Adhikarana virecanakalpAdhyAyaH (2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਵਿਰੇਚਨਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ)||੨||
View original
अथातो विरेचनकल्पं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||
🔊 Audio coming soon
2. virēcanakalpādhyāyaḥ
Adhikarana trivRucchyAmayoH kalpaH trivRuto guNAshca (1) · Śloka 1
ਅਥ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਯੋਃ ਕਲ੍ਪਃ| ਕਸਾਯਮਧੁਰਾ ਰੂਕ੍ਸਾ ਵਿਪਾਕੇ ਕਟੁਕਾ ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਕਫਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਮਨੀ ਰੌਕ੍ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਾਨਿਲਕੋਪਨੀ||੧||
View original
अथ त्रिवृच्छ्यामयोः कल्पः| कषायमधुरा रूक्षा विपाके कटुका त्रिवृत्| कफपित्तप्रशमनी रौक्ष्याच्चानिलकोपनी||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trivRutaH saMyogAdikRutA guNAH (2) · Śloka 2
ਸੇਦਾਨੀਮੌਸਧੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਾਪਹੈਃ| ਕਲ੍ਪਵੈਸ਼ੇਸ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜਾਯਤੇ ਸਰ੍ਵਰੋਗਜਿਤ੍||੨||
View original
सेदानीमौषधैर्युक्ता वातपित्तकफापहैः| कल्पवैशेष्यमासाद्य जायते सर्वरोगजित्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trivRuto Bedadvayam (3) · Śloka 3
ਦ੍ਵਿਧਾ ਖ੍ਯਾਤਂ ਚ ਤਨ੍ਮੂਲਂ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਰੁਣਂ ਤ੍ਰਿਵਤ੍| |੩|
View original
द्विधा ख्यातं च तन्मूलं श्यामं श्यामाऽरुणं त्रिवृत्| |३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arUNasya viShayaH (3-4) · Śloka 4
| ਤ੍ਰਿਵਦਾਖ੍ਯਂ ਵਰਤਰਂ ਨਿਰਪਾਯਂ ਸੁਖਂ ਤਯੋਃ||੩|| ਸੁਕੁਮਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ੌ ਵਦ੍ਧੇ ਮਦੁਕੋਸ੍ਠੇ ਚ ਤਦ੍ਧਿਤਮ੍| |੪|
View original
| त्रिवृदाख्यं वरतरं निरपायं सुखं तयोः||३|| सुकुमारे शिशौ वृद्धे मृदुकोष्ठे च तद्धितम्| |४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shyAmasya viShayaH (4-5) · Śloka 5
ਸਾਪਾਯਤ੍ਵੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਹੇਤੁਮਾਹ | ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਸਮ੍ਮੋਹਹਤ੍ਕਣ੍ਠਕਸਣਕ੍ਸਣਨਪ੍ਰਦਮ੍||੪|| ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਸ਼ੁਕਾਰਿਤ੍ਵਾਦਤਸ੍ਤਦਪਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਕ੍ਰੂਰੇ ਕੋਸ੍ਠੇ ਬਹੌ ਦੋਸੇ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕ੍ਸਮਿਣਿ ਚਾਤੁਰੇ||੫||
View original
सापायत्वे विशेषेण हेतुमाह | मूर्च्छासम्मोहहृत्कण्ठकषणक्षणनप्रदम्||४|| श्यामं तीक्ष्णाशुकारित्वादतस्तदपि शस्यते| क्रूरे कोष्ठे बहौ दोषे क्लेशक्षमिणि चातुरे||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahaNavidhiH (6) · Śloka 6
ਗਮ੍ਭੀਰਾਨੁਗਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਮਤਿਰ੍ਯਗ੍ਵਿਸਤਂ ਚ ਯਤ੍| ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਵਿਸਜੇਤ੍ਕਾਸ੍ਠਂ ਤ੍ਵਚਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਂ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍||੬||
View original
गम्भीरानुगतं श्लक्ष्णमतिर्यग्विसृतं च यत्| गृहीत्वा विसृजेत्काष्ठं त्वचं शुष्कां निधापयेत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaroge virecanayogaH (7) · Śloka 7
ਅਥ ਕਾਲੇ ਤਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨਾਗਰਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਵਾਤਾਮਯੇ ਪਿਬੇਦਮ੍ਲੈਃ|੭|
View original
अथ काले ततश्चूर्णं किञ्चिन्नागरसैन्धवम्| वातामये पिबेदम्लैः|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaroge virecanayogaH (7-8) · Śloka 8
| ਪੈਤ੍ਤੇ ਸਾਜ੍ਯਸਿਤਾਮਧੁ||੭|| ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸੇਕ੍ਸੁਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਸ੍ਵਾਦੁਸ੍ਕਨ੍ਧਵਰਾਰਸੈਃ| |੮|
View original
| पैत्ते साज्यसितामधु||७|| क्षीरद्राक्षेक्षुकाश्मर्यस्वादुस्कन्धवरारसैः| |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaParoge virecanayogaH (8-9) · Śloka 9
| ਕਫਾਮਯੇ ਪੀਲੁਰਸਮੂਤ੍ਰਮਦ੍ਯਾਮ੍ਲਕਾਞ੍ਜਿਕੈਃ||੮|| ਪਞ੍ਚਕੋਲਾਦਿਚੂਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਫਾਪਹੈਃ| |੯|
View original
| कफामये पीलुरसमूत्रमद्याम्लकाञ्जिकैः||८|| पञ्चकोलादिचूर्णैश्च युक्त्या युक्तं कफापहैः| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudyo virecanayogaH (9-10) · Śloka 10
| ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਲ੍ਕਕਸਾਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸਾਧਿਤਃ ਸਸਿਤੋ ਹਿਮਃ||੯|| ਮਧੁਤ੍ਰਿਜਾਤਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਲੇਹੋ ਹਦ੍ਯਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| |੧੦|
View original
| त्रिवृत्कल्ककषायाभ्यां साधितः ससितो हिमः||९|| मधुत्रिजातसंयुक्तो लेहो हृद्यं विरेचनम्| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtajvarAdau virecanayogaH (10-11) · Śloka 11
| ਅਜਗਨ੍ਧਾ ਤਵਕ੍ਸੀਰੀ ਵਿਦਾਰੀ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਤ੍ਰਿਵਤ੍||੧੦|| ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜ੍ਵਰਸ੍ਤਮ੍ਭਪਿਪਾਸਾਦਾਹਪੀਡਿਤਃ||੧੧||
View original
| अजगन्धा तवक्षीरी विदारी शर्करा त्रिवृत्||१०|| चूर्णितं मधुसर्पिर्भ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते| सन्निपातज्वरस्तम्भपिपासादाहपीडितः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtajvarAdau anyo virecanayogaH (12) · Śloka 12
ਲਿਮ੍ਪੇਦਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤਯਾ ਦ੍ਵਿਧਾਕਤ੍ਵੇਕ੍ਸੁਗਣ੍ਡਿਕਾਮ੍| ਏਕੀਕਤ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਟਪਾਕੇਨ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍||੧੨||
View original
लिम्पेदन्तस्त्रिवृतया द्विधाकृत्वेक्षुगण्डिकाम्| एकीकृत्य च तत्स्विन्नं पुटपाकेन भक्षयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtarogAdiShu nirapAyo virecanayogaH (13-14) · Śloka 14
ਭਙ੍ਗੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾ ਨੀਲੀ ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ| ਚੂਰ੍ਣਂ ਫਲਰਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਕ੍ਤੁਭਿਸ੍ਤਰ੍ਪਣਂ ਪਿਬੇਤ੍||੧੩|| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੋਤ੍ਥੇਸੁ ਰੋਗੇਸ੍ਵਲ੍ਪਾਨਲੇਸੁ ਚ| ਨਰੇਸੁ ਸੁਕੁਮਾਰੇਸੁ ਨਿਰਪਾਯਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੧੪||
View original
भृङ्गैलाभ्यां समा नीली तैस्त्रिवृत्तैश्च शर्करा| चूर्णं फलरसक्षौद्रसक्तुभिस्तर्पणं पिबेत्||१३|| वातपित्तकफोत्थेषु रोगेष्वल्पानलेषु च| नरेषु सुकुमारेषु निरपायं विरेचनम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gulmAdiShu virecanayogaH (15-16) · Śloka 16
ਵਿਡਙ੍ਗਤਣ੍ਡੁਲਵਰਾਯਾਵਸ਼ੂਕਕਣਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਸਰ੍ਵਤੋਰ੍ਧੇਨ ਤਲ੍ਲੀਢਂ ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯੇਨ ਗੁਡੇਨ ਵਾ||੧੫|| ਗੁਲ੍ਮਂ ਪ੍ਲੀਹੋਦਰਂ ਕਾਸਂ ਹਲੀਮਕਮਰੋਚਕਮ੍| ਕਫਵਾਤਕਤਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਪਰਿਮਾਰ੍ਸ੍ਟਿ ਗਦਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍||੧੬||
View original
विडङ्गतण्डुलवरायावशूककणास्त्रिवृत्| सर्वतोऽर्धेन तल्लीढं मध्वाज्येन गुडेन वा||१५|| गुल्मं प्लीहोदरं कासं हलीमकमरोचकम्| कफवातकृतांश्चान्यान् परिमार्ष्टि गदान् बहून्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kalyANakaguDaH kuShThAdiShu (17-21) · Śloka 21
ਵਿਡਙ੍ਗਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਤ੍ਰਿਫਲਾਧਾਨ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਾਨ੍| ਮਰੀਚੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਜਾਜੀਪਿਪ੍ਪਲੀਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀਃ||੧੭|| ਦੀਪ੍ਯਕਂ ਪਞ੍ਚਲਵਣਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਪਥਕ੍| ਤਿਲਤੈਲਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣਭਾਗੌ ਚਾਸ੍ਟਪਲੋਨ੍ਮਿਤੌ||੧੮|| ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸਪ੍ਰਸ੍ਥਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਗੁਡਾਰ੍ਧਤੁਲਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਵਗ੍ਨਿਨਾ ਖਾਦੇਤ੍ਤਤੋ ਮਾਤ੍ਰਾਮਯਨ੍ਤ੍ਰਣਃ||੧੯|| ਕੁਸ੍ਠਾਰ੍ਸ਼ਃਕਾਮਲਾਗੁਲ੍ਮਮੇਹੋਦਰਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍| ਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਹਨ੍ਤਿ ਪੁਂਸਵਨਸ਼੍ਚ ਸਃ||੨੦|| ਗੁਡਃ ਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਤੁਸੁ ਯੌਗਿਕਃ| |੨੧|
View original
विडङ्गपिप्पलीमूलत्रिफलाधान्यचित्रकान्| मरीचेन्द्रयवाजाजीपिप्पलीहस्तिपिप्पलीः||१७|| दीप्यकं पञ्चलवणं चूर्णितं कार्षिकं पृथक्| तिलतैलत्रिवृच्चूर्णभागौ चाष्टपलोन्मितौ||१८|| धात्रीफलरसप्रस्थांस्त्रीन् गुडार्धतुलान्वितान्| पक्त्वा मृद्वग्निना खादेत्ततो मात्रामयन्त्रणः||१९|| कुष्ठार्शःकामलागुल्ममेहोदरभगन्दरान्| ग्रहणीपाण्डुरोगांश्च हन्ति पुंसवनश्च सः||२०|| गुडः कल्याणको नाम सर्वेष्वृतुषु यौगिकः| |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avipattiyogo mUtrakRucCrAdiShu (21-23) · Śloka 23
| ਵ੍ਯੋਸਤ੍ਰਿਜਾਤਕਾਮ੍ਭੋਦਕਮਿਘ੍ਨਾਮਲਕੈਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍||੨੧|| ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਮਾ ਸਮਸਿਤਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਗੁਟਿਕਾਃ ਕਤਾਃ| ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਜ੍ਵਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਕਾਸਸ਼ੋਸਭ੍ਰਮਕ੍ਸਯੇ||੨੨|| ਤਾਪੇ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯੇਲ੍ਪੇਗ੍ਨੌ ਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਵਿਸੇਸੁ ਚ| ਅਵਿਪਤ੍ਤਿਰਯਂ ਯੋਗਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਃ ਪਿਤ੍ਤਰੋਗਿਣਾਮ੍||੨੩||
View original
| व्योषत्रिजातकाम्भोदकृमिघ्नामलकैस्त्रिवृत्||२१|| सर्वैः समा समसिता क्षौद्रेण गुटिकाः कृताः| मूत्रकृच्छ्रज्वरच्छर्दिकासशोषभ्रमक्षये||२२|| तापे पाण्ड्वामयेऽल्पेऽग्नौ शस्ताः सर्वविषेषु च| अविपत्तिरयं योगः प्रशस्तः पित्तरोगिणाम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varShAsu virecanayogaH (24) · Śloka 24
ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਕੌਟਜਂ ਬੀਜਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸੋਪੇਤਂ ਵਰ੍ਸਾਕਾਲੇ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੨੪||
View original
त्रिवृता कौटजं बीजं पिप्पली विश्वभेषजम्| क्षौद्रद्राक्षारसोपेतं वर्षाकाले विरेचनम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharadi virecanayogaH (25) · Śloka 25
ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦੁਰਾਲਭਾਮੁਸ੍ਤਸ਼ਰ੍ਕਰੋਦੀਚ੍ਯਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮ੍ਬੁਨਾ ਸਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸਾਤਲਂ ਜਲਦਾਤ੍ਯਯੇ||੨੫||
View original
त्रिवृद्दुरालभामुस्तशर्करोदीच्यचन्दनम्| द्राक्षाम्बुना सयष्ट्याह्वसातलं जलदात्यये||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hemante virecanayogaH (26) · Śloka 26
ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਪਾਠਾਮਜਾਜੀਂ ਸਰਲਂ ਵਚਾਮ੍| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਂ ਚ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਚੂਰ੍ਣਮੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਬੇਤ੍||੨੬||
View original
त्रिवृतां चित्रकं पाठामजाजीं सरलं वचाम्| स्वर्णक्षीरीं च हेमन्ते चूर्णमुष्णाम्बुना पिबेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grIShme virecanayogaH (27) · Śloka 27
ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਤੁਲ੍ਯਾ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਕਾਲੇ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| |੨੭|
View original
त्रिवृता शर्करातुल्या ग्रीष्मकाले विरेचनम्| |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snigdhAnAM sarvartuko virecanayogaH (27-28) · Śloka 28
| ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤਿਹਪੁਸਾਸਾਤਲਾਕਟੁਰੋਹਿਣੀਃ||੨੭|| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਂ ਚ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ ਭਾਵਯੇਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਮ੍| ਏਸ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੋ ਯੋਗਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਾਂ ਮਲਦੋਸਹਤ੍||੨੮||
View original
| त्रिवृत्त्रायन्तिहपुषासातलाकटुरोहिणीः||२७|| स्वर्णक्षीरीं च सञ्चूर्ण्य गोमूत्रे भावयेत्त्र्यहम्| एष सर्वर्तुको योगः स्निग्धानां मलदोषहृत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rUkShANAM sarvartuko virecanayogaH (29-1) · Śloka 1
ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦੁਰਾਲਮ੍ਭਾਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲਿਵਤ੍ਸਕਮ੍| ਨੀਲਿਨੀਕਟੁਕਾਮੁਸ੍ਤਾਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸੁਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍||੨੯|| ਰਸਾਜ੍ਯੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਭਿਃ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਰੂਕ੍ਸਾਣਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵਦਾ| |੩੦| ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਯੋਃ ਕਲ੍ਪਃ||੧||
View original
श्यामात्रिवृद्दुरालम्भाहस्तिपिप्पलिवत्सकम्| नीलिनीकटुकामुस्ताश्रेष्ठायुक्तं सुचूर्णितम्||२९|| रसाज्योष्णाम्बुभिः शस्तं रूक्षाणामपि सर्वदा| |३०| इति त्रिवृच्छ्यामयोः कल्पः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjavRukShakalpaH jvarAdiShu virecanayogaH (30-31) · Śloka 31
ਅਥ ਰਾਜਵਕ੍ਸਕਲ੍ਪਃ| | ਜ੍ਵਰਹਦ੍ਰੋਗਵਾਤਾਸਗੁਦਾਵਰ੍ਤਾਦਿਰੋਗਿਸੁ||੩੦|| ਰਾਜਵਕ੍ਸੋਧਿਕਂ ਪਥ੍ਯੋ ਮਦੁਰ੍ਮਧੁਰਸ਼ੀਤਲਃ| |੩੧|
View original
अथ राजवृक्षकल्पः| | ज्वरहृद्रोगवातासृगुदावर्तादिरोगिषु||३०|| राजवृक्षोऽधिकं पथ्यो मृदुर्मधुरशीतलः| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlAdiShu visheSheNa yogaH (31-32) · Śloka 32
| ਬਾਲੇ ਵਦ੍ਧੇ ਕ੍ਸਤੇ ਕ੍ਸੀਣੇ ਸੁਕੁਮਾਰੇ ਚ ਮਾਨਵੇ||੩੧|| ਯੋਜ੍ਯੋ ਮਦ੍ਵਨਪਾਯਿਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਾਚ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਃ| |੩੨|
View original
| बाले वृद्धे क्षते क्षीणे सुकुमारे च मानवे||३१|| योज्यो मृद्वनपायित्वाद्विशेषाच्चतुरङ्गुलः| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahaNavidhiH (32-34) · Śloka 34
| ਫਲਕਾਲੇ ਪਰਿਣਤਂ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਹਰੇਤ੍||੩੨|| ਤੇਸਾਂ ਗੁਣਵਤਾਂ ਭਾਰਂ ਸਿਕਤਾਸੁ ਵਿਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਸ਼ੋਸਯੇਦਾਤਪੇ ਤਤਃ||੩੩|| ਤਤੋ ਮਜ੍ਜਾਨਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਸ਼ੁਚੌ ਪਾਤ੍ਰੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| |੩੪|
View original
| फलकाले परिणतं फलं तस्य समाहरेत्||३२|| तेषां गुणवतां भारं सिकतासु विनिक्षिपेत्| सप्तरात्रात्समुद्धृत्य शोषयेदातपे ततः||३३|| ततो मज्जानमुद्धृत्य शुचौ पात्रे निधापयेत्| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhodAvartayoH virecanayogaH (34-35) · Śloka 35
| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸੇਨ ਤਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਾਹੋਦਾਵਰ੍ਤਪੀਡਿਤੇ||੩੪|| ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਸੇ ਸੁਖਂ ਬਾਲੇ ਯਾਵਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍ਸਿਕੇ| |੩੫|
View original
| द्राक्षारसेन तं दद्याद्दाहोदावर्तपीडिते||३४|| चतुर्वर्षे सुखं बाले यावद्द्वादशवार्षिके| |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhodAvartayoH anye pa~jca yogAH (35-36) · Śloka 36
| ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਜ੍ਜ੍ਞੋ ਵਾ ਕਸਾਯਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ਧਿਮਮ੍||੩੫|| ਦਧਿਮਣ੍ਡਸੁਰਾਮਣ੍ਡਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸੈਃ ਪਥਕ੍| ਸੌਵੀਰਕੇਣ ਵਾ ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਕਲ੍ਕੇਨ ਤ੍ਰੈਵਤੇਨ ਵਾ||੩੬||
View original
| चतुरङ्गुलमज्ज्ञो वा कषायं पाययेद्धिमम्||३५|| दधिमण्डसुरामण्डधात्रीफलरसैः पृथक्| सौवीरकेण वा युक्तम् कल्केन त्रैवृतेन वा||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjavRukShAriShTaM virecanayogaH (37-2) · Śloka 2
ਦਨ੍ਤੀਕਸਾਯੇ ਤਨ੍ਮਜ੍ਜ੍ਞੋ ਗੁਡਂ ਜੀਰ੍ਣਂ ਚ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤਮਰਿਸ੍ਟਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮਾਸਂ ਪਾਯਯੇਤ੍ ਪਕ੍ਸਮੇਵ ਵਾ||੩੭|| ਇਤਿ ਰਾਜਵਕ੍ਸਕਲ੍ਪਃ||੨||
View original
दन्तीकषाये तन्मज्ज्ञो गुडं जीर्णं च निक्षिपेत्| तमरिष्टं स्थितं मासं पाययेत् पक्षमेव वा||३७|| इति राजवृक्षकल्पः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilvakakalpaH tilvakamUlacUrNasya yogaH (38-40) · Śloka 40
ਅਥ ਤਿਲ੍ਵਕਕਲ੍ਪਃ| ਤ੍ਵਚਂ ਤਿਲ੍ਵਕਮੂਲਸ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਵਲ੍ਕਲਮ੍| ਵਿਸ਼ੋਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਦ੍ਵੌ ਭਾਗੌ ਗਾਲਯੇਤ੍ਤਤਃ||੩੮|| ਰੋਧ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਕਸਾਯੇਣ ਤਤੀਯਂ ਤੇਨ ਭਾਵਯੇਤ੍| ਕਸਾਯੇ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਤਂ ਭਾਗਂ ਭਾਵਿਤਂ ਪੁਨਃ||੩੯|| ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਪੁਨਃ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪਾਣਿਤਲਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਮਸ੍ਤੁਮੂਤ੍ਰਸੁਰਾਮਣ੍ਡਕੋਲਧਾਤ੍ਰੀਫਲਾਮ੍ਬੁਭਿਃ||੪੦||
View original
अथ तिल्वककल्पः| त्वचं तिल्वकमूलस्य त्यक्त्वाऽऽभ्यन्तरवल्कलम्| विशोष्य चूर्णयित्वा च द्वौ भागौ गालयेत्ततः||३८|| रोध्रस्यैव कषायेण तृतीयं तेन भावयेत्| कषाये दशमूलस्य तं भागं भावितं पुनः||३९|| शुष्कं चूर्णं पुनः कृत्वा ततः पाणितलं पिबेत्| मस्तुमूत्रसुरामण्डकोलधात्रीफलाम्बुभिः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilvakamUlakalkasya yogaH (41-3) · Śloka 3
ਤਿਲ੍ਵਕਸ੍ਯ ਕਸਾਯੇਣ ਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਃ| ਸਘਤਃ ਸਾਧਿਤੋ ਲੇਹਃ ਸ ਚ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੪੧|| ਇਤਿ ਤਿਲ੍ਵਕਕਲ੍ਪਃ||੩||
View original
तिल्वकस्य कषायेण कल्केन च सशर्करः| सघृतः साधितो लेहः स च श्रेष्ठं विरेचनम्||४१|| इति तिल्वककल्पः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sudhAkalpaH sudhAkShIrasya virecanayogaH (42-47) · Śloka 47
ਅਥ ਸੁਧਾਕਲ੍ਪਃ| ਸੁਧਾ ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਦੋਸਾਣਾਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮਪਿ ਸਞ੍ਚਯਮ੍| ਆਸ਼੍ਵੇਵ ਕਸ੍ਠਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ਾਨ੍ਨੈਵ ਤਾਂ ਕਲ੍ਪਯੇਦਤਃ||੪੨|| ਮਦੌ ਕੋਸ੍ਠੇਬਲੇ ਬਾਲੇ ਸ੍ਥਵਿਰੇ ਦੀਰ੍ਘਰੋਗਿਣਿ| ਕਲ੍ਪ੍ਯਾ ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਗਰਤ੍ਵਗ੍ਰੋਗਮਧੁਮੇਹਿਸੁ||੪੩|| ਪਾਣ੍ਡੌ ਦੂਸੀਵਿਸੇ ਸ਼ੋਫੇ ਦੋਸਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚੇਤਸਿ| ਸਾ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ ਕਣ੍ਟਕੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਾਚਿਤਾ||੪੪|| ਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਸਾਂ ਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਤਾਂ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸੀਰਮੁਦ੍ਧਾਰਯੇਤ੍ਤਤਃ||੪੫|| ਬਿਲ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਬਹਤ੍ਯੋਰ੍ਵਾ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਮਮੇਕਸ਼ਃ| ਮਿਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਂ ਤਤੋਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍||੪੬|| ਪਿਬੇਤ੍ਕਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੁਟਿਕਾਂ ਮਸ੍ਤੁਮੂਤ੍ਰਸੁਰਾਦਿਭਿਃ| |੪੭|
View original
अथ सुधाकल्पः| सुधा भिनत्ति दोषाणां महान्तमपि सञ्चयम्| आश्वेव कष्ठविभ्रंशान्नैव तां कल्पयेदतः||४२|| मृदौ कोष्ठेऽबले बाले स्थविरे दीर्घरोगिणि| कल्प्या गुल्मोदरगरत्वग्रोगमधुमेहिषु||४३|| पाण्डौ दूषीविषे शोफे दोषविभ्रान्तचेतसि| सा श्रेष्ठा कण्टकैस्तीक्ष्णैर्बहुभिश्च समाचिता||४४|| द्विवर्षां वा त्रिवर्षां वा शिशिरान्ते विशेषतः| तां पाटयित्वा शस्त्रेण क्षीरमुद्धारयेत्ततः||४५|| बिल्वादीनां बृहत्योर्वा क्वाथेन सममेकशः| मिश्रयित्वा सुधाक्षीरं ततोऽङ्गारेषु शोषयेत्||४६|| पिबेत्कृत्वा तु गुटिकां मस्तुमूत्रसुरादिभिः| |४७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sudhAkShIrasya anyo virecanayogaH (47-4) · Śloka 4
| ਤ੍ਰਿਵਤਾਦੀਨ੍ਨਵ ਵਰਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਂ ਸਸਾਤਲਾਮ੍||੪੭|| ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਨੁਕ੍ਪਯਃ ਪੀਤਾਨ੍ ਰਸੇਨਾਜ੍ਯੇਨ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਦ੍ਵ੍ਯੋਸੋਤ੍ਤਮਾਕੁਮ੍ਭਨਿਕੁਮ੍ਭਾਗ੍ਨੀਨ੍ ਗੁਡਾਮ੍ਬੁਨਾ||੪੮|| ਇਤਿ ਸੁਧਾਕਲ੍ਪਃ||੪||
View original
| त्रिवृतादीन्नव वरां स्वर्णक्षीरीं ससातलाम्||४७|| सप्ताहं स्नुक्पयः पीतान् रसेनाज्येन वा पिबेत्| तद्वद्व्योषोत्तमाकुम्भनिकुम्भाग्नीन् गुडाम्बुना||४८|| इति सुधाकल्पः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sha~gkhinIphalasya kalpaH saptalAmUlasya kalpaH (49-5) · Śloka 5
ਅਥ ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਸਪ੍ਤਲਯੋਃ ਕਲ੍ਪਃ| ਨਾਤਿਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਫਲਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਸ਼ਙ੍ਖਿਨ੍ਯਾ ਨਿਸ੍ਤੁਸੀਕਤਮ੍| ਸਪ੍ਤਲਾਯਾਸ੍ਤਥਾ ਮੂਲਂ ਤੇ ਤੁ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਵਿਕਾਸਿਣੀ||੪੯|| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਮਯੋਦਰਗਰਸ਼੍ਵਯਥ੍ਵਾਦਿਸੁ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਤਯੋਃ ਪਿਣ੍ਡਂ ਮਦਿਰਾਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍||੫੦|| ਹਦ੍ਰੋਗੇ ਵਾਤਕਫਜੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੁਲ੍ਮੇਪਿ ਯੋਜਯੇਤ੍| |੫੧| ਇਤਿ ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਸਪ੍ਤਲਯੋਃ ਕਲ੍ਪਃ||੫||
View original
अथ शङ्खिनीसप्तलयोः कल्पः| नातिशुष्कं फलं ग्राह्यं शङ्खिन्या निस्तुषीकृतम्| सप्तलायास्तथा मूलं ते तु तीक्ष्णविकाषिणी||४९|| श्लेष्मामयोदरगरश्वयथ्वादिषु कल्पयेत्| अक्षमात्रं तयोः पिण्डं मदिरालवणान्वितम्||५०|| हृद्रोगे वातकफजे तद्वद्गुल्मेऽपि योजयेत्| |५१| इति शङ्खिनीसप्तलयोः कल्पः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantIdravantyoH kalpaH praklinnadehAdiShu kalpaH (51-57) · Śloka 57
ਅਥ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋਃ ਕਲ੍ਪਃ| | ਦਨ੍ਤਿਦਨ੍ਤਸ੍ਥਿਰਂ ਸ੍ਥੂਲਂ ਮੂਲਂ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿਜਮ੍||੫੧|| ਆਤਾਮ੍ਰਸ਼੍ਯਾਵਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਮਾਸ਼ੁਕਾਰਿ ਵਿਕਾਸ਼ਿ ਚ| ਗੁਰੁ ਪ੍ਰਕੋਪਿ ਵਾਤਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਲਾਯਨਮ੍||੫੨|| ਤਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਿਪ੍ਪਲੀਲਿਪ੍ਤਂ ਸ੍ਵੇਦ੍ਯਂ ਮਦ੍ਦਰ੍ਭਵੇਸ੍ਟਿਤਮ੍| ਸ਼ੋਸ੍ਯਂ ਮਨ੍ਦਾਤਪੇਗ੍ਨ੍ਯਰ੍ਕੌ ਹਤੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਕਾਸ਼ਿਤਾਮ੍||੫੩|| ਤਤ੍ਪਿਬੇਨ੍ਮਸ੍ਤੁਮਦਿਰਾਤਕ੍ਰਪੀਲੁਰਸਾਸਵੈਃ| ਅਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਤਨੁਰ੍ਗੁਲ੍ਮੀ ਪ੍ਰਮੇਹੀ ਜਠਰੀ ਗਰੀ||੫੪|| ਗੋਮਗਾਜਰਸੈਃ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਕਮਿਕੋਸ੍ਠੀ ਭਗਨ੍ਦਰੀ| ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕਾਭ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਮੂਲਰਸੇਨ ਚ||੫੫|| ਵਿਸਰ੍ਪਵਿਦ੍ਰਧ੍ਯਲਜੀਕਕ੍ਸਾਦਾਹਾਨ੍ ਜਯੇਦ੍ਧਤਮ੍| ਤੈਲਂ ਤੁ ਗੁਲ੍ਮਮੇਹਾਰ੍ਸ਼ੋਵਿਬਨ੍ਧਕਫਮਾਰੁਤਾਨ੍||੫੬|| ਮਹਾਸ੍ਨੇਹਃ ਸ਼ਕਚ੍ਛੁਕ੍ਰਵਾਤਸਙ੍ਗਾਨਿਲਵ੍ਯਥਾਃ| ਇਤਿ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋਃ ਕਲ੍ਪਃ| ਵਿਰੇਚਨੇ ਮੁਖ੍ਯਤਮਾ ਨਵੈਤੇ ਤ੍ਰਿਵਤਾਦਯਃ||੫੭||
View original
अथ दन्तीद्रवन्त्योः कल्पः| | दन्तिदन्तस्थिरं स्थूलं मूलं दन्तीद्रवन्तिजम्||५१|| आताम्रश्यावतीक्ष्णोष्णमाशुकारि विकाशि च| गुरु प्रकोपि वातस्य पित्तश्लेष्मविलायनम्||५२|| तत्क्षौद्रपिप्पलीलिप्तं स्वेद्यं मृद्दर्भवेष्टितम्| शोष्यं मन्दातपेऽग्न्यर्कौ हतो ह्यस्य विकाशिताम्||५३|| तत्पिबेन्मस्तुमदिरातक्रपीलुरसासवैः| अभिष्यण्णतनुर्गुल्मी प्रमेही जठरी गरी||५४|| गोमृगाजरसैः पाण्डुः कृमिकोष्ठी भगन्दरी| सिद्धं तत्क्वाथकल्काभ्यां दशमूलरसेन च||५५|| विसर्पविद्रध्यलजीकक्षादाहान् जयेद्धृतम्| तैलं तु गुल्ममेहार्शोविबन्धकफमारुतान्||५६|| महास्नेहः शकृच्छुक्रवातसङ्गानिलव्यथाः| इति दन्तीद्रवन्त्योः कल्पः| विरेचने मुख्यतमा नवैते त्रिवृतादयः||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana harItakIkalpaH grahaNyAdiShu kalpaH (58-6) · Śloka 6
ਅਥ ਹਰੀਤਕੀਕਲ੍ਪਃ| ਹਰੀਤਕੀਮਪਿ ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਵਿਧਾਨੇਨੋਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਗੁਡਸ੍ਯਾਸ੍ਟਪਲੇ ਪਥ੍ਯਾਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਲਂ ਪਲਮ੍||੫੮|| ਦਨ੍ਤੀਚਿਤ੍ਰਕਯੋਃ ਕਰ੍ਸੌ ਪਿਪ੍ਪਲੀਤ੍ਰਿਵਤੋਰ੍ਦਸ਼| ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਮੋਦਕਾਨੇਕਂ ਦਸ਼ਮੇ ਦਸ਼ਮੇਹਨਿ||੫੯|| ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਭੋਨੁ ਪਿਬੇਤ੍ਖਾਦੇਤ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਧਿਨਾਮੁਨਾ| ਏਤੇ ਨਿਸ੍ਪਰਿਹਾਰਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਨਿਬਰ੍ਹਣਾਃ||੬੦|| ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਕਣ੍ਡੂਕੋਠਾਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਹਿਤਾਃ| |੬੧| ਇਤਿ ਹਰੀਤਕੀਕਲ੍ਪਃ||੬||
View original
अथ हरीतकीकल्पः| हरीतकीमपि त्रिवृद्विधानेनोपकल्पयेत्| गुडस्याष्टपले पथ्याविंशतिः स्यात्पलं पलम्||५८|| दन्तीचित्रकयोः कर्षौ पिप्पलीत्रिवृतोर्दश| प्रकल्प्य मोदकानेकं दशमे दशमेऽहनि||५९|| उष्णाम्भोऽनु पिबेत्खादेत्तान् सर्वान्विधिनाऽमुना| एते निष्परिहाराः स्युः सर्वव्याधिनिबर्हणाः||६०|| विशेषाद्ग्रहणीपाण्डुकण्डूकोठार्शसां हिताः| |६१| इति हरीतकीकल्पः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktAnAM virecanakalpAnAM ki~jcidvisheShaH (2) · Śloka 2
ਅਲ੍ਪਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਰ੍ਥਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੂਤਸ੍ਯਾਲ੍ਪਕਰ੍ਮਤਾਮ੍||੬੧|| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਸ਼੍ਲੇਸਵਿਸ਼੍ਲੇਸਕਾਲਸਂਸ੍ਕਾਰਯੁਕ੍ਤਿਭਿਃ| ੬੧ ੧/੨| ਤ੍ਵਕ੍ਕੇਸਰਾਮ੍ਰਾਤਕਦਾਡਿਮੈਲਾ- ਸਿਤੋਪਲਾਮਾਕ੍ਸਿਕਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗੈਃ| ਮਦ੍ਯੇਨ ਤੈਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਮਨੋਨੁਕੂਲੈ- ਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਵਿਰੇਚਨਾਨਿ| ੬੨ ੧/੨| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮੇ ਕਲ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਰੇਚਨਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨||
View original
अल्पस्यापि महार्थत्वं प्रभूतस्याल्पकर्मताम्||६१|| कुर्यात्संश्लेषविश्लेषकालसंस्कारयुक्तिभिः| ६१ १/२| त्वक्केसराम्रातकदाडिमैला- सितोपलामाक्षिकमातुलुङ्गैः| मद्येन तैस्तैश्च मनोनुकूलै- र्युक्तानि देयानि विरेचनानि| ६२ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां पञ्चमे कल्पसिद्धिस्थाने विरेचनकल्पो नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||
🔊 Audio coming soon