Adhikarana vamanakalpAdhyAyaH (2) · Śloka 2
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨਮੁਚ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ ਅਥਾਤੋ ਵਮਨਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ)||੨||
तस्मात् कल्पस्थानमुच्यत इत्याह अथातो वमनकल्पं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madanakalpaH,vamane madanaM shreShTham virecane trivRunmUlaM shreShTham,vyAdhivashAjjImUtAdervishiShTatA (1) · Śloka 1
ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵਮਨਕਲ੍ਪੇ ਮਦਨਮੇਵ ਸ਼ਸ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ ਅਥ ਮਦਨਕਲ੍ਪਃ| ਵਮਨੇ ਮਦਨਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ, ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੂਲਂ ਵਿਰੇਚਨੇ| ਨਿਤ੍ਯਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਤਾ||੧||
प्राधान्याच्च वमनकल्पे मदनमेव शस्यत इत्याह अथ मदनकल्पः| वमने मदनं श्रेष्ठं, त्रिवृन्मूलं विरेचने| नित्यमन्यस्य तु व्याधिविशेषेण विशिष्टता||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madanaphalAnAM saMskAraH (2-6) · Śloka 6
ਫਲਾਨਿ ਨਾਤਿਪਾਣ੍ਡੂਨਿ ਨ ਚਾਤਿਹਰਿਤਾਨ੍ਯਪਿ| ਆਦਾਯਾਹ੍ਨਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਰ੍ਕ੍ਸੇ ਮਧ੍ਯੇ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਵਸਨ੍ਤਯੋਃ||੨|| ਪ੍ਰਮਜ੍ਯ ਕੁਸ਼ਮੁਤ੍ਤੋਲ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਬਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਗੋਮਯੇਨਾਨੁ ਮੁਤ੍ਤੋਲੀਂ ਧਾਨ੍ਯਮਧ੍ਯੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍||੩|| ਮਦੁਭੂਤਾਨਿ ਮਧ੍ਵਿਸ੍ਟਗਨ੍ਧਾਨਿ ਕੁਸ਼ਵੇਸ੍ਟਨਾਤ੍| ਨਿਸ੍ਕਸ੍ਟਾਨਿ ਗਤੇਸ੍ਟਾਹੇ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍ਤਾਨ੍ਯਥਾਤਪੇ||੪|| ਤੇਸਾਂ ਤਤਃ ਸੁਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਾਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਫਲਪਿਪ੍ਪਲੀਃ| ਦਧਿਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਪਲਲੈਰ੍ਮਦਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍ਪੁਨਃ||੫|| ਤਤਃ ਸੁਗੁਪ੍ਤਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰ੍ਕਾਯਕਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| |੬|
फलानि नातिपाण्डूनि न चातिहरितान्यपि| आदायाह्नि प्रशस्तर्क्षे मध्ये ग्रीष्मवसन्तयोः||२|| प्रमृज्य कुशमुत्तोल्यां क्षिप्त्वा बध्वा प्रलेपयेत्| गोमयेनानु मुत्तोलीं धान्यमध्ये निधापयेत्||३|| मृदुभूतानि मध्विष्टगन्धानि कुशवेष्टनात्| निष्कृष्टानि गतेऽष्टाहे शोषयेत्तान्यथातपे||४|| तेषां ततः सुशुष्काणामुद्धृत्य फलपिप्पलीः| दधिमध्वाज्यपललैर्मृदित्वा शोषयेत्पुनः||५|| ततः सुगुप्तं संस्थाप्य र्कायकाले प्रयोजयेत्| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madanaprayogaH (6-9) · Śloka 9
| ਅਥਾਦਾਯ ਤਤੋ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਜਰ੍ਜਰੀਕਤ੍ਯ ਵਾਸਯੇਤ੍||੬|| ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਂ ਮਧੁਯਸ੍ਟ੍ਯਾ ਵਾ ਕੋਵਿਦਾਰਸ੍ਯ ਵਾ ਜਲੇ| ਕਰ੍ਬੁਦਾਰਸ੍ਯ ਬਿਮ੍ਬ੍ਯਾ ਵਾ ਨੀਪਸ੍ਯ ਵਿਦੁਲਸ੍ਯ ਵਾ||੭|| ਸ਼ਣਪੁਸ੍ਪ੍ਯਾਃ ਸਦਾਪੁਸ੍ਪ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪੁਸ੍ਪ੍ਯੁਦਕੇਥਵਾ| ਤਤਃ ਪਿਬੇਤ੍ਕਸਾਯਂ ਤਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮਦਿਤਗਾਲਿਤਮ੍||੮|| ਸੂਤ੍ਰੋਦਿਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸਾਧੁ ਤੇਨ ਤਥਾ ਵਮੇਤ੍| |੯|
| अथादाय ततो मात्रां जर्जरीकृत्य वासयेत्||६|| शर्वरीं मधुयष्ट्या वा कोविदारस्य वा जले| कर्बुदारस्य बिम्ब्या वा नीपस्य विदुलस्य वा||७|| शणपुष्प्याः सदापुष्प्याः प्रत्यक्पुष्प्युदकेऽथवा| ततः पिबेत्कषायं तं प्रातर्मृदितगालितम्||८|| सूत्रोदितेन विधिना साधु तेन तथा वमेत्| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmajvarAdau visheShaH (9-10) · Śloka 10
| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜ੍ਵਰਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਵਿਦ੍ਰਧੀਸੁ ਚ||੯|| ਪ੍ਰਚ੍ਛਰ੍ਦਯੇਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਯਾਵਤ੍ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍| |੧੦|
| श्लेष्मज्वरप्रतिश्यायगुल्मान्तर्विद्रधीषु च||९|| प्रच्छर्दयेद्विशेषेण यावत्पित्तस्य दर्शनम्| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvarArucyAdiShu vamanayogaH (10-11) · Śloka 11
| ਫਲਪਿਪ੍ਪਲਿਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸ੍ਵੇਨ ਭਾਵਿਤਮ੍||੧੦|| ਤ੍ਰਿਭਾਗਤ੍ਰਿਫਲਾਚੂਰ੍ਣਂ ਕੋਵਿਦਾਰਾਦਿਵਾਰਿਣਾ| ਪਿਬੇਜ੍ਜ੍ਵਰਾਰੁਚਿਸ੍ਠੇਵਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਪਚ੍ਯਰ੍ਬੁਦੋਦਰੀ||੧੧||
| फलपिप्पलिचूर्णं वा क्वाथेन स्वेन भावितम्||१०|| त्रिभागत्रिफलाचूर्णं कोविदारादिवारिणा| पिबेज्ज्वरारुचिष्ठेवग्रन्थ्यपच्यर्बुदोदरी||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphasthAnage pitte (12) · Śloka 12
ਪਿਤ੍ਤੇ ਕਫਸ੍ਥਾਨਗਤੇ ਜੀਮੂਤਾਦਿਜਲੇਨ ਤਤ੍| |੧੨|
पित्ते कफस्थानगते जीमूतादिजलेन तत्| |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRuddAhAdau vamanayogaH (12-13) · Śloka 13
| ਹਦ੍ਦਾਹੇਧੋਸ੍ਤ੍ਰਪਿਤ੍ਤੇ ਚ ਕ੍ਸੀਰਂ ਤਤ੍ਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ਤਮ੍||੧੨|| ਕ੍ਸੈਰੇਯੀਂ ਵਾ| |੧੩|
| हृद्दाहेऽधोस्त्रपित्ते च क्षीरं तत्पिप्पलीशृतम्||१२|| क्षैरेयीं वा| |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphacchardyAdau vamanayogaH (13) · Śloka 13
ਕਫਚ੍ਛਰ੍ਦਿਪ੍ਰਸੇਕਤਮਕੇਸੁ ਤੁ| ਦਧ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਦਧਿ ਵਾ ਤਚ੍ਛਤਕ੍ਸੀਰਸਮ੍ਭਵਮ੍||੧੩||
कफच्छर्दिप्रसेकतमकेषु तु| दध्युत्तरं वा दधि वा तच्छृतक्षीरसम्भवम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukhakArako vamanayogaH (14) · Śloka 14
ਫਲਾਦਿਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕਾਭ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਦੁਗ੍ਧਜਮ੍| ਸਰ੍ਪਿਃ ਕਫਾਭਿਭੂਤੇਗ੍ਨੌ ਸ਼ੁਸ੍ਯਦ੍ਦੇਹੇ ਚ ਵਾਮਨਮ੍||੧੪||
फलादिक्वाथकल्काभ्यां सिद्धं तत्सिद्धदुग्धजम्| सर्पिः कफाभिभूतेऽग्नौ शुष्यद्देहे च वामनम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhakShyabhojyeShu vamanayogaH (15-16) · Śloka 16
ਸ੍ਵਰਸਂ ਫਲਮਜ੍ਜ੍ਞੋ ਵਾ ਭਲ੍ਲਾਤਕਵਿਧਿਸ਼ਤਮ੍| ਆਦਰ੍ਵੀਲੇਪਨਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਪ੍ਰਚ੍ਛਰ੍ਦਯੇਤ੍ਸੁਖਮ੍||੧੫|| ਤਂ ਲੇਹਂ ਭਕ੍ਸ੍ਯਭੋਜ੍ਯੇਸੁ ਤਤ੍ਕਸਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍| |੧੬|
स्वरसं फलमज्ज्ञो वा भल्लातकविधिशृतम्| आदर्वीलेपनात्सिद्धं लीढ्वा प्रच्छर्दयेत्सुखम्||१५|| तं लेहं भक्ष्यभोज्येषु तत्कषायांश्च योजयेत्| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana santarpaNavyAdhiShu vamanayogaH (16-17) · Śloka 17
| ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਃ ਕਸਾਯਃ ਫਲਮਜ੍ਜਜਃ||੧੬|| ਨਿਮ੍ਬਾਰ੍ਕਾਨ੍ਯਤਰਕ੍ਵਾਥਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਬਦ੍ਧਮੂਲਾਨਪਿ ਵ੍ਯਾਧੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਣੋਦ੍ਭਵਾਨ੍||੧੭||
| वत्सकादिप्रतीवापः कषायः फलमज्जजः||१६|| निम्बार्कान्यतरक्वाथसमायुक्तो नियच्छति| बद्धमूलानपि व्याधीन् सर्वान् सन्तर्पणोद्भवान्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana phalAbhAve puShpaM shalATu vA (18-2) · Śloka 2
ਰਾਠਪੁਸ੍ਪਫਲਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਚੂਰ੍ਣੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯਂ ਸੁਰੂਕ੍ਸਿਤਮ੍| ਵਮੇਨ੍ਮਣ੍ਡਰਸਾਦੀਨਾਂ ਤਪ੍ਤੋ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ ਸੁਖਂ ਸੁਖੀ||੧੮|| ਏਵਮੇਵ ਫਲਾਭਾਵੇ ਕਲ੍ਪ੍ਯਂ ਪੁਸ੍ਪਂ ਸ਼ਲਾਟੁ ਵਾ| |੧੯| ਇਤਿ ਮਦਨਕਲ੍ਪਃ||੨||
राठपुष्पफलश्लक्ष्णचूर्णैर्माल्यं सुरूक्षितम्| वमेन्मण्डरसादीनां तृप्तो जिघ्रन् सुखं सुखी||१८|| एवमेव फलाभावे कल्प्यं पुष्पं शलाटु वा| |१९| इति मदनकल्पः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jImUtakalpaH (19) · Śloka 19
ਅਥ ਜੀਮੂਤਕਲ੍ਪ:| | ਜੀਮੂਤਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਫਲਵਤ੍|੧੯|
अथ जीमूतकल्प:| | जीमूताद्याश्च फलवत्|१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvarashvAsAdau jImUto yojyaH (19-20) · Śloka 20
| ਜੀਮੂਤਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੧੯|| ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਹਿਧ੍ਮਾਦਿਰੋਗਿਣਾਮ੍| |੨੦|
| जीमूतं तु विशेषतः||१९|| प्रयोक्तव्यं ज्वरश्वासकासहिध्मादिरोगिणाम्| |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tumbIkoshAtakIShvapIyaM kalpanA (20-22) · Śloka 22
| ਪਯਃ ਪੁਸ੍ਪੇਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਤ੍ਤੇ, ਫਲੇ ਪੇਯਾ ਪਯਸ੍ਕਤਾ||੨੦|| ਲੋਮਸ਼ੇ ਕ੍ਸੀਰਸਨ੍ਤਾਨਂ, ਦਧ੍ਯੁਤ੍ਤਰਮਲੋਮਸ਼ੇ| ਸ਼ਤੇ ਪਯਸਿ ਦਧ੍ਯਮ੍ਲਂ ਜਾਤਂ ਹਰਿਤਪਾਣ੍ਡੁਕੇ||੨੧|| ਆਸੁਤ੍ਯ ਵਾਰੁਣੀਮਣ੍ਡਂ ਪਿਬੇਨ੍ਮਦਿਤਗਾਲਿਤਮ੍| ਕਫਾਦਰੋਚਕੇ ਕਾਸੇ ਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵੇ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਣਿ||੨੨||
| पयः पुष्पेऽस्य निर्वृत्ते, फले पेया पयस्कृता||२०|| लोमशे क्षीरसन्तानं, दध्युत्तरमलोमशे| शॄते पयसि दध्यम्लं जातं हरितपाण्डुके||२१|| आसुत्य वारुणीमण्डं पिबेन्मृदितगालितम्| कफादरोचके कासे पाण्डुत्वे राजयक्ष्मणि||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapittArdite vamanayogaH (23) · Śloka 23
ਇਯਂ ਚ ਕਲ੍ਪਨਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤੁਮ੍ਬੀਕੋਸ਼ਾਤਕੀਸ੍ਵਪਿ| |੨੩|
इयं च कल्पना कार्या तुम्बीकोशातकीष्वपि| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittashleShmajvare vamanayogaH (23-25) · Śloka 25
| ਪਰ੍ਯਾਗਤਾਨਾਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਾਂ ਫਲਾਨਾਂ ਵੇਣਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍||੨੩|| ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪਯਸਾ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਰ੍ਦਿਤਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯਪਿ ਵਾਪੋਥ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥੇ ਤਿਕ੍ਤੋਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਵਾ||੨੪|| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਨਵਕਾਦਾਸੁਤ੍ਯਾਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਵਾ| ਵਿਮਦ੍ਯ ਪੂਤਂ ਤਂ ਕ੍ਵਾਥਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜ੍ਵਰੀ ਪਿਬੇਤ੍||੨੫||
| पर्यागतानां शुष्काणां फलानां वेणिजन्मनाम्||२३|| चूर्णस्य पयसा शुक्तिं वातपित्तार्दितः पिबेत्| द्वे वा त्रीण्यपि वाऽऽपोथ्य क्वाथे तिक्तोत्तमस्य वा||२४|| आरग्वधादिनवकादासुत्यान्यतमस्य वा| विमृद्य पूतं तं क्वाथं पित्तश्लेष्मज्वरी पिबेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittjvarAdau vamanayogaH (26-2) · Śloka 2
ਜੀਮੂਤਕਲ੍ਕਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਪਿਬੇਚ੍ਛੀਤੇਨ ਵਾਰਿਣਾ| ਜ੍ਵਰੇ ਪੈਤ੍ਤੇ, ਕਵੋਸ੍ਣੇਨ ਕਫਵਾਤਾਤ੍ਕਫਾਦਪਿ||੨੬|| ਇਤਿ ਜਿਮੂਤਕਲ੍ਪਃ||੨||
जीमूतकल्कं चूर्णं वा पिबेच्छीतेन वारिणा| ज्वरे पैत्ते, कवोष्णेन कफवातात्कफादपि||२६|| इति जिमूतकल्पः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsashvAsAdau ikShvAkuHshastaH (27) · Śloka 27
ਅਥੇਕ੍ਸ੍ਵਾਕੁਕਲ੍ਪਃ| ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਵਿਸਚ੍ਛਰ੍ਦਿਜ੍ਵਰਾਰ੍ਤੇ ਕਫਕਰ੍ਸ਼ਿਤੇ| ਇਕ੍ਸ੍ਵਾਕੁਰ੍ਵਮਨੇ ਸ਼ਸ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਾਮ੍ਯਤਿ ਚ ਮਾਨਵੇ||੨੭||
अथेक्ष्वाकुकल्पः| कासश्वासविषच्छर्दिज्वरार्ते कफकर्शिते| इक्ष्वाकुर्वमने शस्तः प्रताम्यति च मानवे||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittashleShmajvarAdou ikShvAku prayogaH (28) · Śloka 28
ਫਲਪੁਸ੍ਪਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਾਲੈਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਾਧਿਤਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜ੍ਵਰੇ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਿਤ੍ਤੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੨੮||
फलपुष्पविहीनस्य प्रवालैस्तस्य साधितम्| पित्तश्लेष्मज्वरे क्षीरं पित्तोद्रिक्ते प्रयोजयेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphakAsAdau vamanayogaH (29) · Śloka 29
ਹਤਮਧ੍ਯੇ ਫਲੇ ਜੀਰ੍ਣੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਯਦਾ ਦਧਿ| ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦਾ ਕਫਜੇ ਕਾਸੇ ਸ਼੍ਵਾਸੇ ਵਮ੍ਯਂ ਚ ਪਾਯਯੇਤ੍||੨੯||
हॄतमध्ये फले जीर्णे स्थितं क्षीरं यदा दधि| स्यात्तदा कफजे कासे श्वासे वम्यं च पाययेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDukuShThAdau vamanayogaH (30) · Śloka 30
ਮਸ੍ਤੁਨਾ ਵਾ ਫਲਾਨ੍ਮਧ੍ਯਂ ਪਾਣ੍ਡੁਕੁਸ੍ਠਵਿਸਾਰ੍ਦਿਤਃ| ਤੇਨ ਤਕ੍ਰਂ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤਤ੍ਸਮਧੁਸੈਨ੍ਧਵਮ੍||੩੦||
मस्तुना वा फलान्मध्यं पाण्डुकुष्ठविषार्दितः| तेन तक्रं विपक्वं वा पिबेतत्समधुसैन्धवम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShagulmAdau vamanayogaH (31) · Śloka 31
ਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾਜਦੁਗ੍ਧੇਨ ਬੀਜਂ ਤੇਨੈਵ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਿਸਗੁਲ੍ਮੌਦਰਗ੍ਰਨ੍ਥਿਗਣ੍ਡੇਸੁ ਸ਼੍ਲੀਪਦੇਸੁ ਚ||੩੧||
भावयित्वाऽऽजदुग्धेन बीजं तेनैव वा पिबेत्| विषगुल्मौदरग्रन्थिगण्डेषु श्लीपदेषु च||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphajvarAdau vamanayogaH (32) · Śloka 32
ਸਕ੍ਤੁਭਿਰ੍ਵਾ ਪਿਬੇਨ੍ਮਨ੍ਥਂ ਤੁਮ੍ਬੀਸ੍ਵਰਸਭਾਵਿਤੈਃ| ਕਫੋਦ੍ਭਵੇ ਜ੍ਵਰੇ ਕਾਸੇ ਗਲਰੋਗੇਸ੍ਵਰੋਚਕੇ||੩੨||
सक्तुभिर्वा पिबेन्मन्थं तुम्बीस्वरसभावितैः| कफोद्भवे ज्वरे कासे गलरोगेष्वरोचके||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gulmajvarAdau vamanayogaH (33) · Śloka 33
ਗੁਲ੍ਮੇ ਜ੍ਵਰੇ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤੇ ਚ ਕਲ੍ਕਂ ਮਾਂਸਰਸੈਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਨਰਃ ਸਾਧੁ ਵਮਤ੍ਯੇਵਂ ਨ ਚ ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ||੩੩||
गुल्मे ज्वरे प्रसक्ते च कल्कं मांसरसैः पिबेत्| नरः साधु वमत्येवं न च दौर्बल्यमश्नुते||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukhiShu AdhrApako vamanayogaH (34-3) · Śloka 3
ਤੁਮ੍ਬ੍ਯਾਃ ਫਲਰਸੈਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕੈਃ ਸਪੁਸ੍ਪੈਰਵਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍| ਛਰ੍ਦਯੇਨ੍ਮਾਲ੍ਯਮਾਘ੍ਰਾਯ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਤ੍ਸੁਖੋਚਿਤਃ||੩੪|| ਇਤੀਕ੍ਸ੍ਵਾਕੁਕਲ੍ਪਃ||੩||
तुम्ब्याः फलरसैः शुष्कैः सपुष्पैरवचूर्णितम्| छर्दयेन्माल्यमाघ्राय गन्धसम्पत्सुखोचितः||३४|| इतीक्ष्वाकुकल्पः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsagulmAdau dhAmArgavaH iShTaH (35-36) · Śloka 36
ਅਥ ਧਾਮਾਰ੍ਗਵਕਲ੍ਪਃ| ਕਾਸਗੁਲ੍ਮੋਦਰਗਰੇ ਵਾਤੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਸ਼ਯਸ੍ਥਿਤੇ| ਕਫੇ ਚ ਕਣ੍ਠਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਥੇ ਕਫਸਞ੍ਚਯਜੇਸੁ ਚ||੩੫|| ਧਾਮਾਰ੍ਗਵੋ ਗਦੇਸ੍ਵਿਸ੍ਟਃ ਸ੍ਥਿਰੇਸੁ ਚ ਮਹਤ੍ਸੁ ਚ| |੩੬|
अथ धामार्गवकल्पः| कासगुल्मोदरगरे वाते श्लेष्माशयस्थिते| कफे च कण्ठवक्त्रस्थे कफसञ्चयजेषु च||३५|| धामार्गवो गदेष्विष्टः स्थिरेषु च महत्सु च| |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsAdau dhAmArgavaprayogaH (36-38) · Śloka 38
| ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੌ ਵੀਰਾ ਕਪਿਕਚ੍ਛੂਃ ਸ਼ਤਾਵਰੀ||੩੬|| ਕਾਕੋਲੀ ਸ਼੍ਰਾਵਾਣੀ ਮੇਦਾ ਮਹਾਮੇਦਾ ਮਧੂਲਿਕਾ| ਤਦ੍ਰਜੋਭਿਃ ਪਥਗ੍ਲੇਹਾ ਧਮਾਰ੍ਗਵਰਜੋਨ੍ਵਿਤਾਃ||੩੭|| ਕਾਸੇ ਹਦਯਦਾਹੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਮਧੁਸਿਤਾਦ੍ਰੁਤਾਃ| |੩੮|
| जीवकर्षभकौ वीरा कपिकच्छूः शतावरी||३६|| काकोली श्रावाणी मेदा महामेदा मधूलिका| तद्रजोभिः पृथग्लेहा धमार्गवरजोन्विताः||३७|| कासे हृदयदाहे च शस्ता मधुसिताद्रुताः| |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sapittoShme kaPe prayogaH (38) · Śloka 38
| ਤੇ ਸੁਖਾਮ੍ਭੋਨੁਪਾਨਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪਿਤ੍ਤੋਸ੍ਮਸਹਿਤੇ ਕਫੇ||੩੮||
| ते सुखाम्भोनुपानाः स्युः पित्तोष्मसहिते कफे||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShApahaH prayogaH (39) · Śloka 39
ਧਾਨ੍ਯਤੁਮ੍ਬਰੁਯੂਸੇਣ ਕਲ੍ਕਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸਾਪਹਃ| |੩੯|
धान्यतुम्बरुयूषेण कल्कस्तस्य विषापहः| |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAnasaroge prayogaH (39-4) · Śloka 4
| ਬਿਮ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਯਾ ਵਾ ਕਾਸਮਰ੍ਦਸ੍ਯ ਵਾ ਰਸੇ||੩੯|| ਏਕਂ ਧਾਮਾਰ੍ਗਵਂ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਮਾਨਸੇ ਮਦਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਚ੍ਛਤਕ੍ਸੀਰਜਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਵਾ ਫਲਾਦਿਭਿਃ||੪੦|| ਇਤਿ ਧਾਮਾਰ੍ਗਵਕਲ੍ਪਃ||੪||
| बिम्याः पुनर्नवाया वा कासमर्दस्य वा रसे||३९|| एकं धामार्गवं द्वे वा मानसे मृदितं पिबेत्| तच्छृतक्षीरजं सर्पिः साधितं वा फलादिभिः||४०|| इति धामार्गवकल्पः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThAdau kShveDaH shasyate (41) · Śloka 41
ਅਥ ਕ੍ਸ੍ਵੇਡਕਲ੍ਪਃ| ਕ੍ਸ੍ਵੇਡੋਤਿਕਟੁਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਃ ਪ੍ਰਗਾਢੇਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਕੁਸ੍ਠਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਪ੍ਲੀਹਸ਼ੋਫਗੁਲ੍ਮਗਰਾਦਿਸੁ||੪੧||
अथ क्ष्वेडकल्पः| क्ष्वेडोऽतिकटुतीक्ष्णोष्णः प्रगाढेषु प्रशस्यते| कुष्ठपाण्ड्वामयप्लीहशोफगुल्मगरादिषु||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShveDasya vamanaprayogaH (42) · Śloka 42
ਪਥਕ੍ ਫਲਾਦਿਸਟ੍ਕਸ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥੇ ਮਾਂਸਮਨੂਪਜਮ੍| ਕੋਸ਼ਾਤਕ੍ਯਾ ਸਮਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਦ੍ਰਸਂ ਲਵਣਂ ਪਿਬੇਤ੍||੪੨||
पृथक् फलादिषट्कस्य क्वाथे मांसमनूपजम्| कोशातक्या समं सिद्धं तद्रसं लवणं पिबेत्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShveDasya anyaH prayogaH (43) · Śloka 43
ਫਲਾਦਿਪਿਪ੍ਪਲੀਤੁਲ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਕ੍ਸ੍ਵੇਡਰਸੇਥਵਾ| |੪੩|
फलादिपिप्पलीतुल्यं सिद्धं क्ष्वेडरसेऽथवा| |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShveDasya anyaH prayogaH (43-4) · Śloka 4
| ਕ੍ਸ੍ਵੇਡਕ੍ਵਾਥਂ ਪਿਬੇਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਮਿਸ਼੍ਰਮਿਕ੍ਸੁਰਸੇਨ ਵਾ||੪੩|| ਇਤਿ ਕ੍ਸ੍ਵੇਡਕਲ੍ਪਃ||੪||
| क्ष्वेडक्वाथं पिबेतत्सिद्धं मिश्रमिक्षुरसेन वा||४३|| इति क्ष्वेडकल्पः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukumArAdiShu kauTajaM shreShTham (44) · Śloka 44
ਅਥ ਕੁਟਜਫਲਕਲ੍ਪਃ| ਕੌਟਜਂ ਸੁਕੁਮਾਰੇਸੁ ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਕਫੋਦਯੇ| ਜ੍ਵਰੇ ਵਿਸਰ੍ਪੇ ਹਦ੍ਰੋਗੇ ਖੁਡੇ ਕੁਸ੍ਠੇ ਚ ਪੂਜਿਤਮ੍||੪੪||
अथ कुटजफलकल्पः| कौटजं सुकुमारेषु पित्तरक्तकफोदये| ज्वरे विसर्पे हृद्रोगे खुडे कुष्ठे च पूजितम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kauTajasya vamanaprayogaH (45-5) · Śloka 5
ਸਰ੍ਸਪਾਣਾਂ ਮਧੂਕਾਨਾਂ ਤੋਯੇਨ ਲਵਣਸ੍ਯ ਵਾ| ਪਾਯਯੇਤ੍ਕੌਟਜਂ ਬੀਜਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਸ਼ਰਯਾਥਵਾ||੪੫|| ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਵਾਰ੍ਕਦੁਗ੍ਧਾਕ੍ਤਂ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਪਾਯਯੇਤ੍ਪਥਕ੍| ਫਲਜੀਮੂਤਕੇਕ੍ਸ੍ਵਾਕੁਜੀਵਨ੍ਤੀਜੀਵਕੋਦਕੈਃ||੪੬|| ਇਤਿ ਕੁਟਜਫਲਕਲ੍ਪਃ||੫||
सर्षपाणां मधूकानां तोयेन लवणस्य वा| पाययेत्कौटजं बीजं युक्तं कृशरयाऽथवा||४५|| सप्ताहं वाऽर्कदुग्धाक्तं तच्चूर्णं पाययेत्पृथक्| फलजीमूतकेक्ष्वाकुजीवन्तीजीवकोदकैः||४६|| इति कुटजफलकल्पः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanayogAnAmupasaMhAraH (1) · Śloka 1
ਵਮਨੌਸਧਮੁਖ੍ਯਾਨਾਮਿਤਿ ਕਲ੍ਪਦਿਗੀਰਿਤਾ| ਬੀਜੇਨਾਨੇਨ ਮਤਿਮਾਨਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੪੭|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮੇ ਕਲ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨੇ ਵਮਨਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧||
वमनौषधमुख्यानामिति कल्पदिगीरिता| बीजेनानेन मतिमानन्यान्यपि च कल्पयेत्||४७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां पञ्चमे कल्पसिद्धिस्थाने वमनकल्पो नाम प्रथमोऽध्यायः||१||
🔊 Audio coming soon