Adhikarana ashmarInidAnaM samprAptishca (1-2) · Śloka 2
અથાશ્મરીનિદાનમ્ |
વાતપિત્તકફૈસ્તિસ્રશ્ચતુર્થી શુક્રજાઽપરા |
પ્રાયઃ શ્લેષ્માશ્રયાઃ સર્વા અશ્મર્યઃ સ્યુર્યમોપમાઃ ||૧||
વિશોષયેદ્બસ્તિગતં સશુક્રં મૂત્રં સપિત્તં પવનઃ કફં વા |
યદા તદાઽશ્મર્યુપજાયતે તુ ક્રમેણ પિત્તેષ્વિવ રોચના ગોઃ ||૨||
નૈકદોષાશ્રયાઃ સર્વાઃ... |
(ચ. ચિ. અ. ૨૬) |
View original
अथाश्मरीनिदानम् |
वातपित्तकफैस्तिस्रश्चतुर्थी शुक्रजाऽपरा |
प्रायः श्लेष्माश्रयाः सर्वा अश्मर्यः स्युर्यमोपमाः ||१||
विशोषयेद्बस्तिगतं सशुक्रं मूत्रं सपित्तं पवनः कफं वा |
यदा तदाऽश्मर्युपजायते तु क्रमेण पित्तेष्विव रोचना गोः ||२||
नैकदोषाश्रयाः सर्वाः... |
(च. चि. अ. २६) |
Adhikarana ashmarIpUrvarUpam (3) · Śloka 3
... અથાસાં પૂર્વલક્ષણમ્ |
બસ્ત્યાધ્માનં તદાસન્નદેશેષુ પરિતોઽતિરુક્ ||૩||
મૂત્રે બસ્તસગન્ધત્વં મૂત્રકૃચ્છ્રં જ્વરોઽરુચિઃ |
(વા. નિ. અ. ૯) |
View original
... अथासां पूर्वलक्षणम् |
बस्त्याध्मानं तदासन्नदेशेषु परितोऽतिरुक् ||३||
मूत्रे बस्तसगन्धत्वं मूत्रकृच्छ्रं ज्वरोऽरुचिः |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana ashmarIsAmAnyalakShaNam (4-5) · Śloka 5
સામાન્યલિઙ્ગં રુઙ્નાભિસેવનીબસ્તિમૂર્ધસુ ||૪||
વિશીર્ણધારં મૂત્રં સ્યાત્તયા માર્ગે નિરોધિતે |
તદ્વ્યપાયાત્ સુખં મેહેદચ્છં ગોમેદકોપમમ્ ||૫||
તત્સઙ્ક્ષોભાત્ ક્ષતે સાસ્રમાયાસાચ્ચાતિરુગ્ભવેત્ |
(વા. નિ. અ. ૯) |
View original
सामान्यलिङ्गं रुङ्नाभिसेवनीबस्तिमूर्धसु ||४||
विशीर्णधारं मूत्रं स्यात्तया मार्गे निरोधिते |
तद्व्यपायात् सुखं मेहेदच्छं गोमेदकोपमम् ||५||
तत्सङ्क्षोभात् क्षते सास्रमायासाच्चातिरुग्भवेत् |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana vAtajAshmarIlakShaNam (6-7) · Śloka 7
તત્ર વાતાદ્ભૃશં ચાર્તો દન્તાન્ ખાદતિ વેપતે ||૬||
ગૃહ્ણાતિ મેહનં નાભિં પીડયત્યનિશં ક્વણન્ |
સાનિલં મુઞ્ચતિ શકૃન્મુહુર્મેહતિ બિન્દુશઃ ||૭||
શ્યાવારુણાઽશ્મરી ચાસ્ય સ્યાચ્ચિતા કણ્ટકૈરિવ |
(વા. નિ. અ. ૯) |
View original
तत्र वाताद्भृशं चार्तो दन्तान् खादति वेपते ||६||
गृह्णाति मेहनं नाभिं पीडयत्यनिशं क्वणन् |
सानिलं मुञ्चति शकृन्मुहुर्मेहति बिन्दुशः ||७||
श्यावारुणाऽश्मरी चास्य स्याच्चिता कण्टकैरिव |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana pittajAshmarIlakShaNam (8) · Śloka 8
પિત્તેન દહ્યતે બસ્તિઃ પચ્યમાન ઇવોષ્મવાન્ ||૮||
ભલ્લાતકાસ્થિસંસ્થાના રક્તપીતાઽસિતાઽશ્મરી |
(વા. નિ. અ. ૯) |
View original
पित्तेन दह्यते बस्तिः पच्यमान इवोष्मवान् ||८||
भल्लातकास्थिसंस्थाना रक्तपीताऽसिताऽश्मरी |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana shleShmajAshmarIlakShaNam (9) · Śloka 9
બસ્તિર્નિસ્તુદ્યત ઇવ શ્લેષ્મણા શીતલો ગુરુઃ ||૯||
અશ્મરી મહતી શ્લક્ષ્ણા મધુવર્ણાઽથવા સિતા |
(વા. નિ. અ. ૯) |
View original
बस्तिर्निस्तुद्यत इव श्लेष्मणा शीतलो गुरुः ||९||
अश्मरी महती श्लक्ष्णा मधुवर्णाऽथवा सिता |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana pUrvoktAshmarINAM sukhasAdhyalakShaNam (10) · Śloka 10
એતા ભવન્તિ બાલાનાં તેષામેવ ચ ભૂયસા ||૧૦||
આશ્રયોપચયાલ્પત્વાદ્ગ્રહણાહરણે સુખાઃ |
(વા. નિ. અ. ૯) |
View original
एता भवन्ति बालानां तेषामेव च भूयसा ||१०||
आश्रयोपचयाल्पत्वाद्ग्रहणाहरणे सुखाः |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana shukrAshmaryA nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (11-13) · Śloka 13
શુક્રાશ્મરી તુ મહતાં જાયતે શુક્રધારણાત્ ||૧૧||
સ્થાનાચ્ચ્યુતમમુક્તં હિ મુષ્કયોરન્તરેઽનિલઃ |
શોષયત્યુપસઙ્ગૃહ્ય શુક્રં તચ્છુક્રમશ્મરી ||૧૨||
બસ્તિરુઙ્મૂત્રકૃચ્છ્રત્વમુષ્કશ્વયથુકારિણી |
તસ્યામુત્પન્નમાત્રાયાં શુક્રમેતિ વિલીયતે ||૧૩||
પીડિતે ત્વવકાશેઽસ્મિન્... |
(વા. નિ. અ. ૯) |
View original
शुक्राश्मरी तु महतां जायते शुक्रधारणात् ||११||
स्थानाच्च्युतममुक्तं हि मुष्कयोरन्तरेऽनिलः |
शोषयत्युपसङ्गृह्य शुक्रं तच्छुक्रमश्मरी ||१२||
बस्तिरुङ्मूत्रकृच्छ्रत्वमुष्कश्वयथुकारिणी |
तस्यामुत्पन्नमात्रायां शुक्रमेति विलीयते ||१३||
पीडिते त्ववकाशेऽस्मिन्... |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana sharkarAlakShaNam (14) · Śloka 14
...અશ્મર્યેવ ચ શર્કરા |૧૪|
(વા. નિ. અ. ૯) |
View original
...अश्मर्येव च शर्करा |१४|
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana ashmaryupadravAH (14-16) · Śloka 16
અણુશો વાયુના ભિન્ના સા તસ્મિન્નનુલોમગે ||૧૪||
નિરેતિ સહ મૂત્રેણ પ્રતિલોમે નિરુધ્યતે |
(વા. નિ. અ. ૯) |
મૂત્રસ્રોતઃપ્રવૃત્તા સા સક્તા કુર્યાદુપદ્રવાન્ ||૧૫||
દૌર્બલ્યં સદનં કાર્શ્યં કુક્ષિશૂલમથારુચિમ્ |
પાણ્ડુત્વમુષ્ણવાતં ચ તૃષ્ણાં હૃત્પીડનં વમિમ્ ||૧૬||
(સુ. નિ. અ. ૩) |
View original
अणुशो वायुना भिन्ना सा तस्मिन्ननुलोमगे ||१४||
निरेति सह मूत्रेण प्रतिलोमे निरुध्यते |
(वा. नि. अ. ९) |
मूत्रस्रोतःप्रवृत्ता सा सक्ता कुर्यादुपद्रवान् ||१५||
दौर्बल्यं सदनं कार्श्यं कुक्षिशूलमथारुचिम् |
पाण्डुत्वमुष्णवातं च तृष्णां हृत्पीडनं वमिम् ||१६||
(सु. नि. अ. ३) |
Adhikarana ashmaryA asAdhyalakShaNam (17) · Śloka 17
પ્રશૂનનાભિવૃષણં બદ્ધમૂત્રં રુજાતુરમ્ |
અશ્મરી ક્ષપયત્યાશુ સિકતા શર્કરાન્વિતા ||૧૭||
(સુ. સૂ. અ. ૩૩) |
View original
प्रशूननाभिवृषणं बद्धमूत्रं रुजातुरम् |
अश्मरी क्षपयत्याशु सिकता शर्करान्विता ||१७||
(सु. सू. अ. ३३) |
Adhikarana puShpikA · Śloka 32
ઇતિ શ્રીમાધવકરવિરચિતે માધવનિદાનેઽશ્મરીનિદાનં સમાપ્તમ્ ||૩૨||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदानेऽश्मरीनिदानं समाप्तम् ||३२||