Adhikarana amlapittasya nidAnapUrvakaM svarUpam (1) · Śloka 1
ਅਥਾਮ੍ਲਪਿਤ੍ਤਨਿਦਾਨਮ੍ |
ਵਿਰੁਦ੍ਧਦੁਸ੍ਟਾਮ੍ਲਵਿਦਾਹਿਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਕੋਪਿਪਾਨਾਨ੍ਨਭੁਜੋ ਵਿਦਗ੍ਧਮ੍ |
ਪਿਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਹੇਤੂਪਚਿਤਂ ਪੁਰਾ ਯਤ੍ਤਦਮ੍ਲਪਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਃ ||੧||
View original
अथाम्लपित्तनिदानम् |
विरुद्धदुष्टाम्लविदाहिपित्तप्रकोपिपानान्नभुजो विदग्धम् |
पित्तं स्वहेतूपचितं पुरा यत्तदम्लपित्तं प्रवदन्ति सन्तः ||१||
Adhikarana amlapittalakShaNam (2) · Śloka 2
ਅਵਿਪਾਕਕ੍ਲਮੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਤਿਕ੍ਤਾਮ੍ਲੋਦ੍ਗਾਰਗੌਰਵੈਃ |
ਹਤ੍ਕਣ੍ਠਦਾਹਾਰੁਚਿਭਿਸ਼੍ਚਾਮ੍ਲਪਿਤ੍ਤਂ ਵਦੇਦ੍ਭਿਸਕ੍ ||੨||
View original
अविपाकक्लमोत्क्लेशतिक्ताम्लोद्गारगौरवैः |
हृत्कण्ठदाहारुचिभिश्चाम्लपित्तं वदेद्भिषक् ||२||
Adhikarana adhogatasyAmlapittasya lakShaNam (3) · Śloka 3
ਤਡ੍ਦਾਹਮੂਰ੍ਛਾਭ੍ਰਮਮੋਹਕਾਰਿ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯਧੋ ਵਾ ਵਿਵਿਧਪ੍ਰਕਾਰਮ੍ |
ਹਲ੍ਲਾਸਕੋਠਾਨਲਸਾਦਹਰ੍ਸਸ੍ਵੇਦਾਙ੍ਗਪੀਤਤ੍ਵਕਰਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ ||੩||
View original
तृड्दाहमूर्छाभ्रममोहकारि प्रयात्यधो वा विविधप्रकारम् |
हृल्लासकोठानलसादहर्षस्वेदाङ्गपीतत्वकरं कदाचित् ||३||
Adhikarana UrdhvagasyAmlapittasya lakShaNam (4-6) · Śloka 6
ਵਾਨ੍ਤਂ ਹਰਿਤ੍ਪੀਤਕਨੀਲਕਸ੍ਣਮਾਰਕ੍ਤਰਕ੍ਤਾਭਮਤੀਵ ਚਾਮ੍ਲਮ੍ |
ਮਾਂਸੋਦਕਾਭਂ ਤ੍ਵਤਿਪਿਚ੍ਛਿਲਾਚ੍ਛਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਨੁਜਾਤਂ ਵਿਵਿਧਂ ਰਸੇਨ ||੪||
ਭੁਕ੍ਤੇ ਵਿਦਗ੍ਧੇ ਤ੍ਵਥਵਾਪ੍ਯਭੁਕ੍ਤੇ ਕਰੋਤਿ ਤਿਕ੍ਤਾਮ੍ਲਵਮਿਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ |
ਉਦ੍ਗਾਰਮੇਵਂਵਿਧਮੇਵ ਕਣ੍ਠਹਤ੍ਕੁਕ੍ਸਿਦਾਹਂ ਸ਼ਿਰਸੋ ਰੁਜਂ ਚ ||੫||
ਕਰਚਰਣਦਾਹਮੌਸ੍ਣ੍ਯਂ ਮਹਤੀਮਰੁਚਿਂ ਜ੍ਵਰਂ ਚ ਕਫਪਿਤ੍ਤਮ੍ |
ਜਨਯਤਿ ਕਣ੍ਡੂਮਣ੍ਡਲਪਿਡਕਾਸ਼ਤਨਿਚਿਤਗਾਤ੍ਰਰੋਗਚਯਮ੍ ||੬||
View original
वान्तं हरित्पीतकनीलकृष्णमारक्तरक्ताभमतीव चाम्लम् |
मांसोदकाभं त्वतिपिच्छिलाच्छं श्लेष्मानुजातं विविधं रसेन ||४||
भुक्ते विदग्धे त्वथवाऽप्यभुक्ते करोति तिक्ताम्लवमिं कदाचित् |
उद्गारमेवंविधमेव कण्ठहृत्कुक्षिदाहं शिरसो रुजं च ||५||
करचरणदाहमौष्ण्यं महतीमरुचिं ज्वरं च कफपित्तम् |
जनयति कण्डूमण्डलपिडकाशतनिचितगात्ररोगचयम् ||६||
Adhikarana amlapittasya sAdhyatvAdivicAraH (7) · Śloka 7
ਰੋਗੋਯਮਮ੍ਲਪਿਤ੍ਤਾਖ੍ਯੋ ਯਤ੍ਨਾਤ੍ ਸਂਸਾਧ੍ਯਤੇ ਨਵਃ |
ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤੋ ਭਵੇਦ੍ਯਾਪ੍ਯਃ, ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਃ ਸ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ||੭||
View original
रोगोऽयमम्लपित्ताख्यो यत्नात् संसाध्यते नवः |
चिरोत्थितो भवेद्याप्यः, कृच्छ्रसाध्यः स कस्यचित् ||७||
Adhikarana amlapitte doShAntarasaMsargaH, doShabhedenAmlapittalakShaNAni ca (8-12) · Śloka 12
ਸਾਨਿਲਂ ਸਾਨਿਲਕਫਂ ਸਕਫਂ ਤਚ੍ਚ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍ |
ਦੋਸਲਿਙ੍ਗੇਨ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਭਿਸਙ੍ਮੋਹਕਰਂ ਹਿ ਤਤ੍ ||੮||
ਕਮ੍ਪਪ੍ਰਲਾਪਮੂਰ੍ਛਾਚਿਮਿਚਿਮਿਗਾਤ੍ਰਾਵਸਾਦਸ਼ੂਲਾਨਿ |
ਤਮਸੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਵਿਭ੍ਰਮਵਿਮੋਹਹਰ੍ਸਾਣ੍ਯਨਿਲਕੋਪਾਤ੍ ||੯||
ਕਫਨਿਸ੍ਠੀਵਨਗੌਰਵਜਡਤਾਰੁਚਿਸ਼ੀਤਸਾਦਵਮਿਲੇਪਾਃ |
ਦਹਨਬਲਸਾਦਕਣ੍ਡੂਨਿਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਿਹ੍ਨਂ ਕਫਾਨੁਗਤੇ ||੧੦||
ਉਭਯਮਿਦਮੇਵ ਚਿਹ੍ਨਂ ਮਾਰੁਤਕਫਸਮ੍ਭਵੇ ਭਵਤ੍ਯਮ੍ਲੇ |
ਤਿਕ੍ਤਾਮ੍ਲਕਟੁਕੋਦ੍ਗਾਰਹਤ੍ਕੁਕ੍ਸਿਕਣ੍ਠਦਾਹਕਤ੍ ||੧੧||
ਭ੍ਰਮੋ ਮੂਰ੍ਛਾਰੁਚਿਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਰਾਲਸ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਿਰੋਰੁਜਾ |
ਪ੍ਰਸੇਕੋ ਮੁਖਮਾਧੁਰ੍ਯਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ ||੧੨||
View original
सानिलं सानिलकफं सकफं तच्च लक्षयेत् |
दोषलिङ्गेन मतिमान् भिषङ्मोहकरं हि तत् ||८||
कम्पप्रलापमूर्छाचिमिचिमिगात्रावसादशूलानि |
तमसो दर्शनविभ्रमविमोहहर्षाण्यनिलकोपात् ||९||
कफनिष्ठीवनगौरवजडतारुचिशीतसादवमिलेपाः |
दहनबलसादकण्डूनिद्राश्चिह्नं कफानुगते ||१०||
उभयमिदमेव चिह्नं मारुतकफसम्भवे भवत्यम्ले |
तिक्ताम्लकटुकोद्गारहृत्कुक्षिकण्ठदाहकृत् ||११||
भ्रमो मूर्छारुचिश्छर्दिरालस्यं च शिरोरुजा |
प्रसेको मुखमाधुर्यं श्लेष्मपित्तस्य लक्षणम् ||१२||
Adhikarana puShpikA · Śloka 51
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇਮ੍ਲਪਿਤ੍ਤਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੫੧||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदानेऽम्लपित्तनिदानं समाप्तम् ||५१||