அதாத உந்மாதநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथात उन्मादनिदानं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ஔத்பாதிகஂ ஶோஷமபிதாய தக்ஷயஜ்ஞே குஷ்டாநந்தரோத்பந்நமுந்மாதஂ ப்ரூதே| வசநஂ ஹி- “பயத்ராஸஶோகைருந்மாதாபஸ்மாராணாம்” (நி.அ.௮) இதி||௧-௨||
இஹ கலு பஞ்சோந்மாதா பவந்தி; தத்யதா- வாதபித்தகபஸந்நிபாதாகந்துநிமித்தாஃ||௩|| தத்ர தோஷநிமித்தாஶ்சத்வாரஃ புருஷாணாமேவஂவிதாநாஂ க்ஷிப்ரமபிநிர்வர்தந்தே; தத்யதா- பீரூணாமுபக்லிஷ்டஸத்த்வாநாமுத்ஸந்நதோஷாணாஂ ஸமலவிகதோபஹிதாந்யநுசிதாந்யாஹாரஜாதாநி வைஷம்யயுக்தேநோபயோகவிதிநோபயுஞ்ஜாநாநாஂ தந்த்ரப்ரயோகமபி விஷமமாசரதாமந்யாஶ்ச ஶரீரசேஷ்டா விஷமாஃ ஸமாசரதாமத்யுபக்ஷீணதேஹாநாஂ வ்யாதிவேகஸமுத்ப்ரமிதாநாமுபஹதமநஸாஂ வா காமக்ரோதலோபஹர்ஷபயமோஹாயாஸஶோகசிந்தோத்வேகாதிபிர்பூயோऽபிகாதாப்யாஹதாநாஂ வா மநஸ்யுபஹதே புத்தௌ ச ப்ரசலிதாயாமப்யுதீர்ணா தோஷாஃ ப்ரகுபிதா ஹதயமுபஸத்ய மநோவஹாநி ஸ்ரோதாஂஸ்யாவத்ய ஜநயந்த்யுந்மாதம்||௪||
इह खलु पञ्चोन्मादा भवन्ति; तद्यथा- वातपित्तकफसन्निपातागन्तुनिमित्ताः||३|| तत्र दोषनिमित्ताश्चत्वारः पुरुषाणामेवंविधानां क्षिप्रमभिनिर्वर्तन्ते; तद्यथा- भीरूणामुपक्लिष्टसत्त्वानामुत्सन्नदोषाणां समलविकृतोपहितान्यनुचितान्याहारजातानि वैषम्ययुक्तेनोपयोगविधिनोपयुञ्जानानां तन्त्रप्रयोगमपि विषममाचरतामन्याश्च शरीरचेष्टा विषमाः समाचरतामत्युपक्षीणदेहानां व्याधिवेगसमुद्भ्रमितानामुपहतमनसां वा कामक्रोधलोभहर्षभयमोहायासशोकचिन्तोद्वेगादिभिर्भूयोऽभिघाताभ्याहतानां वा मनस्युपहते बुद्धौ च प्रचलितायामभ्युदीर्णा दोषाः प्रकुपिता हृदयमुपसृत्य मनोवहानि स्रोतांस्यावृत्य जनयन्त्युन्मादम्||४||
🔊 Audio coming soon
உபக்லிஷ்டஸத்த்வாநாமிதி ரஜஸ்தமோப்யாமுபஹதேசேதஸாம்| உத்ஸந்நதோஷாணாமிதி ப்ரவத்தோத்ப்ராந்ததோஷாணாம்| ஸமலைஃ அஶுசிபிஃ, விகதைஃ வைரோதிகைஃ, உபஹிதாநி மிஶ்ரீகதாநீதி ஸமலவிகதோபஹிதாநி; கிஂவா ஸமலைஃ மலிநைஃ, விகதைஃ குஷ்டிவ்யங்காதிபிஃ பரிஜநைஃ, உபஹிதாநி உபடௌகிதாநீதி ஸமலவிகதோபஹிதாநி| வைஷம்யயுக்தேநோபயோகவிதிநேதி யஃ ப்ரகதிகரணாதிராஹாரோபயோகவிதிர்வக்தவ்யஃ, தேந வைஷம்யயுக்தேந; வைஷம்யஂ ச ப்ரகத்யாதீநாமஶஸ்தத்வஂ ப்ரகதிகுருத்வாதிபிஃ கதஂ ஜ்ஞேயம்| தந்த்ரஂ ஶரீரஂ, தஸ்ய பரிபாலநார்தஂ ஸத்வத்தோக்தஃ ப்ரயோகஃ; ஶரீரசேஷ்டாஶப்தேந து கமநாதி கஹ்யதே, தேந ந பௌநருக்த்யம்| தந்த்ரஶப்தஃ ஶரீரே வர்ததே; யதுக்தஂ- “தந்த்ரயந்த்ரேஷு பிந்நேஷு தமோऽந்த்யஂ ப்ரவிவிக்ஷதாம்” (இ.அ.௧௨) இதி| வ்யாதிவேகஸமுத்ப்ரமிதாநாமிதி வ்யாதிபலேநாப்ரகதிஸ்திதாநாம்| உபஹதமநஸாமிதி காமாதிபிஃ ஸம்பத்யதே| பூய இதி புநஃ புநஃ| உபஸத்யேதி வ்யாப்ய||௩-௪||
உந்மாதஂ புநர்மநோபுத்திஸஞ்ஜ்ஞாஜ்ஞாநஸ்மதிபக்திஶீலசேஷ்டாசாரவிப்ரமஂ வித்யாத்||௫||
उन्मादं पुनर्मनोबुद्धिसञ्ज्ञाज्ञानस्मृतिभक्तिशीलचेष्टाचारविभ्रमं विद्यात्||५||
🔊 Audio coming soon
உந்மாதப்ரத்யாத்மலக்ஷணமாஹ- உந்மாதஂ புநரித்யாதி| விப்ரமமிதி மநஃப்ரபதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| அத்ர மநோவிப்ரமாச்சிந்த்யாநர்தாந்ந சிந்தயதே, அசிந்த்யாஂஶ்ச சிந்தயதே; உக்தஂ ஹி- “மநஸஶ்ச சிந்த்யமர்தஃ” (ஸூ.அ.௮) இதி| புத்திவிப்ரமாத்து நித்யமநித்யமிதி, ப்ரியஂ சாப்ரியமிதி பஶ்யதி; வசநஂ ஹி- “விஷமாபிநிவேஶோ யோ நித்யாநித்யே ப்ரியாப்ரியே| ஜ்ஞேயஃ ஸ புத்திவிப்ரஂஶஃ, ஸமஂ புத்திர்ஹி பஶ்யதி” (ஶா.அ.௧) இதி| ஸஞ்ஜ்ஞாஂ ஜ்ஞாநஂ, தத்விப்ரமாதக்ந்யாதிதாஹஂ ந புத்யதே; கிஂவா ஸஞ்ஜ்ஞா நாமோல்லேகேந ஜ்ஞாநம்| ஸ்மதிவிப்ரமாத்து ந ஸ்மரதி, அயதாவத்வா ஸ்மரதி| பக்திரிச்சா, தத்விப்ரமாச்ச யத்ரேச்சா பூர்வமாஸீத்தத்ராநிச்சா பவதி| ஶீலவிப்ரமாதக்ரோதநஃ க்ரோதநோ பவதி| சேஷ்டாவிப்ரமாதநுசிதசேஷ்டோ பவதி| ஆசாரஃ ஶாஸ்த்ரஶிக்ஷாகதோ வ்யவஹாரஃ; தத்விப்ரமாதஶௌசாத்யாசரதி||௫||
தஸ்யேமாநி பூர்வரூபாணி; தத்யதா- ஶிரஸஃ ஶூந்யதா, சக்ஷுஷோராகுலதா, ஸ்வநஃ கர்ணயோஃ, உச்ச்வாஸஸ்யாதிக்யம், ஆஸ்யஸஂஸ்ரவணம், அநந்நாபிலாஷாரோசகாவிபாகாஃ, ஹத்க்ரஹஃ, த்யாநாயாஸஸம்மோஹோத்வேகாஶ்சாஸ்தாநே, ஸததஂ லோமஹர்ஷஃ, ஜ்வரஶ்சாபீக்ஷ்ணம், உந்மத்தசித்தத்வம், உதர்தித்வம் , அர்திதாகதிகரணஂ ச வ்யாதேஃ, ஸ்வப்நே சாபீக்ஷ்ணஂ தர்ஶநஂ ப்ராந்தசலிதாநவஸ்திதாநாஂ ரூபாணாமப்ரஶஸ்தாநாஂ ச திலபீடகசக்ராதிரோஹணஂ வாதகுண்டலிகாபிஶ்சோந்மதநஂ நிமஜ்ஜநஂ ச கலுஷாணாமம்பஸாமாவர்தே சக்ஷுஷோஶ்சாபஸர்பணமிதி (தோஷநிமித்தாநாமுந்மாதாநாஂ பூர்வரூபாணி பவந்தி)||௬||
तस्येमानि पूर्वरूपाणि; तद्यथा- शिरसः शून्यता, चक्षुषोराकुलता, स्वनः कर्णयोः, उच्छ्वासस्याधिक्यम्, आस्यसंस्रवणम्, अनन्नाभिलाषारोचकाविपाकाः, हृद्ग्रहः, ध्यानायाससम्मोहोद्वेगाश्चास्थाने, सततं लोमहर्षः, ज्वरश्चाभीक्ष्णम्, उन्मत्तचित्तत्वम्, उदर्दित्वम् , अर्दिताकृतिकरणं च व्याधेः, स्वप्ने चाभीक्ष्णं दर्शनं भ्रान्तचलितानवस्थितानां रूपाणामप्रशस्तानां च तिलपीडकचक्राधिरोहणं वातकुण्डलिकाभिश्चोन्मथनं निमज्जनं च कलुषाणामम्भसामावर्ते चक्षुषोश्चापसर्पणमिति (दोषनिमित्तानामुन्मादानां पूर्वरूपाणि भवन्ति)||६||
🔊 Audio coming soon
அஸ்தாநே இத்யவிஷயே; தேந அத்யாநவிஷயே த்யாநம், அஸம்மோஹவிஷயே ச மோஹ இத்யாதி ஜ்ஞேயம்| உந்மத்தசித்தத்வமிதி உத்ப்ராந்தசித்தத்வம்| உதர்திதத்வமிதி ஊர்த்வகாயே பீடிதத்வம்| அர்திதாகதிகரணஂ ச வ்யாதேரிதி அர்திதஸ்ய வ்யாதேராகதிகரணஂ; தேநார்தவக்த்ரப்ரமணாதிகரணமித்யர்தஃ| கிஂவா வ்யாதேரிதி ப்ரதமோக்தேந தஸ்யேத்யநேந ஸம்பத்யதே, தேந தஸ்ய வ்யாதேர்புத்த்யாதிப்ரமரூபஸ்யோந்மாதஸ்ய யதோக்தாநி பூர்வரூபாணீதி யோஜநா| சக்ஷுஷோஶ்சாபஸர்பணமிதி சக்ஷுர்வ்யபகம இத்யர்தஃ||௬||
ததோऽநந்தரமேவமுந்மாதாபிநிர்வத்திரேவ| தத்ரேதமுந்மாதவிஶேஷவிஜ்ஞாநஂ பவதி; தத்யதா- பரிஸரணமஜஸ்ரம், அக்ஷிப்ருவௌஷ்டாஂஸஹந்வக்ரஹஸ்தபாதாங்கவிக்ஷேபணமகஸ்மாத் , ஸததமநியதாநாஂ ச கிராமுத்ஸர்கஃ, பேநாகமநமாஸ்யாத், அபீக்ஷ்ணஂ ஸ்மிதஹஸிதநத்யகீதவாதித்ரஸம்ப்ரயோகாஶ்சாஸ்தாநே, வீணாவஂஶஶங்கஶம்யாதாலஶப்தாநுகரணமஸாம்நா, யாநமயாநைஃ, அலங்கரணமநலங்காரிகைர்த்ரவ்யைஃ, லோபஶ்சாப்யவஹார்யேஷ்வலப்தேஷு, லப்தேஷு சாவமாநஸ்தீவ்ரமாத்ஸர்யஂ ச, கார்ஶ்யஂ, பாருஷ்யம், உத்பிண்டிதாருணாக்ஷதா, வாதோபஶயவிபர்யாஸாதநுபஶயதா ச; இதி வாதோந்மாதலிங்காநி பவந்தி(௧); அமர்ஷஃ, க்ரோதஃ, ஸஂரம்பஶ்சாஸ்தாநே, ஶஸ்த்ரலோஷ்ட்ரகஶாகாஷ்டமுஷ்டிபிரபிஹநநஂ ஸ்வேஷாஂ பரேஷாஂ வா, அபித்ரவணஂ, ப்ரச்சாயஶீதோதகாந்நாபிலாஷஃ, ஸந்தாபஶ்சாதிவேலஂ, தாம்ரஹரிதஹாரித்ரஸஂரப்தாக்ஷதா, பித்தோபஶயவிபர்யாஸாதநுபஶயதா ச; இதி பித்தோந்மாதலிங்காநி பவந்தி(௨); ஸ்தாநமேகதேஶே, தூஷ்ணீம்பாவஃ, அல்பஶஶ்சங்க்ரமணஂ, லாலாஶிங்காணகஸ்ரவணம், அநந்நாபிலாஷஃ, ரஹஸ்காமதா, பீபத்ஸத்வஂ, ஶௌசத்வேஷஃ, ஸ்வப்நநித்யதா, ஶ்வயதுராநநே, ஶுக்லஸ்திமிதமலோபதிக்தாக்ஷத்வஂ, ஶ்லேஷ்மோபஶயவிபர்யாஸாதநுபஶயதா ச; இதி ஶ்லேஷ்மோந்மாதலிங்காநி பவந்தி(௩); த்ரிதோஷலிங்கஸந்நிபாதே து ஸாந்நிபாதிகஂ வித்யாத்; தமஸாத்யமாசக்ஷதே குஶலாஃ||௭||
ततोऽनन्तरमेवमुन्मादाभिनिर्वृत्तिरेव| तत्रेदमुन्मादविशेषविज्ञानं भवति; तद्यथा- परिसरणमजस्रम्, अक्षिभ्रुवौष्ठांसहन्वग्रहस्तपादाङ्गविक्षेपणमकस्मात् , सततमनियतानां च गिरामुत्सर्गः, फेनागमनमास्यात्, अभीक्ष्णं स्मितहसितनृत्यगीतवादित्रसम्प्रयोगाश्चास्थाने, वीणावंशशङ्खशम्यातालशब्दानुकरणमसाम्ना, यानमयानैः, अलङ्करणमनलङ्कारिकैर्द्रव्यैः, लोभश्चाभ्यवहार्येष्वलब्धेषु, लब्धेषु चावमानस्तीव्रमात्सर्यं च, कार्श्यं, पारुष्यम्, उत्पिण्डितारुणाक्षता, वातोपशयविपर्यासादनुपशयता च; इति वातोन्मादलिङ्गानि भवन्ति(१); अमर्षः, क्रोधः, संरम्भश्चास्थाने, शस्त्रलोष्ट्रकशाकाष्ठमुष्टिभिरभिहननं स्वेषां परेषां वा, अभिद्रवणं, प्रच्छायशीतोदकान्नाभिलाषः, सन्तापश्चातिवेलं, ताम्रहरितहारिद्रसंरब्धाक्षता, पित्तोपशयविपर्यासादनुपशयता च; इति पित्तोन्मादलिङ्गानि भवन्ति(२); स्थानमेकदेशे, तूष्णीम्भावः, अल्पशश्चङ्क्रमणं, लालाशिङ्घाणकस्रवणम्, अनन्नाभिलाषः, रहस्कामता, बीभत्सत्वं, शौचद्वेषः, स्वप्ननित्यता, श्वयथुरानने, शुक्लस्तिमितमलोपदिग्धाक्षत्वं, श्लेष्मोपशयविपर्यासादनुपशयता च; इति श्लेष्मोन्मादलिङ्गानि भवन्ति(३); त्रिदोषलिङ्गसन्निपाते तु सान्निपातिकं विद्यात्; तमसाध्यमाचक्षते कुशलाः||७||
🔊 Audio coming soon
ததோऽநந்தரமேவேதிவசநாத் பூர்வரூபாநந்தரஂ ஶீக்ரமேவோந்மாதோ பவதீதி தர்ஶயதி; அந்யே ரோகா யதா பூர்வரூபே பூதேऽபி சிரேண பவந்தி, ந ததோந்மாத இத்யர்தஃ| உந்மாதவிஶேஷவிஜ்ஞாநமிதி வாதாத்யுந்மாதலிங்கமித்யர்தஃ| பரிஸரணஂ ப்ரமணம்| ஶம்யா தக்ஷிணஹஸ்தேந வாதநஂ, தாலஸ்து வாமஹஸ்தேந வாதநஂ; யதுக்தஂ விஶாகிநா- “ஶம்யா தக்ஷிணஹஸ்தேந, வாமஹஸ்தேந தாலகஃ| உபாப்யாஂ வாதநஂ யத்து ஸந்நிபாதஃ ஸ உச்யதே” இதி| அஸாம்நேதி உச்சைஃ| அயாநைரிதி ஹஸ்த்யாதியாநவ்யதிரிக்தைஃ| லப்தேஷு சாவமாந இதி ப்ராப்தேஷ்வப்யவஹார்யேஷ்வாஹார்யேஷ்வநுபயோகோऽவதீரணஂ ச; ந கேவலமவமாநஃ, கிந்து தீவ்ரஂ மாத்ஸர்யஂ ச; அப்யவஹார்யஂ லப்த்வா ந கஸ்யசித்தாதுமிச்சதீத்யர்தஃ| வாதே உபஶய உபஶயஹேதுஃ ஸ்நேஹாதிர்வாதோபஶயஃ, தஸ்ய விபர்யாஸோ ரூக்ஷாதிஃ, தேநாநுபஶயிதா அஸுகமித்யர்தஃ| சகாராத்வாதாநுகுணஸ்நேஹாத்யுபஶயதா ச கஹ்யதே| அமர்ஷ இத்யாதி பித்தோந்மாதலிங்கம்| ஸஂரம்ப ஆரபடீ| ஸ்வேஷாமிதி ஆத்மீயாநாம்| கபோந்மாதலிங்கே ரஹோ விஜநம்||௭||
ஸாத்யாநாஂ து த்ரயாணாஂ ஸாதநாநி- ஸ்நேஹஸ்வேதவமநவிரேசநாஸ்தாபநாநுவாஸநோபஶமந நஸ்தஃகர்மதூமதூபநாஞ்ஜநாவபீடப்ரதமநாப்யங்கப்ரதேஹபரிஷேகாநுலேபநவதபந்தநாவரோதந- வித்ராஸநவிஸ்மாபநவிஸ்மாரணாபதர்பணஸிராவ்யதநாநி, போஜநவிதாநஂ ச யதாஸ்வஂ யுக்த்யா, யச்சாந்யதபி கிஞ்சிந்நிதாநவிபரீதமௌஷதஂ கார்யஂ ததபி ஸ்யாதிதி||௮|| பவதி சாத்ர- உந்மாதாந் தோஷஜாந் ஸாத்யாந் ஸாதயேத்பிஷகுத்தமஃ| அநேந விதியுக்தேந கர்மணா யத் ப்ரகீர்திதம்||௯||
साध्यानां तु त्रयाणां साधनानि- स्नेहस्वेदवमनविरेचनास्थापनानुवासनोपशमन नस्तःकर्मधूमधूपनाञ्जनावपीडप्रधमनाभ्यङ्गप्रदेहपरिषेकानुलेपनवधबन्धनावरोधन- वित्रासनविस्मापनविस्मारणापतर्पणसिराव्यधनानि, भोजनविधानं च यथास्वं युक्त्या, यच्चान्यदपि किञ्चिन्निदानविपरीतमौषधं कार्यं तदपि स्यादिति||८|| भवति चात्र- उन्मादान् दोषजान् साध्यान् साधयेद्भिषगुत्तमः| अनेन विधियुक्तेन कर्मणा यत् प्रकीर्तितम्||९||
🔊 Audio coming soon
அவரோதநஂ தமோக்ரஹாவரோதநாதி| விதியுக்தேநேதி உந்மாதசிகித்ஸிதே ப்ரபஞ்சவக்ஷ்யமாணவிதியுக்தேநேத்யர்தஃ||௮-௯||
யஸ்து தோஷநிமித்தேப்ய உந்மாதேப்யஃ ஸமுத்தாநபூர்வரூபலிங்கவேதநோபஶயவிஶேஷஸமந்விதோ பவத்யுந்மாதஸ்தமாகந்துகமாசக்ஷதே| கேசித் புநஃ பூர்வகதஂ கர்மாப்ரஶஸ்தமிச்சந்தி தஸ்ய நிமித்தம்| தஸ்ய ச ஹேதுஃ ப்ரஜ்ஞாபராத ஏவேதி பகவாந் புநர்வஸுராத்ரேயஃ| ப்ரஜ்ஞாபராதாத்த்யயஂ தேவர்ஷிபிதகந்தர்வயக்ஷராக்ஷஸபிஶாசகுருவத்தஸித்தாசார்யபூஜ்யாநவமத்யாஹிதாந்யாசரதி, அந்யத்வா கிஞ்சிதேவஂவிதஂ கர்மாப்ரஶஸ்தமாரபதே; தமாத்மநா ஹதமுபக்நந்தோ தேவாதயஃ குர்வந்த்யுந்மத்தம்||௧௦||
यस्तु दोषनिमित्तेभ्य उन्मादेभ्यः समुत्थानपूर्वरूपलिङ्गवेदनोपशयविशेषसमन्वितो भवत्युन्मादस्तमागन्तुकमाचक्षते| केचित् पुनः पूर्वकृतं कर्माप्रशस्तमिच्छन्ति तस्य निमित्तम्| तस्य च हेतुः प्रज्ञापराध एवेति भगवान् पुनर्वसुरात्रेयः| प्रज्ञापराधाद्ध्ययं देवर्षिपितृगन्धर्वयक्षराक्षसपिशाचगुरुवृद्धसिद्धाचार्यपूज्यानवमत्याहितान्याचरति, अन्यद्वा किञ्चिदेवंविधं कर्माप्रशस्तमारभते; तमात्मना हतमुपघ्नन्तो देवादयः कुर्वन्त्युन्मत्तम्||१०||
🔊 Audio coming soon
கேசித் புநரித்யாதௌ ‘தஸ்ய நிமித்தஂ’ இதிபதமாவத்ய பூர்வேண பரேண ச யோஜநீயம்| தத்ர ப்ரஜ்ஞாபராத ஏவ தஸ்ய நிமித்தமிதி ப்ருவதா அப்ரஶஸ்தப்ராக்தநகர்மஜந்யத்வஂ ந ப்ரதிக்ஷிப்யதே, யதஃ ப்ராக்தநமபி ஹி கர்ம ப்ரஜ்ஞாபராதஜமேவ| கிஂவா, தஸ்ய நிமித்தஂ ப்ரஜ்ஞாபராத ஏவேத்யநேந தஸ்யேத்யப்ரஶஸ்தகர்மணோऽபி ப்ரஜ்ஞாபராத ஏவ காரணமிதி தர்ஶ்யதே; தேந கர்மஜஸ்ய ப்ரஜ்ஞாபராதாந்தர்நிவிஷ்டத்வமுச்யதே| ஆத்மநா ஹதமிதி ஆத்மநா கதேநாஶுபகர்மணா ஹதம்| உபக்நந்த இத்யாவேஶஂ குர்வந்தஃ||௧௦||
தத்ர தேவாதிப்ரகோபநிமித்தேநாகந்துகோந்மாதேந புரஸ்கதஸ்யேமாநி பூர்வரூபாணி பவந்தி; தத்யதா- தேவகோப்ராஹ்மணதபஸ்விநாஂ ஹிஂஸாருசித்வஂ, கோபநத்வஂ, நஶஂஸாபிப்ராயதா, அரதிஃ, ஓஜோவர்ணச்சாயாபலவபுஷாமுபதப்திஃ, ஸ்வப்நே ச தேவாதிபிரபிபர்த்ஸநஂ ப்ரவர்தநஂ சேதி; ததோऽநந்தரமுந்மாதாபிநிர்வத்திஃ||௧௧||
तत्र देवादिप्रकोपनिमित्तेनागन्तुकोन्मादेन पुरस्कृतस्येमानि पूर्वरूपाणि भवन्ति; तद्यथा- देवगोब्राह्मणतपस्विनां हिंसारुचित्वं, कोपनत्वं, नृशंसाभिप्रायता, अरतिः, ओजोवर्णच्छायाबलवपुषामुपतप्तिः, स्वप्ने च देवादिभिरभिभर्त्सनं प्रवर्तनं चेति; ततोऽनन्तरमुन्मादाभिनिर्वृत्तिः||११||
🔊 Audio coming soon
புரஸ்கதஸ்யேதி அபிஶபநீயதயா வ்யவஸ்தாபிதஸ்ய| நஶஂஸாபிப்ராயதா பராபகாரருசித்வம்| ஓஜஸ உபதப்த்யா ஓஜஃகார்யபலாதிரஹிதஃ| ப்ரவர்தநஂ ப்ரேரணம்||௧௧||
தத்ராயமுந்மாதகராணாஂ பூதாநாமுந்மாதயிஷ்யதாமாரம்பவிஶேஷோ பவதி; தத்யதா- அவலோகயந்தோ தேவா ஜநயந்த்யுந்மாதஂ, குருவத்தஸித்தமஹர்ஷயோऽபிஶபந்தஃ, பிதரோ தர்ஶயந்தஃ , ஸ்பஶந்தோ கந்தர்வாஃ, ஸமாவிஶந்தோ யக்ஷாஃ, ராக்ஷஸாஸ்த்வாத்மகந்தமாக்ராபயந்தஃ, பிஶாசாஃ புநராருஹ்ய வாஹயந்தஃ||௧௨||
तत्रायमुन्मादकराणां भूतानामुन्मादयिष्यतामारम्भविशेषो भवति; तद्यथा- अवलोकयन्तो देवा जनयन्त्युन्मादं, गुरुवृद्धसिद्धमहर्षयोऽभिशपन्तः, पितरो दर्शयन्तः , स्पृशन्तो गन्धर्वाः, समाविशन्तो यक्षाः, राक्षसास्त्वात्मगन्धमाघ्रापयन्तः, पिशाचाः पुनरारुह्य वाहयन्तः||१२||
🔊 Audio coming soon
தர்ஶயந்த இத்யத்ர ‘ஆத்மாநம்’ இதி ஶேஷஃ||௧௨||
தஸ்யேமாநி ரூபாணி பவந்தி; தத்யதா- அத்யாத்மபலவீர்யபௌருஷபராக்ரமக்ரஹணதாரணஸ்மரணஜ்ஞாநவசநவிஜ்ஞாநாநி , அநியதஶ்சோந்மாதகாலஃ||௧௩||
तस्येमानि रूपाणि भवन्ति; तद्यथा- अत्यात्मबलवीर्यपौरुषपराक्रमग्रहणधारणस्मरणज्ञानवचनविज्ञानानि , अनियतश्चोन्मादकालः||१३||
🔊 Audio coming soon
அத்யாத்மஶப்தோ பலாதிபிஃ ப்ரத்யேகமபிஸம்பத்யதே| ஆத்மாநமதிரிச்யேதி அத்யாத்ம; தேநாத்மாநநுரூபபலாதியோகோ பவதீத்யர்தஃ||௧௩||
உந்மாதயிஷ்யதாமபி கலு தேவர்ஷிபிதகந்தர்வயக்ஷராக்ஷஸபிஶாசாநாஂ குருவத்தஸித்தாநாஂ வா ஏஷ்வந்தரேஷ்வபிகமநீயாஃ புருஷா பவந்தி; தத்யதா- பாபஸ்ய கர்மணஃ ஸமாரம்பே, பூர்வகதஸ்ய வா கர்மணஃ பரிணாமகாலே, ஏகஸ்ய வா ஶூந்யகஹவாஸே சதுஷ்பதாதிஷ்டாநே வா, ஸந்த்யாவேலாயாமப்ரயதபாவே வா பர்வஸந்திஷு வா மிதுநீபாவே, ரஜஸ்வலாபிகமநே வா, விகுணே வாऽத்யயநபலிமங்கலஹோமப்ரயோகே, நியமவ்ரதப்ரஹ்மசர்யபங்கே வா, மஹாஹவே வா, தேஶகுலபுரவிநாஶே வா, மஹாக்ரஹோபகமநே வா, ஸ்த்ரியா வா ப்ரஜநநகாலே, விவிதபூதாஶுபாஶுசிஸ்பர்ஶநே வா, வமநவிரேசநருதிரஸ்ராவே, அஶுசேரப்ரயதஸ்ய வா சைத்யதேவாயதநாபிகமநே வா, மாஂஸமதுதிலகுடமத்யோச்சிஷ்டே வா, திக்வாஸஸி வா, நிஶி நகரநிகமசதுஷ்பதோபவநஶ்மஶாநாகாதநாபிகமநே வா, த்விஜகுருஸுரயதிபூஜ்யாபிதர்ஷணே வா, தர்மாக்யாநவ்யதிக்ரமே வா, அந்யஸ்ய வா கர்மணோऽப்ரஶஸ்தஸ்யாரம்பே, இத்யபிகாதகாலா வ்யாக்யாதா பவந்தி||௧௪||
उन्मादयिष्यतामपि खलु देवर्षिपितृगन्धर्वयक्षराक्षसपिशाचानां गुरुवृद्धसिद्धानां वा एष्वन्तरेष्वभिगमनीयाः पुरुषा भवन्ति; तद्यथा- पापस्य कर्मणः समारम्भे, पूर्वकृतस्य वा कर्मणः परिणामकाले, एकस्य वा शून्यगृहवासे चतुष्पथाधिष्ठाने वा, सन्ध्यावेलायामप्रयतभावे वा पर्वसन्धिषु वा मिथुनीभावे, रजस्वलाभिगमने वा, विगुणे वाऽध्ययनबलिमङ्गलहोमप्रयोगे, नियमव्रतब्रह्मचर्यभङ्गे वा, महाहवे वा, देशकुलपुरविनाशे वा, महाग्रहोपगमने वा, स्त्रिया वा प्रजननकाले, विविधभूताशुभाशुचिस्पर्शने वा, वमनविरेचनरुधिरस्रावे, अशुचेरप्रयतस्य वा चैत्यदेवायतनाभिगमने वा, मांसमधुतिलगुडमद्योच्छिष्टे वा, दिग्वाससि वा, निशि नगरनिगमचतुष्पथोपवनश्मशानाघातनाभिगमने वा, द्विजगुरुसुरयतिपूज्याभिधर्षणे वा, धर्माख्यानव्यतिक्रमे वा, अन्यस्य वा कर्मणोऽप्रशस्तस्यारम्भे, इत्यभिघातकाला व्याख्याता भवन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
பர்வஸந்திஃ அமாவாஸ்யா பௌர்ணமாஸீ ச| திக்வாஸஸீதி நக்நே| நிஶீத்யாதௌ புநஶ்சதுஷ்பதவசநஂ நிஶி புநரந்யேந ஸஹாபி சதுஷ்பதகமநப்ரதர்ஶநார்தம் ; ஏகஸ்யேத்யாதௌ து திவாऽப்யேகஸ்ய சதுஷ்பதகமநஂ ப்ருவதே| தர்மாக்யாநவ்யதிக்ரம இதி அவிதிநா தர்மப்ரகாஶநே||௧௪||
த்ரிவிதஂ து கலூந்மாதகராணாஂ பூதாநாமுந்மாதநே ப்ரயோஜநஂ பவதி; தத்யதா- ஹிஂஸா, ரதிஃ, அப்யர்சநஂ சேதி| தேஷாஂ தஂ ப்ரயோஜநவிஶேஷமுந்மத்தாசாரவிஶேஷலக்ஷணைர்வித்யாத்| தத்ர ஹிஂஸார்திநோந்மாத்யமாநோऽக்நிஂ ப்ரவிஶதி, அப்ஸு நிமஜ்ஜதி, ஸ்தலாச்ச்வப்ரே வா பததி, ஶஸ்த்ரகஶாகாஷ்டலோஷ்டமுஷ்டிபிர்ஹந்த்யாத்மாநம், அந்யச்ச ப்ராணவதார்தமாரபதே கிஞ்சித், தமஸாத்யஂ வித்யாத்; ஸாத்யௌ புநர்த்வாவிதரௌ||௧௫||
त्रिविधं तु खलून्मादकराणां भूतानामुन्मादने प्रयोजनं भवति; तद्यथा- हिंसा, रतिः, अभ्यर्चनं चेति| तेषां तं प्रयोजनविशेषमुन्मत्ताचारविशेषलक्षणैर्विद्यात्| तत्र हिंसार्थिनोन्माद्यमानोऽग्निं प्रविशति, अप्सु निमज्जति, स्थलाच्छ्वभ्रे वा पतति, शस्त्रकशाकाष्ठलोष्टमुष्टिभिर्हन्त्यात्मानम्, अन्यच्च प्राणवधार्थमारभते किञ्चित्, तमसाध्यं विद्यात्; साध्यौ पुनर्द्वावितरौ||१५||
🔊 Audio coming soon
ரதிஃ க்ரீடா| அப்யர்சநஂ பூஜா| உந்மத்தாசாரவிஶேஷலக்ஷணைர்வித்யாதிதி உந்மத்தஸ்யாசாரவிஶேஷரூபைர்லக்ஷணைர்ஹிஂஸார்தாத்யுந்மாதிதஂ வித்யாத்| தத்ர ஹிஂஸார்திநோந்மாதிதோ ஹிஂஸாநுகுணமக்நிப்ரவேஶாத்யாசரதி, ரத்யர்திநா சோந்மாதிதஃ க்ரீடார்தஂ ப்ரசரதி, பூஜார்திநா கஹீதோ பூஜாஂ சேஷ்டதே| இஹ ச தேவாதிவசநேந தேவாத்யநுசரா தேவாதிஸதர்மாணோ க்ராஹ்யாஃ, தேவாதயஸ்து ந மாநுஷாநாவிஶந்தி| உக்தஂ ஹி ஸுஶ்ருதே- “ந தே மநுஷ்யைஃ ஸஹ ஸஂவிஶந்தி நவா மநுஷ்யாந் க்வசிதாவிஶந்தி| யே த்வாவிஶந்தீதி வதந்தி மோஹாத்தே பூதவித்யாவிஷயாதபோஹ்யாஃ” (ஸு.உ.தஂ.அ.௬௧) இத்யாதி| ஹிஂஸார்திகஹீதஸ்யாஸாத்யத்வேந தத்விஜ்ஞாநார்தஂ ஸாமாந்யோக்தாந்யபி லக்ஷணாநி ஶங்கக்ராஹிகயா ப்ரூதே||௧௫||
தயோஃ ஸாதநாநி- மந்த்ரௌஷதிமணிமங்கலபல்யுபஹாரஹோமநியமவ்ரதப்ராயஶ்சித்தோபவாஸ ஸ்வஸ்த்யயநப்ரணிபாதகமநாதீநி||௧௬|| ஏவமேதே பஞ்சோந்மாதா வ்யாக்யாதா பவந்தி||௧௭||
तयोः साधनानि- मन्त्रौषधिमणिमङ्गलबल्युपहारहोमनियमव्रतप्रायश्चित्तोपवास स्वस्त्ययनप्रणिपातगमनादीनि||१६|| एवमेते पञ्चोन्मादा व्याख्याता भवन्ति||१७||
🔊 Audio coming soon
தயோரித்யாதௌ கமநஂ தேவதீர்தாதிகமநம்||௧௬-௧௭||
தே து கலு நிஜாகந்துவிஶேஷேண ஸாத்யாஸாத்யவிஶேஷேண ச ப்ரவிபஜ்யமாநாஃ பஞ்ச ஸந்தோ த்வாவேவ பவதஃ| தௌ ச பரஸ்பரமநுபத்நீதஃ கதாசித்யதோக்தஹேதுஸஂஸர்காத்| தயோஃ ஸஂஸஷ்டமேவ பூர்வரூபஂ பவதி, ஸஂஸஷ்டமேவ ச லிங்கம்| தத்ராஸாத்யஸஂயோகஂ ஸாத்யாஸாத்யஸஂயோகஂ சாஸாத்யஂ வித்யாத், ஸாத்யஂ து ஸாத்யஸஂயோகம்| தஸ்ய ஸாதநஂ ஸாதநஸஂயோகமேவ வித்யாதிதி||௧௮||
ते तु खलु निजागन्तुविशेषेण साध्यासाध्यविशेषेण च प्रविभज्यमानाः पञ्च सन्तो द्वावेव भवतः| तौ च परस्परमनुबध्नीतः कदाचिद्यथोक्तहेतुसंसर्गात्| तयोः संसृष्टमेव पूर्वरूपं भवति, संसृष्टमेव च लिङ्गम्| तत्रासाध्यसंयोगं साध्यासाध्यसंयोगं चासाध्यं विद्यात्, साध्यं तु साध्यसंयोगम्| तस्य साधनं साधनसंयोगमेव विद्यादिति||१८||
🔊 Audio coming soon
தாவிதி தௌ நிஜாகந்தூ| பரஸ்பரமநுபத்நீதஃ கதாசிதிதி ந ஸர்வதா| யதோக்தஹேதுஸஂஸர்காதிதி நிஜாகந்துஹேதுமேலகாத்| தத்ரேதி நிஜாகந்துஹேதுஸஂஸர்கே| அஸாத்யஸஂயோகமிதி யதா த்ரிதோஷஜோந்மாதே ஹிஂஸார்திநா தேவாதிநாऽநுபந்தோ பவதி, ததாऽஸாத்யயோஃ ஸஂயோகோ பவதி| ஸாத்யாஸாத்யஸஂயோகஸ்து ஏகதோஷஜே உந்மாதே ஹிஂஸார்த்யுந்மாதயோகாத்ததா ரத்யர்தோந்மாதே த்ரிதோஷோந்மாதாநுபந்தாச்சேத்யாதி ஜ்ஞேயம்| ஸாத்யஸஂயோகஸ்ய ஸாத்யரூபதயைவ ஸாத்யதாயாஂ ஸித்தாயாஂ புநஃ ஸாத்யமிதிவசநஂ ஸாத்யரூபவிகாராந்தரஸம்பந்தே விகாரபூயஸ்த்வேநாஸாத்யஶங்காப்ரதிஷேதார்தம்| ஸாதநஸஂயோகமேவேதி நிஜாகந்துஸாதநமேலகமித்யர்தஃ||௧௮||
பவந்தி சாத்ர- நைவ தேவா ந கந்தர்வா ந பிஶாசா ந ராக்ஷஸாஃ| ந சாந்யே ஸ்வயமக்லிஷ்டமுபக்லிஶ்நந்தி மாநவம்||௧௯|| யே த்வேநமநுவர்தந்தே க்லிஶ்யமாநஂ ஸ்வகர்மணா| ந ஸ தத்தேதுகஃ க்லேஶோ ந ஹ்யஸ்தி கதகத்யதா||௨௦||
भवन्ति चात्र- नैव देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः| न चान्ये स्वयमक्लिष्टमुपक्लिश्नन्ति मानवम्||१९|| ये त्वेनमनुवर्तन्ते क्लिश्यमानं स्वकर्मणा| न स तद्धेतुकः क्लेशो न ह्यस्ति कृतकृत्यता||२०||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி தேவாத்யுந்மாதஹேதுபரிஹாரார்தஂ தேவாத்யுந்மாதேऽபி ப்ரகதமேவ கர்ம காரணஂ தர்ஶயதி- நைவேத்யாதி| அநுவர்தந்த இதிவசநாத்துஷ்கதகர்மப்ரேரிதா ஏவ தேவாதயோऽஶுபகர்மாணமபிநிவிஶந்தீதி தர்ஶயதி; யதி ஹ்யேவமேவ தேவாதயஃ கர்மநிரபேக்ஷா உந்மத்தஂ குர்யுஸ்ததா ஸர்வாநேவ குர்யுரிதி பாவஃ| ந ஸ தத்தேதுகஃ க்லேஶ இதி நாஸௌ தேவாதிகத உந்மாத இத்யர்தஃ| அத கதஂ தேவாத்யாவேஶஜநிதோऽப்யயஂ ந தேவாதிகத இத்யாஹ- நஹ்யஸ்தி கதகத்யதேதி; ந யஸ்மாதஶுபகர்மணா கதே உந்மாதே புநர்தேவாதிகத்யத்வமஸ்தி, ந ஹி கதஂ புநஃ க்ரியதே, தேவாதயஶ்ச கர்மபராதீநா ஏவேதி பாவஃ| கிஂவா, ‘நஹ்யஸ்ய கதகத்யதா’ இதி பாடஃ| தத்ர கதேநைவ ப்ராக்தநகர்மணா உந்மாதிதோ ந கத்யஃ கரணீயஃ புருஷோ பவதி; அந்யதா, ஸர்வேஷாமேவாவிஶேஷேண தேவாத்யுந்மாதஃ ஸ்யாத்; தஸ்மாத்யேநைவோந்மாதபலஜநகஂ கர்ம கதஂ, ஸ ஏவ தேவாதிபிஃ கர்மபராதீநைரபிகம்யதே; அநேநாபிப்ராயேணாஹ- நஹ்யஸ்ய கதகத்யதேதி|- அகதபாபகர்மணோ ந தேவாத்யபிகமநீயதாऽஸ்தீத்யர்தஃ| யஸ்மாத்தேவாதயோऽத்ர கர்மபராதீநாஸ்தஸ்மாத்தேவாதயோ நோபாலம்ப்யாஃ||௧௯-௨௦||
ப்ரஜ்ஞாபராதாத் ஸம்பூதே வ்யாதௌ கர்மஜ ஆத்மநஃ| நாபிஶஂஸேத்புதோ தேவாந்ந பிதந்நாபி ராக்ஷஸாந்||௨௧|| ஆத்மாநமேவ மந்யேத கர்தாரஂ ஸுகதுஃகயோஃ| தஸ்மாச்ச்ரேயஸ்கரஂ மார்கஂ ப்ரதிபத்யேத நோ த்ரஸேத்||௨௨|| தேவாதீநாமபசிதிர்ஹிதாநாஂ சோபஸேவநம்| தே ச தேப்யோ விரோதஶ்ச ஸர்வமாயத்தமாத்மநி||௨௩|| தத்ர ஶ்லோகஃ- ஸங்க்யா நிமித்தஂ ப்ராக்ரூபஂ லக்ஷணஂ ஸாத்யதா ந ச| உந்மாதாநாஂ நிதாநேऽஸ்மிந் க்ரியாஸூத்ரஂ ச பாஷிதம்||௨௪||
प्रज्ञापराधात् सम्भूते व्याधौ कर्मज आत्मनः| नाभिशंसेद्बुधो देवान्न पितॄन्नापि राक्षसान्||२१|| आत्मानमेव मन्येत कर्तारं सुखदुःखयोः| तस्माच्छ्रेयस्करं मार्गं प्रतिपद्येत नो त्रसेत्||२२|| देवादीनामपचितिर्हितानां चोपसेवनम्| ते च तेभ्यो विरोधश्च सर्वमायत्तमात्मनि||२३|| तत्र श्लोकः- सङ्ख्या निमित्तं प्राग्रूपं लक्षणं साध्यता न च| उन्मादानां निदानेऽस्मिन् क्रियासूत्रं च भाषितम्||२४||
🔊 Audio coming soon
ந ச தேவாதிப்யோ பேதவ்யமித்யாஹ- ப்ரஜ்ஞாபராதாதித்யாதி| நாபிஶஂஸேதிதி நோபாலபேத| ஆத்மாநமித்யாதௌ ஆத்மைவ ஶுபாஶுபகர்மகரணாத் ஸுகதுஃகயோர்யதாஸங்க்யஂ காரணஂ பவதீதி வாக்யார்தஃ| நோ த்ரஸேதிதி தேவாதிப்யஃ, ஏவமேவாமீ ஶுபகர்மாணமபி கஹ்ணந்தீதி கத்வா நோ த்ரஸேத்| அபசிதிஃ பூஜா| தே சேத்யாதௌ தே சேதி தேவாபசிதிஹிதோபஸேவநே| தேப்யோ விரோதஶ்சேதி தேப்யோ தேவாதிப்யோ விரோதோ யதோ பவத்யஶுபகர்மப்யஃ, தத் ஸர்வமாத்மந்யாயத்தம்| ஏதேந, ஆத்மாதீநமேவேதமுந்மாதகாரணஸ்ய பரிவர்ஜநஂ பரிஸேவநஂ ச தர்ஶயதி||௨௧-௨௪||
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே நிதாநஸ்தாநே உந்மாதநிதாநஂ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते निदानस्थाने उन्मादनिदानं नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ நிதாநஸ்தாநே உந்மாதநிதாநஂ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||