Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతః శ్యామాత్రివృత్కల్పం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||
View original
अथातः श्यामात्रिवृत्कल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
7. śyāmātrivr̥tkalpaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
విరేచనే త్రివృన్మూలం శ్రేష్ఠమాహుర్మనీషిణః | తస్యాః సంజ్ఞా గుణాః కర్మ భేదః కల్పశ్చ వక్ష్యతే||3||
View original
विरेचने त्रिवृन्मूलं श्रेष्ठमाहुर्मनीषिणः | तस्याः सञ्ज्ञा गुणाः कर्म भेदः कल्पश्च वक्ष्यते||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
త్రిభండీ త్రివృతా చైవ శ్యామా కూటరణా తథా| సర్వానుభూతిః సువహా శబ్దైః పర్యాయవాచకైః||4||
View original
त्रिभण्डी त्रिवृता चैव श्यामा कूटरणा तथा| सर्वानुभूतिः सुवहा शब्दैः पर्यायवाचकैः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6
కషాయా మధురా రూక్షా విపాకే కటుకా చ సా| కఫపిత్తప్రశమనీ రౌక్ష్యాచ్చానిలకోపనీ||5|| సేదానీమౌషధైర్యుక్తా వాతపిత్తకఫాపహైః| కల్పవైశేష్యమాసాద్య సర్వరోగహరా భవేత్||6||
View original
कषाया मधुरा रूक्षा विपाके कटुका च सा| कफपित्तप्रशमनी रौक्ष्याच्चानिलकोपनी||५|| सेदानीमौषधैर्युक्ता वातपित्तकफापहैः| कल्पवैशेष्यमासाद्य सर्वरोगहरा भवेत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7-9) · Śloka 9
మూలం తు ద్వివిధం తస్యాః శ్యామం చారుణమేవ చ| తయోర్ముఖ్యతరం విద్ధి మూలం యదరుణప్రభం||7|| సుకుమారే శిశౌ వృద్ధే మృదుకోష్ఠే చ తచ్ఛుభం | మోహయేదాశుకారిత్వాచ్ఛ్యామా క్షిణ్వీత మూర్చ్ఛయేత్ ||8|| తైక్ష్ణ్యాత్ కర్షతి హృత్కంఠమాశు దోషం హరత్యపి| శస్యతే బహుదోషాణాం క్రూరకోష్ఠాశ్చ యే నరాః||9||
View original
मूलं तु द्विविधं तस्याः श्यामं चारुणमेव च| तयोर्मुख्यतरं विद्धि मूलं यदरुणप्रभम्||७|| सुकुमारे शिशौ वृद्धे मृदुकोष्ठे च तच्छुभम् | मोहयेदाशुकारित्वाच्छ्यामा क्षिण्वीत मूर्च्छयेत् ||८|| तैक्ष्ण्यात् कर्षति हृत्कण्ठमाशु दोषं हरत्यपि| शस्यते बहुदोषाणां क्रूरकोष्ठाश्च ये नराः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11
గుణవత్యాం తయోర్భూమౌ జాతం మూలం సముద్ధరేత్| ఉపోష్య ప్రయతః శుక్లే శుక్లవాసాః సమాహితః||10|| గంభీరానుగతం శ్లక్ష్ణమతిర్యగ్విసృతం చ యత్| తద్విపాట్యోద్ధరేద్గర్భం త్వచం శుష్కాం నిధాపయేత్||11||
View original
गुणवत्यां तयोर्भूमौ जातं मूलं समुद्धरेत्| उपोष्य प्रयतः शुक्ले शुक्लवासाः समाहितः||१०|| गम्भीरानुगतं श्लक्ष्णमतिर्यग्विसृतं च यत्| तद्विपाट्योद्धरेद्गर्भं त्वचं शुष्कां निधापयेत्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12) · Śloka 12
స్నిగ్ధస్విన్నో విరేచ్యస్తు పేయామాత్రోషితః సుఖం|12|
View original
स्निग्धस्विन्नो विरेच्यस्तु पेयामात्रोषितः सुखम्|१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (12-13) · Śloka 13
అక్షమాత్రం తయోః పిండం వినీయామ్లేన నా పిబేత్||12|| గోఽవ్యజామహిషీమూత్రసౌవీరకతుషోదకైః| ప్రసన్నయా త్రిఫలయా శృతయా చ పృథక్ పిబేత్||13||
View original
अक्षमात्रं तयोः पिण्डं विनीयाम्लेन ना पिबेत्||१२|| गोऽव्यजामहिषीमूत्रसौवीरकतुषोदकैः| प्रसन्नया त्रिफलया शृतया च पृथक् पिबेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (14) · Śloka 14
ఏకైకం సైంధవాదీనాం ద్వాదశానాం సనాగరం| త్రివృద్ద్విగుణసంయుక్తం చూర్ణముష్ణాంబునా పిబేత్||14||
View original
एकैकं सैन्धवादीनां द्वादशानां सनागरम्| त्रिवृद्द्विगुणसंयुक्तं चूर्णमुष्णाम्बुना पिबेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (15-16) · Śloka 17
పిప్పలీ పిప్పలీమూలం మరిచం గజపిప్పలీ| సరలః కిలిమం హింగు భార్గీ తేజోవతీ తథా||15|| ముస్తం హైమవతీ పథ్యా చిత్రకో రజనీ వచా| స్వర్ణక్షీర్యజమోదా చ శృంగవేరం చ తైః పృథక్||16|| ఏకైకార్ధాంశసంయుక్తం పిబేద్గోమూత్రసంయుతం|17|
View original
पिप्पली पिप्पलीमूलं मरिचं गजपिप्पली| सरलः किलिमं हिङ्गु भार्गी तेजोवती तथा||१५|| मुस्तं हैमवती पथ्या चित्रको रजनी वचा| स्वर्णक्षीर्यजमोदा च शृङ्गवेरं च तैः पृथक्||१६|| एकैकार्धांशसंयुक्तं पिबेद्गोमूत्रसंयुतम्|१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (17) · Śloka 17
మధుకార్ధాంశసంయుక్తం శర్కరాంబుయుతం పిబేత్||17||
View original
मधुकार्धांशसंयुक्तं शर्कराम्बुयुतं पिबेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 20
జీవకర్షభకౌ మేదాం శ్రావణీం కర్కాటాహ్వయాం| ముద్గమాషాఖ్యపర్ణ్యౌ చ మహతీం శ్రావణీం తథా||18|| కాకోలీం క్షీరకాకోలీమింద్రాం ఛిన్నరుహాం తథా| క్షీరశుక్లాం పయస్యాం చ యష్ట్యాహ్వం విధినా పిబేత్||19|| వాతపిత్తహితాన్యేతాన్యన్యాని తు కఫానిలే|20|
View original
जीवकर्षभकौ मेदां श्रावणीं कर्काटाह्वयाम्| मुद्गमाषाख्यपर्ण्यौ च महतीं श्रावणीं तथा||१८|| काकोलीं क्षीरकाकोलीमिन्द्रां छिन्नरुहां तथा| क्षीरशुक्लां पयस्यां च यष्ट्याह्वं विधिना पिबेत्||१९|| वातपित्तहितान्येतान्यन्यानि तु कफानिले|२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (20) · Śloka 21
క్షీరమాంసేక్షుకాశ్మర్యద్రాక్షాపీలురసైః పృథక్||20|| సర్పిషా వా తయోశ్చూర్ణమభయార్ధాంశికం పిబేత్|21|
View original
क्षीरमांसेक्षुकाश्मर्यद्राक्षापीलुरसैः पृथक्||२०|| सर्पिषा वा तयोश्चूर्णमभयार्धांशिकं पिबेत्|२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (21-32) · Śloka 32
లిహ్యాద్వా మధుసర్పిర్భ్యాం సంయుక్తం ససితోపలం||21|| అజగంధా తుగాక్షీరీ విదారీ శర్కరా త్రివృత్| చూర్ణితం క్షౌద్రసర్పిర్భ్యాం లీఢ్వా సాధు విరిచ్యతే||22|| సన్నిపాతజ్వరస్తంభదాహతృష్ణార్దితో నరః| శ్యామాత్రివృత్కషాయేణ కల్కేన చ సశర్కరం||23|| సాధయేద్విధివల్లేహం లిహ్యాత్ పాణితలం తతః| సక్షౌద్రాం శర్కరాం పక్త్వా కుర్యాన్మృద్భాజనే నవే||24|| క్షిపేచ్ఛీతే త్రివృచ్చూర్ణం త్వక్పత్రమరిచైః సహ| మాత్రయా లేహయేదేతదీశ్వరాణాం విరేచనం||25|| కుడవాంశాన్ రసానిక్షుద్రాక్షాపీలుపరుషకాత్| సితోపలాపలం క్షౌద్రాత్ కుడవార్ధం చ సాధయేత్||26|| తం లేహం యోజయేచ్ఛీతం త్రివృచ్చూర్ణేన శాస్త్రవిత్| ఏతదుత్సన్నపిత్తానామీశ్వరాణాం విరేచనం||27|| శర్కరామోదకాన్ వర్తీర్గులికామాంసపూపకాన్| అనేన విధినా కుర్యాత్ పైత్తికానాం విరేచనం||28|| పిప్పలీం నాగరం క్షారం శ్యామాం త్రివృతయా సహ| లేహయేన్మధునా సార్ధం శ్లేష్మలానాం విరేచనం||29|| మాతులుంగాభయాధాత్రీశ్రీపర్ణీకోలదాడిమాత్| సుభృష్టాన్ స్వరసాంస్తైలే సాధయేత్తత్ర చావపేత్||30|| సహకారాత్ కపిత్థాచ్చ మధ్యమమ్లం చ యత్ ఫలం| పూర్వవద్బహలీభూతే త్రివృచ్చూర్ణం సమావపేత్||31|| త్వక్పత్రకేశరైలానాం చూర్ణం మధు చ మాత్రయా| లేహోఽయం కఫపూర్ణానామీశ్వరాణాం విరేచనం||32||
View original
लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां संयुक्तं ससितोपलम्||२१|| अजगन्धा तुगाक्षीरी विदारी शर्करा त्रिवृत्| चूर्णितं क्षौद्रसर्पिर्भ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते||२२|| सन्निपातज्वरस्तम्भदाहतृष्णार्दितो नरः| श्यामात्रिवृत्कषायेण कल्केन च सशर्करम्||२३|| साधयेद्विधिवल्लेहं लिह्यात् पाणितलं ततः| सक्षौद्रां शर्करां पक्त्वा कुर्यान्मृद्भाजने नवे||२४|| क्षिपेच्छीते त्रिवृच्चूर्णं त्वक्पत्रमरिचैः सह| मात्रया लेहयेदेतदीश्वराणां विरेचनम्||२५|| कुडवांशान् रसानिक्षुद्राक्षापीलुपरुषकात्| सितोपलापलं क्षौद्रात् कुडवार्धं च साधयेत्||२६|| तं लेहं योजयेच्छीतं त्रिवृच्चूर्णेन शास्त्रवित्| एतदुत्सन्नपित्तानामीश्वराणां विरेचनम्||२७|| शर्करामोदकान् वर्तीर्गुलिकामांसपूपकान्| अनेन विधिना कुर्यात् पैत्तिकानां विरेचनम्||२८|| पिप्पलीं नागरं क्षारं श्यामां त्रिवृतया सह| लेहयेन्मधुना सार्धं श्लेष्मलानां विरेचनम्||२९|| मातुलुङ्गाभयाधात्रीश्रीपर्णीकोलदाडिमात्| सुभृष्टान् स्वरसांस्तैले साधयेत्तत्र चावपेत्||३०|| सहकारात् कपित्थाच्च मध्यमम्लं च यत् फलम्| पूर्ववद्बहलीभूते त्रिवृच्चूर्णं समावपेत्||३१|| त्वक्पत्रकेशरैलानां चूर्णं मधु च मात्रया| लेहोऽयं कफपूर्णानामीश्वराणां विरेचनम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (33) · Śloka 33
పానకాని రసాన్ యూషాన్మోదకాన్ రాగషాడవాన్| అనేన విధినా కుర్యాద్విరేకార్థం కఫాధికే||33||
View original
पानकानि रसान् यूषान्मोदकान् रागषाडवान्| अनेन विधिना कुर्याद्विरेकार्थं कफाधिके||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (34-35) · Śloka 35
భృంగైలాభ్యాం సమా నీలీ తైస్త్రివృత్తైశ్చ శర్కరా| చూర్ణం ఫలరసక్షౌద్రశక్తుభిస్తర్పణం పిబేత్||34|| వాతపిత్తకఫోత్థేషు రోగేష్వల్పానలేషు చ| నరేషు సుకుమారేషు నిరపాయం విరేచనం||35||
View original
भृङ्गैलाभ्यां समा नीली तैस्त्रिवृत्तैश्च शर्करा| चूर्णं फलरसक्षौद्रशक्तुभिस्तर्पणं पिबेत्||३४|| वातपित्तकफोत्थेषु रोगेष्वल्पानलेषु च| नरेषु सुकुमारेषु निरपायं विरेचनम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (36) · Śloka 36
శర్కరాత్రిఫలాశ్యామాత్రివృత్పిప్పలిమాక్షికైః| మోదకః సన్నిపాతోర్ధ్వరక్తపిత్తజ్వరాపహః||36||
View original
शर्करात्रिफलाश्यामात्रिवृत्पिप्पलिमाक्षिकैः| मोदकः सन्निपातोर्ध्वरक्तपित्तज्वरापहः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (37-39) · Śloka 39
త్రివృచ్ఛాణా మతాస్తిస్రస్తిస్రశ్చ త్రిఫలాత్వచః| విడంగపిప్పలీక్షారశాణాస్తిస్రశ్చ చూర్ణితాః||37|| లిహ్యాత్ సర్పిర్మధుభ్యాం చ మోదకం వా గుడేన తు| భక్షయేన్నిష్పరీహారమేతచ్ఛోధనముత్తమం ||38|| గుల్మం ప్లీహోదరం శ్వాసం హలీమకమరోచకం| కఫవాతకృతాంశ్చాన్యాన్ వ్యాధీనేతహ్యపోహతి||39||
View original
त्रिवृच्छाणा मतास्तिस्रस्तिस्रश्च त्रिफलात्वचः| विडङ्गपिप्पलीक्षारशाणास्तिस्रश्च चूर्णिताः||३७|| लिह्यात् सर्पिर्मधुभ्यां च मोदकं वा गुडेन तु| भक्षयेन्निष्परीहारमेतच्छोधनमुत्तमम् ||३८|| गुल्मं प्लीहोदरं श्वासं हलीमकमरोचकम्| कफवातकृतांश्चान्यान् व्याधीनेतह्यपोहति||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (40-45) · Śloka 46
విడంగపిప్పలీమూలత్రిఫలాధాన్యచిత్రకాన్| మరిచేంద్రయవాజాజీపిప్పలీహస్తిపిప్పలీః||40|| లవణాన్యజమోదాం చ చూర్ణితం కార్షికం పృథక్| తిలతైలత్రివృచ్చూర్ణభాగౌ చాష్టపలోన్మితౌ||41|| ధాత్రీఫలరసప్రస్థాంస్త్రీన్ గుడార్ధతులాం తథా| పక్త్వా మృద్వగ్నినా ఖాదేద్బదరోదుంబరోపమాన్||42|| గుడాన్ కృత్వా న చాత్ర స్యాద్విహారాహారయంత్రణా| మందాగ్నిత్వం జ్వరం మూర్చ్ఛాం మూత్రకృచ్ఛ్రమరోచకం||43|| అస్వప్నం గాత్రశూలం చ కాసం శ్వాసం భ్రమం క్షయం| కుష్ఠార్శఃకామలామేహగుల్మోదరభగందరాన్||44|| గ్రహణీపాండురోగాంశ్చ హన్యుః పుంసవనాశ్చ తే| కల్యాణకా ఇతి ఖ్యాతాః సర్వేష్వృతుషు యౌగికాః||45|| ఇతి కల్యాణకగుడః|46|
View original
विडङ्गपिप्पलीमूलत्रिफलाधान्यचित्रकान्| मरिचेन्द्रयवाजाजीपिप्पलीहस्तिपिप्पलीः||४०|| लवणान्यजमोदां च चूर्णितं कार्षिकं पृथक्| तिलतैलत्रिवृच्चूर्णभागौ चाष्टपलोन्मितौ||४१|| धात्रीफलरसप्रस्थांस्त्रीन् गुडार्धतुलां तथा| पक्त्वा मृद्वग्निना खादेद्बदरोदुम्बरोपमान्||४२|| गुडान् कृत्वा न चात्र स्याद्विहाराहारयन्त्रणा| मन्दाग्नित्वं ज्वरं मूर्च्छां मूत्रकृच्छ्रमरोचकम्||४३|| अस्वप्नं गात्रशूलं च कासं श्वासं भ्रमं क्षयम्| कुष्ठार्शःकामलामेहगुल्मोदरभगन्दरान्||४४|| ग्रहणीपाण्डुरोगांश्च हन्युः पुंसवनाश्च ते| कल्याणका इति ख्याताः सर्वेष्वृतुषु यौगिकाः||४५|| इति कल्याणकगुडः|४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (46-49) · Śloka 50
వ్యోషత్వక్పత్రముస్తైలావిడంగామలకాభయాః | సమభాగా భిషగ్దద్యాద్ద్విగుణం చ ముకూలకం||46|| త్రివృతోఽష్టగుణం భాగం శర్కరాయాశ్చ షడ్గుణం| చూర్ణితం గుడికాః కృత్వా క్షౌద్రేణ పలసమ్మితాః||47|| భక్షయేత్ కల్యముత్థాయ శీతం చాను పిబేజ్జలం| మూత్రకృచ్ఛ్రే జ్వరే వమ్యాం కాసే శ్వాసే భ్రమే క్షయే||48|| తాపే పాండ్వామయేఽల్పేఽగ్నౌ శస్తా నిర్యంత్రణాశినః| యోగః సర్వవిషాణాం చ మతః శ్రేష్ఠో విరేచనే||49|| మూత్రజానాం చ రోగాణాం విధిజ్ఞేనావచారితః|50|
View original
व्योषत्वक्पत्रमुस्तैलाविडङ्गामलकाभयाः | समभागा भिषग्दद्याद्द्विगुणं च मुकूलकम्||४६|| त्रिवृतोऽष्टगुणं भागं शर्करायाश्च षड्गुणम्| चूर्णितं गुडिकाः कृत्वा क्षौद्रेण पलसम्मिताः||४७|| भक्षयेत् कल्यमुत्थाय शीतं चानु पिबेज्जलम्| मूत्रकृच्छ्रे ज्वरे वम्यां कासे श्वासे भ्रमे क्षये||४८|| तापे पाण्ड्वामयेऽल्पेऽग्नौ शस्ता निर्यन्त्रणाशिनः| योगः सर्वविषाणां च मतः श्रेष्ठो विरेचने||४९|| मूत्रजानां च रोगाणां विधिज्ञेनावचारितः|५०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (50) · Śloka 51
పథ్యాధాత్ర్యురుబూకాణాం ప్రసృతౌ ద్వౌ త్రివృత్పలం||50|| దశ తాన్మోదకాన్ కుర్యాదీశ్వరాణాం విరేచనం|51|
View original
पथ्याधात्र्युरुबूकाणां प्रसृतौ द्वौ त्रिवृत्पलम्||५०|| दश तान्मोदकान् कुर्यादीश्वराणां विरेचनम्|५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (51-55) · Śloka 55
త్రివృద్ధైమవతీ శ్యామా నీలినీ హస్తిపిప్పలీ||51|| సమూలా పిప్పలీ ముస్తమజమోదా దురాలభా| కార్షికం నాగరపలం గుడస్య పలవింశతిం||52|| చూర్ణితం మోదకాన్ కుర్యాదుదుంబరఫలోపమాన్| హింగుసౌవర్చలవ్యోషయవానీబిడజీరకైః||53|| వచాజగంధాత్రిఫలాచవ్యచిత్రకధాన్యకైః| మోదకాన్ వేష్టయేచ్చూర్ణైస్తాన్ సతుంబురుదాడిమైః||54|| త్రికవంక్షణహృద్బస్తికోష్ఠార్శఃప్లీహశూలినాం| హిక్కాకాసారుచిశ్వాసకఫోదావర్తినాం శుభాః ||55||
View original
त्रिवृद्धैमवती श्यामा नीलिनी हस्तिपिप्पली||५१|| समूला पिप्पली मुस्तमजमोदा दुरालभा| कार्षिकं नागरपलं गुडस्य पलविंशतिम्||५२|| चूर्णितं मोदकान् कुर्यादुदुम्बरफलोपमान्| हिङ्गुसौवर्चलव्योषयवानीबिडजीरकैः||५३|| वचाजगन्धात्रिफलाचव्यचित्रकधान्यकैः| मोदकान् वेष्टयेच्चूर्णैस्तान् सतुम्बुरुदाडिमैः||५४|| त्रिकवङ्क्षणहृद्बस्तिकोष्ठार्शःप्लीहशूलिनाम्| हिक्काकासारुचिश्वासकफोदावर्तिनां शुभाः ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (56-64) · Śloka 64
త్రివృతాం కౌటజం బీజం పిప్పలీం విశ్వభేషజం| క్షౌద్రద్రాక్షారసోపేతం వర్షాస్వేతద్విరేచనం||56|| త్రివృద్దురాలభాముస్తశర్కరోదీచ్యచందనం| ద్రాక్షాంబునా సయష్ట్యాహ్వసాతలం జలదాత్యయే||57|| త్రివృతాం చిత్రకం పాఠామజాజీం సరలం వచాం| స్వర్ణక్షీరీం చ హేమంతే పిష్ట్వా తూష్ణాంబునా పిబేత్||58|| శర్కరా త్రివృతా తుల్యా గ్రీష్మకాలే విరేచనం| త్రివృత్త్రాయంతిహపుషాః సాతలాం కటురోహిణీం ||59|| స్వర్ణక్షీరీం చ సంచూర్ణ్య గోమూత్రే భావయేత్త్ర్యహం| ఏష సర్వర్తుకో యోగః స్నిగ్ధానాం మలదోషహృత్||60|| త్రివృచ్ఛ్యామా దురాలంభా వత్సకం హస్తిపిప్పలీ| నీలినీ త్రిఫలా ముస్తం కటుకా చ సుచూర్ణితం||61|| సర్పిర్మాంసరసోష్ణాంబుయుక్తం పాణితలం తతః| పిబేత్ సుఖతమం హ్యేతద్రూక్షాణామపి శస్యతే||62|| త్ర్యూషణం త్రిఫలా హింగు కార్షికం త్రివృతాపలం| సౌవర్చలార్ధకర్షం చ పలార్ధం చామ్లవేతసాత్||63|| తచ్చూర్ణం శర్కరాతుల్యం మద్యేనామ్లేన వా పిబేత్| గుల్మపార్శ్వార్తినుత్సిద్ధం జీర్ణే చాద్యాద్రసౌదనం||64||
View original
त्रिवृतां कौटजं बीजं पिप्पलीं विश्वभेषजम्| क्षौद्रद्राक्षारसोपेतं वर्षास्वेतद्विरेचनम्||५६|| त्रिवृद्दुरालभामुस्तशर्करोदीच्यचन्दनम्| द्राक्षाम्बुना सयष्ट्याह्वसातलं जलदात्यये||५७|| त्रिवृतां चित्रकं पाठामजाजीं सरलं वचाम्| स्वर्णक्षीरीं च हेमन्ते पिष्ट्वा तूष्णाम्बुना पिबेत्||५८|| शर्करा त्रिवृता तुल्या ग्रीष्मकाले विरेचनम्| त्रिवृत्त्रायन्तिहपुषाः सातलां कटुरोहिणीम् ||५९|| स्वर्णक्षीरीं च सञ्चूर्ण्य गोमूत्रे भावयेत्त्र्यहम्| एष सर्वर्तुको योगः स्निग्धानां मलदोषहृत्||६०|| त्रिवृच्छ्यामा दुरालम्भा वत्सकं हस्तिपिप्पली| नीलिनी त्रिफला मुस्तं कटुका च सुचूर्णितम्||६१|| सर्पिर्मांसरसोष्णाम्बुयुक्तं पाणितलं ततः| पिबेत् सुखतमं ह्येतद्रूक्षाणामपि शस्यते||६२|| त्र्यूषणं त्रिफला हिङ्गु कार्षिकं त्रिवृतापलम्| सौवर्चलार्धकर्षं च पलार्धं चाम्लवेतसात्||६३|| तच्चूर्णं शर्करातुल्यं मद्येनाम्लेन वा पिबेत्| गुल्मपार्श्वार्तिनुत्सिद्धं जीर्णे चाद्याद्रसौदनम्||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (65) · Śloka 66
త్రివృతాం త్రిఫలాం దంతీం సప్తలాం వ్యోషసైంధవం| కృత్వా చూర్ణం తు సప్తాహం భావ్యమామలకీరసే||65|| తద్యోజ్యం తర్పణే యూషే పిశితే రాగయుక్తిషు|66|
View original
त्रिवृतां त्रिफलां दन्तीं सप्तलां व्योषसैन्धवम्| कृत्वा चूर्णं तु सप्ताहं भाव्यमामलकीरसे||६५|| तद्योज्यं तर्पणे यूषे पिशिते रागयुक्तिषु|६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (66-68) · Śloka 68
తుల్యామ్లం త్రివృతాకల్కసిద్ధం గుల్మహరం ఘృతం||66|| శ్యామాత్రివృతయోర్మూలం పచేదామలకైః సహ| జలే తేన కషాయేణ పక్త్వా సర్పిః పిబేన్నరః||67|| శ్యామాత్రివృత్కషాయేణ సిద్ధం సర్పిః పిబేత్తథా| సాధితం వా పయస్తాభ్యాం సుఖం తేన విరిచ్యతే||68||
View original
तुल्याम्लं त्रिवृताकल्कसिद्धं गुल्महरं घृतम्||६६|| श्यामात्रिवृतयोर्मूलं पचेदामलकैः सह| जले तेन कषायेण पक्त्वा सर्पिः पिबेन्नरः||६७|| श्यामात्रिवृत्कषायेण सिद्धं सर्पिः पिबेत्तथा| साधितं वा पयस्ताभ्यां सुखं तेन विरिच्यते||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (69-71) · Śloka 71
త్రివృన్ముష్టీంస్తు సనఖానష్టౌ ద్రోణేఽంభసః పచేత్ | పాదశేషం కషాయం తం పూతం గుడతులాయుతం||69|| స్నిగ్ధే స్థాప్యం ఘటే క్షౌద్రపిప్పలీఫలచిత్రకైః| ప్రలిప్తే మధునా మాసం జాతం తన్మాత్రయా పిబేత్||70|| గ్రహణీపాండురోగఘ్నం గుల్మశ్వయథునాశనం| సురాం వా త్రివృతాయోగకిణ్వాం తత్క్వాథసంయుతాం||71||
View original
त्रिवृन्मुष्टींस्तु सनखानष्टौ द्रोणेऽम्भसः पचेत् | पादशेषं कषायं तं पूतं गुडतुलायुतम्||६९|| स्निग्धे स्थाप्यं घटे क्षौद्रपिप्पलीफलचित्रकैः| प्रलिप्ते मधुना मासं जातं तन्मात्रया पिबेत्||७०|| ग्रहणीपाण्डुरोगघ्नं गुल्मश्वयथुनाशनम्| सुरां वा त्रिवृतायोगकिण्वां तत्क्वाथसंयुताम्||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (72-73) · Śloka 73
యవైః శ్యామాత్రివృత్క్వాథస్విన్నైః కుల్మాషమంభసా| ఆసుతం షడహం పల్లే జాతం సౌవీరకం పిబేత్||72|| భృష్టాన్ వా సతుషాంఛుద్ధాన్ యవాంస్తచ్చూర్ణసంయుతాన్| ఆసుతానంభసా తద్వత్ పిబేజ్జాతం తుషోదకం||73||
View original
यवैः श्यामात्रिवृत्क्वाथस्विन्नैः कुल्माषमम्भसा| आसुतं षडहं पल्ले जातं सौवीरकं पिबेत्||७२|| भृष्टान् वा सतुषाञ्छुद्धान् यवांस्तच्चूर्णसंयुतान्| आसुतानम्भसा तद्वत् पिबेज्जातं तुषोदकम्||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (74) · Śloka 74
తథా మదనకల్పోక్తాన్ షాడవాదీన్ పృథగ్దశ| త్రివృచ్చూర్ణేన సంయోజ్య విరేకార్థం ప్రయోజయేత్||74||
View original
तथा मदनकल्पोक्तान् षाडवादीन् पृथग्दश| त्रिवृच्चूर्णेन संयोज्य विरेकार्थं प्रयोजयेत्||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (75-76) · Śloka 76
భవతశ్చాత్ర- త్వక్కేశరామ్రాతకదాడిమైలాసితోపలామాక్షికమాతులుంగైః| మద్యైస్తథాఽమ్లైశ్చ మనోనుకూలైర్యుక్తాని దేయాని విరేచనాని||75|| శీతాంబునా పీతవతశ్చ తస్య సించేన్ముఖం ఛర్దివిఘాతహేతోః| హృద్యాంశ్చ మృత్పుష్పఫలప్రవాలానమ్లం చ దద్యాదుపజిఘ్రణార్థం||76||
View original
भवतश्चात्र- त्वक्केशराम्रातकदाडिमैलासितोपलामाक्षिकमातुलुङ्गैः| मद्यैस्तथाऽम्लैश्च मनोनुकूलैर्युक्तानि देयानि विरेचनानि||७५|| शीताम्बुना पीतवतश्च तस्य सिञ्चेन्मुखं छर्दिविघातहेतोः| हृद्यांश्च मृत्पुष्पफलप्रवालानम्लं च दद्यादुपजिघ्रणार्थम्||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (77-80) · Śloka 80
తత్ర శ్లోకాః- ఏకోఽమ్లాదిభిరష్టౌ చ దశ ద్వౌ సైంధవాదిభిః| మూత్రేఽష్టాదశ యష్ట్యాం ద్వౌ జీవకాదౌ చతుర్దశ||77|| క్షీరాదౌ సప్త లేహేఽష్టౌ చత్వారః సితయాఽపి చ| పానకాదిషు పంచైవ షడృతౌ పంచ మోదకాః||78|| చత్వారశ్చ ఘృతే క్షీరే ద్వౌ చూర్ణే తర్పణే తథా| ద్వౌ మద్యే కాంజికే ద్వౌ చ దశాన్యే షాడవాదిషు||79|| శ్యామాయాస్త్రివృతాయాశ్చ కల్పేఽస్మిన్ సముదాహృతం| శతం దశోత్తరం సిద్ధం యోగానాం పరమర్షిణా||80||
View original
तत्र श्लोकाः- एकोऽम्लादिभिरष्टौ च दश द्वौ सैन्धवादिभिः| मूत्रेऽष्टादश यष्ट्यां द्वौ जीवकादौ चतुर्दश||७७|| क्षीरादौ सप्त लेहेऽष्टौ चत्वारः सितयाऽपि च| पानकादिषु पञ्चैव षडृतौ पञ्च मोदकाः||७८|| चत्वारश्च घृते क्षीरे द्वौ चूर्णे तर्पणे तथा| द्वौ मद्ये काञ्जिके द्वौ च दशान्ये षाडवादिषु||७९|| श्यामायास्त्रिवृतायाश्च कल्पेऽस्मिन् समुदाहृतम्| शतं दशोत्तरं सिद्धं योगानां परमर्षिणा||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతేఽప్రాప్తే దృఢబలసంపూరితే కల్పస్థానే శ్యామాత్రివృత్కల్పో నామ సప్తమోఽధ్యాయః||7||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने श्यामात्रिवृत्कल्पो नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon