38. yōnivyāpatpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

અથાતો યોનિવ્યાપત્પ્રતિષેધં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ||૧|| યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ||૨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 4

પ્રવૃદ્ધલિઙ્ગં પુરુષં યાઽત્યર્થમુપસેવતે | રૂક્ષદુર્બલબાલા યા તસ્યા વાયુઃ પ્રકુપ્યતિ ||૩|| સ દુષ્ટો યોનિમાસાદ્ય યોનિરોગાય કલ્પતે |૪|

Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 6

ત્રયાણામપિ દોષાણાં યથાસ્વં લક્ષણેન તુ ||૪|| વિંશતિર્વ્યાપદો યોનેર્નિર્દિષ્ટા રોગસઙ્ગ્રહે | મિથ્યાચારેણ યાઃ સ્ત્રીણાં પ્રદુષ્ટેનાર્તવેન ચ ||૫|| જાયન્તે બીજદોષાચ્ચ દૈવાચ્ચ શૃણુ તાઃ પૃથક્ |૬|

Adhikarana 4 (6-8) · Śloka 9

ઉદાવર્તા તથા વન્ધ્યા વિપ્લુતા ચ પરિપ્લુતા ||૬|| વાતલા ચેતિ વાતોત્થાઃ, પિત્તોત્થા રુધિરક્ષરા | વામિની સ્રંસિની ચાપિ પુત્રઘ્ની પિત્તલા ચ યા ||૭|| અત્યાનન્દા ચ યા યોનિઃ કર્ણિની ચરણાદ્વયમ્ | શ્લેષ્મલા ચ કફાજ્જ્ઞેયા, ષણ્ડાખ્યા ફલિની તથા ||૮|| મહતી સૂચિવક્ત્રા ચ સર્વજેતિ ત્રિદોષજા |૯|

Adhikarana 5 (9-11) · Śloka 11

સફેનિલમુદાવર્તા રજઃ કૃચ્છ્રેણ મુઞ્ચતિ ||૯|| વન્ધ્યાં નષ્ટાર્તવાં વિદ્યાદ્વિપ્લુતાં નિત્યવેદનામ્ | પરિપ્લુતાયાં ભવતિ ગ્રામ્યધર્મે રુજા ભૃશમ્ ||૧૦|| વાતલા કર્કશા સ્તબ્ધા શૂલનિસ્તોદપીડિતા | ચતસૃષ્વપિ ચાદ્યાસુ ભવન્ત્યનિલવેદનાઃ ||૧૧||

Adhikarana 6 (12-14) · Śloka 14

સદાહં પ્રક્ષરત્યસ્રં યસ્યાં સા લોહિતક્ષરા | સવાતમુદ્ગિરેદ્બીજં વામિની રજસા યુતમ્ ||૧૨|| પ્રસ્રંસિની સ્યન્દતે તુ ક્ષોભિતા દુઃપ્રસૂશ્ચ યા | સ્થિતં સ્થિતં હન્તિ ગર્ભં પુત્રઘ્ની રક્તસંસ્રવાત્ ||૧૩|| અત્યર્થં પિત્તલા યોનિર્દાહપાકજ્વરાન્વિતા | ચતસૃષ્વપિ ચાદ્યાસુ પિત્તલિઙ્ગોચ્છ્રયો ભવેત્ ||૧૪||

Adhikarana 7 (15-17) · Śloka 17

અત્યાનન્દા ન સન્તોષં ગ્રામ્યધર્મેણ ગચ્છતિ | કર્ણિન્યાં કર્ણિકા યોનૌ શ્લેષ્માસૃગ્ભ્યં પ્રજાયતે ||૧૫|| મૈથુનેઽચરણા પૂર્વં પુરુષાદતિરિચ્યતે | બહુશશ્ચાતિચરણાદન્યા બીજં ન વિન્દતિ ||૧૬|| શ્લેષ્મલા પિચ્છિલા યોનિઃ કણ્ડૂયુક્તાઽતિશીતલા | ચતસૃષ્વપિ ચાદ્યાસુ શ્લેષ્મલિઙ્ગોચ્છ્રિતિર્ભવેત્ ||૧૭||

Adhikarana 8 (18-20) · Śloka 20

અનાર્તવસ્તના ષણ્ડી ખરસ્પર્શા ચ મૈથુને | અતિકાયગૃહીતાયાસ્તરુણ્યાઃ ફલિની ભવેત્ ||૧૮|| વિવૃતાઽતિમહાયોનિઃ સૂચીવક્ત્રાઽતિસંવૃતા | સર્વલિઙ્ગસમુત્થાના સર્વદોષપ્રકોપજા ||૧૯|| ચતસૃષ્વપિ ચાદ્યાસુ સર્વલિઙ્ગોચ્છ્રિતિર્ભવેત્ | પઞ્ચાસાધ્યા ભવન્તીમા યોનયઃ સર્વદોષજાઃ ||૨૦||

Adhikarana 9 (21) · Śloka 21

પ્રતિદોષં તુ સાધ્યાસુ સ્નેહાદિક્રમ ઇષ્યતે | દદ્યાદુત્તરબસ્તીંશ્ચ વિશેષેણ યથોદિતાન્ ||૨૧||

Adhikarana 10 (22-23) · Śloka 24

કર્કશાં શીતલાં સ્તબ્ધામલ્પસ્પર્શાં ચ મૈથુને | કુમ્ભીસ્વેદૈરુપચરેત્ સાનૂપૌદકસંયુતૈઃ ||૨૨|| મધુરૌષધસંયુક્તાન્ વેશવારાંશ્ચ યોનિષુ | નિક્ષિપેદ્ધારયેચ્ચાપિ પિચુતૈલમતન્દ્રિતઃ ||૨૩|| ધાવનાનિ ચ પથ્યાનિ કુર્વીતાપૂરણાનિ ચ |૨૪|

Adhikarana 11 (24) · Śloka 24

ઓષચોષાન્વિતાસૂક્તં કુર્યાચ્છીતં વિધિં ભિષક્ ||૨૪||

Adhikarana 12 (25) · Śloka 25

દુર્ગન્ધાં પિચ્છિલાં ચાપિ ચૂર્ણૈઃ પઞ્ચકષાયજૈઃ | પૂરયેદ્રાજવૃક્ષાદિકષાયૈશ્ચાપિ ધાવનમ્ ||૨૫||

Adhikarana 13 (26) · Śloka 26

યોન્યાં તુ પૂયસ્રાવિણ્યાં શોધનદ્રવ્યસમ્ભૃતૈઃ | સગોમૂત્રૈઃ સલવણૈઃ શોધનં હિતમિષ્યતે ||૨૬||

Adhikarana 14 (27-30) · Śloka 30

બૃહતીફલકલ્કસ્ય દ્વિહરિદ્રાયુતસ્ય ચ | કણ્ડૂમતીમલ્પસ્પર્શાં પૂરયેદ્ધૂપયેત્તથા ||૨૭|| વર્તિં પ્રદદ્યાત્ કર્ણિન્યાં શોધનદ્રવ્યસમ્ભૃતામ્ | પ્રસ્રંસિનીં ઘૃતાભ્યક્તાં ક્ષીરસ્વિન્નાં પ્રવેશયેત્ ||૨૮|| પિધાય વેશવારેણ તતો બન્ધં સમાચરેત્ | પ્રતિદોષં વિદધ્યાચ્ચ સુરારિષ્ટાસવાન્ ભિષક્ ||૨૯|| પ્રાતઃ પ્રાતર્નિષેવેત રસોનાદુદ્ધૃતં રસમ્ | ક્ષીરમાંસરસપ્રાયમાહારં વિદધીત ચ ||૩૦||

Adhikarana 15 (31-32) · Śloka 32

શુક્રાર્તવાદયો દોષાઃ સ્તનરોગાશ્ચ કીર્તિતાઃ | ક્લૈબ્યસ્થાનાનિ મૂઢસ્ય ગર્ભસ્ય વિધિરેવ ચ ||૩૧|| ગર્ભિણીપ્રતિરોગેષુ ચિકિત્સા ચાપ્યુદાહૃતા | સર્વથા તાં પ્રયુઞ્જીત યોનિવ્યાપત્સુ બુદ્ધિમાન્ | અપપ્રજાતારોગાંશ્ચ ચિકિત્સેદુત્તરાદ્ભિષક્ ||૩૨||

Adhikarana puShpikA · Śloka 2

ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રાન્તર્ગતે કુમારતન્ત્રે યોનિવ્યાપત્પ્રતિષેધો નામ(દ્વાદશોઽધ્યાયઃ, આદિતોઽ)ષ્ટત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ ||૩૮|| ઉત્તરતન્ત્રે દ્વિતીયં કૌમારતન્ત્રં સમાપ્તમ્ ||૨||