Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാത ഉന്മാദനിദാനം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
View original
अथात उन्मादनिदानं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
7. unmādanidānam
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ഇഹ ഖലു പഞ്ചോന്മാദാ ഭവന്തി; തദ്യഥാ- വാതപിത്തകഫസന്നിപാതാഗന്തുനിമിത്താഃ||൩|| തത്ര ദോഷനിമിത്താശ്ചത്വാരഃ പുരുഷാണാമേവംവിധാനാം ക്ഷിപ്രമഭിനിര്വര്തന്തേ; തദ്യഥാ- ഭീരൂണാമുപക്ലിഷ്ടസത്ത്വാനാമുത്സന്നദോഷാണാം സമലവികൃതോപഹിതാന്യനുചിതാന്യാഹാരജാതാനി വൈഷമ്യയുക്തേനോപയോഗവിധിനോപയുഞ്ജാനാനാം തന്ത്രപ്രയോഗമപി വിഷമമാചരതാമന്യാശ്ച ശരീരചേഷ്ടാ വിഷമാഃ സമാചരതാമത്യുപക്ഷീണദേഹാനാം വ്യാധിവേഗസമുദ്ഭ്രമിതാനാമുപഹതമനസാം വാ കാമക്രോധലോഭഹര്ഷഭയമോഹായാസശോകചിന്തോദ്വേഗാദിഭിര്ഭൂയോऽഭിഘാതാഭ്യാഹതാനാം വാ മനസ്യുപഹതേ ബുദ്ധൌ ച പ്രചലിതായാമഭ്യുദീര്ണാ ദോഷാഃ പ്രകുപിതാ ഹൃദയമുപസൃത്യ മനോവഹാനി സ്രോതാംസ്യാവൃത്യ ജനയന്ത്യുന്മാദമ്||൪||
View original
इह खलु पञ्चोन्मादा भवन्ति; तद्यथा- वातपित्तकफसन्निपातागन्तुनिमित्ताः||३|| तत्र दोषनिमित्ताश्चत्वारः पुरुषाणामेवंविधानां क्षिप्रमभिनिर्वर्तन्ते; तद्यथा- भीरूणामुपक्लिष्टसत्त्वानामुत्सन्नदोषाणां समलविकृतोपहितान्यनुचितान्याहारजातानि वैषम्ययुक्तेनोपयोगविधिनोपयुञ्जानानां तन्त्रप्रयोगमपि विषममाचरतामन्याश्च शरीरचेष्टा विषमाः समाचरतामत्युपक्षीणदेहानां व्याधिवेगसमुद्भ्रमितानामुपहतमनसां वा कामक्रोधलोभहर्षभयमोहायासशोकचिन्तोद्वेगादिभिर्भूयोऽभिघाताभ्याहतानां वा मनस्युपहते बुद्धौ च प्रचलितायामभ्युदीर्णा दोषाः प्रकुपिता हृदयमुपसृत्य मनोवहानि स्रोतांस्यावृत्य जनयन्त्युन्मादम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ഉന്മാദം പുനര്മനോബുദ്ധിസഞ്ജ്ഞാജ്ഞാനസ്മൃതിഭക്തിശീലചേഷ്ടാചാരവിഭ്രമം വിദ്യാത്||൫||
View original
उन्मादं पुनर्मनोबुद्धिसञ्ज्ञाज्ञानस्मृतिभक्तिशीलचेष्टाचारविभ्रमं विद्यात्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
തസ്യേമാനി പൂര്വരൂപാണി; തദ്യഥാ- ശിരസഃ ശൂന്യതാ, ചക്ഷുഷോരാകുലതാ, സ്വനഃ കര്ണയോഃ, ഉച്ഛ്വാസസ്യാധിക്യമ്, ആസ്യസംസ്രവണമ്, അനന്നാഭിലാഷാരോചകാവിപാകാഃ, ഹൃദ്ഗ്രഹഃ, ധ്യാനായാസസമ്മോഹോദ്വേഗാശ്ചാസ്ഥാനേ, സതതം ലോമഹര്ഷഃ, ജ്വരശ്ചാഭീക്ഷ്ണമ്, ഉന്മത്തചിത്തത്വമ്, ഉദര്ദിത്വമ് , അര്ദിതാകൃതികരണം ച വ്യാധേഃ, സ്വപ്നേ ചാഭീക്ഷ്ണം ദര്ശനം ഭ്രാന്തചലിതാനവസ്ഥിതാനാം രൂപാണാമപ്രശസ്താനാം ച തിലപീഡകചക്രാധിരോഹണം വാതകുണ്ഡലികാഭിശ്ചോന്മഥനം നിമജ്ജനം ച കലുഷാണാമമ്ഭസാമാവര്തേ ചക്ഷുഷോശ്ചാപസര്പണമിതി (ദോഷനിമിത്താനാമുന്മാദാനാം പൂര്വരൂപാണി ഭവന്തി)||൬||
View original
तस्येमानि पूर्वरूपाणि; तद्यथा- शिरसः शून्यता, चक्षुषोराकुलता, स्वनः कर्णयोः, उच्छ्वासस्याधिक्यम्, आस्यसंस्रवणम्, अनन्नाभिलाषारोचकाविपाकाः, हृद्ग्रहः, ध्यानायाससम्मोहोद्वेगाश्चास्थाने, सततं लोमहर्षः, ज्वरश्चाभीक्ष्णम्, उन्मत्तचित्तत्वम्, उदर्दित्वम् , अर्दिताकृतिकरणं च व्याधेः, स्वप्ने चाभीक्ष्णं दर्शनं भ्रान्तचलितानवस्थितानां रूपाणामप्रशस्तानां च तिलपीडकचक्राधिरोहणं वातकुण्डलिकाभिश्चोन्मथनं निमज्जनं च कलुषाणामम्भसामावर्ते चक्षुषोश्चापसर्पणमिति (दोषनिमित्तानामुन्मादानां पूर्वरूपाणि भवन्ति)||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
തതോऽനന്തരമേവമുന്മാദാഭിനിര്വൃത്തിരേവ| തത്രേദമുന്മാദവിശേഷവിജ്ഞാനം ഭവതി; തദ്യഥാ- പരിസരണമജസ്രമ്, അക്ഷിഭ്രുവൌഷ്ഠാംസഹന്വഗ്രഹസ്തപാദാങ്ഗവിക്ഷേപണമകസ്മാത് , സതതമനിയതാനാം ച ഗിരാമുത്സര്ഗഃ, ഫേനാഗമനമാസ്യാത്, അഭീക്ഷ്ണം സ്മിതഹസിതനൃത്യഗീതവാദിത്രസമ്പ്രയോഗാശ്ചാസ്ഥാനേ, വീണാവംശശങ്ഖശമ്യാതാലശബ്ദാനുകരണമസാമ്നാ, യാനമയാനൈഃ, അലങ്കരണമനലങ്കാരികൈര്ദ്രവ്യൈഃ, ലോഭശ്ചാഭ്യവഹാര്യേഷ്വലബ്ധേഷു, ലബ്ധേഷു ചാവമാനസ്തീവ്രമാത്സര്യം ച, കാര്ശ്യം, പാരുഷ്യമ്, ഉത്പിണ്ഡിതാരുണാക്ഷതാ, വാതോപശയവിപര്യാസാദനുപശയതാ ച; ഇതി വാതോന്മാദലിങ്ഗാനി ഭവന്തി(൧); അമര്ഷഃ, ക്രോധഃ, സംരമ്ഭശ്ചാസ്ഥാനേ, ശസ്ത്രലോഷ്ട്രകശാകാഷ്ഠമുഷ്ടിഭിരഭിഹനനം സ്വേഷാം പരേഷാം വാ, അഭിദ്രവണം, പ്രച്ഛായശീതോദകാന്നാഭിലാഷഃ, സന്താപശ്ചാതിവേലം, താമ്രഹരിതഹാരിദ്രസംരബ്ധാക്ഷതാ, പിത്തോപശയവിപര്യാസാദനുപശയതാ ച; ഇതി പിത്തോന്മാദലിങ്ഗാനി ഭവന്തി(൨); സ്ഥാനമേകദേശേ, തൂഷ്ണീമ്ഭാവഃ, അല്പശശ്ചങ്ക്രമണം, ലാലാശിങ്ഘാണകസ്രവണമ്, അനന്നാഭിലാഷഃ, രഹസ്കാമതാ, ബീഭത്സത്വം, ശൌചദ്വേഷഃ, സ്വപ്നനിത്യതാ, ശ്വയഥുരാനനേ, ശുക്ലസ്തിമിതമലോപദിഗ്ധാക്ഷത്വം, ശ്ലേഷ്മോപശയവിപര്യാസാദനുപശയതാ ച; ഇതി ശ്ലേഷ്മോന്മാദലിങ്ഗാനി ഭവന്തി(൩); ത്രിദോഷലിങ്ഗസന്നിപാതേ തു സാന്നിപാതികം വിദ്യാത്; തമസാധ്യമാചക്ഷതേ കുശലാഃ||൭||
View original
ततोऽनन्तरमेवमुन्मादाभिनिर्वृत्तिरेव| तत्रेदमुन्मादविशेषविज्ञानं भवति; तद्यथा- परिसरणमजस्रम्, अक्षिभ्रुवौष्ठांसहन्वग्रहस्तपादाङ्गविक्षेपणमकस्मात् , सततमनियतानां च गिरामुत्सर्गः, फेनागमनमास्यात्, अभीक्ष्णं स्मितहसितनृत्यगीतवादित्रसम्प्रयोगाश्चास्थाने, वीणावंशशङ्खशम्यातालशब्दानुकरणमसाम्ना, यानमयानैः, अलङ्करणमनलङ्कारिकैर्द्रव्यैः, लोभश्चाभ्यवहार्येष्वलब्धेषु, लब्धेषु चावमानस्तीव्रमात्सर्यं च, कार्श्यं, पारुष्यम्, उत्पिण्डितारुणाक्षता, वातोपशयविपर्यासादनुपशयता च; इति वातोन्मादलिङ्गानि भवन्ति(१); अमर्षः, क्रोधः, संरम्भश्चास्थाने, शस्त्रलोष्ट्रकशाकाष्ठमुष्टिभिरभिहननं स्वेषां परेषां वा, अभिद्रवणं, प्रच्छायशीतोदकान्नाभिलाषः, सन्तापश्चातिवेलं, ताम्रहरितहारिद्रसंरब्धाक्षता, पित्तोपशयविपर्यासादनुपशयता च; इति पित्तोन्मादलिङ्गानि भवन्ति(२); स्थानमेकदेशे, तूष्णीम्भावः, अल्पशश्चङ्क्रमणं, लालाशिङ्घाणकस्रवणम्, अनन्नाभिलाषः, रहस्कामता, बीभत्सत्वं, शौचद्वेषः, स्वप्ननित्यता, श्वयथुरानने, शुक्लस्तिमितमलोपदिग्धाक्षत्वं, श्लेष्मोपशयविपर्यासादनुपशयता च; इति श्लेष्मोन्मादलिङ्गानि भवन्ति(३); त्रिदोषलिङ्गसन्निपाते तु सान्निपातिकं विद्यात्; तमसाध्यमाचक्षते कुशलाः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8-9) · Śloka 9
സാധ്യാനാം തു ത്രയാണാം സാധനാനി- സ്നേഹസ്വേദവമനവിരേചനാസ്ഥാപനാനുവാസനോപശമന നസ്തഃകര്മധൂമധൂപനാഞ്ജനാവപീഡപ്രധമനാഭ്യങ്ഗപ്രദേഹപരിഷേകാനുലേപനവധബന്ധനാവരോധന- വിത്രാസനവിസ്മാപനവിസ്മാരണാപതര്പണസിരാവ്യധനാനി, ഭോജനവിധാനം ച യഥാസ്വം യുക്ത്യാ, യച്ചാന്യദപി കിഞ്ചിന്നിദാനവിപരീതമൌഷധം കാര്യം തദപി സ്യാദിതി||൮|| ഭവതി ചാത്ര- ഉന്മാദാന് ദോഷജാന് സാധ്യാന് സാധയേദ്ഭിഷഗുത്തമഃ| അനേന വിധിയുക്തേന കര്മണാ യത് പ്രകീര്തിതമ്||൯||
View original
साध्यानां तु त्रयाणां साधनानि- स्नेहस्वेदवमनविरेचनास्थापनानुवासनोपशमन नस्तःकर्मधूमधूपनाञ्जनावपीडप्रधमनाभ्यङ्गप्रदेहपरिषेकानुलेपनवधबन्धनावरोधन- वित्रासनविस्मापनविस्मारणापतर्पणसिराव्यधनानि, भोजनविधानं च यथास्वं युक्त्या, यच्चान्यदपि किञ्चिन्निदानविपरीतमौषधं कार्यं तदपि स्यादिति||८|| भवति चात्र- उन्मादान् दोषजान् साध्यान् साधयेद्भिषगुत्तमः| अनेन विधियुक्तेन कर्मणा यत् प्रकीर्तितम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
യസ്തു ദോഷനിമിത്തേഭ്യ ഉന്മാദേഭ്യഃ സമുത്ഥാനപൂര്വരൂപലിങ്ഗവേദനോപശയവിശേഷസമന്വിതോ ഭവത്യുന്മാദസ്തമാഗന്തുകമാചക്ഷതേ| കേചിത് പുനഃ പൂര്വകൃതം കര്മാപ്രശസ്തമിച്ഛന്തി തസ്യ നിമിത്തമ്| തസ്യ ച ഹേതുഃ പ്രജ്ഞാപരാധ ഏവേതി ഭഗവാന് പുനര്വസുരാത്രേയഃ| പ്രജ്ഞാപരാധാദ്ധ്യയം ദേവര്ഷിപിതൃഗന്ധര്വയക്ഷരാക്ഷസപിശാചഗുരുവൃദ്ധസിദ്ധാചാര്യപൂജ്യാനവമത്യാഹിതാന്യാചരതി, അന്യദ്വാ കിഞ്ചിദേവംവിധം കര്മാപ്രശസ്തമാരഭതേ; തമാത്മനാ ഹതമുപഘ്നന്തോ ദേവാദയഃ കുര്വന്ത്യുന്മത്തമ്||൧൦||
View original
यस्तु दोषनिमित्तेभ्य उन्मादेभ्यः समुत्थानपूर्वरूपलिङ्गवेदनोपशयविशेषसमन्वितो भवत्युन्मादस्तमागन्तुकमाचक्षते| केचित् पुनः पूर्वकृतं कर्माप्रशस्तमिच्छन्ति तस्य निमित्तम्| तस्य च हेतुः प्रज्ञापराध एवेति भगवान् पुनर्वसुरात्रेयः| प्रज्ञापराधाद्ध्ययं देवर्षिपितृगन्धर्वयक्षराक्षसपिशाचगुरुवृद्धसिद्धाचार्यपूज्यानवमत्याहितान्याचरति, अन्यद्वा किञ्चिदेवंविधं कर्माप्रशस्तमारभते; तमात्मना हतमुपघ्नन्तो देवादयः कुर्वन्त्युन्मत्तम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
തത്ര ദേവാദിപ്രകോപനിമിത്തേനാഗന്തുകോന്മാദേന പുരസ്കൃതസ്യേമാനി പൂര്വരൂപാണി ഭവന്തി; തദ്യഥാ- ദേവഗോബ്രാഹ്മണതപസ്വിനാം ഹിംസാരുചിത്വം, കോപനത്വം, നൃശംസാഭിപ്രായതാ, അരതിഃ, ഓജോവര്ണച്ഛായാബലവപുഷാമുപതപ്തിഃ, സ്വപ്നേ ച ദേവാദിഭിരഭിഭര്ത്സനം പ്രവര്തനം ചേതി; തതോऽനന്തരമുന്മാദാഭിനിര്വൃത്തിഃ||൧൧||
View original
तत्र देवादिप्रकोपनिमित्तेनागन्तुकोन्मादेन पुरस्कृतस्येमानि पूर्वरूपाणि भवन्ति; तद्यथा- देवगोब्राह्मणतपस्विनां हिंसारुचित्वं, कोपनत्वं, नृशंसाभिप्रायता, अरतिः, ओजोवर्णच्छायाबलवपुषामुपतप्तिः, स्वप्ने च देवादिभिरभिभर्त्सनं प्रवर्तनं चेति; ततोऽनन्तरमुन्मादाभिनिर्वृत्तिः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
തത്രായമുന്മാദകരാണാം ഭൂതാനാമുന്മാദയിഷ്യതാമാരമ്ഭവിശേഷോ ഭവതി; തദ്യഥാ- അവലോകയന്തോ ദേവാ ജനയന്ത്യുന്മാദം, ഗുരുവൃദ്ധസിദ്ധമഹര്ഷയോऽഭിശപന്തഃ, പിതരോ ദര്ശയന്തഃ , സ്പൃശന്തോ ഗന്ധര്വാഃ, സമാവിശന്തോ യക്ഷാഃ, രാക്ഷസാസ്ത്വാത്മഗന്ധമാഘ്രാപയന്തഃ, പിശാചാഃ പുനരാരുഹ്യ വാഹയന്തഃ||൧൨||
View original
तत्रायमुन्मादकराणां भूतानामुन्मादयिष्यतामारम्भविशेषो भवति; तद्यथा- अवलोकयन्तो देवा जनयन्त्युन्मादं, गुरुवृद्धसिद्धमहर्षयोऽभिशपन्तः, पितरो दर्शयन्तः , स्पृशन्तो गन्धर्वाः, समाविशन्तो यक्षाः, राक्षसास्त्वात्मगन्धमाघ्रापयन्तः, पिशाचाः पुनरारुह्य वाहयन्तः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (13) · Śloka 13
തസ്യേമാനി രൂപാണി ഭവന്തി; തദ്യഥാ- അത്യാത്മബലവീര്യപൌരുഷപരാക്രമഗ്രഹണധാരണസ്മരണജ്ഞാനവചനവിജ്ഞാനാനി , അനിയതശ്ചോന്മാദകാലഃ||൧൩||
View original
तस्येमानि रूपाणि भवन्ति; तद्यथा- अत्यात्मबलवीर्यपौरुषपराक्रमग्रहणधारणस्मरणज्ञानवचनविज्ञानानि , अनियतश्चोन्मादकालः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (14) · Śloka 14
ഉന്മാദയിഷ്യതാമപി ഖലു ദേവര്ഷിപിതൃഗന്ധര്വയക്ഷരാക്ഷസപിശാചാനാം ഗുരുവൃദ്ധസിദ്ധാനാം വാ ഏഷ്വന്തരേഷ്വഭിഗമനീയാഃ പുരുഷാ ഭവന്തി; തദ്യഥാ- പാപസ്യ കര്മണഃ സമാരമ്ഭേ, പൂര്വകൃതസ്യ വാ കര്മണഃ പരിണാമകാലേ, ഏകസ്യ വാ ശൂന്യഗൃഹവാസേ ചതുഷ്പഥാധിഷ്ഠാനേ വാ, സന്ധ്യാവേലായാമപ്രയതഭാവേ വാ പര്വസന്ധിഷു വാ മിഥുനീഭാവേ, രജസ്വലാഭിഗമനേ വാ, വിഗുണേ വാऽധ്യയനബലിമങ്ഗലഹോമപ്രയോഗേ, നിയമവ്രതബ്രഹ്മചര്യഭങ്ഗേ വാ, മഹാഹവേ വാ, ദേശകുലപുരവിനാശേ വാ, മഹാഗ്രഹോപഗമനേ വാ, സ്ത്രിയാ വാ പ്രജനനകാലേ, വിവിധഭൂതാശുഭാശുചിസ്പര്ശനേ വാ, വമനവിരേചനരുധിരസ്രാവേ, അശുചേരപ്രയതസ്യ വാ ചൈത്യദേവായതനാഭിഗമനേ വാ, മാംസമധുതിലഗുഡമദ്യോച്ഛിഷ്ടേ വാ, ദിഗ്വാസസി വാ, നിശി നഗരനിഗമചതുഷ്പഥോപവനശ്മശാനാഘാതനാഭിഗമനേ വാ, ദ്വിജഗുരുസുരയതിപൂജ്യാഭിധര്ഷണേ വാ, ധര്മാഖ്യാനവ്യതിക്രമേ വാ, അന്യസ്യ വാ കര്മണോऽപ്രശസ്തസ്യാരമ്ഭേ, ഇത്യഭിഘാതകാലാ വ്യാഖ്യാതാ ഭവന്തി||൧൪||
View original
उन्मादयिष्यतामपि खलु देवर्षिपितृगन्धर्वयक्षराक्षसपिशाचानां गुरुवृद्धसिद्धानां वा एष्वन्तरेष्वभिगमनीयाः पुरुषा भवन्ति; तद्यथा- पापस्य कर्मणः समारम्भे, पूर्वकृतस्य वा कर्मणः परिणामकाले, एकस्य वा शून्यगृहवासे चतुष्पथाधिष्ठाने वा, सन्ध्यावेलायामप्रयतभावे वा पर्वसन्धिषु वा मिथुनीभावे, रजस्वलाभिगमने वा, विगुणे वाऽध्ययनबलिमङ्गलहोमप्रयोगे, नियमव्रतब्रह्मचर्यभङ्गे वा, महाहवे वा, देशकुलपुरविनाशे वा, महाग्रहोपगमने वा, स्त्रिया वा प्रजननकाले, विविधभूताशुभाशुचिस्पर्शने वा, वमनविरेचनरुधिरस्रावे, अशुचेरप्रयतस्य वा चैत्यदेवायतनाभिगमने वा, मांसमधुतिलगुडमद्योच्छिष्टे वा, दिग्वाससि वा, निशि नगरनिगमचतुष्पथोपवनश्मशानाघातनाभिगमने वा, द्विजगुरुसुरयतिपूज्याभिधर्षणे वा, धर्माख्यानव्यतिक्रमे वा, अन्यस्य वा कर्मणोऽप्रशस्तस्यारम्भे, इत्यभिघातकाला व्याख्याता भवन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (15) · Śloka 15
ത്രിവിധം തു ഖലൂന്മാദകരാണാം ഭൂതാനാമുന്മാദനേ പ്രയോജനം ഭവതി; തദ്യഥാ- ഹിംസാ, രതിഃ, അഭ്യര്ചനം ചേതി| തേഷാം തം പ്രയോജനവിശേഷമുന്മത്താചാരവിശേഷലക്ഷണൈര്വിദ്യാത്| തത്ര ഹിംസാര്ഥിനോന്മാദ്യമാനോऽഗ്നിം പ്രവിശതി, അപ്സു നിമജ്ജതി, സ്ഥലാച്ഛ്വഭ്രേ വാ പതതി, ശസ്ത്രകശാകാഷ്ഠലോഷ്ടമുഷ്ടിഭിര്ഹന്ത്യാത്മാനമ്, അന്യച്ച പ്രാണവധാര്ഥമാരഭതേ കിഞ്ചിത്, തമസാധ്യം വിദ്യാത്; സാധ്യൌ പുനര്ദ്വാവിതരൌ||൧൫||
View original
त्रिविधं तु खलून्मादकराणां भूतानामुन्मादने प्रयोजनं भवति; तद्यथा- हिंसा, रतिः, अभ्यर्चनं चेति| तेषां तं प्रयोजनविशेषमुन्मत्ताचारविशेषलक्षणैर्विद्यात्| तत्र हिंसार्थिनोन्माद्यमानोऽग्निं प्रविशति, अप्सु निमज्जति, स्थलाच्छ्वभ्रे वा पतति, शस्त्रकशाकाष्ठलोष्टमुष्टिभिर्हन्त्यात्मानम्, अन्यच्च प्राणवधार्थमारभते किञ्चित्, तमसाध्यं विद्यात्; साध्यौ पुनर्द्वावितरौ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16-17) · Śloka 17
തയോഃ സാധനാനി- മന്ത്രൌഷധിമണിമങ്ഗലബല്യുപഹാരഹോമനിയമവ്രതപ്രായശ്ചിത്തോപവാസ സ്വസ്ത്യയനപ്രണിപാതഗമനാദീനി||൧൬|| ഏവമേതേ പഞ്ചോന്മാദാ വ്യാഖ്യാതാ ഭവന്തി||൧൭||
View original
तयोः साधनानि- मन्त्रौषधिमणिमङ्गलबल्युपहारहोमनियमव्रतप्रायश्चित्तोपवास स्वस्त्ययनप्रणिपातगमनादीनि||१६|| एवमेते पञ्चोन्मादा व्याख्याता भवन्ति||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (18) · Śloka 18
തേ തു ഖലു നിജാഗന്തുവിശേഷേണ സാധ്യാസാധ്യവിശേഷേണ ച പ്രവിഭജ്യമാനാഃ പഞ്ച സന്തോ ദ്വാവേവ ഭവതഃ| തൌ ച പരസ്പരമനുബധ്നീതഃ കദാചിദ്യഥോക്തഹേതുസംസര്ഗാത്| തയോഃ സംസൃഷ്ടമേവ പൂര്വരൂപം ഭവതി, സംസൃഷ്ടമേവ ച ലിങ്ഗമ്| തത്രാസാധ്യസംയോഗം സാധ്യാസാധ്യസംയോഗം ചാസാധ്യം വിദ്യാത്, സാധ്യം തു സാധ്യസംയോഗമ്| തസ്യ സാധനം സാധനസംയോഗമേവ വിദ്യാദിതി||൧൮||
View original
ते तु खलु निजागन्तुविशेषेण साध्यासाध्यविशेषेण च प्रविभज्यमानाः पञ्च सन्तो द्वावेव भवतः| तौ च परस्परमनुबध्नीतः कदाचिद्यथोक्तहेतुसंसर्गात्| तयोः संसृष्टमेव पूर्वरूपं भवति, संसृष्टमेव च लिङ्गम्| तत्रासाध्यसंयोगं साध्यासाध्यसंयोगं चासाध्यं विद्यात्, साध्यं तु साध्यसंयोगम्| तस्य साधनं साधनसंयोगमेव विद्यादिति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (19-20) · Śloka 20
ഭവന്തി ചാത്ര- നൈവ ദേവാ ന ഗന്ധര്വാ ന പിശാചാ ന രാക്ഷസാഃ| ന ചാന്യേ സ്വയമക്ലിഷ്ടമുപക്ലിശ്നന്തി മാനവമ്||൧൯|| യേ ത്വേനമനുവര്തന്തേ ക്ലിശ്യമാനം സ്വകര്മണാ| ന സ തദ്ധേതുകഃ ക്ലേശോ ന ഹ്യസ്തി കൃതകൃത്യതാ||൨൦||
View original
भवन्ति चात्र- नैव देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः| न चान्ये स्वयमक्लिष्टमुपक्लिश्नन्ति मानवम्||१९|| ये त्वेनमनुवर्तन्ते क्लिश्यमानं स्वकर्मणा| न स तद्धेतुकः क्लेशो न ह्यस्ति कृतकृत्यता||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (21-24) · Śloka 24
പ്രജ്ഞാപരാധാത് സമ്ഭൂതേ വ്യാധൌ കര്മജ ആത്മനഃ| നാഭിശംസേദ്ബുധോ ദേവാന്ന പിതൃൗന്നാപി രാക്ഷസാന്||൨൧|| ആത്മാനമേവ മന്യേത കര്താരം സുഖദുഃഖയോഃ| തസ്മാച്ഛ്രേയസ്കരം മാര്ഗം പ്രതിപദ്യേത നോ ത്രസേത്||൨൨|| ദേവാദീനാമപചിതിര്ഹിതാനാം ചോപസേവനമ്| തേ ച തേഭ്യോ വിരോധശ്ച സര്വമായത്തമാത്മനി||൨൩|| തത്ര ശ്ലോകഃ- സങ്ഖ്യാ നിമിത്തം പ്രാഗ്രൂപം ലക്ഷണം സാധ്യതാ ന ച| ഉന്മാദാനാം നിദാനേऽസ്മിന് ക്രിയാസൂത്രം ച ഭാഷിതമ്||൨൪||
View original
प्रज्ञापराधात् सम्भूते व्याधौ कर्मज आत्मनः| नाभिशंसेद्बुधो देवान्न पितॄन्नापि राक्षसान्||२१|| आत्मानमेव मन्येत कर्तारं सुखदुःखयोः| तस्माच्छ्रेयस्करं मार्गं प्रतिपद्येत नो त्रसेत्||२२|| देवादीनामपचितिर्हितानां चोपसेवनम्| ते च तेभ्यो विरोधश्च सर्वमायत्तमात्मनि||२३|| तत्र श्लोकः- सङ्ख्या निमित्तं प्राग्रूपं लक्षणं साध्यता न च| उन्मादानां निदानेऽस्मिन् क्रियासूत्रं च भाषितम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ നിദാനസ്ഥാനേ ഉന്മാദനിദാനം നാമ സപ്തമോऽധ്യായഃ||൭||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते निदानस्थाने उन्मादनिदानं नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon