात् पैत्तिकानां विरेचनम्||२८|| पिप्पलीं नागरं क्षारं श्यामां त्रिवृतया सह| लेहयेन्मधुना सार्धं श्लेष्मलानां विरेचनम्||२९|| मातुलुङ्गाभयाधात्रीश्रीपर्णीकोलदाडिमात्| सुभृष्टान् स्वरसांस्तैले साधयेत्तत्र चावपेत्||३०|| सहकारात् कपित्थाच्च मध्यमम्लं च यत् फलम्| पूर्ववद्बहलीभूते त्रिवृच्चूर्णं समावपेत्||३१|| त्वक्पत्रकेशरैलानां चूर्णं मधु च मात्रया| लेहोऽयं कफपूर्णानामीश्वराणां विरेचनम्||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (33) · Śloka 33

ਪਾਨਕਾਨਿ ਰਸਾਨ੍ ਯੂਸਾਨ੍ਮੋਦਕਾਨ੍ ਰਾਗਸਾਡਵਾਨ੍| ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥਂ ਕਫਾਧਿਕੇ||੩੩||

View original

पानकानि रसान् यूषान्मोदकान् रागषाडवान्| अनेन विधिना कुर्याद्विरेकार्थं कफाधिके||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (34-35) · Śloka 35

ਭਙ੍ਗੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾ ਨੀਲੀ ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ| ਚੂਰ੍ਣਂ ਫਲਰਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਕ੍ਤੁਭਿਸ੍ਤਰ੍ਪਣਂ ਪਿਬੇਤ੍||੩੪|| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੋਤ੍ਥੇਸੁ ਰੋਗੇਸ੍ਵਲ੍ਪਾਨਲੇਸੁ ਚ| ਨਰੇਸੁ ਸੁਕੁਮਾਰੇਸੁ ਨਿਰਪਾਯਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੩੫||

View original

भृङ्गैलाभ्यां समा नीली तैस्त्रिवृत्तैश्च शर्करा| चूर्णं फलरसक्षौद्रशक्तुभिस्तर्पणं पिबेत्||३४|| वातपित्तकफोत्थेषु रोगेष्वल्पानलेषु च| नरेषु सुकुमारेषु निरपायं विरेचनम्||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (36) · Śloka 36

ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਤ੍ਰਿਫਲਾਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਪਿਪ੍ਪਲਿਮਾਕ੍ਸਿਕੈਃ| ਮੋਦਕਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋਰ੍ਧ੍ਵਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਾਪਹਃ||੩੬||

View original

शर्करात्रिफलाश्यामात्रिवृत्पिप्पलिमाक्षिकैः| मोदकः सन्निपातोर्ध्वरक्तपित्तज्वरापहः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (37-39) · Śloka 39

ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛਾਣਾ ਮਤਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਵਚਃ| ਵਿਡਙ੍ਗਪਿਪ੍ਪਲੀਕ੍ਸਾਰਸ਼ਾਣਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃ||੩੭|| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮੋਦਕਂ ਵਾ ਗੁਡੇਨ ਤੁ| ਭਕ੍ਸਯੇਨ੍ਨਿਸ੍ਪਰੀਹਾਰਮੇਤਚ੍ਛੋਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ||੩੮|| ਗੁਲ੍ਮਂ ਪ੍ਲੀਹੋਦਰਂ ਸ਼੍ਵਾਸਂ ਹਲੀਮਕਮਰੋਚਕਮ੍| ਕਫਵਾਤਕਤਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਧੀਨੇਤਹ੍ਯਪੋਹਤਿ||੩੯||

View original

त्रिवृच्छाणा मतास्तिस्रस्तिस्रश्च त्रिफलात्वचः| विडङ्गपिप्पलीक्षारशाणास्तिस्रश्च चूर्णिताः||३७|| लिह्यात् सर्पिर्मधुभ्यां च मोदकं वा गुडेन तु| भक्षयेन्निष्परीहारमेतच्छोधनमुत्तमम् ||३८|| गुल्मं प्लीहोदरं श्वासं हलीमकमरोचकम्| कफवातकृतांश्चान्यान् व्याधीनेतह्यपोहति||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (40-45) · Śloka 46

ਵਿਡਙ੍ਗਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਤ੍ਰਿਫਲਾਧਾਨ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਾਨ੍| ਮਰਿਚੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਜਾਜੀਪਿਪ੍ਪਲੀਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀਃ||੪੦|| ਲਵਣਾਨ੍ਯਜਮੋਦਾਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਪਥਕ੍| ਤਿਲਤੈਲਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣਭਾਗੌ ਚਾਸ੍ਟਪਲੋਨ੍ਮਿਤੌ||੪੧|| ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸਪ੍ਰਸ੍ਥਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਗੁਡਾਰ੍ਧਤੁਲਾਂ ਤਥਾ| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਵਗ੍ਨਿਨਾ ਖਾਦੇਦ੍ਬਦਰੋਦੁਮ੍ਬਰੋਪਮਾਨ੍||੪੨|| ਗੁਡਾਨ੍ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਚਾਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਹਾਰਾਹਾਰਯਨ੍ਤ੍ਰਣਾ| ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਜ੍ਵਰਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਮਰੋਚਕਮ੍||੪੩|| ਅਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਗਾਤ੍ਰਸ਼ੂਲਂ ਚ ਕਾਸਂ ਸ਼੍ਵਾਸਂ ਭ੍ਰਮਂ ਕ੍ਸਯਮ੍| ਕੁਸ੍ਠਾਰ੍ਸ਼ਃਕਾਮਲਾਮੇਹਗੁਲ੍ਮੋਦਰਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍||੪੪|| ਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਹਨ੍ਯੁਃ ਪੁਂਸਵਨਾਸ਼੍ਚ ਤੇ| ਕਲ੍ਯਾਣਕਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਤੁਸੁ ਯੌਗਿਕਾਃ||੪੫|| ਇਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਗੁਡਃ|੪੬|

View original

विडङ्गपिप्पलीमूलत्रिफलाधान्यचित्रकान्| मरिचेन्द्रयवाजाजीपिप्पलीहस्तिपिप्पलीः||४०|| लवणान्यजमोदां च चूर्णितं कार्षिकं पृथक्| तिलतैलत्रिवृच्चूर्णभागौ चाष्टपलोन्मितौ||४१|| धात्रीफलरसप्रस्थांस्त्रीन् गुडार्धतुलां तथा| पक्त्वा मृद्वग्निना खादेद्बदरोदुम्बरोपमान्||४२|| गुडान् कृत्वा न चात्र स्याद्विहाराहारयन्त्रणा| मन्दाग्नित्वं ज्वरं मूर्च्छां मूत्रकृच्छ्रमरोचकम्||४३|| अस्वप्नं गात्रशूलं च कासं श्वासं भ्रमं क्षयम्| कुष्ठार्शःकामलामेहगुल्मोदरभगन्दरान्||४४|| ग्रहणीपाण्डुरोगांश्च हन्युः पुंसवनाश्च ते| कल्याणका इति ख्याताः सर्वेष्वृतुषु यौगिकाः||४५|| इति कल्याणकगुडः|४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (46-49) · Śloka 50

ਵ੍ਯੋਸਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰਮੁਸ੍ਤੈਲਾਵਿਡਙ੍ਗਾਮਲਕਾਭਯਾਃ | ਸਮਭਾਗਾ ਭਿਸਗ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਚ ਮੁਕੂਲਕਮ੍||੪੬|| ਤ੍ਰਿਵਤੋਸ੍ਟਗੁਣਂ ਭਾਗਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸਡ੍ਗੁਣਮ੍| ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਗੁਡਿਕਾਃ ਕਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਪਲਸਮ੍ਮਿਤਾਃ||੪੭|| ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍ ਕਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸ਼ੀਤਂ ਚਾਨੁ ਪਿਬੇਜ੍ਜਲਮ੍| ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਜ੍ਵਰੇ ਵਮ੍ਯਾਂ ਕਾਸੇ ਸ਼੍ਵਾਸੇ ਭ੍ਰਮੇ ਕ੍ਸਯੇ||੪੮|| ਤਾਪੇ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯੇਲ੍ਪੇਗ੍ਨੌ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨਃ| ਯੋਗਃ ਸਰ੍ਵਵਿਸਾਣਾਂ ਚ ਮਤਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠੋ ਵਿਰੇਚਨੇ||੪੯|| ਮੂਤ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਰੋਗਾਣਾਂ ਵਿਧਿਜ੍ਞੇਨਾਵਚਾਰਿਤਃ|੫੦|

View original

व्योषत्वक्पत्रमुस्तैलाविडङ्गामलकाभयाः | समभागा भिषग्दद्याद्द्विगुणं च मुकूलकम्||४६|| त्रिवृतोऽष्टगुणं भागं शर्करायाश्च षड्गुणम्| चूर्णितं गुडिकाः कृत्वा क्षौद्रेण पलसम्मिताः||४७|| भक्षयेत् कल्यमुत्थाय शीतं चानु पिबेज्जलम्| मूत्रकृच्छ्रे ज्वरे वम्यां कासे श्वासे भ्रमे क्षये||४८|| तापे पाण्ड्वामयेऽल्पेऽग्नौ शस्ता निर्यन्त्रणाशिनः| योगः सर्वविषाणां च मतः श्रेष्ठो विरेचने||४९|| मूत्रजानां च रोगाणां विधिज्ञेनावचारितः|५०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (50) · Śloka 51

ਪਥ੍ਯਾਧਾਤ੍ਰ੍ਯੁਰੁਬੂਕਾਣਾਂ ਪ੍ਰਸਤੌ ਦ੍ਵੌ ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਪਲਮ੍||੫੦|| ਦਸ਼ ਤਾਨ੍ਮੋਦਕਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਦੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍|੫੧|

View original

पथ्याधात्र्युरुबूकाणां प्रसृतौ द्वौ त्रिवृत्पलम्||५०|| दश तान्मोदकान् कुर्यादीश्वराणां विरेचनम्|५१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (51-55) · Śloka 55

ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਧੈਮਵਤੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਨੀਲਿਨੀ ਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀ||੫੧|| ਸਮੂਲਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਮੁਸ੍ਤਮਜਮੋਦਾ ਦੁਰਾਲਭਾ| ਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਨਾਗਰਪਲਂ ਗੁਡਸ੍ਯ ਪਲਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍||੫੨|| ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਮੋਦਕਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਦੁਮ੍ਬਰਫਲੋਪਮਾਨ੍| ਹਿਙ੍ਗੁਸੌਵਰ੍ਚਲਵ੍ਯੋਸਯਵਾਨੀਬਿਡਜੀਰਕੈਃ||੫੩|| ਵਚਾਜਗਨ੍ਧਾਤ੍ਰਿਫਲਾਚਵ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਧਾਨ੍ਯਕੈਃ| ਮੋਦਕਾਨ੍ ਵੇਸ੍ਟਯੇਚ੍ਚੂਰ੍ਣੈਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਤੁਮ੍ਬੁਰੁਦਾਡਿਮੈਃ||੫੪|| ਤ੍ਰਿਕਵਙ੍ਕ੍ਸਣਹਦ੍ਬਸ੍ਤਿਕੋਸ੍ਠਾਰ੍ਸ਼ਃਪ੍ਲੀਹਸ਼ੂਲਿਨਾਮ੍| ਹਿਕ੍ਕਾਕਾਸਾਰੁਚਿਸ਼੍ਵਾਸਕਫੋਦਾਵਰ੍ਤਿਨਾਂ ਸ਼ੁਭਾਃ ||੫੫||

View original

त्रिवृद्धैमवती श्यामा नीलिनी हस्तिपिप्पली||५१|| समूला पिप्पली मुस्तमजमोदा दुरालभा| कार्षिकं नागरपलं गुडस्य पलविंशतिम्||५२|| चूर्णितं मोदकान् कुर्यादुदुम्बरफलोपमान्| हिङ्गुसौवर्चलव्योषयवानीबिडजीरकैः||५३|| वचाजगन्धात्रिफलाचव्यचित्रकधान्यकैः| मोदकान् वेष्टयेच्चूर्णैस्तान् सतुम्बुरुदाडिमैः||५४|| त्रिकवङ्क्षणहृद्बस्तिकोष्ठार्शःप्लीहशूलिनाम्| हिक्काकासारुचिश्वासकफोदावर्तिनां शुभाः ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (56-64) · Śloka 64

ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਕੌਟਜਂ ਬੀਜਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸੋਪੇਤਂ ਵਰ੍ਸਾਸ੍ਵੇਤਦ੍ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੫੬|| ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦੁਰਾਲਭਾਮੁਸ੍ਤਸ਼ਰ੍ਕਰੋਦੀਚ੍ਯਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮ੍ਬੁਨਾ ਸਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸਾਤਲਂ ਜਲਦਾਤ੍ਯਯੇ||੫੭|| ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਪਾਠਾਮਜਾਜੀਂ ਸਰਲਂ ਵਚਾਮ੍| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਂ ਚ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤੂਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਬੇਤ੍||੫੮|| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਤੁਲ੍ਯਾ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਕਾਲੇ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤਿਹਪੁਸਾਃ ਸਾਤਲਾਂ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀਮ੍ ||੫੯|| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਂ ਚ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ ਭਾਵਯੇਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਮ੍| ਏਸ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੋ ਯੋਗਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਾਂ ਮਲਦੋਸਹਤ੍||੬੦|| ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾ ਦੁਰਾਲਮ੍ਭਾ ਵਤ੍ਸਕਂ ਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀ| ਨੀਲਿਨੀ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਮੁਸ੍ਤਂ ਕਟੁਕਾ ਚ ਸੁਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍||੬੧|| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਾਂਸਰਸੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਣਿਤਲਂ ਤਤਃ| ਪਿਬੇਤ੍ ਸੁਖਤਮਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਰੂਕ੍ਸਾਣਾਮਪਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੬੨|| ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਹਿਙ੍ਗੁ ਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਪਲਮ੍| ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਰ੍ਧਕਰ੍ਸਂ ਚ ਪਲਾਰ੍ਧਂ ਚਾਮ੍ਲਵੇਤਸਾਤ੍||੬੩|| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਤੁਲ੍ਯਂ ਮਦ੍ਯੇਨਾਮ੍ਲੇਨ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਗੁਲ੍ਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤਿਨੁਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਚਾਦ੍ਯਾਦ੍ਰਸੌਦਨਮ੍||੬੪||

View original

त्रिवृतां कौटजं बीजं पिप्पलीं विश्वभेषजम्| क्षौद्रद्राक्षारसोपेतं वर्षास्वेतद्विरेचनम्||५६|| त्रिवृद्दुरालभामुस्तशर्करोदीच्यचन्दनम्| द्राक्षाम्बुना सयष्ट्याह्वसातलं जलदात्यये||५७|| त्रिवृतां चित्रकं पाठामजाजीं सरलं वचाम्| स्वर्णक्षीरीं च हेमन्ते पिष्ट्वा तूष्णाम्बुना पिबेत्||५८|| शर्करा त्रिवृता तुल्या ग्रीष्मकाले विरेचनम्| त्रिवृत्त्रायन्तिहपुषाः सातलां कटुरोहिणीम् ||५९|| स्वर्णक्षीरीं च सञ्चूर्ण्य गोमूत्रे भावयेत्त्र्यहम्| एष सर्वर्तुको योगः स्निग्धानां मलदोषहृत्||६०|| त्रिवृच्छ्यामा दुरालम्भा वत्सकं हस्तिपिप्पली| नीलिनी त्रिफला मुस्तं कटुका च सुचूर्णितम्||६१|| सर्पिर्मांसरसोष्णाम्बुयुक्तं पाणितलं ततः| पिबेत् सुखतमं ह्येतद्रूक्षाणामपि शस्यते||६२|| त्र्यूषणं त्रिफला हिङ्गु कार्षिकं त्रिवृतापलम्| सौवर्चलार्धकर्षं च पलार्धं चाम्लवेतसात्||६३|| तच्चूर्णं शर्करातुल्यं मद्येनाम्लेन वा पिबेत्| गुल्मपार्श्वार्तिनुत्सिद्धं जीर्णे चाद्याद्रसौदनम्||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (65) · Śloka 66

ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਦਨ੍ਤੀਂ ਸਪ੍ਤਲਾਂ ਵ੍ਯੋਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਕਤ੍ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਂ ਤੁ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਾਵ੍ਯਮਾਮਲਕੀਰਸੇ||੬੫|| ਤਦ੍ਯੋਜ੍ਯਂ ਤਰ੍ਪਣੇ ਯੂਸੇ ਪਿਸ਼ਿਤੇ ਰਾਗਯੁਕ੍ਤਿਸੁ|੬੬|

View original

त्रिवृतां त्रिफलां दन्तीं सप्तलां व्योषसैन्धवम्| कृत्वा चूर्णं तु सप्ताहं भाव्यमामलकीरसे||६५|| तद्योज्यं तर्पणे यूषे पिशिते रागयुक्तिषु|६६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (66-68) · Śloka 68

ਤੁਲ੍ਯਾਮ੍ਲਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧਂ ਗੁਲ੍ਮਹਰਂ ਘਤਮ੍||੬੬|| ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤਯੋਰ੍ਮੂਲਂ ਪਚੇਦਾਮਲਕੈਃ ਸਹ| ਜਲੇ ਤੇਨ ਕਸਾਯੇਣ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਿਬੇਨ੍ਨਰਃ||੬੭|| ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਸਾਯੇਣ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਿਬੇਤ੍ਤਥਾ| ਸਾਧਿਤਂ ਵਾ ਪਯਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਖਂ ਤੇਨ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ||੬੮||

View original

तुल्याम्लं त्रिवृताकल्कसिद्धं गुल्महरं घृतम्||६६|| श्यामात्रिवृतयोर्मूलं पचेदामलकैः सह| जले तेन कषायेण पक्त्वा सर्पिः पिबेन्नरः||६७|| श्यामात्रिवृत्कषायेण सिद्धं सर्पिः पिबेत्तथा| साधितं वा पयस्ताभ्यां सुखं तेन विरिच्यते||६८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (69-71) · Śloka 71

ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੁਸ੍ਟੀਂਸ੍ਤੁ ਸਨਖਾਨਸ੍ਟੌ ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸਃ ਪਚੇਤ੍ | ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਕਸਾਯਂ ਤਂ ਪੂਤਂ ਗੁਡਤੁਲਾਯੁਤਮ੍||੬੯|| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਂ ਘਟੇ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਿਪ੍ਪਲੀਫਲਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇ ਮਧੁਨਾ ਮਾਸਂ ਜਾਤਂ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਪਿਬੇਤ੍||੭੦|| ਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਘ੍ਨਂ ਗੁਲ੍ਮਸ਼੍ਵਯਥੁਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਸੁਰਾਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਤਾਯੋਗਕਿਣ੍ਵਾਂ ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥਸਂਯੁਤਾਮ੍||੭੧||

View original

त्रिवृन्मुष्टींस्तु सनखानष्टौ द्रोणेऽम्भसः पचेत् | पादशेषं कषायं तं पूतं गुडतुलायुतम्||६९|| स्निग्धे स्थाप्यं घटे क्षौद्रपिप्पलीफलचित्रकैः| प्रलिप्ते मधुना मासं जातं तन्मात्रया पिबेत्||७०|| ग्रहणीपाण्डुरोगघ्नं गुल्मश्वयथुनाशनम्| सुरां वा त्रिवृतायोगकिण्वां तत्क्वाथसंयुताम्||७१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (72-73) · Śloka 73

ਯਵੈਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਵਿਨ੍ਨੈਃ ਕੁਲ੍ਮਾਸਮਮ੍ਭਸਾ| ਆਸੁਤਂ ਸਡਹਂ ਪਲ੍ਲੇ ਜਾਤਂ ਸੌਵੀਰਕਂ ਪਿਬੇਤ੍||੭੨|| ਭਸ੍ਟਾਨ੍ ਵਾ ਸਤੁਸਾਞ੍ਛੁਦ੍ਧਾਨ੍ ਯਵਾਂਸ੍ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਸਂਯੁਤਾਨ੍| ਆਸੁਤਾਨਮ੍ਭਸਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਿਬੇਜ੍ਜਾਤਂ ਤੁਸੋਦਕਮ੍||੭੩||

View original

यवैः श्यामात्रिवृत्क्वाथस्विन्नैः कुल्माषमम्भसा| आसुतं षडहं पल्ले जातं सौवीरकं पिबेत्||७२|| भृष्टान् वा सतुषाञ्छुद्धान् यवांस्तच्चूर्णसंयुतान्| आसुतानम्भसा तद्वत् पिबेज्जातं तुषोदकम्||७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (74) · Śloka 74

ਤਥਾ ਮਦਨਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤਾਨ੍ ਸਾਡਵਾਦੀਨ੍ ਪਥਗ੍ਦਸ਼| ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੭੪||

View original

तथा मदनकल्पोक्तान् षाडवादीन् पृथग्दश| त्रिवृच्चूर्णेन संयोज्य विरेकार्थं प्रयोजयेत्||७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (75-76) · Śloka 76

ਭਵਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ- ਤ੍ਵਕ੍ਕੇਸ਼ਰਾਮ੍ਰਾਤਕਦਾਡਿਮੈਲਾਸਿਤੋਪਲਾਮਾਕ੍ਸਿਕਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗੈਃ| ਮਦ੍ਯੈਸ੍ਤਥਾਮ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਮਨੋਨੁਕੂਲੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਵਿਰੇਚਨਾਨਿ||੭੫|| ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪੀਤਵਤਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਸਿਞ੍ਚੇਨ੍ਮੁਖਂ ਛਰ੍ਦਿਵਿਘਾਤਹੇਤੋਃ| ਹਦ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਪੁਸ੍ਪਫਲਪ੍ਰਵਾਲਾਨਮ੍ਲਂ ਚ ਦਦ੍ਯਾਦੁਪਜਿਘ੍ਰਣਾਰ੍ਥਮ੍||੭੬||

View original

भवतश्चात्र- त्वक्केशराम्रातकदाडिमैलासितोपलामाक्षिकमातुलुङ्गैः| मद्यैस्तथाऽम्लैश्च मनोनुकूलैर्युक्तानि देयानि विरेचनानि||७५|| शीताम्बुना पीतवतश्च तस्य सिञ्चेन्मुखं छर्दिविघातहेतोः| हृद्यांश्च मृत्पुष्पफलप्रवालानम्लं च दद्यादुपजिघ्रणार्थम्||७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (77-80) · Śloka 80

ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਾਃ- ਏਕੋਮ੍ਲਾਦਿਭਿਰਸ੍ਟੌ ਚ ਦਸ਼ ਦ੍ਵੌ ਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿਭਿਃ| ਮੂਤ੍ਰੇਸ੍ਟਾਦਸ਼ ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵੌ ਜੀਵਕਾਦੌ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼||੭੭|| ਕ੍ਸੀਰਾਦੌ ਸਪ੍ਤ ਲੇਹੇਸ੍ਟੌ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਿਤਯਾਪਿ ਚ| ਪਾਨਕਾਦਿਸੁ ਪਞ੍ਚੈਵ ਸਡਤੌ ਪਞ੍ਚ ਮੋਦਕਾਃ||੭੮|| ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚ ਘਤੇ ਕ੍ਸੀਰੇ ਦ੍ਵੌ ਚੂਰ੍ਣੇ ਤਰ੍ਪਣੇ ਤਥਾ| ਦ੍ਵੌ ਮਦ੍ਯੇ ਕਾਞ੍ਜਿਕੇ ਦ੍ਵੌ ਚ ਦਸ਼ਾਨ੍ਯੇ ਸਾਡਵਾਦਿਸੁ||੭੯|| ਸ਼੍ਯਾਮਾਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮੁਦਾਹਤਮ੍| ਸ਼ਤਂ ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਯੋਗਾਨਾਂ ਪਰਮਰ੍ਸਿਣਾ||੮੦||

View original

तत्र श्लोकाः- एकोऽम्लादिभिरष्टौ च दश द्वौ सैन्धवादिभिः| मूत्रेऽष्टादश यष्ट्यां द्वौ जीवकादौ चतुर्दश||७७|| क्षीरादौ सप्त लेहेऽष्टौ चत्वारः सितयाऽपि च| पानकादिषु पञ्चैव षडृतौ पञ्च मोदकाः||७८|| चत्वारश्च घृते क्षीरे द्वौ चूर्णे तर्पणे तथा| द्वौ मद्ये काञ्जिके द्वौ च दशान्ये षाडवादिषु||७९|| श्यामायास्त्रिवृतायाश्च कल्पेऽस्मिन् समुदाहृतम्| शतं दशोत्तरं सिद्धं योगानां परमर्षिणा||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 7

ਇਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕਤੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਰਕਪ੍ਰਤਿਸਂਸ੍ਕਤੇਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਢਬਲਸਮ੍ਪੂਰਿਤੇ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੭||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने श्यामात्रिवृत्कल्पो नाम सप्तमोऽध्यायः||७||

🔊 Audio coming soon

7. śyāmātrivr̥tkalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi