Adhikarana pramehanidAnam (1) · Śloka 1
ਅਥ ਪ੍ਰਮੇਹ-ਪ੍ਰਮੇਹਪਿਡਕਾਨਿਦਾਨਮ੍ | ਆਸ੍ਯਾਸੁਖਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸੁਖਂ ਦਧੀਨਿ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯੌਦਕਾਨੂਪਰਸਾਃ ਪਯਾਂਸਿ | ਨਵਾਨ੍ਨਪਾਨਂ ਗੁਡਵੈਕਤਂ ਚ ਪ੍ਰਮੇਹਹੇਤੁਃ ਕਫਕਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਮ੍ ||੧|| (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੭) |
अथ प्रमेह-प्रमेहपिडकानिदानम् | आस्यासुखं स्वप्नसुखं दधीनि ग्राम्यौदकानूपरसाः पयांसि | नवान्नपानं गुडवैकृतं च प्रमेहहेतुः कफकृच्च सर्वम् ||१|| (च. चि. अ. ७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasamprAptiH (2-3) · Śloka 3
ਮੇਦਸ਼੍ਚ ਮਾਂਸਂ ਚ ਸ਼ਰੀਰਜਂ ਚ ਕ੍ਲੇਦਂ ਕਫੋ ਬਸ੍ਤਿਗਤਃ ਪ੍ਰਦੂਸ੍ਯ | ਕਰੋਤਿ ਮੇਹਾਨ੍ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਮੁਸ੍ਣੈਸ੍ਤਾਨੇਵ ਪਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਦੂਸ੍ਯ ਚਾਪਿ ||੨|| ਕ੍ਸੀਣੇਸੁ ਦੋਸੇਸ੍ਵਵਕਸ੍ਯ ਧਾਤੂਨ੍ ਸਨ੍ਦੂਸ੍ਯ ਮੇਹਾਨ੍ ਕੁਰੁਤੇਨਿਲਸ਼੍ਚ | ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਕਫੋਤ੍ਥਾ ਦਸ਼, ਪਿਤ੍ਤਜਾਃ ਸਡ੍ ਯਾਪ੍ਯਾ, ਨ ਸਾਧ੍ਯਃ ਪਵਨਾਚ੍ਚਤੁਸ੍ਕਃ ||੩|| ਸਮਕ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਸਮਕ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਨ੍ਮਹਾਤ੍ਯਯਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਤੇ | (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੬) |
मेदश्च मांसं च शरीरजं च क्लेदं कफो बस्तिगतः प्रदूष्य | करोति मेहान् समुदीर्णमुष्णैस्तानेव पित्तं परिदूष्य चापि ||२|| क्षीणेषु दोषेष्ववकृष्य धातून् सन्दूष्य मेहान् कुरुतेऽनिलश्च | साध्याः कफोत्था दश, पित्तजाः षड् याप्या, न साध्यः पवनाच्चतुष्कः ||३|| समक्रियत्वाद्विषमक्रियत्वान्महात्ययत्वाच्च यथाक्रमं ते | (च. चि. अ. ६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehANAM doShadUShyasa~ggrahaH (4) · Śloka 4
ਕਫਃ ਸਪਿਤ੍ਤਃ ਪਵਨਸ਼੍ਚ ਦੋਸਾ ਮੇਦੋਸ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਾਮ੍ਬੁਵਸਾਲਸੀਕਾਃ | ਮਜ੍ਜਾ ਰਸੌਜਃ ਪਿਸ਼ਿਤਂ ਚ ਦੂਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣਾਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਰੇਵ ਮੇਹਾਃ ||੪|| (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੬) |
कफः सपित्तः पवनश्च दोषा मेदोऽस्रशुक्राम्बुवसालसीकाः | मज्जा रसौजः पिशितं च दूष्याः प्रमेहिणां विंशतिरेव मेहाः ||४|| (च. चि. अ. ६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehapUrvarUpam (5) · Śloka 5
ਦਨ੍ਤਾਦੀਨਾਂ ਮਲਾਢ੍ਯਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਰੂਪਂ ਪਾਣਿਪਾਦਯੋਃ | ਦਾਹਸ਼੍ਚਿਕ੍ਕਣਤਾ ਦੇਹੇ ਤਟ੍ ਸ੍ਵਾਦ੍ਵਾਸ੍ਯਂ ਚ ਜਾਯਤੇ ||੫||
दन्तादीनां मलाढ्यत्वं प्राग्रूपं पाणिपादयोः | दाहश्चिक्कणता देहे तृट् स्वाद्वास्यं च जायते ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasAmAnyalakShaNam (6) · Śloka 6
ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਣਂ ਤੇਸਾਂ ਪ੍ਰਭੂਤਾਵਿਲਮੂਤ੍ਰਤਾ | ਦੋਸਦੂਸ੍ਯਾਵਿਸ਼ੇਸੇਪਿ ਤਤ੍ਸਂਯੋਗਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ||੬|| ਮੂਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾਦਿਭੇਦੇਨ ਭੇਦੋ ਮੇਹੇਸੁ ਕਲ੍ਪ੍ਯਤੇ | (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੦) |
सामान्यं लक्षणं तेषां प्रभूताविलमूत्रता | दोषदूष्याविशेषेऽपि तत्संयोगविशेषतः ||६|| मूत्रवर्णादिभेदेन भेदो मेहेषु कल्प्यते | (वा. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udakameha-ikShumeha-sAndrameha-surAmeha-piShTameha-shukrameha-sikatAmeha-shItameha-shanairmeha-lAlAmehalakShaNam (7-12) · Śloka 12
ਅਚ੍ਛਂ ਬਹੁ ਸਿਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਨਿਰ੍ਗਨ੍ਧਮੁਦਕੋਪਮਮ੍ ||੭|| ਮੇਹਤ੍ਯੁਦਕਮੇਹੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਵਿਲਪਿਚ੍ਛਿਲਮ੍ | ਇਕ੍ਸੋ ਰਸਮਿਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਧੁਰਂ ਚੇਕ੍ਸੁਮੇਹਤਃ ||੮|| ਸਾਨ੍ਦ੍ਰੀਭਵੇਤ੍ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤਂ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਮੇਹੇਨ ਮੇਹਤਿ | ਸੁਰਾਮੇਹੀ ਸੁਰਾਤੁਲ੍ਯਮੁਪਰ੍ਯਚ੍ਛਮਧੋ ਘਨਮ੍ ||੯|| ਸਂਹਸ੍ਟਰੋਮਾ ਪਿਸ੍ਟੇਨ ਪਿਸ੍ਟਵਦ੍ਬਹਲਂ ਸਿਤਮ੍ | ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਭਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਿਸ਼੍ਰਂ ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੇਹੀ ਪ੍ਰਮੇਹਤਿ ||੧੦|| ਮੂਰ੍ਤਾਣੂਨ੍ ਸਿਕਤਾਮੇਹੀ ਸਿਕਤਾਰੂਪਿਣੋ ਮਲਾਨ੍ | ਸ਼ੀਤਮੇਹੀ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਮਧੁਰਂ ਭਸ਼ਸ਼ੀਤਲਮ੍ ||੧੧|| ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਰ੍ਮੇਹੀ ਮਨ੍ਦਂ ਮਨ੍ਦਂ ਪ੍ਰਮੇਹਤਿ | ਲਾਲਾਤਨ੍ਤੁਯੁਤਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਲਾਲਾਮੇਹੇਨ ਪਿਚ੍ਛਿਲਮ੍ ||੧੨|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੦) |
अच्छं बहु सितं शीतं निर्गन्धमुदकोपमम् ||७|| मेहत्युदकमेहेन किञ्चिदाविलपिच्छिलम् | इक्षो रसमिवात्यर्थं मधुरं चेक्षुमेहतः ||८|| सान्द्रीभवेत् पर्युषितं सान्द्रमेहेन मेहति | सुरामेही सुरातुल्यमुपर्यच्छमधो घनम् ||९|| संहृष्टरोमा पिष्टेन पिष्टवद्बहलं सितम् | शुक्राभं शुक्रमिश्रं वा शुक्रमेही प्रमेहति ||१०|| मूर्ताणून् सिकतामेही सिकतारूपिणो मलान् | शीतमेही सुबहुशो मधुरं भृशशीतलम् ||११|| शनैः शनैः शनैर्मेही मन्दं मन्दं प्रमेहति | लालातन्तुयुतं मूत्रं लालामेहेन पिच्छिलम् ||१२|| (वा. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShArameha-nIlameha-kAlameha-hAridrameha-mA~jjiShThameha-raktamehalakShaNam (13-14) · Śloka 15
ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਃ ਕ੍ਸਾਰੇਣ ਕ੍ਸਾਰਤੋਯਵਤ੍ | ਨੀਲਮੇਹੇਨ ਨੀਲਾਭਂ ਕਾਲਮੇਹੀ ਮਸੀਨਿਭਮ੍ ||੧੩|| ਹਾਰਿਦ੍ਰਮੇਹੀ ਕਟੁਕਂ ਹਰਿਦ੍ਰਾਸਨ੍ਨਿਭਂ ਦਹਤ੍ | ਵਿਸ੍ਰਂ ਮਾਞ੍ਜਿਸ੍ਠਮੇਹੇਨ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸਲਿਲੋਪਮਮ੍ ||੧੪|| ਵਿਸ੍ਰਮੁਸ੍ਣਂ ਸਲਵਣਂ ਰਕ੍ਤਾਭਂ ਰਕ੍ਤਮੇਹਤਃ |੧੫| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੦) |
गन्धवर्णरसस्पर्शैः क्षारेण क्षारतोयवत् | नीलमेहेन नीलाभं कालमेही मसीनिभम् ||१३|| हारिद्रमेही कटुकं हरिद्रासन्निभं दहत् | विस्रं माञ्जिष्ठमेहेन मञ्जिष्ठासलिलोपमम् ||१४|| विस्रमुष्णं सलवणं रक्ताभं रक्तमेहतः |१५| (वा. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vasAmeha-majjameha-kShaudrameha-hastimehalakShaNam (15-17) · Śloka 17
ਵਸਾਮੇਹੀ ਵਸਾਮਿਸ਼੍ਰਂ ਵਸਾਭਂ ਮੂਤ੍ਰਯੇਨ੍ਮੁਹੁਃ ||੧੫|| ਮਜ੍ਜਾਭਂ ਮਜ੍ਜਮਿਸ਼੍ਰਂ ਵਾ ਮਜ੍ਜਮੇਹੀ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ | ਕਸਾਯਂ ਮਧੁਰਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮੇਹਂ ਵਦੇਦ੍ਬੁਧਃ ||੧੬|| ਹਸ੍ਤੀ ਮਤ੍ਤ ਇਵਾਜਸ੍ਰਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਵੇਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ | ਸਲਸੀਕਂ ਵਿਬਦ੍ਧਂ ਚ ਹਸ੍ਤਿਮੇਹੀ ਪ੍ਰਮੇਹਤਿ ||੧੭|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੦) |
वसामेही वसामिश्रं वसाभं मूत्रयेन्मुहुः ||१५|| मज्जाभं मज्जमिश्रं वा मज्जमेही मुहुर्मुहुः | कषायं मधुरं रूक्षं क्षौद्रमेहं वदेद्बुधः ||१६|| हस्ती मत्त इवाजस्रं मूत्रं वेगविवर्जितम् | सलसीकं विबद्धं च हस्तिमेही प्रमेहति ||१७|| (वा. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehopadravAH (18-20) · Śloka 20
ਅਵਿਪਾਕੋਰੁਚਿਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਰ੍ਨਿਦ੍ਰਾ ਕਾਸਃ ਸਪੀਨਸਃ | ਉਪਦ੍ਰਵਾਃ ਪ੍ਰਜਾਯਨ੍ਤੇ ਮੇਹਾਨਾਂ ਕਫਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ ||੧੮|| ਬਸ੍ਤਿਮੇਹਨਯੋਸ੍ਤੋਦੋ ਮੁਸ੍ਕਾਵਦਰਣਂ ਜ੍ਵਰਃ | ਦਾਹਸ੍ਤਸ੍ਣਾਮ੍ਲਿਕਾ ਮੂਰ੍ਛਾ ਵਿਡ੍ਭੇਦਃ ਪਿਤ੍ਤਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ ||੧੯|| ਵਾਤਜਾਨਾਮੁਦਾਵਰ੍ਤਃ ਕਮ੍ਪਹਦ੍ਗ੍ਰਹਲੋਲਤਾਃ | ਸ਼ੂਲਮੁਨ੍ਨਿਦ੍ਰਤਾ ਸ਼ੋਸਃ ਕਾਸਃ ਸ਼੍ਵਾਸਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ||੨੦|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੦) |
अविपाकोऽरुचिश्छर्दिर्निद्रा कासः सपीनसः | उपद्रवाः प्रजायन्ते मेहानां कफजन्मनाम् ||१८|| बस्तिमेहनयोस्तोदो मुष्कावदरणं ज्वरः | दाहस्तृष्णाऽम्लिका मूर्छा विड्भेदः पित्तजन्मनाम् ||१९|| वातजानामुदावर्तः कम्पहृद्ग्रहलोलताः | शूलमुन्निद्रता शोषः कासः श्वासश्च जायते ||२०|| (वा. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehasyAsAdhyalakShaNam (21) · Śloka 21
ਯਥੋਕ੍ਤੋਪਦ੍ਰਵਾਵਿਸ੍ਟਮਤਿਪ੍ਰਸ੍ਰੁਤਮੇਵ ਚ | ਪਿਡਕਾਪੀਡਿਤਂ ਗਾਢਃ ਪ੍ਰਮੇਹੋ ਹਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਮ੍ ||੨੧|| (ਸੁ. ਸੂ. ਅ. ੩੩) |
यथोक्तोपद्रवाविष्टमतिप्रस्रुतमेव च | पिडकापीडितं गाढः प्रमेहो हन्ति मानवम् ||२१|| (सु. सू. अ. ३३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhumehIjAtasya pramehiNo~asAdhyatvam (22) · Śloka 22
ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਮੇਹੀ ਮਧੁਮੇਹਿਨੋ ਵਾ ਨ ਸਾਧ੍ਯ ਉਕ੍ਤਃ ਸ ਹਿ ਬੀਜਦੋਸਾਤ੍ | ਯੇ ਚਾਪਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੁਲਜਾ ਵਿਕਾਰਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤ੍ਯਸਾਧ੍ਯਾਨ੍ ||੨੨|| (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੬) |
जातः प्रमेही मधुमेहिनो वा न साध्य उक्तः स हि बीजदोषात् | ये चापि केचित् कुलजा विकारा भवन्ति तांस्तान् प्रवदन्त्यसाध्यान् ||२२|| (च. चि. अ. ६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upekShayA hi kaphapittajAnAmapi madhumehatvaM, dhAtukShayAvaraNAbhyAM kupitavAtena madhumehasambhavashca (23-25) · Śloka 25
ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਪ੍ਰਮੇਹਾਸ੍ਤੁ ਕਾਲੇਨਾਪ੍ਰਤਿਕਾਰਿਣਃ | ਮਧੁਮੇਹਤ੍ਵਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਤਦਾਸਾਧ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ||੨੩|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੬) | ਮਧੁਮੇਹੇ ਮਧੁਸਮਂ ਜਾਯਤੇ ਸ ਕਿਲ ਦ੍ਵਿਧਾ | ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇ ਧਾਤੁਕ੍ਸਯਾਦ੍ਵਾਯੌ ਦੋਸਾਵਤਪਥੇਥਵਾ ||੨੪|| ਆਵਤੋ ਦੋਸਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਸੋਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ | ਕ੍ਸਣਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਣਃ ਕ੍ਸਣਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਣੋ ਭਜਤੇ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਤਾਮ੍ ||੨੫|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੦) |
सर्व एव प्रमेहास्तु कालेनाप्रतिकारिणः | मधुमेहत्वमायान्ति तदाऽसाध्या भवन्ति हि ||२३|| (सु. नि. अ. ६) | मधुमेहे मधुसमं जायते स किल द्विधा | क्रुद्धे धातुक्षयाद्वायौ दोषावृतपथेऽथवा ||२४|| आवृतो दोषलिङ्गानि सोऽनिमित्तं प्रदर्शयन् | क्षणात् क्षीणः क्षणात् पूर्णो भजते कृच्छ्रसाध्यताम् ||२५|| (वा. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarveShAM pramehANAM madhumehavAcitve nimittam (26) · Śloka 26
ਮਧੁਰਂ ਯਚ੍ਚ ਮੇਹੇਸੁ ਪ੍ਰਾਯੋ ਮਧ੍ਵਿਵ ਮੇਹਤਿ | ਸਰ੍ਵੇਪਿ ਮਧੁਮੇਹਾਖ੍ਯਾ ਮਾਧੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਤਨੋਰਤਃ ||੨੬|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੦) |
मधुरं यच्च मेहेषु प्रायो मध्विव मेहति | सर्वेऽपि मधुमेहाख्या माधुर्याच्च तनोरतः ||२६|| (वा. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehopekShayA piDakAsambhavaH (27-28) · Śloka 28
ਸ਼ਰਾਵਿਕਾ ਕਚ੍ਛਪਿਕਾ ਜਾਲਿਨੀ ਵਿਨਤਾਲਜੀ | ਮਸੂਰਿਕਾ ਸਰ੍ਸਪਿਕਾ ਪੁਤ੍ਰਿਣੀ ਸਵਿਦਾਰਿਕਾ ||੨੭|| ਵਿਦ੍ਰਧਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਪਿਡਕਾਃ ਪ੍ਰਮੇਹੋਪੇਕ੍ਸਯਾ ਦਸ਼ | ਸਨ੍ਧਿਮਰ੍ਮਸੁ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਮਾਂਸਲੇਸੁ ਚ ਧਾਮਸੁ ||੨੮|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੦) |
शराविका कच्छपिका जालिनी विनताऽलजी | मसूरिका सर्षपिका पुत्रिणी सविदारिका ||२७|| विद्रधिश्चेति पिडकाः प्रमेहोपेक्षया दश | सन्धिमर्मसु जायन्ते मांसलेषु च धामसु ||२८|| (वा. नि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharAvikA-sarShapikA-kacchapikA-jAlinI-vinatA-putriNI-masUrikA-alajI-vidArikA-vidradhilakShaNam (29-33) · Śloka 34
ਅਨ੍ਤੋਨ੍ਨਤਾ ਤੁ ਤਦ੍ਰੂਪਾ ਨਿਮ੍ਨਮਧ੍ਯਾ ਸ਼ਰਾਵਿਕਾ | ਗੌਰਸਰ੍ਸਪਸਂਸ੍ਥਾਨਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਾ ਚ ਸਰ੍ਸਪੀ ||੨੯|| ਸਦਾਹਾ ਕੂਰ੍ਮਸਂਸ੍ਥਾਨਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਕਚ੍ਛਪਿਕਾ ਬੁਧੈਃ | ਜਾਲਿਨੀ ਤੀਵ੍ਰਦਾਹਾ ਤੁ ਮਾਂਸਜਾਲਸਮਾਵਤਾ ||੩੦|| ਅਵਗਾਢਰੁਜਾਕ੍ਲੇਦਾ ਪਸ੍ਠੇ ਵਾਪ੍ਯੁਦਰੇਪਿ ਵਾ | ਮਹਤੀ ਪਿਡਕਾ ਨੀਲਾ ਵਿਨਤਾ ਨਾਮ ਸਾ ਸ੍ਮਤਾ ||੩੧|| ਮਹਤ੍ਯਲ੍ਪਚਿਤਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਪਿਡਕਾ ਚਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਿਣੀ | ਮਸੂਰਾਕਤਿਸਂਸ੍ਥਾਨਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਤੁ ਮਸੂਰਿਕਾ ||੩੨|| ਰਕ੍ਤਾ ਸਿਤਾ ਸ੍ਫੋਟਚਿਤਾ ਦਾਰੁਣਾ ਤ੍ਵਲਜੀ ਭਵੇਤ੍ | ਵਿਦਾਰੀਕਨ੍ਦਵਦ੍ਵਤ੍ਤਾ ਕਠਿਨਾ ਚ ਵਿਦਾਰਿਕਾ ||੩੩|| ਵਿਦ੍ਰਧੇਰ੍ਲਕ੍ਸਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਵਿਦ੍ਰਧਿਕਾ ਤੁ ਸਾ |੩੪| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੬) |
अन्तोन्नता तु तद्रूपा निम्नमध्या शराविका | गौरसर्षपसंस्थाना तत्प्रमाणा च सर्षपी ||२९|| सदाहा कूर्मसंस्थाना ज्ञेया कच्छपिका बुधैः | जालिनी तीव्रदाहा तु मांसजालसमावृता ||३०|| अवगाढरुजाक्लेदा पृष्ठे वाऽप्युदरेऽपि वा | महती पिडका नीला विनता नाम सा स्मृता ||३१|| महत्यल्पचिता ज्ञेया पिडका चापि पुत्रिणी | मसूराकृतिसंस्थाना विज्ञेया तु मसूरिका ||३२|| रक्ता सिता स्फोटचिता दारुणा त्वलजी भवेत् | विदारीकन्दवद्वृत्ता कठिना च विदारिका ||३३|| विद्रधेर्लक्षणैर्युक्ता ज्ञेया विद्रधिका तु सा |३४| (सु. नि. अ. ६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piDakAnAmArambhakakAraNam (34-35) · Śloka 35
ਯੇ ਯਨ੍ਮਯਾਃ ਸ੍ਮਤਾ ਮੇਹਾਸ੍ਤੇਸਾਮੇਤਾਸ੍ਤੁ ਤਨ੍ਮਯਾਃ ||੩੪|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੬) | ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਮੇਹਮਪ੍ਯੇਤਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਦੁਸ੍ਟਮੇਦਸਃ | ਤਾਵਚ੍ਚੈਤਾ ਨ ਲਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਾਵਦ੍ਵਾਸ੍ਤੁਪਰਿਗ੍ਰਹਾਃ ||੩੫|| (ਚ. ਸੂ. ਅ. ੧੭) |
ये यन्मयाः स्मृता मेहास्तेषामेतास्तु तन्मयाः ||३४|| (सु. नि. अ. ६) | विना प्रमेहमप्येता जायन्ते दुष्टमेदसः | तावच्चैता न लक्ष्यन्ते यावद्वास्तुपरिग्रहाः ||३५|| (च. सू. अ. १७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyapiDakAlakShaNam (36) · Śloka 36
ਗੁਦੇ ਹਦਿ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਂਸ੍ਯੇ ਪਸ੍ਠੇ ਮਰ੍ਮਸੁ ਚੋਤ੍ਥਿਤਾਃ | ਸੋਪਦ੍ਰਵਾ ਦੁਰ੍ਬਲਾਗ੍ਨੇਃ ਪਿਡਕਾਃ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ||੩੬|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੬) |
गुदे हृदि शिरस्यंस्ये पृष्ठे मर्मसु चोत्थिताः | सोपद्रवा दुर्बलाग्नेः पिडकाः परिवर्जयेत् ||३६|| (सु. नि. अ. ६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 33
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਪ੍ਰਮੇਹਪ੍ਰਮੇਹਪਿਡਕਾਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੩੩||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने प्रमेहप्रमेहपिडकानिदानं समाप्तम् ||३३||
🔊 Audio coming soon