Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

7. śyāmātrivr̥tkalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ ஶ்யாமாத்ரிவத்கல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

View original

अथातः श्यामात्रिवृत्कल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

விரேசநே த்ரிவந்மூலஂ ஶ்ரேஷ்டமாஹுர்மநீஷிணஃ | தஸ்யாஃ ஸஞ்ஜ்ஞா குணாஃ கர்ம பேதஃ கல்பஶ்ச வக்ஷ்யதே||௩||

View original

विरेचने त्रिवृन्मूलं श्रेष्ठमाहुर्मनीषिणः | तस्याः सञ्ज्ञा गुणाः कर्म भेदः कल्पश्च वक्ष्यते||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

த்ரிபண்டீ த்ரிவதா சைவ ஶ்யாமா கூடரணா ததா| ஸர்வாநுபூதிஃ ஸுவஹா ஶப்தைஃ பர்யாயவாசகைஃ||௪||

View original

त्रिभण्डी त्रिवृता चैव श्यामा कूटरणा तथा| सर्वानुभूतिः सुवहा शब्दैः पर्यायवाचकैः||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

கஷாயா மதுரா ரூக்ஷா விபாகே கடுகா ச ஸா| கபபித்தப்ரஶமநீ ரௌக்ஷ்யாச்சாநிலகோபநீ||௫|| ஸேதாநீமௌஷதைர்யுக்தா வாதபித்தகபாபஹைஃ| கல்பவைஶேஷ்யமாஸாத்ய ஸர்வரோகஹரா பவேத்||௬||

View original

कषाया मधुरा रूक्षा विपाके कटुका च सा| कफपित्तप्रशमनी रौक्ष्याच्चानिलकोपनी||५|| सेदानीमौषधैर्युक्ता वातपित्तकफापहैः| कल्पवैशेष्यमासाद्य सर्वरोगहरा भवेत्||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7-9) · Śloka 9

மூலஂ து த்விவிதஂ தஸ்யாஃ ஶ்யாமஂ சாருணமேவ ச| தயோர்முக்யதரஂ வித்தி மூலஂ யதருணப்ரபம்||௭|| ஸுகுமாரே ஶிஶௌ வத்தே மதுகோஷ்டே ச தச்சுபம் | மோஹயேதாஶுகாரித்வாச்ச்யாமா க்ஷிண்வீத மூர்ச்சயேத் ||௮|| தைக்ஷ்ண்யாத் கர்ஷதி ஹத்கண்டமாஶு தோஷஂ ஹரத்யபி| ஶஸ்யதே பஹுதோஷாணாஂ க்ரூரகோஷ்டாஶ்ச யே நராஃ||௯||

View original

मूलं तु द्विविधं तस्याः श्यामं चारुणमेव च| तयोर्मुख्यतरं विद्धि मूलं यदरुणप्रभम्||७|| सुकुमारे शिशौ वृद्धे मृदुकोष्ठे च तच्छुभम् | मोहयेदाशुकारित्वाच्छ्यामा क्षिण्वीत मूर्च्छयेत् ||८|| तैक्ष्ण्यात् कर्षति हृत्कण्ठमाशु दोषं हरत्यपि| शस्यते बहुदोषाणां क्रूरकोष्ठाश्च ये नराः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11

குணவத்யாஂ தயோர்பூமௌ ஜாதஂ மூலஂ ஸமுத்தரேத்| உபோஷ்ய ப்ரயதஃ ஶுக்லே ஶுக்லவாஸாஃ ஸமாஹிதஃ||௧௦|| கம்பீராநுகதஂ ஶ்லக்ஷ்ணமதிர்யக்விஸதஂ ச யத்| தத்விபாட்யோத்தரேத்கர்பஂ த்வசஂ ஶுஷ்காஂ நிதாபயேத்||௧௧||

View original

गुणवत्यां तयोर्भूमौ जातं मूलं समुद्धरेत्| उपोष्य प्रयतः शुक्ले शुक्लवासाः समाहितः||१०|| गम्भीरानुगतं श्लक्ष्णमतिर्यग्विसृतं च यत्| तद्विपाट्योद्धरेद्गर्भं त्वचं शुष्कां निधापयेत्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (12) · Śloka 12

ஸ்நிக்தஸ்விந்நோ விரேச்யஸ்து பேயாமாத்ரோஷிதஃ ஸுகம்|௧௨|

View original

स्निग्धस्विन्नो विरेच्यस्तु पेयामात्रोषितः सुखम्|१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (12-13) · Śloka 13

அக்ஷமாத்ரஂ தயோஃ பிண்டஂ விநீயாம்லேந நா பிபேத்||௧௨|| கோऽவ்யஜாமஹிஷீமூத்ரஸௌவீரகதுஷோதகைஃ| ப்ரஸந்நயா த்ரிபலயா ஶதயா ச பதக் பிபேத்||௧௩||

View original

अक्षमात्रं तयोः पिण्डं विनीयाम्लेन ना पिबेत्||१२|| गोऽव्यजामहिषीमूत्रसौवीरकतुषोदकैः| प्रसन्नया त्रिफलया शृतया च पृथक् पिबेत्||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (14) · Śloka 14

ஏகைகஂ ஸைந்தவாதீநாஂ த்வாதஶாநாஂ ஸநாகரம்| த்ரிவத்த்விகுணஸஂயுக்தஂ சூர்ணமுஷ்ணாம்புநா பிபேத்||௧௪||

View original

एकैकं सैन्धवादीनां द्वादशानां सनागरम्| त्रिवृद्द्विगुणसंयुक्तं चूर्णमुष्णाम्बुना पिबेत्||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (15-16) · Śloka 17

பிப்பலீ பிப்பலீமூலஂ மரிசஂ கஜபிப்பலீ| ஸரலஃ கிலிமஂ ஹிங்கு பார்கீ தேஜோவதீ ததா||௧௫|| முஸ்தஂ ஹைமவதீ பத்யா சித்ரகோ ரஜநீ வசா| ஸ்வர்ணக்ஷீர்யஜமோதா ச ஶங்கவேரஂ ச தைஃ பதக்||௧௬|| ஏகைகார்தாஂஶஸஂயுக்தஂ பிபேத்கோமூத்ரஸஂயுதம்|௧௭|

View original

पिप्पली पिप्पलीमूलं मरिचं गजपिप्पली| सरलः किलिमं हिङ्गु भार्गी तेजोवती तथा||१५|| मुस्तं हैमवती पथ्या चित्रको रजनी वचा| स्वर्णक्षीर्यजमोदा च शृङ्गवेरं च तैः पृथक्||१६|| एकैकार्धांशसंयुक्तं पिबेद्गोमूत्रसंयुतम्|१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (17) · Śloka 17

மதுகார்தாஂஶஸஂயுக்தஂ ஶர்கராம்புயுதஂ பிபேத்||௧௭||

View original

मधुकार्धांशसंयुक्तं शर्कराम्बुयुतं पिबेत्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 20

ஜீவகர்ஷபகௌ மேதாஂ ஶ்ராவணீஂ கர்காடாஹ்வயாம்| முத்கமாஷாக்யபர்ண்யௌ ச மஹதீஂ ஶ்ராவணீஂ ததா||௧௮|| காகோலீஂ க்ஷீரகாகோலீமிந்த்ராஂ சிந்நருஹாஂ ததா| க்ஷீரஶுக்லாஂ பயஸ்யாஂ ச யஷ்ட்யாஹ்வஂ விதிநா பிபேத்||௧௯|| வாதபித்தஹிதாந்யேதாந்யந்யாநி து கபாநிலே|௨௦|

View original

जीवकर्षभकौ मेदां श्रावणीं कर्काटाह्वयाम्| मुद्गमाषाख्यपर्ण्यौ च महतीं श्रावणीं तथा||१८|| काकोलीं क्षीरकाकोलीमिन्द्रां छिन्नरुहां तथा| क्षीरशुक्लां पयस्यां च यष्ट्याह्वं विधिना पिबेत्||१९|| वातपित्तहितान्येतान्यन्यानि तु कफानिले|२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (20) · Śloka 21

க்ஷீரமாஂஸேக்ஷுகாஶ்மர்யத்ராக்ஷாபீலுரஸைஃ பதக்||௨௦|| ஸர்பிஷா வா தயோஶ்சூர்ணமபயார்தாஂஶிகஂ பிபேத்|௨௧|

View original

क्षीरमांसेक्षुकाश्मर्यद्राक्षापीलुरसैः पृथक्||२०|| सर्पिषा वा तयोश्चूर्णमभयार्धांशिकं पिबेत्|२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (21-32) · Śloka 32

லிஹ்யாத்வா மதுஸர்பிர்ப்யாஂ ஸஂயுக்தஂ ஸஸிதோபலம்||௨௧|| அஜகந்தா துகாக்ஷீரீ விதாரீ ஶர்கரா த்ரிவத்| சூர்ணிதஂ க்ஷௌத்ரஸர்பிர்ப்யாஂ லீட்வா ஸாது விரிச்யதே||௨௨|| ஸந்நிபாதஜ்வரஸ்தம்பதாஹதஷ்ணார்திதோ நரஃ| ஶ்யாமாத்ரிவத்கஷாயேண கல்கேந ச ஸஶர்கரம்||௨௩|| ஸாதயேத்விதிவல்லேஹஂ லிஹ்யாத் பாணிதலஂ ததஃ| ஸக்ஷௌத்ராஂ ஶர்கராஂ பக்த்வா குர்யாந்மத்பாஜநே நவே||௨௪|| க்ஷிபேச்சீதே த்ரிவச்சூர்ணஂ த்வக்பத்ரமரிசைஃ ஸஹ| மாத்ரயா லேஹயேதேததீஶ்வராணாஂ விரேசநம்||௨௫|| குடவாஂஶாந் ரஸாநிக்ஷுத்ராக்ஷாபீலுபருஷகாத்| ஸிதோபலாபலஂ க்ஷௌத்ராத் குடவார்தஂ ச ஸாதயேத்||௨௬|| தஂ லேஹஂ யோஜயேச்சீதஂ த்ரிவச்சூர்ணேந ஶாஸ்த்ரவித்| ஏததுத்ஸந்நபித்தாநாமீஶ்வராணாஂ விரேசநம்||௨௭|| ஶர்கராமோதகாந் வர்தீர்குலிகாமாஂஸபூபகாந்| அநேந விதிநா குர்யாத் பைத்திகாநாஂ விரேசநம்||௨௮|| பிப்பலீஂ நாகரஂ க்ஷாரஂ ஶ்யாமாஂ த்ரிவதயா ஸஹ| லேஹயேந்மதுநா ஸார்தஂ ஶ்லேஷ்மலாநாஂ விரேசநம்||௨௯|| மாதுலுங்காபயாதாத்ரீஶ்ரீபர்ணீகோலதாடிமாத்| ஸுபஷ்டாந் ஸ்வரஸாஂஸ்தைலே ஸாதயேத்தத்ர சாவபேத்||௩௦|| ஸஹகாராத் கபித்தாச்ச மத்யமம்லஂ ச யத் பலம்| பூர்வவத்பஹலீபூதே த்ரிவச்சூர்ணஂ ஸமாவபேத்||௩௧|| த்வக்பத்ரகேஶரைலாநாஂ சூர்ணஂ மது ச மாத்ரயா| லேஹோऽயஂ கபபூர்ணாநாமீஶ்வராணாஂ விரேசநம்||௩௨||

View original

लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां संयुक्तं ससितोपलम्||२१|| अजगन्धा तुगाक्षीरी विदारी शर्करा त्रिवृत्| चूर्णितं क्षौद्रसर्पिर्भ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते||२२|| सन्निपातज्वरस्तम्भदाहतृष्णार्दितो नरः| श्यामात्रिवृत्कषायेण कल्केन च सशर्करम्||२३|| साधयेद्विधिवल्लेहं लिह्यात् पाणितलं ततः| सक्षौद्रां शर्करां पक्त्वा कुर्यान्मृद्भाजने नवे||२४|| क्षिपेच्छीते त्रिवृच्चूर्णं त्वक्पत्रमरिचैः सह| मात्रया लेहयेदेतदीश्वराणां विरेचनम्||२५|| कुडवांशान् रसानिक्षुद्राक्षापीलुपरुषकात्| सितोपलापलं क्षौद्रात् कुडवार्धं च साधयेत्||२६|| तं लेहं योजयेच्छीतं त्रिवृच्चूर्णेन शास्त्रवित्| एतदुत्सन्नपित्तानामीश्वराणां विरेचनम्||२७|| शर्करामोदकान् वर्तीर्गुलिकामांसपूपकान्| अनेन विधिना कुर्यात् पैत्तिकानां विरेचनम्||२८|| पिप्पलीं नागरं क्षारं श्यामां त्रिवृतया सह| लेहयेन्मधुना सार्धं श्लेष्मलानां विरेचनम्||२९|| मातुलुङ्गाभयाधात्रीश्रीपर्णीकोलदाडिमात्| सुभृष्टान् स्वरसांस्तैले साधयेत्तत्र चावपेत्||३०|| सहकारात् कपित्थाच्च मध्यमम्लं च यत् फलम्| पूर्ववद्बहलीभूते त्रिवृच्चूर्णं समावपेत्||३१|| त्वक्पत्रकेशरैलानां चूर्णं मधु च मात्रया| लेहोऽयं कफपूर्णानामीश्वराणां विरेचनम्||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (33) · Śloka 33

பாநகாநி ரஸாந் யூஷாந்மோதகாந் ராகஷாடவாந்| அநேந விதிநா குர்யாத்விரேகார்தஂ கபாதிகே||௩௩||

View original

पानकानि रसान् यूषान्मोदकान् रागषाडवान्| अनेन विधिना कुर्याद्विरेकार्थं कफाधिके||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (34-35) · Śloka 35

பங்கைலாப்யாஂ ஸமா நீலீ தைஸ்த்ரிவத்தைஶ்ச ஶர்கரா| சூர்ணஂ பலரஸக்ஷௌத்ரஶக்துபிஸ்தர்பணஂ பிபேத்||௩௪|| வாதபித்தகபோத்தேஷு ரோகேஷ்வல்பாநலேஷு ச| நரேஷு ஸுகுமாரேஷு நிரபாயஂ விரேசநம்||௩௫||

View original

भृङ्गैलाभ्यां समा नीली तैस्त्रिवृत्तैश्च शर्करा| चूर्णं फलरसक्षौद्रशक्तुभिस्तर्पणं पिबेत्||३४|| वातपित्तकफोत्थेषु रोगेष्वल्पानलेषु च| नरेषु सुकुमारेषु निरपायं विरेचनम्||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (36) · Śloka 36

ஶர்கராத்ரிபலாஶ்யாமாத்ரிவத்பிப்பலிமாக்ஷிகைஃ| மோதகஃ ஸந்நிபாதோர்த்வரக்தபித்தஜ்வராபஹஃ||௩௬||

View original

शर्करात्रिफलाश्यामात्रिवृत्पिप्पलिमाक्षिकैः| मोदकः सन्निपातोर्ध्वरक्तपित्तज्वरापहः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (37-39) · Śloka 39

த்ரிவச்சாணா மதாஸ்திஸ்ரஸ்திஸ்ரஶ்ச த்ரிபலாத்வசஃ| விடங்கபிப்பலீக்ஷாரஶாணாஸ்திஸ்ரஶ்ச சூர்ணிதாஃ||௩௭|| லிஹ்யாத் ஸர்பிர்மதுப்யாஂ ச மோதகஂ வா குடேந து| பக்ஷயேந்நிஷ்பரீஹாரமேதச்சோதநமுத்தமம் ||௩௮|| குல்மஂ ப்லீஹோதரஂ ஶ்வாஸஂ ஹலீமகமரோசகம்| கபவாதகதாஂஶ்சாந்யாந் வ்யாதீநேதஹ்யபோஹதி||௩௯||

View original

त्रिवृच्छाणा मतास्तिस्रस्तिस्रश्च त्रिफलात्वचः| विडङ्गपिप्पलीक्षारशाणास्तिस्रश्च चूर्णिताः||३७|| लिह्यात् सर्पिर्मधुभ्यां च मोदकं वा गुडेन तु| भक्षयेन्निष्परीहारमेतच्छोधनमुत्तमम् ||३८|| गुल्मं प्लीहोदरं श्वासं हलीमकमरोचकम्| कफवातकृतांश्चान्यान् व्याधीनेतह्यपोहति||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (40-45) · Śloka 46

விடங்கபிப்பலீமூலத்ரிபலாதாந்யசித்ரகாந்| மரிசேந்த்ரயவாஜாஜீபிப்பலீஹஸ்திபிப்பலீஃ||௪௦|| லவணாந்யஜமோதாஂ ச சூர்ணிதஂ கார்ஷிகஂ பதக்| திலதைலத்ரிவச்சூர்ணபாகௌ சாஷ்டபலோந்மிதௌ||௪௧|| தாத்ரீபலரஸப்ரஸ்தாஂஸ்த்ரீந் குடார்ததுலாஂ ததா| பக்த்வா மத்வக்நிநா காதேத்பதரோதும்பரோபமாந்||௪௨|| குடாந் கத்வா ந சாத்ர ஸ்யாத்விஹாராஹாரயந்த்ரணா| மந்தாக்நித்வஂ ஜ்வரஂ மூர்ச்சாஂ மூத்ரகச்ச்ரமரோசகம்||௪௩|| அஸ்வப்நஂ காத்ரஶூலஂ ச காஸஂ ஶ்வாஸஂ ப்ரமஂ க்ஷயம்| குஷ்டார்ஶஃகாமலாமேஹகுல்மோதரபகந்தராந்||௪௪|| க்ரஹணீபாண்டுரோகாஂஶ்ச ஹந்யுஃ புஂஸவநாஶ்ச தே| கல்யாணகா இதி க்யாதாஃ ஸர்வேஷ்வதுஷு யௌகிகாஃ||௪௫|| இதி கல்யாணககுடஃ|௪௬|

View original

विडङ्गपिप्पलीमूलत्रिफलाधान्यचित्रकान्| मरिचेन्द्रयवाजाजीपिप्पलीहस्तिपिप्पलीः||४०|| लवणान्यजमोदां च चूर्णितं कार्षिकं पृथक्| तिलतैलत्रिवृच्चूर्णभागौ चाष्टपलोन्मितौ||४१|| धात्रीफलरसप्रस्थांस्त्रीन् गुडार्धतुलां तथा| पक्त्वा मृद्वग्निना खादेद्बदरोदुम्बरोपमान्||४२|| गुडान् कृत्वा न चात्र स्याद्विहाराहारयन्त्रणा| मन्दाग्नित्वं ज्वरं मूर्च्छां मूत्रकृच्छ्रमरोचकम्||४३|| अस्वप्नं गात्रशूलं च कासं श्वासं भ्रमं क्षयम्| कुष्ठार्शःकामलामेहगुल्मोदरभगन्दरान्||४४|| ग्रहणीपाण्डुरोगांश्च हन्युः पुंसवनाश्च ते| कल्याणका इति ख्याताः सर्वेष्वृतुषु यौगिकाः||४५|| इति कल्याणकगुडः|४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (46-49) · Śloka 50

வ்யோஷத்வக்பத்ரமுஸ்தைலாவிடங்காமலகாபயாஃ | ஸமபாகா பிஷக்தத்யாத்த்விகுணஂ ச முகூலகம்||௪௬|| த்ரிவதோऽஷ்டகுணஂ பாகஂ ஶர்கராயாஶ்ச ஷட்குணம்| சூர்ணிதஂ குடிகாஃ கத்வா க்ஷௌத்ரேண பலஸம்மிதாஃ||௪௭|| பக்ஷயேத் கல்யமுத்தாய ஶீதஂ சாநு பிபேஜ்ஜலம்| மூத்ரகச்ச்ரே ஜ்வரே வம்யாஂ காஸே ஶ்வாஸே ப்ரமே க்ஷயே||௪௮|| தாபே பாண்ட்வாமயேऽல்பேऽக்நௌ ஶஸ்தா நிர்யந்த்ரணாஶிநஃ| யோகஃ ஸர்வவிஷாணாஂ ச மதஃ ஶ்ரேஷ்டோ விரேசநே||௪௯|| மூத்ரஜாநாஂ ச ரோகாணாஂ விதிஜ்ஞேநாவசாரிதஃ|௫௦|

View original

व्योषत्वक्पत्रमुस्तैलाविडङ्गामलकाभयाः | समभागा भिषग्दद्याद्द्विगुणं च मुकूलकम्||४६|| त्रिवृतोऽष्टगुणं भागं शर्करायाश्च षड्गुणम्| चूर्णितं गुडिकाः कृत्वा क्षौद्रेण पलसम्मिताः||४७|| भक्षयेत् कल्यमुत्थाय शीतं चानु पिबेज्जलम्| मूत्रकृच्छ्रे ज्वरे वम्यां कासे श्वासे भ्रमे क्षये||४८|| तापे पाण्ड्वामयेऽल्पेऽग्नौ शस्ता निर्यन्त्रणाशिनः| योगः सर्वविषाणां च मतः श्रेष्ठो विरेचने||४९|| मूत्रजानां च रोगाणां विधिज्ञेनावचारितः|५०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (50) · Śloka 51

பத்யாதாத்ர்யுருபூகாணாஂ ப்ரஸதௌ த்வௌ த்ரிவத்பலம்||௫௦|| தஶ தாந்மோதகாந் குர்யாதீஶ்வராணாஂ விரேசநம்|௫௧|

View original

पथ्याधात्र्युरुबूकाणां प्रसृतौ द्वौ त्रिवृत्पलम्||५०|| दश तान्मोदकान् कुर्यादीश्वराणां विरेचनम्|५१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (51-55) · Śloka 55

த்ரிவத்தைமவதீ ஶ்யாமா நீலிநீ ஹஸ்திபிப்பலீ||௫௧|| ஸமூலா பிப்பலீ முஸ்தமஜமோதா துராலபா| கார்ஷிகஂ நாகரபலஂ குடஸ்ய பலவிஂஶதிம்||௫௨|| சூர்ணிதஂ மோதகாந் குர்யாதுதும்பரபலோபமாந்| ஹிங்குஸௌவர்சலவ்யோஷயவாநீபிடஜீரகைஃ||௫௩|| வசாஜகந்தாத்ரிபலாசவ்யசித்ரகதாந்யகைஃ| மோதகாந் வேஷ்டயேச்சூர்ணைஸ்தாந் ஸதும்புருதாடிமைஃ||௫௪|| த்ரிகவங்க்ஷணஹத்பஸ்திகோஷ்டார்ஶஃப்லீஹஶூலிநாம்| ஹிக்காகாஸாருசிஶ்வாஸகபோதாவர்திநாஂ ஶுபாஃ ||௫௫||

View original

त्रिवृद्धैमवती श्यामा नीलिनी हस्तिपिप्पली||५१|| समूला पिप्पली मुस्तमजमोदा दुरालभा| कार्षिकं नागरपलं गुडस्य पलविंशतिम्||५२|| चूर्णितं मोदकान् कुर्यादुदुम्बरफलोपमान्| हिङ्गुसौवर्चलव्योषयवानीबिडजीरकैः||५३|| वचाजगन्धात्रिफलाचव्यचित्रकधान्यकैः| मोदकान् वेष्टयेच्चूर्णैस्तान् सतुम्बुरुदाडिमैः||५४|| त्रिकवङ्क्षणहृद्बस्तिकोष्ठार्शःप्लीहशूलिनाम्| हिक्काकासारुचिश्वासकफोदावर्तिनां शुभाः ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (56-64) · Śloka 64

த்ரிவதாஂ கௌடஜஂ பீஜஂ பிப்பலீஂ விஶ்வபேஷஜம்| க்ஷௌத்ரத்ராக்ஷாரஸோபேதஂ வர்ஷாஸ்வேதத்விரேசநம்||௫௬|| த்ரிவத்துராலபாமுஸ்தஶர்கரோதீச்யசந்தநம்| த்ராக்ஷாம்புநா ஸயஷ்ட்யாஹ்வஸாதலஂ ஜலதாத்யயே||௫௭|| த்ரிவதாஂ சித்ரகஂ பாடாமஜாஜீஂ ஸரலஂ வசாம்| ஸ்வர்ணக்ஷீரீஂ ச ஹேமந்தே பிஷ்ட்வா தூஷ்ணாம்புநா பிபேத்||௫௮|| ஶர்கரா த்ரிவதா துல்யா க்ரீஷ்மகாலே விரேசநம்| த்ரிவத்த்ராயந்திஹபுஷாஃ ஸாதலாஂ கடுரோஹிணீம் ||௫௯|| ஸ்வர்ணக்ஷீரீஂ ச ஸஞ்சூர்ண்ய கோமூத்ரே பாவயேத்த்ர்யஹம்| ஏஷ ஸர்வர்துகோ யோகஃ ஸ்நிக்தாநாஂ மலதோஷஹத்||௬௦|| த்ரிவச்ச்யாமா துராலம்பா வத்ஸகஂ ஹஸ்திபிப்பலீ| நீலிநீ த்ரிபலா முஸ்தஂ கடுகா ச ஸுசூர்ணிதம்||௬௧|| ஸர்பிர்மாஂஸரஸோஷ்ணாம்புயுக்தஂ பாணிதலஂ ததஃ| பிபேத் ஸுகதமஂ ஹ்யேதத்ரூக்ஷாணாமபி ஶஸ்யதே||௬௨|| த்ர்யூஷணஂ த்ரிபலா ஹிங்கு கார்ஷிகஂ த்ரிவதாபலம்| ஸௌவர்சலார்தகர்ஷஂ ச பலார்தஂ சாம்லவேதஸாத்||௬௩|| தச்சூர்ணஂ ஶர்கராதுல்யஂ மத்யேநாம்லேந வா பிபேத்| குல்மபார்ஶ்வார்திநுத்ஸித்தஂ ஜீர்ணே சாத்யாத்ரஸௌதநம்||௬௪||

View original

त्रिवृतां कौटजं बीजं पिप्पलीं विश्वभेषजम्| क्षौद्रद्राक्षारसोपेतं वर्षास्वेतद्विरेचनम्||५६|| त्रिवृद्दुरालभामुस्तशर्करोदीच्यचन्दनम्| द्राक्षाम्बुना सयष्ट्याह्वसातलं जलदात्यये||५७|| त्रिवृतां चित्रकं पाठामजाजीं सरलं वचाम्| स्वर्णक्षीरीं च हेमन्ते पिष्ट्वा तूष्णाम्बुना पिबेत्||५८|| शर्करा त्रिवृता तुल्या ग्रीष्मकाले विरेचनम्| त्रिवृत्त्रायन्तिहपुषाः सातलां कटुरोहिणीम् ||५९|| स्वर्णक्षीरीं च सञ्चूर्ण्य गोमूत्रे भावयेत्त्र्यहम्| एष सर्वर्तुको योगः स्निग्धानां मलदोषहृत्||६०|| त्रिवृच्छ्यामा दुरालम्भा वत्सकं हस्तिपिप्पली| नीलिनी त्रिफला मुस्तं कटुका च सुचूर्णितम्||६१|| सर्पिर्मांसरसोष्णाम्बुयुक्तं पाणितलं ततः| पिबेत् सुखतमं ह्येतद्रूक्षाणामपि शस्यते||६२|| त्र्यूषणं त्रिफला हिङ्गु कार्षिकं त्रिवृतापलम्| सौवर्चलार्धकर्षं च पलार्धं चाम्लवेतसात्||६३|| तच्चूर्णं शर्करातुल्यं मद्येनाम्लेन वा पिबेत्| गुल्मपार्श्वार्तिनुत्सिद्धं जीर्णे चाद्याद्रसौदनम्||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (65) · Śloka 66

த்ரிவதாஂ த்ரிபலாஂ தந்தீஂ ஸப்தலாஂ வ்யோஷஸைந்தவம்| கத்வா சூர்ணஂ து ஸப்தாஹஂ பாவ்யமாமலகீரஸே||௬௫|| தத்யோஜ்யஂ தர்பணே யூஷே பிஶிதே ராகயுக்திஷு|௬௬|

View original

त्रिवृतां त्रिफलां दन्तीं सप्तलां व्योषसैन्धवम्| कृत्वा चूर्णं तु सप्ताहं भाव्यमामलकीरसे||६५|| तद्योज्यं तर्पणे यूषे पिशिते रागयुक्तिषु|६६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (66-68) · Śloka 68

துல்யாம்லஂ த்ரிவதாகல்கஸித்தஂ குல்மஹரஂ கதம்||௬௬|| ஶ்யாமாத்ரிவதயோர்மூலஂ பசேதாமலகைஃ ஸஹ| ஜலே தேந கஷாயேண பக்த்வா ஸர்பிஃ பிபேந்நரஃ||௬௭|| ஶ்யாமாத்ரிவத்கஷாயேண ஸித்தஂ ஸர்பிஃ பிபேத்ததா| ஸாதிதஂ வா பயஸ்தாப்யாஂ ஸுகஂ தேந விரிச்யதே||௬௮||

View original

तुल्याम्लं त्रिवृताकल्कसिद्धं गुल्महरं घृतम्||६६|| श्यामात्रिवृतयोर्मूलं पचेदामलकैः सह| जले तेन कषायेण पक्त्वा सर्पिः पिबेन्नरः||६७|| श्यामात्रिवृत्कषायेण सिद्धं सर्पिः पिबेत्तथा| साधितं वा पयस्ताभ्यां सुखं तेन विरिच्यते||६८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (69-71) · Śloka 71

த்ரிவந்முஷ்டீஂஸ்து ஸநகாநஷ்டௌ த்ரோணேऽம்பஸஃ பசேத் | பாதஶேஷஂ கஷாயஂ தஂ பூதஂ குடதுலாயுதம்||௬௯|| ஸ்நிக்தே ஸ்தாப்யஂ கடே க்ஷௌத்ரபிப்பலீபலசித்ரகைஃ| ப்ரலிப்தே மதுநா மாஸஂ ஜாதஂ தந்மாத்ரயா பிபேத்||௭௦|| க்ரஹணீபாண்டுரோகக்நஂ குல்மஶ்வயதுநாஶநம்| ஸுராஂ வா த்ரிவதாயோககிண்வாஂ தத்க்வாதஸஂயுதாம்||௭௧||

View original

त्रिवृन्मुष्टींस्तु सनखानष्टौ द्रोणेऽम्भसः पचेत् | पादशेषं कषायं तं पूतं गुडतुलायुतम्||६९|| स्निग्धे स्थाप्यं घटे क्षौद्रपिप्पलीफलचित्रकैः| प्रलिप्ते मधुना मासं जातं तन्मात्रया पिबेत्||७०|| ग्रहणीपाण्डुरोगघ्नं गुल्मश्वयथुनाशनम्| सुरां वा त्रिवृतायोगकिण्वां तत्क्वाथसंयुताम्||७१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (72-73) · Śloka 73

யவைஃ ஶ்யாமாத்ரிவத்க்வாதஸ்விந்நைஃ குல்மாஷமம்பஸா| ஆஸுதஂ ஷடஹஂ பல்லே ஜாதஂ ஸௌவீரகஂ பிபேத்||௭௨|| பஷ்டாந் வா ஸதுஷாஞ்சுத்தாந் யவாஂஸ்தச்சூர்ணஸஂயுதாந்| ஆஸுதாநம்பஸா தத்வத் பிபேஜ்ஜாதஂ துஷோதகம்||௭௩||

View original

यवैः श्यामात्रिवृत्क्वाथस्विन्नैः कुल्माषमम्भसा| आसुतं षडहं पल्ले जातं सौवीरकं पिबेत्||७२|| भृष्टान् वा सतुषाञ्छुद्धान् यवांस्तच्चूर्णसंयुतान्| आसुतानम्भसा तद्वत् पिबेज्जातं तुषोदकम्||७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (74) · Śloka 74

ததா மதநகல்போக்தாந் ஷாடவாதீந் பதக்தஶ| த்ரிவச்சூர்ணேந ஸஂயோஜ்ய விரேகார்தஂ ப்ரயோஜயேத்||௭௪||

View original

तथा मदनकल्पोक्तान् षाडवादीन् पृथग्दश| त्रिवृच्चूर्णेन संयोज्य विरेकार्थं प्रयोजयेत्||७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (75-76) · Śloka 76

பவதஶ்சாத்ர- த்வக்கேஶராம்ராதகதாடிமைலாஸிதோபலாமாக்ஷிகமாதுலுங்கைஃ| மத்யைஸ்ததாऽம்லைஶ்ச மநோநுகூலைர்யுக்தாநி தேயாநி விரேசநாநி||௭௫|| ஶீதாம்புநா பீதவதஶ்ச தஸ்ய ஸிஞ்சேந்முகஂ சர்திவிகாதஹேதோஃ| ஹத்யாஂஶ்ச மத்புஷ்பபலப்ரவாலாநம்லஂ ச தத்யாதுபஜிக்ரணார்தம்||௭௬||

View original

भवतश्चात्र- त्वक्केशराम्रातकदाडिमैलासितोपलामाक्षिकमातुलुङ्गैः| मद्यैस्तथाऽम्लैश्च मनोनुकूलैर्युक्तानि देयानि विरेचनानि||७५|| शीताम्बुना पीतवतश्च तस्य सिञ्चेन्मुखं छर्दिविघातहेतोः| हृद्यांश्च मृत्पुष्पफलप्रवालानम्लं च दद्यादुपजिघ्रणार्थम्||७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (77-80) · Śloka 80

தத்ர ஶ்லோகாஃ- ஏகோऽம்லாதிபிரஷ்டௌ ச தஶ த்வௌ ஸைந்தவாதிபிஃ| மூத்ரேऽஷ்டாதஶ யஷ்ட்யாஂ த்வௌ ஜீவகாதௌ சதுர்தஶ||௭௭|| க்ஷீராதௌ ஸப்த லேஹேऽஷ்டௌ சத்வாரஃ ஸிதயாऽபி ச| பாநகாதிஷு பஞ்சைவ ஷடதௌ பஞ்ச மோதகாஃ||௭௮|| சத்வாரஶ்ச கதே க்ஷீரே த்வௌ சூர்ணே தர்பணே ததா| த்வௌ மத்யே காஞ்ஜிகே த்வௌ ச தஶாந்யே ஷாடவாதிஷு||௭௯|| ஶ்யாமாயாஸ்த்ரிவதாயாஶ்ச கல்பேऽஸ்மிந் ஸமுதாஹதம்| ஶதஂ தஶோத்தரஂ ஸித்தஂ யோகாநாஂ பரமர்ஷிணா||௮௦||

View original

तत्र श्लोकाः- एकोऽम्लादिभिरष्टौ च दश द्वौ सैन्धवादिभिः| मूत्रेऽष्टादश यष्ट्यां द्वौ जीवकादौ चतुर्दश||७७|| क्षीरादौ सप्त लेहेऽष्टौ चत्वारः सितयाऽपि च| पानकादिषु पञ्चैव षडृतौ पञ्च मोदकाः||७८|| चत्वारश्च घृते क्षीरे द्वौ चूर्णे तर्पणे तथा| द्वौ मद्ये काञ्जिके द्वौ च दशान्ये षाडवादिषु||७९|| श्यामायास्त्रिवृतायाश्च कल्पेऽस्मिन् समुदाहृतम्| शतं दशोत्तरं सिद्धं योगानां परमर्षिणा||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 7

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே கல்பஸ்தாநே ஶ்யாமாத்ரிவத்கல்போ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने श्यामात्रिवृत्कल्पो नाम सप्तमोऽध्यायः||७||

🔊 Audio coming soon

7. śyāmātrivr̥tkalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi