64. mūḍhagarbhanidānam

Adhikarana garbhasya srAvapAtayornidAnapUrvakaM pUrvarUpam (1) · Śloka 1

अथ मूढगर्भनिदानम् | भयाभिघातात्तीक्ष्णोष्णपानाशननिषेवणात् | गर्भे पतति रक्तस्य सशूलं दर्शनं भवेत् ||१||

Adhikarana garbhasrAvagarbhapAtayoH kAlabhedaH (2) · Śloka 2

आचतुर्थात्ततो मासात् प्रस्रवेद्गर्भविद्रवः | ततः स्थिरशरीरस्य पातः पञ्चमषष्ठयोः ||२|| (सु. नि. अ. ८) |

Adhikarana garbhasyAkAlapAte nidAnapUrvako dRuShTAntaH (3) · Śloka 3

गर्भोऽभिघातविषमाशनपीडनाद्यैः पक्वं द्रुमादिव फलं पतति क्षणेन |३|

Adhikarana ucitaprasavakAle mUDhagarbhasya sthitiH (3) · Śloka 3

मूढः करोति पवनः खलु मूढगर्भं शूलं च योनिजठरादिषु मूत्रसङ्गम् ||३||

Adhikarana mUDhagarbhasyAShTavidhA gatiH (4-5) · Śloka 5

भुग्नोऽनिलेन विगुणेन ततः स गर्भः सङ्ख्यामतीत्य बहुधा समुपैति योनिम् | द्वारं निरुध्य शिरसा जठरेण कश्चित् कश्चिच्छरीरपरिवर्तितकुब्जदेहः ||४|| एकेन कश्चिदपरस्तु भुजद्वयेन तिर्यग्गतो भवति कश्चिदवाङ्मुखोऽन्यः | पार्श्वापवृत्तगतिरेति तथैव कश्चिदित्यष्टधा गतिरियं ह्यपरा चतुर्धा ||५||

Adhikarana mUDhagarbhasyAparA catuHprakArA gatiH (6) · Śloka 6

सङ्कीलकः प्रतिखुरः परिघोऽथ बीजस्तेषूर्ध्वबाहुचरणैः शिरसा च योनिम् | सङ्गी च यो भवति कीलकवत् स कीलो दृश्यैः खुरैः प्रतिखुरं स हि कायसङ्गी | गच्छेद्भुजद्वयशिराः स च बीजकाख्यो योनौ स्थितः स परिघः परिघेण तुल्यः ||६||

Adhikarana asAdhyamUDhagarbhagarbhiNyorlakShaNam (7) · Śloka 7

अपविद्धशिरा या तु शीताङ्गी निरपत्रपा | नीलोद्गतसिरा हन्ति सा गर्भं स च तां तथा ||७|| (सु. नि. अ. ८) |

Adhikarana antarmRutagarbhalakShaNam (8) · Śloka 8

गर्भास्पन्दनमावीनां प्रणाशः श्यावपाण्डुता | भवेदुच्छ्वासपूतित्वं शूनताऽन्तर्मृते शिशौ ||८|| (सु. नि. अ. ८) |

Adhikarana mAnasAgantuduHkha-vyAdhibhedena dvividho garbhamaraNahetuH (9) · Śloka 9

मानसागन्तुभिर्मातुरुपतापैः प्रपीडितः | गर्भो व्यापद्यते कुक्षौ व्याधिभिश्च निपीडितः ||९|| (सु. नि. अ. ८) |

Adhikarana aparamasAdhyagarbhiNIlakShaNam (10-11) · Śloka 11

योनिसंवरणं सङ्गः कुक्षौ मक्कल्ल एव च | हन्युः स्त्रियं मूढगर्भां यथोक्ताश्चाप्युपद्रवाः ||१०|| वायुः प्रकुपितः कुर्यात् संरुध्य रुधिरं स्रुतम् | सूताया हृच्छिरोबस्तिशूलं मक्कल्लसञ्ज्ञकम् ||११||

Adhikarana puShpikA · Śloka 64

इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने मूढगर्भनिदानं समाप्तम् ||६४||