Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

10. sudhākalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതഃ സുധാകല്പം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||

View original

अथातः सुधाकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

വിരേചനാനാം സര്വേഷാം സുധാ തീക്ഷ്ണതമാ മതാ| സങ്ഘാതം ഹി ഭിനത്ത്യാശു ദോഷാണാം കഷ്ടവിഭ്രമാ||൩|| തസ്മാന്നൈഷാ മൃദൌ കോഷ്ഠേ പ്രയോക്തവ്യാ കദാചന| ന ദോഷനിചയേ ചാല്പേ സതി മാര്ഗപരിക്രമേ ||൪||

View original

विरेचनानां सर्वेषां सुधा तीक्ष्णतमा मता| सङ्घातं हि भिनत्त्याशु दोषाणां कष्टविभ्रमा||३|| तस्मान्नैषा मृदौ कोष्ठे प्रयोक्तव्या कदाचन| न दोषनिचये चाल्पे सति मार्गपरिक्रमे ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 7

പാണ്ഡുരോഗോദരേ ഗുല്മേ കുഷ്ഠേ ദൂഷീവിഷാര്ദിതേ| ശ്വയഥൌ മധുമേഹേ ച ദോഷവിഭ്രാന്തചേതസി||൫|| രോഗൈരേവംവിധൈര്ഗ്രസ്തം ജ്ഞാത്വാ സപ്രാണമാതുരമ്| പ്രയോജയേന്മഹാവൃക്ഷം സമ്യക് സ ഹ്യവചാരിതഃ||൬|| സദ്യോ ഹരതി ദോഷാണാം മഹാന്തമപി സഞ്ചയമ്|൭|

View original

पाण्डुरोगोदरे गुल्मे कुष्ठे दूषीविषार्दिते| श्वयथौ मधुमेहे च दोषविभ्रान्तचेतसि||५|| रोगैरेवंविधैर्ग्रस्तं ज्ञात्वा सप्राणमातुरम्| प्रयोजयेन्महावृक्षं सम्यक् स ह्यवचारितः||६|| सद्यो हरति दोषाणां महान्तमपि सञ्चयम्|७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (7-9) · Śloka 9

ദ്വിവിധഃ സ മതോऽല്പൈശ്ച ബഹുഭിശ്ചൈവ കണ്ടകൈഃ||൭|| സുതീക്ഷ്ണൈഃ കണ്ടകൈരല്പൈഃ പ്രവരോ ബഹുകണ്ടകഃ| സ നാമ്നാ സ്നുഗ്ഗുഡാ നന്ദാ സുധാ നിസ്ത്രിംശപത്രകഃ||൮|| തൌ വിപാട്യാഹരേത് ക്ഷീരം ശസ്ത്രേണ മതിമാന് ഭിഷക്| ദ്വിവര്ഷം വാ ത്രിവര്ഷം വാ ശിശിരാന്തേ വിശേഷതഃ||൯||

View original

द्विविधः स मतोऽल्पैश्च बहुभिश्चैव कण्टकैः||७|| सुतीक्ष्णैः कण्टकैरल्पैः प्रवरो बहुकण्टकः| स नाम्ना स्नुग्गुडा नन्दा सुधा निस्त्रिंशपत्रकः||८|| तौ विपाट्याहरेत् क्षीरं शस्त्रेण मतिमान् भिषक्| द्विवर्षं वा त्रिवर्षं वा शिशिरान्ते विशेषतः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (10-11) · Śloka 12

ബില്വാദീനാം ബൃഹത്യാ വാ കണ്ടകാര്യാസ്തഥൈകശഃ| കഷായേണ സമാംശം തം കൃത്വാऽങ്ഗാരേഷു ശോഷയേത്||൧൦|| തതഃ കോലസമാം മാത്രാം പിബേത് സൌവീരകേണ വാ| തുഷോദകേന കോലാനാം രസേനാമലകസ്യ വാ||൧൧|| സുരയാ ദധിമണ്ഡേന മാതുലുങ്ഗരസേന വാ|൧൨|

View original

बिल्वादीनां बृहत्या वा कण्टकार्यास्तथैकशः| कषायेण समांशं तं कृत्वाऽङ्गारेषु शोषयेत्||१०|| ततः कोलसमां मात्रां पिबेत् सौवीरकेण वा| तुषोदकेन कोलानां रसेनामलकस्य वा||११|| सुरया दधिमण्डेन मातुलुङ्गरसेन वा|१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (12-13) · Śloka 13

സാതലാം കാഞ്ചനക്ഷീരീം ശ്യാമാദീനി കടുത്രികമ് ||൧൨|| യഥോപപത്തി സപ്താഹം സുധാക്ഷീരേണ ഭാവയേത്| കോലമാത്രാം ഘൃതേനാതഃ പിബേന്മാംസരസേന വാ||൧൩||

View original

सातलां काञ्चनक्षीरीं श्यामादीनि कटुत्रिकम् ||१२|| यथोपपत्ति सप्ताहं सुधाक्षीरेण भावयेत्| कोलमात्रां घृतेनातः पिबेन्मांसरसेन वा||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (14) · Śloka 14

ത്ര്യൂഷണം ത്രിഫലാം ദന്തീം ചിത്രകം ത്രിവൃതാം തഥാ| സ്നുക്ക്ഷീരഭാവിതം സമ്യഗ്വിദധ്യാദ്ഗുഡപാനകമ്||൧൪||

View original

त्र्यूषणं त्रिफलां दन्तीं चित्रकं त्रिवृतां तथा| स्नुक्क्षीरभावितं सम्यग्विदध्याद्गुडपानकम्||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (15-17) · Śloka 17

ത്രിവൃതാരഗ്വധം ദന്തീം ശങ്ഖിനീം സപ്തലാം സമമ്| ഗോമൂത്രേ രജനീം കൃത്വാ ശോഷയേദാതപേ തതഃ||൧൫|| സപ്താഹം ഭാവയിത്വൈവം സ്നുക്ക്ഷീരേണാപരം പുനഃ| സപ്താഹം ഭാവയേച്ഛുഷ്കം തതസ്തേനാപി ഭാവിതമ്||൧൬|| ഗന്ധമാല്യം തദാഘ്രായ പ്രാവൃത്യ പടമേവ ച| സുഖമാശു വിരിച്യന്തേ മൃദുകോഷ്ഠാ നരാധിപാഃ||൧൭||

View original

त्रिवृतारग्वधं दन्तीं शङ्खिनीं सप्तलां समम्| गोमूत्रे रजनीं कृत्वा शोषयेदातपे ततः||१५|| सप्ताहं भावयित्वैवं स्नुक्क्षीरेणापरं पुनः| सप्ताहं भावयेच्छुष्कं ततस्तेनापि भावितम्||१६|| गन्धमाल्यं तदाघ्राय प्रावृत्य पटमेव च| सुखमाशु विरिच्यन्ते मृदुकोष्ठा नराधिपाः||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (18) · Śloka 18

ശ്യാമാത്രിവൃത്കഷായേണ സ്നുക്ക്ഷീരഘൃതഫാണിതൈഃ| ലേഹം പക്ത്വാ വിരേകാര്ഥം ലേഹയേന്മാത്രയാ നരമ്||൧൮||

View original

श्यामात्रिवृत्कषायेण स्नुक्क्षीरघृतफाणितैः| लेहं पक्त्वा विरेकार्थं लेहयेन्मात्रया नरम्||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (19) · Śloka 19

പായയേത്തു സുധാക്ഷീരം യൂഷൈര്മാംസരസൈര്ഘൃതൈഃ|൧൯|

View original

पाययेत्तु सुधाक्षीरं यूषैर्मांसरसैर्घृतैः|१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (19) · Śloka 19

ഭാവിതാഞ്ഛുഷ്കമത്സ്യാന് വാ മാംസം വാ ഭക്ഷയേന്നരഃ||൧൯||

View original

भाविताञ्छुष्कमत्स्यान् वा मांसं वा भक्षयेन्नरः||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (20) · Śloka 20

ക്ഷീരേണാമലകൈഃ സര്പിശ്ചതുരങ്ഗുലവത് പചേത്| സുരാം വാ കാരയേത് ക്ഷീരേ ഘൃതം വാ പൂര്വവത് പചേത്||൨൦||

View original

क्षीरेणामलकैः सर्पिश्चतुरङ्गुलवत् पचेत्| सुरां वा कारयेत् क्षीरे घृतं वा पूर्ववत् पचेत्||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (21-22) · Śloka 22

തത്ര ശ്ലോകൌ- സൌവീരകാദിഭിഃ സപ്ത സര്പിഷാ ച രസേന ച| പാനകം ഘ്രേയലേഹൌ ച യോഗാ യൂഷാദിഭിസ്ത്രയഃ||൨൧|| ദ്വൌ ശുഷ്കമത്സ്യമാംസാഭ്യാം സുരൈകാ ദ്വേ ച സര്പിഷീ| മഹാവൃക്ഷസ്യ യോഗാസ്തേ വിംശതിഃ സമുദാഹൃതാഃ||൨൨||

View original

तत्र श्लोकौ- सौवीरकादिभिः सप्त सर्पिषा च रसेन च| पानकं घ्रेयलेहौ च योगा यूषादिभिस्त्रयः||२१|| द्वौ शुष्कमत्स्यमांसाभ्यां सुरैका द्वे च सर्पिषी| महावृक्षस्य योगास्ते विंशतिः समुदाहृताः||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 10

ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേऽപ്രാപ്തേ ദൃഢബലസമ്പൂരിതേ കല്പസ്ഥാനേ സുധാകല്പോ നാമ ദശമോऽധ്യായഃ||൧൦||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने सुधाकल्पो नाम दशमोऽध्यायः||१०||

🔊 Audio coming soon