Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 3
অথাতো বিসর্পনাডীস্তনরোগচিকিত্সিতং ব্যাখ্যাস্যামঃ ||১|| যথোবাচ ভগবান্ ধন্বন্তরিঃ ||২|| সাধ্যা বিসর্পাস্ত্রয আদিতো যে ন সন্নিপাতক্ষতজৌ হি সাধ্যৌ |৩|
अथातो विसर्पनाडीस्तनरोगचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| साध्या विसर्पास्त्रय आदितो ये न सन्निपातक्षतजौ हि साध्यौ |३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
সাধ্যেষু তত্পথ্যগণৈর্বিদধ্যাদ্ধৃতানি সেকাংশ্চ তথোপদেহান্ ||৩||
साध्येषु तत्पथ्यगणैर्विदध्याद्धृतानि सेकांश्च तथोपदेहान् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
মুস্তাশতাহ্বাসুরদারুকুষ্ঠবারাহিকুস্তুম্বুরুকৃষ্ণগন্ধাঃ | বাতাত্মকে চোষ্ণগণাঃ প্রযোজ্যাঃ সেকেষু লেপেষু তথা শৃতেষু ||৪|| যত্ পঞ্চমূলং খলু কণ্টকাখ্যমল্পং মহচ্চাপ্যথ বল্লিজং চ | তচ্চোপযোজ্যং ভিষজা প্রদেহে সেকে ঘৃতে চাপি তথৈব তৈলে ||৫||
मुस्ताशताह्वासुरदारुकुष्ठवाराहिकुस्तुम्बुरुकृष्णगन्धाः | वातात्मके चोष्णगणाः प्रयोज्याः सेकेषु लेपेषु तथा शृतेषु ||४|| यत् पञ्चमूलं खलु कण्टकाख्यमल्पं महच्चाप्यथ वल्लिजं च | तच्चोपयोज्यं भिषजा प्रदेहे सेके घृते चापि तथैव तैले ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6-9) · Śloka 9
কসেরুশৃঙ্গাটকপদ্মগুন্দ্রাঃ সশৈবলাঃ সোত্পলকর্দমাশ্চ | বস্ত্রান্তরাঃ পিত্তকৃতে বিসর্পে লেপা বিধেযাঃ সঘৃতাঃ সুশীতাঃ ||৬|| হ্রীবেরলামজ্জকচন্দনানি স্রোতোজমুক্তামণিগৈরিকাশ্চ | ক্ষীরেণ পিষ্টাঃ সঘৃতাঃ সুশীতা লেপাঃ প্রযোজ্যাস্তনবঃ সুখায ||৭|| প্রপৌণ্ডরীকং মধুকং পযস্যা মঞ্জিষ্ঠিকা পদ্মকচন্দনে চ | সুগন্ধিকা চেতি সুখায লেপঃ পৈত্তে বিসর্পে ভিষজা প্রযোজ্যঃ ||৮|| ন্যগ্রোধবর্গৈঃ পরিষেচনং চ ঘৃতং চ কুর্যাত্ স্বরসেন তস্য | শীতৈঃ পযোভিশ্চ মধূদকৈশ্চ সশর্করৈরিক্ষুরসৈশ্চ সেকান্ ||৯||
कसेरुशृङ्गाटकपद्मगुन्द्राः सशैवलाः सोत्पलकर्दमाश्च | वस्त्रान्तराः पित्तकृते विसर्पे लेपा विधेयाः सघृताः सुशीताः ||६|| ह्रीवेरलामज्जकचन्दनानि स्रोतोजमुक्तामणिगैरिकाश्च | क्षीरेण पिष्टाः सघृताः सुशीता लेपाः प्रयोज्यास्तनवः सुखाय ||७|| प्रपौण्डरीकं मधुकं पयस्या मञ्जिष्ठिका पद्मकचन्दने च | सुगन्धिका चेति सुखाय लेपः पैत्ते विसर्पे भिषजा प्रयोज्यः ||८|| न्यग्रोधवर्गैः परिषेचनं च घृतं च कुर्यात् स्वरसेन तस्य | शीतैः पयोभिश्च मधूदकैश्च सशर्करैरिक्षुरसैश्च सेकान् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (10-13) · Śloka 13
ঘৃতস্য গৌরীমধুকারবিন্দরোধ্রাম্বুরাজাদনগৈরিকেষু | তথর্ষভে পদ্মকসারিবাসু কাকোলিমেদাকুমুদোত্পলেষু ||১০|| সচন্দনাযাং মধুশর্করাযাং দ্রাক্ষাস্থিরাপৃশ্নিশতাহ্বযাসু | কল্কীকৃতাসূদকমত্র দত্ত্বা ন্যগ্রোধবর্গস্য তথা স্থিরাদেঃ ||১১|| গণস্য বিল্বাদিকপঞ্চমূল্যাশ্চতুর্গুণং ক্ষীরমথাপি তদ্বত্ | প্রস্থং বিপক্বং পরিষেচনেন পৈত্তীর্নিহন্যাত্তু বিসর্পনাডীঃ ||১২|| বিস্ফোটদুষ্টব্রণশীর্ষরোগান্ পাকং তথাঽঽস্যস্য নিহন্তি পানাত্ | গ্রহার্দিতে শোষিণি চাপি বালে ঘৃতং হি গৌর্যাদিকমেতদিষ্টম্ ||১৩||
घृतस्य गौरीमधुकारविन्दरोध्राम्बुराजादनगैरिकेषु | तथर्षभे पद्मकसारिवासु काकोलिमेदाकुमुदोत्पलेषु ||१०|| सचन्दनायां मधुशर्करायां द्राक्षास्थिरापृश्निशताह्वयासु | कल्कीकृतासूदकमत्र दत्त्वा न्यग्रोधवर्गस्य तथा स्थिरादेः ||११|| गणस्य बिल्वादिकपञ्चमूल्याश्चतुर्गुणं क्षीरमथापि तद्वत् | प्रस्थं विपक्वं परिषेचनेन पैत्तीर्निहन्यात्तु विसर्पनाडीः ||१२|| विस्फोटदुष्टव्रणशीर्षरोगान् पाकं तथाऽऽस्यस्य निहन्ति पानात् | ग्रहार्दिते शोषिणि चापि बाले घृतं हि गौर्यादिकमेतदिष्टम् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 15
অজাঽশ্ববগন্ধা সরলা সকালা সৈকৈষিকা চাপ্যথবাঽজশৃঙ্গী | গোমূত্রপিষ্টো বিহিতঃ প্রদেহো হন্যাদ্বিসর্পং কফজং স শীঘ্রম্ ||১৪|| কালানুসার্যাগুরুচোচগুঞ্জারাস্নাবচাশীতশিবেন্দ্রপর্ণ্যঃ | পালিন্দিমুঞ্জাতমহীকদম্বা হিতা বিসর্পেষু কফাত্মকেষু ||১৫||
अजाऽश्ववगन्धा सरला सकाला सैकैषिका चाप्यथवाऽजशृङ्गी | गोमूत्रपिष्टो विहितः प्रदेहो हन्याद्विसर्पं कफजं स शीघ्रम् ||१४|| कालानुसार्यागुरुचोचगुञ्जारास्नावचाशीतशिवेन्द्रपर्ण्यः | पालिन्दिमुञ्जातमहीकदम्बा हिता विसर्पेषु कफात्मकेषु ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (16) · Śloka 17
গণস্তু যোজ্যো বরুণপ্রবৃত্তঃ ক্রিযাসু সর্বাসু বিচক্ষণেন | সংশোধনং শোণিতমোক্ষণং চ শ্রেষ্ঠং বিসর্পেষু চিকিত্সিতং হি ||১৬|| সর্বাংশ্চ পক্বান্ পরিশোধ্য ধীমান্ ব্রণক্রমেণোপচরেদ্যথোক্তম্ |১৭|
गणस्तु योज्यो वरुणप्रवृत्तः क्रियासु सर्वासु विचक्षणेन | संशोधनं शोणितमोक्षणं च श्रेष्ठं विसर्पेषु चिकित्सितं हि ||१६|| सर्वांश्च पक्वान् परिशोध्य धीमान् व्रणक्रमेणोपचरेद्यथोक्तम् |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (17-19) · Śloka 20
নাডী ত্রিদোষপ্রভবা ন সিধ্যেচ্ছেষাশ্চতস্নঃ খলু যত্নসাধ্যাঃ ||১৭|| তত্রানিলোত্থামুপনাহ্য পূর্বমশেষতঃ পূযগতিং বিদার্য | তিলৈরপামার্গফলৈশ্চ পিষ্ট্বা সসৈন্ধবৈর্বন্ধনমত্র কুর্যাত্ ||১৮|| প্রক্ষালনে চাপি সদা ব্রণস্য যোজ্যং মহদ্যত্ খলু পঞ্চমূলম্ | হিংস্রাং হরিদ্রাং কটুকাং বলাং চ গোজিহ্বিকাং চাপি সবিল্বমূলাম্ ||১৯|| সংহৃত্য তৈলং বিপচেদ্ব্রণস্য সংশোধনং পূরণরোপণং চ |২০|
नाडी त्रिदोषप्रभवा न सिध्येच्छेषाश्चतस्नः खलु यत्नसाध्याः ||१७|| तत्रानिलोत्थामुपनाह्य पूर्वमशेषतः पूयगतिं विदार्य | तिलैरपामार्गफलैश्च पिष्ट्वा ससैन्धवैर्बन्धनमत्र कुर्यात् ||१८|| प्रक्षालने चापि सदा व्रणस्य योज्यं महद्यत् खलु पञ्चमूलम् | हिंस्रां हरिद्रां कटुकां बलां च गोजिह्विकां चापि सबिल्वमूलाम् ||१९|| संहृत्य तैलं विपचेद्व्रणस्य संशोधनं पूरणरोपणं च |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (20-21) · Śloka 21
পিত্তাত্মিকাং প্রাগুপনাহ্য ধীমানুত্কারিকাভিঃ সপযোঘৃতাভিঃ ||২০|| নিপাত্য শস্ত্রং তিলনাগদন্তীযষ্ট্যাহ্বকল্কৈঃ পরিপূরযেত্তাম্ | প্রক্ষালনে চাপি সসোমনিম্বা নিশা প্রযোজ্যা কুশলেন নিত্যম্ ||২১||
पित्तात्मिकां प्रागुपनाह्य धीमानुत्कारिकाभिः सपयोघृताभिः ||२०|| निपात्य शस्त्रं तिलनागदन्तीयष्ट्याह्वकल्कैः परिपूरयेत्ताम् | प्रक्षालने चापि ससोमनिम्बा निशा प्रयोज्या कुशलेन नित्यम् ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (22) · Śloka 22
শ্যামাত্রিভণ্ডীত্রিফলাসু সিদ্ধং হরিদ্রযো রোধ্রকবৃক্ষযোশ্চ | ঘৃতং সদুগ্ধং ব্রণতর্পণেন হন্যাদ্গতিং কোষ্ঠগতাঽপি যা স্যাত্ ||২২||
श्यामात्रिभण्डीत्रिफलासु सिद्धं हरिद्रयो रोध्रकवृक्षयोश्च | घृतं सदुग्धं व्रणतर्पणेन हन्याद्गतिं कोष्ठगताऽपि या स्यात् ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (23-25) · Śloka 25
নাডীং কফোত্থামুপনাহ্য সম্যক্ কুলত্থসিদ্ধার্থকশক্তুকিণ্বৈঃ | মৃদূকৃতামেষ্য গতিং বিদিত্বা নিপাতযেচ্ছস্ত্রমশেষকারী ||২৩|| দদ্যাদ্ব্রণে নিম্বতিলান্ সদন্তীন্ সুরাষ্ট্রজাসৈন্ধবসম্প্রযুক্তান্ | প্রক্ষালনে চাপি করঞ্জনিম্ব জাত্যক্ষপীলুস্বরসাঃ প্রযোজ্যাঃ ||২৪|| সুবর্চিকাসৈন্ধবচিত্রকেষু নিকুম্ভতালীতলরূপিকাসু | ফলেষ্বপামার্গভবেষু চৈব কুর্যাত্ সমূত্রেষু হিতায তৈলম্ ||২৫||
नाडीं कफोत्थामुपनाह्य सम्यक् कुलत्थसिद्धार्थकशक्तुकिण्वैः | मृदूकृतामेष्य गतिं विदित्वा निपातयेच्छस्त्रमशेषकारी ||२३|| दद्याद्व्रणे निम्बतिलान् सदन्तीन् सुराष्ट्रजासैन्धवसम्प्रयुक्तान् | प्रक्षालने चापि करञ्जनिम्ब जात्यक्षपीलुस्वरसाः प्रयोज्याः ||२४|| सुवर्चिकासैन्धवचित्रकेषु निकुम्भतालीतलरूपिकासु | फलेष्वपामार्गभवेषु चैव कुर्यात् समूत्रेषु हिताय तैलम् ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (26-28) · Śloka 28
নাডীং তু শল্যপ্রভবাং বিদার্য নির্হৃত্য শল্যং প্রবিশোধ্য মার্গম্ | সংশোধযেত্ ক্ষৌদ্রঘৃতপ্রগাঢৈস্তিলৈস্ততো রোপণমাশু কুর্যাত্ ||২৬|| কুম্ভীকখর্জূরকপিত্থবিল্ববনস্পতীনাং চ শলাটুবর্গৈঃ | কৃত্বা কষাযং বিপচেত্তু তৈলমাবাপ্য মুস্তাসরলাপ্রিযঙ্গূঃ ||২৭|| সুগন্ধিকামোচরসাহিপুষ্পং রোধ্রং বিদধ্যাদপি ধাতকীং চ | এতেন শল্যপ্রভবা তু নাডী রোহেদ্ব্রণো বা সুখমাশু চৈব ||২৮||
नाडीं तु शल्यप्रभवां विदार्य निर्हृत्य शल्यं प्रविशोध्य मार्गम् | संशोधयेत् क्षौद्रघृतप्रगाढैस्तिलैस्ततो रोपणमाशु कुर्यात् ||२६|| कुम्भीकखर्जूरकपित्थबिल्ववनस्पतीनां च शलाटुवर्गैः | कृत्वा कषायं विपचेत्तु तैलमावाप्य मुस्तासरलाप्रियङ्गूः ||२७|| सुगन्धिकामोचरसाहिपुष्पं रोध्रं विदध्यादपि धातकीं च | एतेन शल्यप्रभवा तु नाडी रोहेद्व्रणो वा सुखमाशु चैव ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (29-33) · Śloka 33
কৃশদুর্বলভীরূণাং নাডী মর্মাশ্রিতা চ যা | ক্ষারসূত্রেণ তাং চ্ছিন্দ্যান্ন তু শস্ত্রেণ বুদ্ধিমান্ ||২৯|| এষণ্যা গতিমন্বিষ্য ক্ষারসূত্রানুসারিণীম্ | সূচীং নিদধ্যাদ্গত্যন্তে তথোন্নম্যাশু নির্হরেত্ ||৩০|| সূত্রস্যান্তং সমানীয গাঢং বন্ধং সমাচরেত্ | ততঃ ক্ষারবলং বীক্ষ্য সূত্রমন্যত্ প্রবেশযেত্ ||৩১|| ক্ষারাক্তং মতিমান্ বৈদ্যো যাবন্ন ছিদ্যতে গতিঃ | ভগন্দরেঽপ্যেষ বিধিঃ কার্যো বৈদ্যেন জানতা ||৩২|| অর্বুদাদিষু চোত্ক্ষিপ্য মূলে সূত্রং নিধাপযেত্ | সূচীভির্যববক্রাভিরাচিতান্ বা সমন্ততঃ | মূলে সূত্রেণ বধ্নীযাচ্ছিন্নে চোপচরেদ্ব্রণম্ ||৩৩||
कृशदुर्बलभीरूणां नाडी मर्माश्रिता च या | क्षारसूत्रेण तां च्छिन्द्यान्न तु शस्त्रेण बुद्धिमान् ||२९|| एषण्या गतिमन्विष्य क्षारसूत्रानुसारिणीम् | सूचीं निदध्याद्गत्यन्ते तथोन्नम्याशु निर्हरेत् ||३०|| सूत्रस्यान्तं समानीय गाढं बन्धं समाचरेत् | ततः क्षारबलं वीक्ष्य सूत्रमन्यत् प्रवेशयेत् ||३१|| क्षाराक्तं मतिमान् वैद्यो यावन्न छिद्यते गतिः | भगन्दरेऽप्येष विधिः कार्यो वैद्येन जानता ||३२|| अर्बुदादिषु चोत्क्षिप्य मूले सूत्रं निधापयेत् | सूचीभिर्यववक्राभिराचितान् वा समन्ततः | मूले सूत्रेण बध्नीयाच्छिन्ने चोपचरेद्व्रणम् ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (34-41) · Śloka 42
যা দ্বিব্রণীযেঽভিহিতাস্তু বর্ত্যস্তাঃ সর্বনাডীষু ভিষগ্বিদধ্যাত্ | ঘোণ্টাফলত্বগ্লবণানি লাক্ষাপূগীফলং চালবণং চ পত্রম্ ||৩৪|| স্নুহ্যর্কদুগ্ধেন তু কল্ক এষ বর্তীকৃতো হন্ত্যচিরেণ নাডীঃ | বিভীতকাম্রাস্থিবটপ্রবালা হরেণুকাশঙ্খিনিবীজমস্যঃ ||৩৫|| বারাহিকন্দশ্চ তথা প্রদেযো নাডীষু তৈলেন চ মিশ্রযিত্বা ||৩৬|| ধত্তূরজং মদনকোদ্রবজং চ বীজং কোশাতকী শুকনসা মৃগভোজিনী চ | অঙ্কোটবীজকুসুমং গতিষু প্রযোজ্যং লাক্ষোদকাহৃতমলাসু বিকৃত্য চূর্ণম্ ||৩৭|| তথা চ গোমাংসমসীং হিতায কোষ্ঠাশ্রিতস্যাদরতো দিশন্তি | বর্তীকৃতং মাক্ষিকসম্প্রযুক্তং নাডীঘ্নমুক্তং লবণোত্তমং বা ||৩৮|| দুষ্টব্রণে যদ্বিহিতং চ তৈলং তত্ সর্বনাডীষু ভিষগ্বিদধ্যাত্ | চূর্ণীকৃতৈরথ বিমিশ্রিতমেভিরেব তৈলং প্রযুক্তমচিরেণ গতিং নিহন্তি ||৩৯|| এষ্বেব মূত্রসহিতেষু বিধায তৈলং তত্ সাধিতং গতিমপোহতি সপ্তরাত্রাত্ | পিণ্ডীতকস্য তু বরাহবিভাবিতস্য মূলেষু কন্দশকলেষু চ সৌবহেষু ||৪০|| তৈলং কৃতং গতিমপোহতি শীঘ্রমেতত্ কন্দেষু চামরবরাযুধসাহ্বযেষু | ভল্লাতকার্কমরিচৈর্লবণোত্তমেন সিদ্ধং বিডঙ্গরজনীদ্বযচিত্রকৈশ্চ ||৪১|| স্যান্মার্কবস্য চ রসেন নিহন্তি তৈলং নাডীং কফানিলকৃতামপচীং ব্রণাংশ্চ |৪২|
या द्विव्रणीयेऽभिहितास्तु वर्त्यस्ताः सर्वनाडीषु भिषग्विदध्यात् | घोण्टाफलत्वग्लवणानि लाक्षापूगीफलं चालवणं च पत्रम् ||३४|| स्नुह्यर्कदुग्धेन तु कल्क एष वर्तीकृतो हन्त्यचिरेण नाडीः | बिभीतकाम्रास्थिवटप्रवाला हरेणुकाशङ्खिनिबीजमस्यः ||३५|| वाराहिकन्दश्च तथा प्रदेयो नाडीषु तैलेन च मिश्रयित्वा ||३६|| धत्तूरजं मदनकोद्रवजं च बीजं कोशातकी शुकनसा मृगभोजिनी च | अङ्कोटबीजकुसुमं गतिषु प्रयोज्यं लाक्षोदकाहृतमलासु विकृत्य चूर्णम् ||३७|| तथा च गोमांसमसीं हिताय कोष्ठाश्रितस्यादरतो दिशन्ति | वर्तीकृतं माक्षिकसम्प्रयुक्तं नाडीघ्नमुक्तं लवणोत्तमं वा ||३८|| दुष्टव्रणे यद्विहितं च तैलं तत् सर्वनाडीषु भिषग्विदध्यात् | चूर्णीकृतैरथ विमिश्रितमेभिरेव तैलं प्रयुक्तमचिरेण गतिं निहन्ति ||३९|| एष्वेव मूत्रसहितेषु विधाय तैलं तत् साधितं गतिमपोहति सप्तरात्रात् | पिण्डीतकस्य तु वराहविभावितस्य मूलेषु कन्दशकलेषु च सौवहेषु ||४०|| तैलं कृतं गतिमपोहति शीघ्रमेतत् कन्देषु चामरवरायुधसाह्वयेषु | भल्लातकार्कमरिचैर्लवणोत्तमेन सिद्धं विडङ्गरजनीद्वयचित्रकैश्च ||४१|| स्यान्मार्कवस्य च रसेन निहन्ति तैलं नाडीं कफानिलकृतामपचीं व्रणांश्च |४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (42-44) · Śloka 45
স্তন্যে গতে বিকৃতিমাশু ভিষক্ তু ধাত্রীং পীতাং ঘৃতং পরিণতেঽহনি বামযেত্তু ||৪২|| নিম্বোদকেন মধুমাগধিকাযুতেন বান্তাগতেঽহনি চ মুদ্গরসাশনা স্যাত্ | এবং ত্র্যহং চতুরহং ষডহং বমেদ্বা সর্পিঃ পিবেত্ত্রিফলযা সহ সংযুতং বা ||৪৩|| ভার্গীং বচামতিবিষাং সুরদারু পাঠাং মুস্তাদিকং মধুরসাং কটুরোহিণীং চ | ধাত্রী পিবেত্তু পযসঃ পরিশোধনার্থ মারগ্বধাদিষু বরং মধুনা কষাযম্ ||৪৪|| সামান্যমেতদুপদিষ্টমতো বিশেষাদ্দোষান্ পযোনিপতিতান্ শমযেদ্যথাস্বম্ |৪৫|
स्तन्ये गते विकृतिमाशु भिषक् तु धात्रीं पीतां घृतं परिणतेऽहनि वामयेत्तु ||४२|| निम्बोदकेन मधुमागधिकायुतेन वान्तागतेऽहनि च मुद्गरसाशना स्यात् | एवं त्र्यहं चतुरहं षडहं वमेद्वा सर्पिः पिबेत्त्रिफलया सह संयुतं वा ||४३|| भार्गीं वचामतिविषां सुरदारु पाठां मुस्तादिकं मधुरसां कटुरोहिणीं च | धात्री पिबेत्तु पयसः परिशोधनार्थ मारग्वधादिषु वरं मधुना कषायम् ||४४|| सामान्यमेतदुपदिष्टमतो विशेषाद्दोषान् पयोनिपतितान् शमयेद्यथास्वम् |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (45-47) · Śloka 47
রোগং স্তনোত্থিতমবেক্ষ্য ভিষগ্বিদধ্যা দ্যদ্বিদ্রধাবভিহিতং বহুশো বিধানম্ ||৪৫|| সম্পচ্যমানমপি তং তু বিনোপনাহৈঃ সম্ভোজনেন খলু পাচযিতুং যতেত | শীঘ্রং স্তনো হি মৃদুমাংসতযোপনদ্ধঃ সর্বং প্রকোথমুপযাত্যবদীর্যতে চ ||৪৬|| পক্বে তু দুগ্ধহরিণীঃ পরিহৃত্য নাডীঃ কৃষ্ণং চ চূচুকযুগং বিদধীত শস্ত্রম্ | আমে বিদাহিনি তথৈব গতে চ পাকং ধাত্র্যাঃ স্তনৌ সততমেব চ নির্দুহীত ||৪৭||
रोगं स्तनोत्थितमवेक्ष्य भिषग्विदध्या द्यद्विद्रधावभिहितं बहुशो विधानम् ||४५|| सम्पच्यमानमपि तं तु विनोपनाहैः सम्भोजनेन खलु पाचयितुं यतेत | शीघ्रं स्तनो हि मृदुमांसतयोपनद्धः सर्वं प्रकोथमुपयात्यवदीर्यते च ||४६|| पक्वे तु दुग्धहरिणीः परिहृत्य नाडीः कृष्णं च चूचुकयुगं विदधीत शस्त्रम् | आमे विदाहिनि तथैव गते च पाकं धात्र्याः स्तनौ सततमेव च निर्दुहीत ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 17
ইতি সুশ্রুতসংহিতাযাং চিকিত্সাস্থানে বিসর্পনাডীস্তনরোগচিকিত্সিতং নাম সপ্তদশোঽধ্যাযঃ ||১৭||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने विसर्पनाडीस्तनरोगचिकित्सितं नाम सप्तदशोऽध्यायः ||१७||
🔊 Audio coming soon