Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

16. pakṣmakōpapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ பக்ஷ்மகோபப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातः पक्ष्मकोपप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6

யாப்யஸ்து யோ வர்த்மபவோ விகாரஃ பக்ஷ்மப்ரகோபோऽபிஹிதஃ புரஸ்தாத் | தத்ரோபவிஷ்டஸ்ய நரஸ்ய சர்ம வர்த்மோபரிஷ்டாதநுதிர்யகேவ ||௩|| ப்ருவோரதஸ்தாத் பரிமுச்ய பாகௌ பக்ஷ்மாஶ்ரிதஂ சைகமதோऽவகந்தேத் | கநீநகாபாங்கஸமஂ ஸமந்தாத்யவாகதி ஸ்நிக்ததநோர்நரஸ்ய ||௪|| உத்கத்ய ஶஸ்த்ரேண யவப்ரமாணஂ பாலேந ஸீவ்யேத்பிஷகப்ரமத்தஃ | தத்த்வா ச ஸர்பிர்மதுநாऽவஶேஷஂ குர்யாத்விதாநஂ விஹிதஂ வ்ரணே யத் ||௫|| லலாடதேஶே ச நிபத்தபட்டஂ ப்ராக்ஸ்யூதமத்ராப்யபரஂ ச பத்த்வா | ஸ்தைர்யஂ கதே சாப்யத ஶஸ்த்ரமார்கே பாலாந் விமுஞ்சேத் குஶலோऽபிவீக்ஷ்ய ||௬||

View original

याप्यस्तु यो वर्त्मभवो विकारः पक्ष्मप्रकोपोऽभिहितः पुरस्तात् | तत्रोपविष्टस्य नरस्य चर्म वर्त्मोपरिष्टादनुतिर्यगेव ||३|| भ्रुवोरधस्तात् परिमुच्य भागौ पक्ष्माश्रितं चैकमतोऽवकृन्तेत् | कनीनकापाङ्गसमं समन्ताद्यवाकृति स्निग्धतनोर्नरस्य ||४|| उत्कृत्य शस्त्रेण यवप्रमाणं बालेन सीव्येद्भिषगप्रमत्तः | दत्त्वा च सर्पिर्मधुनाऽवशेषं कुर्याद्विधानं विहितं व्रणे यत् ||५|| ललाटदेशे च निबद्धपट्टं प्राक्स्यूतमत्राप्यपरं च बद्ध्वा | स्थैर्यं गते चाप्यथ शस्त्रमार्गे बालान् विमुञ्चेत् कुशलोऽभिवीक्ष्य ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (7) · Śloka 7

ஏவஂ ந சேச்சாம்யதி தஸ்ய வர்த்ம நிர்புஜ்ய தோஷோபஹதாஂ வலிஂ ச | ததோऽக்நிநா வா ப்ரதிஸாரயேத்தாஂ க்ஷாரேண வா ஸம்யகவேக்ஷ்ய தீரஃ ||௭||

View original

एवं न चेच्छाम्यति तस्य वर्त्म निर्भुज्य दोषोपहतां वलिं च | ततोऽग्निना वा प्रतिसारयेत्तां क्षारेण वा सम्यगवेक्ष्य धीरः ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (8) · Śloka 8

சித்வா ஸமஂ வாऽப்யுபபக்ஷ்மமாலாஂ ஸம்யக்கஹீத்வா படிஶைஸ்த்ரிபிஸ்து | பத்யாபலேந ப்ரதிஸாரயேத்து கஷ்டேந வா தௌவரகேண ஸம்யக் ||௮||

View original

छित्वा समं वाऽप्युपपक्ष्ममालां सम्यग्गृहीत्वा बडिशैस्त्रिभिस्तु | पथ्याफलेन प्रतिसारयेत्तु घृष्टेन वा तौवरकेण सम्यक् ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (9) · Śloka 9

சத்வார ஏதே விதயோ விஹந்துஂ பக்ஷ்மோபரோதஂ பதகேவ ஶஸ்தாஃ | விரேசநாஶ்ச்யோதநதூமநஸ்யலேபாஞ்ஜநஸ்நேஹரஸக்ரியாஶ்ச ||௯||

View original

चत्वार एते विधयो विहन्तुं पक्ष्मोपरोधं पृथगेव शस्ताः | विरेचनाश्च्योतनधूमनस्यलेपाञ्जनस्नेहरसक्रियाश्च ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 16

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே பக்ஷ்மகதரோகப்ரதிஷேதோ நாம ஷோடஶோऽத்யாயஃ ||௧௬||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे पक्ष्मगतरोगप्रतिषेधो नाम षोडशोऽध्यायः ||१६||

🔊 Audio coming soon

16. pakṣmakōpapratiṣēdhādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi