Adhikarana amlapittasya nidAnapUrvakaM svarUpam (1) · Śloka 1
અથામ્લપિત્તનિદાનમ્ | વિરુદ્ધદુષ્ટામ્લવિદાહિપિત્તપ્રકોપિપાનાન્નભુજો વિદગ્ધમ્ | પિત્તં સ્વહેતૂપચિતં પુરા યત્તદમ્લપિત્તં પ્રવદન્તિ સન્તઃ ||૧||
अथाम्लपित्तनिदानम् | विरुद्धदुष्टाम्लविदाहिपित्तप्रकोपिपानान्नभुजो विदग्धम् | पित्तं स्वहेतूपचितं पुरा यत्तदम्लपित्तं प्रवदन्ति सन्तः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana amlapittalakShaNam (2) · Śloka 2
અવિપાકક્લમોત્ક્લેશતિક્તામ્લોદ્ગારગૌરવૈઃ | હૃત્કણ્ઠદાહારુચિભિશ્ચામ્લપિત્તં વદેદ્ભિષક્ ||૨||
अविपाकक्लमोत्क्लेशतिक्ताम्लोद्गारगौरवैः | हृत्कण्ठदाहारुचिभिश्चाम्लपित्तं वदेद्भिषक् ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhogatasyAmlapittasya lakShaNam (3) · Śloka 3
તૃડ્દાહમૂર્છાભ્રમમોહકારિ પ્રયાત્યધો વા વિવિધપ્રકારમ્ | હૃલ્લાસકોઠાનલસાદહર્ષસ્વેદાઙ્ગપીતત્વકરં કદાચિત્ ||૩||
तृड्दाहमूर्छाभ्रममोहकारि प्रयात्यधो वा विविधप्रकारम् | हृल्लासकोठानलसादहर्षस्वेदाङ्गपीतत्वकरं कदाचित् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana UrdhvagasyAmlapittasya lakShaNam (4-6) · Śloka 6
વાન્તં હરિત્પીતકનીલકૃષ્ણમારક્તરક્તાભમતીવ ચામ્લમ્ | માંસોદકાભં ત્વતિપિચ્છિલાચ્છં શ્લેષ્માનુજાતં વિવિધં રસેન ||૪|| ભુક્તે વિદગ્ધે ત્વથવાઽપ્યભુક્તે કરોતિ તિક્તામ્લવમિં કદાચિત્ | ઉદ્ગારમેવંવિધમેવ કણ્ઠહૃત્કુક્ષિદાહં શિરસો રુજં ચ ||૫|| કરચરણદાહમૌષ્ણ્યં મહતીમરુચિં જ્વરં ચ કફપિત્તમ્ | જનયતિ કણ્ડૂમણ્ડલપિડકાશતનિચિતગાત્રરોગચયમ્ ||૬||
वान्तं हरित्पीतकनीलकृष्णमारक्तरक्ताभमतीव चाम्लम् | मांसोदकाभं त्वतिपिच्छिलाच्छं श्लेष्मानुजातं विविधं रसेन ||४|| भुक्ते विदग्धे त्वथवाऽप्यभुक्ते करोति तिक्ताम्लवमिं कदाचित् | उद्गारमेवंविधमेव कण्ठहृत्कुक्षिदाहं शिरसो रुजं च ||५|| करचरणदाहमौष्ण्यं महतीमरुचिं ज्वरं च कफपित्तम् | जनयति कण्डूमण्डलपिडकाशतनिचितगात्ररोगचयम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana amlapittasya sAdhyatvAdivicAraH (7) · Śloka 7
રોગોઽયમમ્લપિત્તાખ્યો યત્નાત્ સંસાધ્યતે નવઃ | ચિરોત્થિતો ભવેદ્યાપ્યઃ, કૃચ્છ્રસાધ્યઃ સ કસ્યચિત્ ||૭||
रोगोऽयमम्लपित्ताख्यो यत्नात् संसाध्यते नवः | चिरोत्थितो भवेद्याप्यः, कृच्छ्रसाध्यः स कस्यचित् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana amlapitte doShAntarasaMsargaH, doShabhedenAmlapittalakShaNAni ca (8-12) · Śloka 12
સાનિલં સાનિલકફં સકફં તચ્ચ લક્ષયેત્ | દોષલિઙ્ગેન મતિમાન્ ભિષઙ્મોહકરં હિ તત્ ||૮|| કમ્પપ્રલાપમૂર્છાચિમિચિમિગાત્રાવસાદશૂલાનિ | તમસો દર્શનવિભ્રમવિમોહહર્ષાણ્યનિલકોપાત્ ||૯|| કફનિષ્ઠીવનગૌરવજડતારુચિશીતસાદવમિલેપાઃ | દહનબલસાદકણ્ડૂનિદ્રાશ્ચિહ્નં કફાનુગતે ||૧૦|| ઉભયમિદમેવ ચિહ્નં મારુતકફસમ્ભવે ભવત્યમ્લે | તિક્તામ્લકટુકોદ્ગારહૃત્કુક્ષિકણ્ઠદાહકૃત્ ||૧૧|| ભ્રમો મૂર્છારુચિશ્છર્દિરાલસ્યં ચ શિરોરુજા | પ્રસેકો મુખમાધુર્યં શ્લેષ્મપિત્તસ્ય લક્ષણમ્ ||૧૨||
सानिलं सानिलकफं सकफं तच्च लक्षयेत् | दोषलिङ्गेन मतिमान् भिषङ्मोहकरं हि तत् ||८|| कम्पप्रलापमूर्छाचिमिचिमिगात्रावसादशूलानि | तमसो दर्शनविभ्रमविमोहहर्षाण्यनिलकोपात् ||९|| कफनिष्ठीवनगौरवजडतारुचिशीतसादवमिलेपाः | दहनबलसादकण्डूनिद्राश्चिह्नं कफानुगते ||१०|| उभयमिदमेव चिह्नं मारुतकफसम्भवे भवत्यम्ले | तिक्ताम्लकटुकोद्गारहृत्कुक्षिकण्ठदाहकृत् ||११|| भ्रमो मूर्छारुचिश्छर्दिरालस्यं च शिरोरुजा | प्रसेको मुखमाधुर्यं श्लेष्मपित्तस्य लक्षणम् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 51
ઇતિ શ્રીમાધવકરવિરચિતે માધવનિદાનેઽમ્લપિત્તનિદાનં સમાપ્તમ્ ||૫૧||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदानेऽम्लपित्तनिदानं समाप्तम् ||५१||
🔊 Audio coming soon